Angjelina Xhara Gruaja, kontribuese e çmuar në krijimin dhe zhvillimin e Televizionit Shqiptar.
- Mar 8
- 5 min read
Updated: Mar 11

Gruaja, e cila qëndron në qendër të këtij materiali, është një figurë kyçe që kontribuoi në krijimin dhe zhvillimin e Televizionit Shqiptar, duke shquar veten si një simbol i mundësive të pafundme dhe i forca e padukshme që ndihmon në ndërtimin e një kombi më të fortë dhe më të bashkuar.
Me zërin e saj që thyen heshtjen dhe ndërthur pasionin me profesionalizmin, ajo ka ndihmuar për të sjellë lajmet dhe kulturën në çdo shtëpi, kudo dhe kurdo.

Në këtë historik të televizionit, emra si Angjelina Xhara dhe Zerina Barbullushi shfaqen si yje që shndrisnin në errësirën e transmetimeve të para.
Si pioniere në këtë fushë, ato shkruan një kapitull të paharrueshëm, duke e bërë zërin e gruas të dëgjohet për herë të parë në ekran e vogel televiziv, duke e shtuar bukurinë dhe dinjitetin e çdo transmetimi. Angjelina, me vokalin e saj të qartë e të fortë, u bë një portë lidhëse mes Shqipërisë së viteve70 të dhe habisë së shqiptarëve që shikoj n në shtëpitë e tyre ,kinemane…
Një ëndërr magjike…e pabesueshme, si kjo e internetit të sotem që lidh shqiptarin në Tiranë dhe atë në Boston…
Duke ardhur direkt në fillimin e mijëvjeçarit të trete…kjo kineaste do të guxonte të bënte filmin e pare autor, jashte shtetit, në Melburn dhe Sidnei, që në vitin 1991, ku u ndodh si …pikpyetje…në Australi, sic e thotë vetë ajo në një nga poezitë e saj.
U çudit ajo në kontaktin e vërtetë me Botën e madhe kapitaliste, që e kishte anatemuar me lajmet standarte propogandistike ne regjimin komunist…
Ajo munt te rrinte pergjithmone aty…Por frika e ktheu pas, se nuk Munt të tradhtonte familjen e madhe nga kish dalë dhe familjen e vogel qe kishte krijuar vetë, me përkushtim të madh,si çdo nënë shqiptare ..
Ajo ka zgjedhur gjithmonë rrugën më të vështirë për të çarë në jetë.
Karakteri i saj i fortë është treguar në katër punë paralele në emigracionin në Athinë.
Ajo diti, e lidhur ngushtë me të afërmit e saj,të mbijetojë në kushte të vështira dhe të ndjehet mirë në emigracion e kudo në botë ku e çoi profesioni i saj si kineaste.
Pikërisht këtë udhëtim të bukur si krijuese emigrante, duam të nënvizojmë në këtë shkrim për të…
Kur e pyes si ke xhiruar nga Zyrihu, në Piana Albanesi, në Amerike , apo si ke mbledhur emigrante shqiptare për të kuvenduar me filmin e saj në ekran nga Gjeneva në Shaperton apo nga Athina në Strugë e Shkup, ajo përgjigjet…

Është misioni im, profesioni im, që ma dha Atdheu im dhe unë dua tja shpërblej, se këtë punë di t'a bëj me përkushtim e dashuri të madhe.
Dhe ja po rreshtojme më poshtë listën e filmave, që ka realizuar gjatë dekadave të fundit, duke pasur parzmoren e vetme, punën e bashkpunimin me koleget e saj, që nuk i treguan shpinën, por e ftuan që asnjëherë të mos heqë dorë nga krijimtaria që zbukuron dhe ndrit mendjen e njerzve .
1. Na mungonin ju.. Australi , regji, skenar, kamera,spiker
2. Zogjtë shtegtarë...
Zvicër
Skenar, regji.operator Bujar Kore.
3. I epistrofei stin Redina.
Greqi
kamera, skenari Angjelina
Regjia Kolec Traboini
4. Lirike shpirti për poeten shqiptaro amerikane, Iliriana Sulkuqi.
Skenari kamera Angjelina
Regji K .Traboini
Premiera në Amerike.
Premiera ne Tirane dhe Elbasan.
6.Pak diell edhe per ne...skenari regjia kamera…Angjelina
Shfaqur në Rtsh
7 Poeti Nase Jani
Greqi, Shqiperi
Skenari , regjia , kamera Angjelina
Producent Skender Jace.
Premiera në Tirane dhe vlerësuar me cmim.
8. Te prekesh një enderr.
Film dhuratë nga Angjelina per Piana degli Albanesi.Sicili.
Film autor.
Premiera në Gjeneve dhe Siçili
9.Malli i emigrantit
Regjia Angjelina eTraboini
kamera Angjelina
Premierà në Prishtinë, ku i nominua me cmim.
Këto filma jane pa' sponsorizim, të realizuara krahas punës si emigrante por duke vazhduar me përkushtim profesionin e vjeter e te adhuruar te kineastes.

Ne këtë punë Kinaesja e njohur Angjelina Xhara PAPALILO , eshte e vetmja qe lufton me pasion dhe e pandalur në punën e saj edhe kur guxon e mbështetur veç në xhepin e thjeshtë modest te saj.
Por ajo ka realizuar dokumentare me vlera kombëtare, si skenariste edhe me sponsorizim nga Ministria e Kultures dhe Bashkia e Tiranes, si më poshte
10 Vatra e Shqiptarëve te Amerikes
Regjisor Ilia Terpini
Premiera në Millenium Tiranë dhe Amerike
11.Margarita...
Regjisor Kujtim Gjonaj
Premiera ne Teatrin Kombëtar
12. Skenderbeu i pagjume.
Skenari dhe Bashkregjisore me Bujar Koren
Premiera, Muzeu Kombëtar, Budapest në Ambasade dhe në Athinee Piana egli albanesi ne Sicili
13.Rilindadi i fundit, Josif Bageri.Angjelina eshte
Skenariste se bashku me Miradie Maliqi.
Regjisor Kujtim Gjonaj.
Premiera Tiranë e Prishtinë.
14 Tashko, Koco*love story shqiptar, si skenariste me Regjisor Mjeshtrin, Ylli Pepo.
Premiera Tirane, Korce dhe Paris.
15 Esma pertej kënges, për këngëtaren e madhe nga Maqedonia, Retzenoven.
Sponsorizim nga Gjermania.
Si skenariste me regjisor Mihal Ciko.
16.Atje larg, në fund te botes.
Për emigrantet në Argjentine.
Angjelina si skenariste
Regjisor Mihal Ciko.

Angjelina Xhara PAPALILO është shembull frymëzues për figurën e vërtetë te gruas krijuese të pandalshme jo vetëm si kineaste, por edhe si poete e shkrimtare.
Intervista te shumta ka me emrin e saj në faqet e gazetave kryesore të Shqiperise
Ajo intervistohet në pothuaj të gjitha kanalet kryesore televizive Shqipëri e Kosove, Melburn dhe Itali deri Tv Alba Amerikë, ku është shfaqur filmi për Skënderbeun me bashkregjisor Bujar Koren, veteranin e Televizionit Shqiptar.
Televizion i Shkupit, i beri asaj dhuratë ne 70 vjetorin e lindjes., dokumentarin për krijimtarinë si poete.
AShQF krijoi një dokumentar për Angjelinen në 60 vjetorin e lindjes me fragmente nga filmat më të vlerësuar të saj gjatë punës në Kinostudjo, ku ka krijuar mbi 50 filma, dhe ka marrë çmime në festivale filmi, ose duke përfaqësuar denjësisht Shqiperine me filmat e shfaqur bote.


Porta e Athines shfaqi premiere dokumentarin për Skënderbeun duke i dhënë vlerësim të veçantë Mirënjohjeje., sic u dekoroi me çmim nga Shtëpia Botuese Toena dhe Onufri, per romanin e saj te pare, Enigma, me temë nga emigracioni.
Ambasada e Shqipërisë në Athinë e Ka shpallur Angjelina Xhara Papalilo si Histori suksesi.
Angjelina eshte nderuar nga Albania Ekselence nga F Nikolla Cmimin e madh te karierës, mes shqiptarëve të Parisit,që shijuan me shpirt dokumentarin e saj te suksesshem, Tashko Koço, një love story shqiptar, duke bashkëpunuar me regjisorin Mjeshtër, Ylli Pepo.

Ajo është vërtetë Ambasadore e Paqes Universale, duke e mbajtur lart këtë emër, tash 18 vjet më parë…
Vjet mbushi 75 vjet dhe nuk i erdhi asnjë kujtesë zyrtare përveç përgëzimet e shumta familjare e Shoqërore.
Por ajo është e bekuar nga Qielli.
Një grua kurajoze e gatshme për te shtuar pozitivitetin në familje e shoqeri.
Tashmë e kthyer nga emigracioni ka me shume se 4 vjet qe promovon vlera krijuese te miqve te saj me xhirime dhe promovime te përgjegjshme dhe shumë të mbështetur për rrethi i saj shoqeror.
Ajo këmbëngul se moshat e vjetra duhet të kthehen për të jetuar dy ditë të bardha në trojet e te pareve.
Shqiperia turistike tani ka marrë një vlerë plus kombëtare e nderkombetare për shqiptarët.
Në dhe të huaj mbetesh i huaj, në shumë kuptime…
Dhe na vijnë në ndihmë fjalët e Çajupit, poetit të madh..
Ku është balta me e embel se mjalta…
Ne Shqiperi..
Besimi të Zoti, të Drejtësia dhe e verteta jane çelsat kryesore në duart e e mendjen e saj ,qe gurgullon si muzike..
Ajo ka këtë mesazh…
Le të bashkohemi me besë e kokëulur, pa fjalë shumë,si tek ai vallëzimi me kostumet kombëtare të të gjitha krahinave, në pikturën e famshme të Abdurrahim Buzes , Vallja kosovare e shqiptare.
Ajo përgatitet të bëjë Premiere me ftesë të Ambasadores se Shqipërisë në Athine Z.Luela Hajdaraga të filmit të Çiftit Tashko Koço, por edhe të çiftit Kubatis nga Salamina ku profesoresha nga Shqiperia mbeshtet bashkshortin e saj Dino Kubatis, në veprimtarinë artistike edhe per Shqipërinë.
I urojmë shëndet e fatbardhsi në çdo hap qe bën, për te përhapur kulture, art e qytetari evropiane.
Do të shkruaj e bej filma … thotë me sy të qeshur Angjelina.
Kjo është adrenalina e jetës sime, sa ma kà bere kësmet Zoti…
Ti lëmë, të fortë e të zotë, pas nesh, brezat e rinj, që sigurisht, janë me të mirë se ne…
Pergatiti:
Liljana Pere