DITA KUR BOTA HYRI NË EKRAN. Nga një disk me vrima te miliarda ekrane.

Rubrika: Inovacion- Shkence Teknolligji-

Histori qe frymezon.

DITA KUR BOTA HYRI NË EKRAN.

Nga një disk me vrima te miliarda ekrane: historia e jashtëzakonshme e televizorit

Një ditë, njerëzit zbuluan se

Mund të qëndronin në shtëpi dhe të shihnin një ngjarje që ndodhte larg tyre. Mund të dëgjonin një zë nga një tjetër qytet dhe, për herë të parë, të shihnin edhe fytyrën që fliste.

Bota, ngadalë, po bëhej e dukshme përtej horizontit.

Por kjo nuk ndodhi brenda një nate.

Pas ekranit që sot e ndezim me një prekje fshihet një histori më shumë se një shekullore: një histori shpikësish, laboratorësh, idesh të guximshme, rivalitetesh dhe betejash për patenta.

Dhe ndoshta më e bukura është kjo:

televizorin nuk e shpiku një njeri i vetëm.

Ai u ndërtua pjesë-pjesë, nga mendje që shpesh nuk e dinin se sa larg do të shkonte ajo që kishin nisur.

Në vitin 1884, gjermani Paul Nipkow imagjinoi një mënyrë për ta ndarë një figurë në pjesë dhe për ta transmetuar përmes telave. Pajisja e tij përdorte një disk rrotullues me vrima.

Sot, krahasuar me ekranet 4K, duket pothuajse primitive.

Por ishte një ide e jashtëzakonshme për kohën:

një figurë mund të kthehej në sinjal.

Më pas erdhi revolucioni elektronik.

Boris Rosing dhe Alan Archibald Campbell-Swinton punuan për të zëvendësuar mekanikën me elektronikën.

Në vend të disqeve rrotulluese, hynë në histori tubat me rreze katodike dhe elektronet.

Pastaj, në vitin 1926, në Londër, John Logie Baird u ngjit në skenë.

Përpara rreth 50 shkencëtarëve, ai demonstroi një sistem që mund të transmetonte figura.

Imazhi ishte ende i dobët dhe larg përsosmërisë.

Por mrekullia kishte ndodhur.

Një figurë kishte udhëtuar.

Dy vjet më vonë, teknologjia e Baird arriti të kapërcejë Atlantikun, duke transmetuar midis Londrës dhe Nju Jorkut.

Oqeani, që për shekuj kishte qenë kufi, po bëhej vetëm një distancë teknike.

Ndërkohë, në Amerikë, dy emra do të përballeshin për një nga shpikjet më të rëndësishme të shekullit.

Vladimir Zworykin po zhvillonte televizionin elektronik.

Philo Farnsworth, një i ri nga Utah, po ndërtonte sistemin e tij.

Në vitin 1927, Farnsworth, vetëm 21 vjeç, realizoi një prototip funksional të televizionit plotësisht elektronik.

Por shpikjet e mëdha sjellin jo vetëm lavdi.

Sjellin edhe beteja.

RCA pretendoi përparësi mbi teknologjinë. Pas vitesh përplasjesh ligjore, në vitin 1934 Zyra Amerikane e Patentave vendosi në favor të Farnsworth.

RCA më vonë pranoi t'i paguante tarifa licence.

Por historia ka edhe një ironi të hidhur.

Njeriu që shumë historianë e konsiderojnë një nga baballarët e televizionit nuk u bë milioner nga shpikja e tij.

Ai vazhdoi kërkimet, u përball me beteja të tjera dhe vdiq në vitin 1971, në borxhe.

Ndërsa shpikësit luftonin për teknologjinë, dikush tjetër kuptoi fuqinë e saj.

David Sarnoff, drejtues i RCA-së, pa televizionin jo vetëm si një pajisje, por si një medium.

Një ditë, miliona njerëz do të uleshin përpara tij.

Dhe ai kishte të drejtë.

Në vitin 1936, BBC nisi transmetimet e rregullta televizive.

Më 30 prill 1939, NBC transmetoi hapjen e Panairit Botëror të Nju Jorkut, përfshirë fjalimin e Presidentit Franklin D. Roosevelt.

Televizioni po dilte nga laboratori.

Po hynte në histori.

Në vitin 1940, në Shtetet e Bashkuara kishte vetëm disa qindra televizorë.

Nëntë vjet më vonë, ishin rreth një milion.

Në vitin 1955, më shumë se gjysma e familjeve amerikane kishin një televizor.

Dhe kështu, pa u kuptuar, një kuti me ekran ndryshoi mënyrën se si njerëzit shihnin jo vetëm programet, por edhe politikën, luftërat, sportin, kulturën dhe vetë botën.

Në vitin 1960, debati televiziv Kennedy–Nixon do të tregonte një tjetër fuqi të ekranit: si dukesh në televizion mund të ndikojë edhe mënyrën se si të percepton një komb.

Pastaj historia vazhdoi.

Ngjyra.

Kabllori.

VCR.

Definicioni i lartë.

Interneti.

Telefonat.

Platformat streaming.

Sot, televizori mund të mos jetë më domosdoshmërisht një kuti në dhomën e ndenjes.

Mund të jetë në mur, në tavolinë, në telefonin që mbajmë në dorë.

Por ideja themelore mbetet ajo e shpikësve të parë:

ta marrësh një pamje nga larg dhe ta sjellësh pranë syve të njeriut.

Ndoshta kjo është arsyeja pse pyetja “Kush e shpiku televizorin?” nuk mund të ketë vetëm një emër.

Nipkow dha një nga hapat e parë.

Baird e bëri figurën të udhëtonte.

Zworykin e çoi përpara televizionin elektronik.

Farnsworth ndërtoi një nga sistemet e para funksionale plotësisht elektronike.

Sarnoff kuptoi fuqinë e tij si industri dhe medium.

Dhe bashkë, në mënyrë të drejtpërdrejtë ose të tërthortë, ata ndryshuan marrëdhënien e njeriut me botën.

Dikur duhej të udhëtoje për të parë botën.

Pastaj bota filloi të udhëtonte drejt teje.

Dhe gjithçka nisi me një ide që dikur dukej e pamundur:

ta fusësh botën në një ekran.

Founder & Editor-in-Chief: Liliana Pere

Copyright © LP / Revista Prestige