Friedrich Schiller , Mendimtar i lirisë, bukurisë dhe humanizmit Europian.

Rubrika: Filozofë te medhenj qe na mesojnë e frymëzojnë.

Friedrich Schiller , Mendimtari i Lirisë, Bukurisë dhe Humanizmit Evropian.

Friedrich Schiller ishte një nga figurat më të rëndësishme të humanizmit evropian. Në filozofinë e tij ai trajtoi lirinë e njeriut, dinjitetin moral, fuqinë e artit, edukimin estetik dhe harmoninë mes arsyes dhe ndjenjës. Sipas Schiller-it, njeriu bëhet vërtet i lirë kur arrin të bashkojë mendimin me emocionin dhe kur bukuria e udhëheq drejt së mirës.

Disa nga thëniet më të njohura të Friedrich Schiller-it

“Njeriu është plotësisht njeri vetëm kur luan.”

“Liria mund të jepet vetëm nga liria.”

“Kundër budallallëkut edhe vetë perënditë luftojnë më kot.”

“Zëri i shumicës nuk është gjithmonë provë e së vërtetës.”

“Arti është bija e lirisë.”

“Ai që guxon të veprojë është i lirë.”

“Dashuria dhe uria sundojnë botën.”

“Historia e botës është gjykimi i botës.”

Filozofia e Schiller-it në pak fjalë

Schiller besonte se:

bukuria edukon shpirtin;

arti e bën njeriun më të mirë;

liria është thelbi i dinjitetit njerëzor;

historia gjykon veprat e njerëzve;

njeriu duhet të synojë harmoninë mes arsyes dhe zemrës.

Veprat e tij filozofike, veçanërisht Letrat mbi edukimin estetik të njeriut, mbeten ndër tekstet më të rëndësishme të mendimit modern mbi artin dhe lirinë.

Veprat më të rëndësishme të Friedrich Schiller janë :

Letters on the Aesthetic Education of Man, një meditim i thellë mbi rolin e bukurisë në edukimin moral të njeriut;

On Grace and Dignity, ku ai shqyrton harmoninë mes fisnikërisë shpirtërore dhe moralit;

On the Sublime, kushtuar madhështisë së shpirtit njerëzor përballë sfidave të jetës;

Si dhe dramat e pavdekshme The Robbers, Don Carlos, Mary Stuart dhe William Tell, vepra që lartësojnë idealet e lirisë, drejtësisë dhe dinjitetit njerëzor dhe që vazhdojnë të ndriçojnë mendimin evropian edhe sot.

Biografi e shkurter.

Friedrich Schiller (10 nëntor 1759 – 9 maj 1805) ishte një nga figurat më të shquara të humanizmit evropian, poet, dramaturg dhe filozof që e pa njeriun si një qenie të thirrur për liri, dinjitet dhe harmoni shpirtërore. Në qendër të filozofisë së tij qëndron ideja se arti dhe bukuria kanë fuqinë të edukojnë shpirtin, të fisnikërojnë karakterin dhe të krijojnë ekuilibrin mes arsyes dhe ndjenjës. Mendimi i Schiller-it mbetet edhe sot jashtëzakonisht aktual, sepse në një botë të trazuar nga konflikti, materializmi dhe mungesa e ekuilibrit të brendshëm, ai na kujton se njeriu bëhet vërtet i lirë vetëm kur kultivon ndjeshmërinë estetike, moralin dhe humanizmin. Filozofia e tij vazhdon të studiohet si një urë e fuqishme mes artit, etikës dhe lirisë njerëzore, duke e bërë Schiller-in një nga mendimtarët më frymëzues të kulturës evropiane.

Pergatiti:Presgige.