Pashk Përvathi – Poeti i Bukurisë që pikturon me dritë.
- Jan 5
- 5 min read
Rrevista Prestige
Rubrika:
Artist piktor që na shlodh dhe na frymezon
Personazh i Revistës Prestige muaji Janar.
Pashk Përvathi – Poeti i Bukurisë që pikturon me Dritë
Në peizazhin e artit shqiptar, Pashk Përvathi shfaqet si një zë i rrallë i qetësisë dhe i dritës. Ai nuk është thjesht piktor, por një poet i natyrës, një filozof i heshtjes dhe një krijues që e përjeton botën përmes ngjyrave.
Si Monet-i që kërkonte dritën e përkohshme të agimit apo Van Gogh-u që e dëgjonte shpirtin e diellit në çdo fushë gruri, Përvathi është ai që e gjen përjetësinë në momentin kalimtar.
Lindur më 27 shkurt 1958, në Manati të Lezhës, ai u rrit në një hapësirë ku deti, mali dhe drita përqafohen në qetësi. Aty ku natyra nuk ka nevojë për fjalë, ai mësoi të dëgjonte ritmin e saj.
> Në origjinën e tij është gjeneza e çdo tabloje – një lidhje e thellë midis njeriut dhe natyrës, si ajo që Monet e ndiente me ujin apo Tolstoi me tokën.
Në vitin 1976, përfundoi Shkollën e Mesme të Kulturës në degën “Mësues vizatimi”, duke u nisur në rrugën e parë të përballjes me artin si mision edukues.
> Në mësimdhënie ai gjeti mënyrën për ta parë bukurinë si akt ndarjeje – sepse, siç thoshte Plotini, “E bukura ekziston vetëm kur shpërndahet”.
Në vitet 1986–1990, ndoqi Akademinë e Arteve në Tiranë, në degën “Pikturë monumentale”, ku mësoi të bashkojë përmasën shpirtërore me atë vizuale.
> Monumentaliteti që mësoi aty nuk ishte vetëm në madhësi, por në ndjesi – përvijimi i së përditshmes në një gjuhë universale.
---
Liria dhe veprimtaria
Që nga viti 1994, ai është piktor në profesion të lirë, duke zgjedhur lirinë si hapësirën e vetme të krijimit. Përvathi e di se arti lind vetëm kur dora është e udhëhequr nga shpirti, jo nga urdhri.
> Në këtë ai i ngjan Nietzsche-s, që besonte se krijuesi i vërtetë nuk ndjek, por shpik rrugën e vet të dritës.
Përvathi ka shërbyer si mësues vizatimi, shpjegues në Muzeun Etnografik të Lezhës, përgjegjës i Galerisë së Arteve të Lezhës dhe përgjegjës i Kulturës së rrethit të Lezhës.
> Në çdo detyrë ai nuk ka qenë thjesht funksionar i kulturës, por misionar i saj. Ai ka kërkuar të mësojë njerëzit jo vetëm të shohin artin, por ta jetojnë atë.
---
Stili dhe filozofia e pikturës
Përvathi njihet si “Poet i Bukurisë së Natyrës”. Në peizazhet e tij nuk gjen dramë, por përhumbje; nuk gjen zhurmë, por dritë që flet me qetësi. Ai është ithtar i peizazhit, por një peizazh që jeton, që merr frymë, që të vështron.
> Në çdo penelatë ka një meditacion. Si Van Gogh, ai kërkon shpirtin e dritës. Si Monet, ai ndjek pulsimin e çastit që zhduket. Si një filozof stoik, ai gjen qetësinë në të përkohshmen.
---
Ekspozitat dhe rrugëtimi artistik
Pashk Përvathi është autor i dhjetëra ekspozitave personale, brenda dhe jashtë Shqipërisë. Çdo ekspozitë e tij është një udhëtim drejt vetes dhe një ftesë për të tjerët që të ecin me të nëpër dritë.
> Ekspozitat e tij janë si sonata të heshtura – ngjyrat tingëllojnë, dritat vallëzojnë, dhe shikuesi bëhet bashkëudhëtar i shpirtit të piktorit.
---
Nderimet dhe çmimet
Krijimtaria e tij është vlerësuar me disa nga çmimet më të rëndësishme të artit shqiptar:
Urdhri “Naim Frashëri i Artë”, akorduar nga Presidenti i Republikës më 6 dhjetor 2006;
Çmimi “Abdurahim Buza” në pikturë, fituar në tetor 2010;
Urdhri “Mjeshtër i Madh”, akorduar më 28 dhjetor 2016;
dhe titulli “Artisti më i mirë i veriut”, nga agjencia “Buna 1” në vitin 2019.
> Këto nderime janë dëshmi se arti i tij nuk është vetëm personal, por kombëtar – një pasuri që rrjedh si dritë nga veriu drejt shpirtit të çdo shqiptari.
---
Pashk Përvathi dhe filozofia e bukurisë
Në çdo pikturë të tij, Pashk Përvathi i afrohet një ideje që i përket filozofisë së Plotinit dhe Nietzsche-s: bukuria nuk është objekt, por përjetim shpirtëror.
Ashtu si Nietzsche që kërkonte të kapte jetën në kulmin e saj, Përvathi kërkon dritën në çastin kur ajo lind e shuhet.
Si Monet-i që pikturonte të njëjtën skenë nën dritë të ndryshme, edhe ai kthehet tek i njëjti motiv për të gjetur ndjesinë e përhershme që fsheh e përkohshmja.
> Arti i tij është dialog midis shpirtit dhe horizontit, midis heshtjes dhe tingullit të dritës.
---
Pashk Përvathi mbetet një nga ata krijues që i japin kuptim fjalës “art shqiptar”. Ai i përket një brezi që kërkon përjetësinë jo në fjalë të mëdha, por në heshtje që ndriçojnë.
> Në fund, si Van Gogh në fushat e Arles-it apo si filozofët e lashtë që meditonin mbi natyrën, edhe Përvathi na kujton se arti nuk është ikje nga jeta — është mënyra më e bukur për ta jetuar atë.
---
Dëshiron që këtë version ta përgatis në format editorial të “Revista Prestige”, me citate të veçuara, paragrafë të shkurtër dhe krahasimin (me Monet, Van Gogh, Nietzsche) të theksuar vizualisht për botim?
Mund ta bëj gati për faqosje menjëherë.
Ja disa nga pikturat më të spikatura të Pashk Përvathit
Disa nga veprat të veçanta
“Rrugic në Lukovë” — Kjo vepër përshkruhet si një nga punimet origjinale të Përvathit ku ai kap atmosferën bregdetare të Lukovës, me kontrast të ngjyrave dhe ndriçim të fortë.
“Vjeshtë në Vithkuq” — Një pikturë e realizuar më 2022, në stilin karakteristik të peizazhit vjeshtësor që është “motivi i dashur” i artistit.
“Belshi” — Përmendet nga media si “piktura e ditës” nga duart e Përvathit, ku ai pasqyron bukurinë natyrore të zonës së Belshit me ngjyra të ndezura dhe nuanca të thella.
Serieja “Whiteness” — Një koleksion prej 29 veprash ku tema kryesore është bora dhe transformimi i qyteteve shqiptare nën petkun e të bardhës.
Ekspozita “Adriatiko Joniane” — Një cikël prej 50 peizazhesh kushtuar deteve Adriatiko-Joniane, ku përfshihen pamje nga Shëngjini tek Dhërmiu, me fokus në lojën e dritës dhe shkëmbinjtë.
Pse këto veprime janë veçanërisht të rëndësishme
Peizazhi është motivi dominues tek Përvathi: Ai e përvetëson natyrën si subjekt, jo thjesht si sfond. Shembujt më lart tregojnë kombinime të veçanta të dritës, ngjyrave dhe formës natyrore.
Ai eksperimenton dhe me tema të ndryshme: nga vjeshta, deti, bora, te peizazhe të brendshme (rrugicë, lagje) — kjo tregon gamë artistike të zgjeruar dhe thellësi në trajtim.
Të veçanta janë edhe koleksionet me temë të qartë (si “Whiteness” për borën) që e përforcojnë identitetin e artistit dhe e bëjnë veprën të dallueshme.
Referenca
1. Top Channel (2022) – “Pashk Përvathi sjell ‘Vjeshtën e Vithkuqit’, e pikturon me shumë Lezhën e artkand”.
2. Gazeta Tema (2023) – “Piktura e ditës: ‘Belshi’, nga dora e mjeshtrit Pashk Përvathi”.
👉 https://www.gazetatema.net/kulture/piktura-e-dits-belshi-nga-dora-e-mjeshtrit-pashk-pervathi-i495858
3. The Bali Collect (2024) – “Rrugic në Lukovë” – koleksion privat, përshkrim dhe analizë estetike e veprës.
4. Invest in Albania (2018) – “Pashk Përvathi’s Whiteness painting exhibition showcased in Tirana.”
5. DashArt (2025) – “Pashk Përvathi dhe 50 peizazhet Adriatiko–Joniane”.
6. Agjencia “Buna 1” (2019) – Shpallja “Artisti më i mirë i Veriut”. Publikuar në buletinin vjetor të artit bashkëkohor verior.
7. Presidenca e Republikës së Shqipërisë (2006, 2016) – Dekretet për akordimin e Urdhrit “Naim Frashëri i Artë” dhe Urdhrit “Mjeshtër i Madh”. Regjistruar në Arkivin e Dekoratave të Shtetit.
© 2024–2025 Liliana Pere – Founder. Publisher. Researcher. Author
Prestige Magazine
All rights reserved.
-
