INTELIGJENCA ARTIFICIALE PO ECËN SHUME SHPEJT.

INTELIGJENCA ARTIFICIALE PO ECËN SHUMË SHPEJT

INTELIGJENCA ARTIFICIALE PO ECËN SHUMË SHPEJT.

Rubrika Tekno -Shkence - AI

Na frymezon dhe kjujton per kujdes.

Kur vetë njerëzit që po ndërtojnë teknologjinë e së ardhmes kërkojnë të vendosen kufij

Ka një paradoks në zemër të revolucionit të Inteligjencës Artificiale.

Njerëzit që po e çojnë këtë teknologji më përpara se kushdo , janë ndër të parët që po thonë se duhet të ecim me kujdes.

Jo sepse AI është domosdoshmërisht e keqe.

Por sepse fuqia e saj po rritet më shpejt se aftësia jonë për të kuptuar dhe kontrolluar çdo pasojë të saj.

Për ta kuptuar më thjesht: është si të kemi ndërtuar një makinë që bëhet çdo muaj më e shpejtë, ndërsa rruga, semaforët dhe rregullat e qarkullimit janë ende duke u ndërtuar.

Dhe pikërisht këtu nis shqetësimi.

NJË EMËR NË QENDËR TË ALARMIT

Dario Amodei është shkencëtar dhe sipërmarrës amerikan, themelues dhe CEO i Anthropic, një prej kompanive kryesore në botë që zhvillojnë sisteme të avancuara të Inteligjencës Artificiale.

Anthropic është kompania pas familjes së modeleve Claude.

Amodei nuk është një vëzhgues nga jashtë. Ai është një nga njerëzit që ndodhen në laboratorët ku po ndërtohet kjo teknologji.

Prandaj paralajmërimi i tij tërheq vëmendje.

Sipas tij, zhvillimi i AI-së po ecën me një ritëm jashtëzakonisht të shpejtë dhe shoqëria duhet të ndërtojë mekanizma sigurie përpara se sistemet të bëhen shumë më të fuqishme.

Mendojeni si një avion.

Nuk mjafton që motori të jetë fantastik. Duhet të kesh edhe frenat, kontrollin e trafikut ajror dhe pilotin që di çfarë të bëjë në rast emergjence.

Në botën e AI-së, këto “frena” janë rregullat, testimet dhe mbikëqyrja njerëzore.

NGA CHATBOT TEK AGJENTI

Këtu shfaqet një nga termat më të rëndësishëm: agjenti i AI-së.

Një chatbot, në mënyrën më të thjeshtë, është si një person shumë i shpejtë për të dhënë përgjigje.

Ti e pyet dhe ai të përgjigjet.

Një agjent AI, në ndryshim, mund të jetë më shumë si një asistent që nuk pret udhëzim për çdo hap.

I jep një objektiv dhe ai mund të planifikojë një seri veprimesh për ta realizuar.

Për shembull, në vend që t’i thuash:

“Gjej informacion për këtë kompani”,

një agjent mund të kërkojë informacionin, ta krahasojë atë, ta organizojë dhe të përgatisë një raport.

Pra, ndryshimi është afërsisht ky:

Chatbot-i të përgjigjet. Agjenti përpiqet të veprojë.

Dhe sa më shumë veprime të mund të kryejë vetë, aq më e rëndësishme bëhet fjala autonomi.

Autonomi do të thotë, thjesht, sa shumë mund të vendosë dhe të veprojë sistemi pa i kërkuar njeriut udhëzim në çdo hap.

PO NËSE NUK ËSHTË VETËM NJË AGJENT?

Këtu skenari bëhet më interesant.

Një agjent i vetëm është një gjë.

Qindra ose mijëra agjentë që veprojnë njëkohësisht janë diçka tjetër.

Mund ta imagjinoni si ndryshimin midis një punonjësi që punon tetë orë dhe një kompanie me mijëra punonjës që mund të punojnë njëkohësisht, pa u lodhur.

Amodei ka paralajmëruar pikërisht për këtë lloj zhvillimi: sisteme gjithnjë e më autonome që mund të kryejnë një numër shumë të madh detyrash në internet.

Disa ekspertë e konsiderojnë skenarin më ekstrem të ekzagjeruar ose jo realist.

Por debati është real.

Sepse pyetja nuk është vetëm se çfarë mund të bëjë një AI.

Është se çfarë ndodh kur shumë sisteme të tilla veprojnë njëkohësisht dhe me pak ndërhyrje njerëzore.

ÇFARË ËSHTË NJË “BOT”?

Një tjetër term që dëgjojmë shpesh është bot.

Një bot është, në thelb, një program që mund të kryejë automatikisht detyra në internet.

Një shembull i thjeshtë janë programet që publikojnë automatikisht përmbajtje ose mbledhin informacion.

Nëse një bot është si një punonjës dixhital që kryen një detyrë të përsëritur, një agjent AI mund të krahasohet me një punonjës dixhital që jo vetëm kryen detyrën, por mund të vendosë edhe si ta kryejë atë.

Kjo është arsyeja pse zhvillimi i agjentëve autonomë po shihet si një hap i rëndësishëm në evolucionin e AI-së.

KUSH ËSHTË SAM ALTMAN?

Në këtë histori shfaqet edhe Sam Altman, CEO i OpenAI, kompanisë që qëndron pas ChatGPT.

Nëse Anthropic është një prej rivalëve të mëdhenj të OpenAI-së, Altman është një nga figurat më të njohura të garës globale për AI.

Ai ka mbështetur idenë se modelet më të avancuara duhet të kontrollohen dhe vlerësohen në mënyrë të pavarur.

Kjo është e rëndësishme sepse bëhet fjalë për një nga kompanitë që vetë po shtyn kufijtë e kësaj teknologjie.

Është pak a shumë sikur prodhuesi i makinës më të shpejtë në botë të thotë:

“Duhet të sigurohemi që kemi frena po aq të mira sa motori.”

PO ELON MUSK?

Elon Musk nuk është themelues i OpenAI-së në kuptimin e drejtimit aktual të kompanisë, por ishte një nga bashkëthemeluesit e saj në vitin 2015 dhe më pas u largua.

Sot ai është një nga kritikët më të zëshëm të rreziqeve të AI-së dhe drejton kompaninë xAI, e cila zhvillon sistemet e veta të Inteligjencës Artificiale.

Kur Amodei ngriti shqetësimin e tij, Musk reagoi shkurt:

“Dario ka të drejtë.”

Dy fjalë.

Por mjaftueshëm për të treguar se shqetësimi për ritmin e zhvillimit të AI-së nuk vjen vetëm nga një kompani.

DHE DEMIS HASSABIS?

Demis Hassabis është një nga figurat më të rëndësishme të kërkimit modern në AI. Ai është bashkëthemelues dhe CEO i Google DeepMind, laboratorit të Inteligjencës Artificiale të Google.

DeepMind është veçanërisht i njohur për punën e tij në sisteme që kanë zgjidhur probleme komplekse shkencore dhe për zhvillimin e modeleve të avancuara të AI-së.

Edhe Hassabis e ka konsideruar drejtimin e propozuar nga Amodei si të arsyeshëm, ndonëse detajet kërkojnë ende punë.

Pra, tre prej emrave më të njohur të industrisë – nga kompani të ndryshme – po flasin për të njëjtën çështje:

sigurinë.

ÇFARË DO TË THOTË “MODEL I AVANCUAR”?

Kur dëgjojmë termin model AI, mund ta imagjinojmë si një motor dixhital të trajnuar për të kuptuar dhe gjeneruar informacion.

Një model më i avancuar është, në mënyrë shumë të thjeshtuar, si një motor me më shumë fuqi dhe aftësi.

Por më shumë fuqi do të thotë edhe më shumë përgjegjësi.

Nëse një biçikletë del jashtë kontrollit, pasojat janë të kufizuara.

Nëse një avion del jashtë kontrollit, pasojat janë krejt të tjera.

Kjo është logjika që qëndron pas shqetësimeve për modelet shumë të fuqishme të AI-së.

MONITORIMI I PAVARUR: KUSH I KONTROLLON KONTROLLUESIT?

Amodei ka propozuar edhe një ide të rëndësishme: monitorim të pavarur.

Çfarë do të thotë?

Që ekspertë jashtë kompanisë të mund të kontrollojnë dhe vlerësojnë mënyrën se si zhvillohen dhe testohen sistemet më të avancuara.

Është e ngjashme me një kompani farmaceutike që zhvillon një ilaç të ri.

Ajo nuk duhet të jetë e vetmja që thotë:

“Produkti ynë është i sigurt.”

Duhet të ketë edhe një palë tjetër që e teston.

Në AI, ideja është e ngjashme.

POR KJO NUK ËSHTË VETËM NJË HISTORI TEKNOLOGJIKE

Në sfond qëndron një tjetër garë: SHBA kundër Kinës.

Inteligjenca Artificiale tashmë shihet si një teknologji strategjike, pak a shumë siç kanë qenë dikur energjia, industria hapësinore ose teknologjia bërthamore.

Kush ndërton sistemet më të fuqishme mund të fitojë avantazhe të mëdha në ekonomi, shkencë, mbrojtje dhe informacion.

Kjo është arsyeja pse kërkesa për ngadalësim përplaset me një realitet tjetër:

Nëse njëri ngadalëson, a do të ngadalësojnë edhe të tjerët?

Presidenti amerikan Donald Trump ka minimizuar disa prej paralajmërimeve për rrezikun e AI-së dhe e ka vendosur theksin te gara teknologjike me Kinën dhe ruajtja e avantazhit amerikan.

DILEMA E SHEKULLIT

Kjo histori nuk ka një fund të thjeshtë.

AI mund të ndihmojë një mjek të zbulojë më shpejt një sëmundje.

Mund të ndihmojë një shkencëtar të analizojë miliona të dhëna.

Mund të ndihmojë një student të mësojë.

Mund të krijojë një imazh, një film, një program kompjuterik apo një tekst në pak sekonda.

Por e njëjta teknologji mund të përdoret edhe për mashtrime, manipulim informacioni, sulme kibernetike dhe automatizim të veprimeve që dikur kërkonin ndërhyrjen e njeriut.

Prandaj pyetja e vërtetë nuk është:

“A duhet ta ndalojmë Inteligjencën Artificiale?”

Ndoshta pyetja është shumë më e vështirë:

“Si ta bëjmë atë të fuqishme pa e bërë të pakontrollueshme?”

Sepse AI nuk po vjen.

Ajo tashmë ka ardhur.

Dhe tani njerëzimi duhet të mësojë të jetojë me një teknologji që, çdo ditë, bëhet pak më e aftë.

Ndoshta kufiri më i rëndësishëm i Inteligjencës Artificiale nuk do të jetë ai që makina nuk mund ta kapërcejë.

Do të jetë kufiri që njeriu vendos të mos e kapërcejë.

Founder & Editor-in-Chief: Liliana Pere

Rrevista Prestige

Klubi Revista Prestige