Prof.Dr Jovan Basho Pogradecari, nje yll i mjekesise shqiptare, që e ktheu dijen në mision. “Nuk ka të dytë si Prof. Dr. Jovan Basho në specialitetin e tij.
PROF. DR. JOVAN BASHO
Prof.Dr Pogradecar nje yll që e ktheu dijen në mision.
“Nuk ka të dytë si Prof. Dr. Jovan Basho në specialitetin e tij dhe si humanist”, shprehen publikisht njerëzit që e njohin dhe e kanë përjetuar nga afër profesionalizmin e tij.
Kjo shprehje e përmbledh në pak fjalë figurën e një mjeku që e ka ndërtuar autoritetin mbi dije, përkushtim dhe marrëdhënie njerëzore. Për Prof. Dr. Jovan Bashon, mjekësia nuk është vetëm një profesion.
Ajo është përgjegjësi, humaanizem, kulturë dhe një mënyrë për t’i shërbyer jetës me dhembshuri.
PROF. DR. JOVAN BASHO
Dija që u bë mision, mjekësia që mbeti njerëzore
“Mjekësia fillon me dijen, por madhështinë e gjen kur dija vihet në shërbim të njeriut.”
Prof. Dr. Jovan Basho është një nga ato figura që nuk mund të lexohen vetëm përmes profesionit.
Emri i tij lidhet me mjekësinë, por përmasa e tij shtrihet shumë më larg.
Ai është mjek, pedagog, studiues, qytetar modek dhe njeri i kulturës.
Në të gjitha këto dimensione ruan të njëjtën vijë karakteri: seriozitetin, përkushtimin dhe njerëzinë.
Mjekësia tek Jovan Basho nuk është vetëm profesion.
Është përgjegjësi.
Është disiplinë.
Është shërbim.
Ështe ndjesia me e madhe njerezore.
Është një marrëdhënie e thellë besimi me njeriun që kërkon ndihmë.
Kjo është arsyeja pse portreti i tij nis përpara stetoskopit, titullit akademik dhe autoritetit profesional.
Nis tek karakteri.
Jovani përcjell qetësinë e një njeriu që nuk ka nevojë të imponojë veten.
Urtësia e tij shfaqet në mënyrën si dëgjon, vëzhgon dhe gjykon.
Serioziteti i tij buron nga respekti për profesionin.
Thjeshtësia e tij është shprehje e një autoriteti të sigurt.
Ai është i drejtpërdrejtë, i afërt dhe i disponueshëm.
Në komunikim nuk kërkon distancën që mund t’i japë titulli.
Përkundrazi, e përdor autoritetin për të krijuar besim.
Kjo e bën marrëdhënien me pacientin më njerëzore dhe më të sigurt.
MJEKU QË E DËGJON NJERIUN PËRPARA SE SËMUNDJEN
Në mjekësi, saktësia është përgjegjësi.
Një diagnozë nuk është thjesht përfundim profesional.
Pas saj qëndron një jetë, një familje dhe një shpresë.
Prof. Dr. Jovan Basho e njeh këtë peshë dhe eshte i sakte ne caktimin e diagnozes dhe me pas rezultatibmv ne kurim.
Në Gastrohepatologji, përvoja dhe vëmendja ndaj detajit marrin rëndësi të veçantë.
Trupi flet përmes shenjave të vogla.
Analizat japin të dhëna.
Simptomat ndërtojnë një histori.
Mjeku duhet ta lexojë atë histori me saktësi.
Jovani e ka ndërtuar autoritetin e tij pikërisht mbi këtë aftësi.
Të vëzhgojë.
Të analizojë.
Të lidhë të dhënat.
Të përcaktojë me përgjegjësi.
Por diagnoza e saktë nuk është e plotë pa komunikimin njerëzor.
Pacienti duhet të kuptojë çfarë po ndodh me të.
Duhet të ndiejë se është dëgjuar.
Duhet të përballet me sëmundjen pa humbur dinjitetin.
Këtu mjekësia e Jovan Bashos merr dimensionin e saj më të bukur.
Ai nuk sheh vetëm një kartelë.
Sheh një njeri.
Nuk sheh vetëm një rezultat.
Sheh historinë që qëndron pas tij.
Kjo është mjekësia kur dija bashkohet me ndërgjegjen.
AUTORITETI QË NDËRTOHET PA ZHURMË
Jovan Basho nuk e ka ndërtuar autoritetin përmes spektaklit.
Ai e ka ndërtuar përmes dekadave të punës.
Në profesion, kjo është forma më e qëndrueshme e autoritetit.
Koha i heq profesionistit çdo dekor të panevojshëm.
Në fund mbetet vetëm puna.
Dhe puna e Jovan Bashos flet për të.
Flet për përvojën klinike.
Flet për përkushtimin akademik.
Flet për kërkimin shkencor.
Flet për marrëdhënien me pacientët.
Flet për brezat e studentëve.
Një njeri nuk bëhet figurë vetëm sepse merr një titull.
Titulli është fillimi i përgjegjësisë, jo fundi i saj.
Prof. Dr. Jovan Basho e ka mbajtur këtë përgjegjësi gjatë gjithë rrugëtimit.
AKADEMIKU QË FORMËSON MENDJE
Në auditor, Jovan Basho shfaq një tjetër dimension të personalitetit.
Pedagogu brenda tij nuk mjaftohet me përcjelljen e informacionit.
Ai kërkon të formojë mënyrën e të menduarit.
Studenti i mjekësisë duhet të mësojë shumë më tepër se emrat e sëmundjeve.
Duhet të mësojë të vëzhgojë.
Të dyshojë.
Të kërkojë.
Të analizojë.
Të marrë përgjegjësi.
Praktika është vendi ku teoria fiton jetë.
Aty dija nuk mbetet në faqe libri.
Ajo përballet me pacientin, me pasigurinë dhe me vendimmarrjen.
Jovan Basho e kupton këtë lidhje mes dijes dhe praktikës.
Prandaj raporti i tij me studentët është i drejtpërdrejtë dhe praktik.
Ai afrohet me ta përmes profesionit dhe përvojës.
Një profesor i mirë transmeton dije.
Një profesor i madh transmeton mënyrë të menduari.
Kjo është trashëgimia akademike që mbetet gjatë.
DIJA SI PËRGJEGJËSI
Për Jovan Bashon, dija nuk ka qenë kurrë dekor intelektual.
Ajo ka qenë instrument pune dhe përgjegjësie.
Studimet në Universitetin e Tiranës nisën në vitin 1983.
Në vitin 1989 ai përfundoi formimin universitar në mjekësi.
Më pas vijoi specializimin në Gastrohepatologji.
Vitet 1992–1996 sollën përvoja profesionale në Itali dhe Gjermani.
Këto përvoja zgjeruan horizontin e tij profesional dhe akademik.
Por dija e fituar jashtë u kthye në vlerë brenda vendit.
Kjo është një nga format më të bukura të patriotizmit profesional:
të mësosh më shumë për t'u shërbyer më mirë të tjerëve.
TRASHËGIMIA E DR. JANI BASHOS
Në historinë personale të Jovan Bashos ekziston edhe një rrënjë e fuqishme familjare.
Dr. Jani Basho, gjyshi i tij, mbetet një emër i rëndësishëm.
Ai u diplomua në Vjenë në vitin 1921.
U specializua në mjekësi interne, kirurgji dhe obstetrikë-gjinekologji.
Pas rreth katërmbëdhjetë vitesh në Vjenë, u kthye në Shqipëri.
Në vendlindje mori përgjegjësi të rëndësishme profesionale.
Drejtoi Spitalin Ushtarak dhe shërbeu si mjek personal i Mbretit Zog.
Nga viti 1928 deri më 1935 mbajti këtë detyrë.
Kjo trashëgimi i jep historisë familjare një dimension të veçantë.
Por trashëgimia e vërtetë nuk është thjesht emri që merr.
Është përgjegjësia që zgjedh të mbash.
Jovan Basho nuk jeton nën hijen e një emri të madh.
Ai e ka vazhduar atë histori duke ndërtuar rrugën e tij.
Kjo është madhështia e trashëgimisë:
të marrësh nga paraardhësit rrënjët dhe të krijosh vetë degët.
POGRADECI, QYTETI QË JETON BRENDA TIJ
Jovan Basho lindi në Tiranë, më 15 mars 1965.
Por Pogradeci mbetet një pjesë e rëndësishme e identitetit të tij.
Qyteti i liqenit ka një ritëm të veçantë.
Ka qetësinë e ujit dhe thellësinë e kujtesës.
Ka kulturë, natyrë dhe një marrëdhënie të fortë me shpirtin.
Në karakterin e Jovan Bashos ndihet diçka nga kjo qetësi.
Ai nuk është njeri i zhurmës.
Është njeri i përmbajtjes.
Qetësia e tij nuk është pasivitet.
Është përqendrim.
Dhe ndoshta kjo është një nga cilësitë më të bukura
që mund të ketë një mjek: të dijë të ruajë qetësinë
pikërisht atëherë kur përballë tij ekziston ankthi i një pacienti.
SHKENCA, KËRKIMI DHE KËRKIMI I SË VËRTETËS
Jovan Basho nuk e ka kufizuar veten te praktika klinike.
Kërkimi shkencor është pjesë e natyrshme e formimit të tij.
Shkenca kërkon një virtyt të rrallë: përulësinë përpara faktit.
Ajo nuk lejon që dëshira të zëvendësojë provën.
Nuk lejon që bindja personale të bëhet dokument.
Kjo filozofi shihet edhe në interesimin e tij për historinë.
Studimi mbi pretendimin për vizitën e Albert Ajnshtajnit në Shqipëri
është një shembull i kërkimit pas gjurmëve historike.
Historia kërkon dokumentin.
Mjekësia kërkon provën klinike.
Në të dyja rastet, e vërteta nuk duhet imponuar.
Ajo duhet kërkuar.
Kjo është një analogji e bukur me vetë karakterin e Jovan Bashos.
Ai kërkon përgjigjen duke ndjekur gjurmën
FILATELISTI QË RUAJTI KUJTESËN
Pastaj vjen filatelia.
Një pasion që në pamje të parë duket larg mjekësisë.
Në të vërtetë, lidhja është më e thellë nga sa duket.
Mjeku kërkon detajin që ndryshon diagnozën.
Filatelisti kërkon detajin që ruan historinë.
Një pullë është e vogël në madhësi.
Por brenda saj mund të jetojë një epokë.
Një figurë historike.
Një ngjarje.
Një simbol.
Një kujtesë kombëtare.
Kështu, edhe filatelia bëhet pjesë e filozofisë së tij.
Të ruash diçka të vogël sepse ajo ka një kuptim të madh.
KULTURA SI DIMENSION I NJË MJEKU
Kultura e zgjeron mjekun përtej profesionit.
Një mjek i kulturuar nuk sheh vetëm trupin.
Ai kupton më mirë njeriun që jeton brenda atij trupi.
Kjo e bën kulturën një pasuri profesionale.
Letërsia, historia, arti dhe kujtesa i japin mendjes horizonte të tjera.
Te Jovan Basho, kultura nuk duket si dekor.
Ajo është pjesë e mënyrës së tij për ta parë botën.
Dhe kjo e bën portretin e tij më të plotë.
HUMANIZMI QË NUK KA NEVOJË PËR SHPËRBLIM
Në qendër të këtij portreti qëndron humanizmi.
Të ndihmosh pa kërkuar duartrokitje është një formë e lartë fisnikërie.
Të ndash dijen pa e kthyer atë në privilegj është fisnikëri.
Të jesh pranë pacientit pa e parë atë si interes material është fisnikëri.
Filantropia e vërtetë nuk fillon gjithmonë me para.
Fillon me kohën.
Me vëmendjen.
Me dijen.
Me gatishmërinë për të ndihmuar.
Në këtë kuptim, humanizmi i Jovan Bashos është pjesë e profesionit.
Ai nuk qëndron jashtë mjekësisë.
Ai e plotëson atë.
NJË ANALOGJI ME MJEKËSINË E MADHE HUMANISTE
William Osler e shihte mjekësinë përmes vëzhgimit klinik dhe edukimit.
Albert Schweitzer e ngriti respektin për jetën në parim themelor.
Paul Farmer e lidhi mjekësinë me dinjitetin dhe shërbimin.
Jovan Basho ndërton rrugën e tij në një realitet tjetër.
Por tek ai gjejmë të njëjtën ide themelore:
dija nuk ka kuptim të plotë nëse nuk i shërben njeriut.
Kjo nuk është një krahasim titujsh.
Është një krahasim filozofie.
Sepse mjekësia më e lartë fillon aty ku profesionisti kupton
se përpara tij nuk ndodhet vetëm një trup që duhet diagnostikuar.
Ndodhet një jetë që i është besuar.
NJË BURRË I DIJES, POR EDHE I KARAKTERIT
Në fund, Prof. Dr. Jovan Basho nuk përkufizohet nga një titull.
Ai përkufizohet nga koherenca e jetës së tij.
Mjeku lidhet me pedagogun.
Pedagogu lidhet me studiuesin.
Studiuesi lidhet me njeriun e kulturës.
Njeriu i kulturës lidhet me qytetarin.
Dhe të gjitha këto bashkohen te karakteri.
Mendja e tij i shërben dijes.
Përvoja i shërben profesionit.
Zëri i tij i shërben akademisë.
Kultura i shërben kujtesës.
Dhe zemra i shërben njeriut.
Kjo është arsyeja pse emri i Prof. Dr. Jovan Bashos
meriton të lexohet jo vetëm si një emër i mjekësisë shqiptare,
por si një shembull i marrëdhënies së bukur mes dijes dhe karakterit.
Ai e ka dëshmuar se autoriteti mund të jetë i qetë.
Se profesionalizmi mund të jetë njerëzor.
Se akademia mund të jetë e afërt.
Se kultura mund të jetojë krahas shkencës.
Se trashëgimia mund të vazhdojë pa humbur individualitetin.
Dhe mbi të gjitha, se një profesion mund të bëhet mision.
Prof. Dr. Jovan Basho mbetet figura e mjekut që mendon,
e profesorit që formon, e studiuesit që kërkon,
e qytetarit që ruan rrënjët dhe e njeriut që shërben.
Mendje e kthjellët
Duart e sigurta.
Zemër e arte njerëzore.
Personalitet i rralle i mjekesise shqiptare.
Tri dimensione që bashkohen në një emër.
Prof. Dr. Jovan Basho.
Një jetë e ndërtuar mbi dije.
Një profesion i udhëhequr nga përgjegjësia.
Një karakter i ruajtur përmes urtesise qetesse e thjeshtësisë.
Një trashëgimi që vazhdon përmes njerëzve.
Sepse madhështia e vërtetë nuk qëndron vetëm në atë që njeriu arrin.
Ajo qëndron në mënyrën si i përdor aftësite e tua dhe arritjet be sherbim te njerzve..
Dhe pikërisht aty, dija bëhet mision per Prof.dr e nderuar Jovan Basho nder personalitetet më te mire te mjekesisë shqiptare.
Founder & Editor-in-Chief: Liliana Pere
Copyright © LP / Revista Prestige
