Prozè nga Fan Noli. Sufleri i madh

Prozè nga Fan Noli.

Sufleri i madh

Heshtja mbretëron kur flet ai.

Me një shenjë të tij ngrihet shtrëngata dhe bie rrufeja përpara kalimtarëve të tmerruar - gjithësia kthen shikimin.

Heshtje varri. Sufleri i madh farkëton një tragjedi të re.

Spektatorët e vuajtur përgatiten me një padurim nervoz. Libri i fateve njerëzore hapet. Dëgjohet fëshfërima e faqeve të kthyera.

Befas kryhen dy vrasje: nëna vret të birin dhe bashkëshorti nënën. Sufleri bëri gabim. Fillon nga mesi. Pse aktorët nuk e kuptuan gabimin? Mos mund të vepronin ndryshe? Sufleri i tha dhe çdo gjë që thotë ai, duhet të zbatohet.

Ai është i fuqishëm, sepse zëri i tij është prej balte. Ka fuqinë e Anteut. Disa e kanë përvetësuar aq mirë rolin e tyre, sa nuk ia kanë më nevojën suflerit. Sufleri rishtaz hesht.

Ai ndodhet aty dhe mbikëqyr. Sa të harrojë ndokush ndonjë fjalë a lëvizje, ia kujton. Perëndia e caktoi aty që të drejtojë njerëzimin, po kurrë nuk është gjetur një sufler i perëndishëm.

Është dhe vetë njeri, përderisa u takon njerëzve. Është dashuri për të dashuruarit, xhelozi për xhelozët, hakmarrje e tërbuar për të dënuarit e mjerë të shoqërisë.

Sufleri, pra, mund të bëhet herë-herë smirëzi dhe nga ligësia ose nga dobësia njerëzore dikton keq, dhe atëherë vajmedet për botën, vdekja mbërrin në çastin që ndalet. Për këtë Perëndia ndërron shpesh, kurse njerëzia i sheh të gjitha këto gjëra të çuditshme dhe nuk kupton se ç'po ndodh.

Nuk ka mundësi të shpjegojë harmoninë që ekziston në kontradikta të mëdha. Befas dëgjohet zëri i ngjirur i suflerit, i cili thotë fjalët thatë, po ashtu aktorët i përsëritin me pasion. E fshehta shpjegohet, e megjithatë populli bërtet: "Heshtje, heshtje suflerit!"

Bota kënaqet me gënjeshtrën, që shëtit nëpër skenë, dhe jo me të vërtetën, që rri në prapaskenë... me zërin e tharë ndër shekuj... Me fytin prej balte.

Fan Noli

Prozë poetike (

1903)