Ava DuVernay- Një regjizore që ka thyer barriera per gratë. Aftesia është dritë qe nuk njeh racë, as gjini.

Ava DuVernay- Një regjizore që ka thyer barriera per gratë. Aftesia është dritë qe nuk njeh racë, as gjini.

Liria nuk është e plotë për asnjërin, derisa të jetë e plotë për të gjithë; ajo matet në mënyrën si ngrihemi përtej dallimeve, përtej ngjyrës, përtej kufijve që na vendosen.

Njeriu nuk përcaktohet nga ajo që duket, por nga forca e mendjes, nga thellësia e shpirtit dhe nga guximi për të mos pranuar kufizimet që i imponohen.

Aftësia është një dritë që nuk njeh racë e as gjini; ajo lind aty ku përkushtimi bëhet rrugë dhe besimi në vetvete bëhet zë.

Ava DuVernay  Një zë gruaje që e kthen historinë në dritë

Ava DuVernay është një regjisore, skenariste dhe producente amerikane e njohur për rrëfime të fuqishme mbi racën, drejtësinë dhe identitetin. Ajo është gjithashtu një pioniere që ka thyer barriera për gratë me ngjyrë në industrinë e filmit.

Shpesh sot mendojne se rrëfimi përket atyre që kanë pushtetin për ta artikuluar, Ava Marie DuVernay lind si një ndërgjegje krijuese që e sfidon këtë rend. E lindur më 24 gusht 1972 në Long Beach, Kaliforni, ajo nuk është thjesht një regjisore, skenariste dhe producente amerikane, por një arkitekte e kujtesës kolektive. Me dy çmime Primetime Emmy, dy NAACP Image Awards, një BAFTA për film dhe një për televizion, si dhe me nominime për Oscar dhe Golden Globe, rrugëtimi i saj është një dëshmi e asaj që ndodh kur arti bëhet mjet për të kërkuar të vërtetën.

Në vitin 2011, ajo themelon kompaninë e pavarur të shpërndarjes ARRAY, duke hapur një dritare për zëra që shpesh mbeten në hije. Por kjo histori nuk fillon me kamerën—ajo lind nga një vëzhgim i gjatë i botës.

Fëmijëria e saj në Lynwood, Kaliforni, nën kujdesin e nënës së saj Darlene Sexton, edukatore, dhe njerkut Murray Maye, u ndërthur me kujtime verore pranë Selma-s, Alabama. Këto udhëtime, të mbushura me histori të marshimeve të vitit 1965 nga Selma në Montgomery, do të mbillnin në të një farë që më vonë do të shpërthente në filmin Selma (2014).

Në vitin 1990, ajo diplomohet në Saint Joseph High School dhe më pas ndjek Universitetin e Kalifornisë në Los Angeles (UCLA), ku studion letërsi angleze dhe studime afro-amerikane. Një edukim që nuk ishte thjesht akademik, por një përgatitje për të kuptuar strukturat e rrëfimit dhe padrejtësisë.

Megjithatë, rruga e saj drejt kinemasë nuk ishte e drejtpërdrejtë

 Në vitet 1991–2008, ajo lëviz mes gazetarisë dhe marrëdhënieve me publikun. Një praktikë në CBS News, ku kontribuon në mbulimin e gjyqit të famshëm të O.J. Simpson, e bën të kuptojë kufijtë e gazetarisë. 

Në vitin 1999, ajo themelon agjencinë e saj të PR-së, The DuVernay Agency (DVAPR), duke punuar në fushata për filma si Shrek 2, The Terminal, Collateral dhe Dreamgirls.

Por në vitin 2005, me vetëm 6,000 dollarë, ajo realizon filmin e saj të parë të shkurtër Saturday Night Life, një histori e thjeshtë dhe njerëzore që shfaqet më 6 shkurt 2007 në Showtime. Ky është momenti kur ajo fillon të kuptojë se rrëfimi vizual është gjuha e saj e vërtetë.

Ajo hyn në botën e dokumentarit me This Is the Life (2008), një kronikë e lëvizjes artistike në Los Angeles, që fiton çmime të shumta. Por kthesa e vërtetë vjen me I Will Follow (2010), debutimi i saj në film narrativ, i realizuar për 50,000 dollarë në vetëm 14 ditë. Një reflektim mbi humbjen dhe kujdesin, i frymëzuar nga tezja e saj Denise Sexton.

Në vitin 2012, me Middle of Nowhere, ajo fiton çmimin për regjinë në Sundance Film Festival—duke u bërë gruaja e parë afro-amerikane që arrin këtë. Filmi trajton barrën emocionale të grave që jetojnë në hijen e sistemit të burgimit, një temë që do të rikthehet në veprën e saj.

Me Selma (2014), ajo nuk rrëfen vetëm historinë e Martin Luther King Jr., por e rikthen atë në një dimension njerëzor dhe kolektiv. Filmi nominohet për Oscar për Filmin më të Mirë dhe i jep asaj një nominim historik në Golden Globe si regjisorja e parë afro-amerikane në këtë kategori.

Në vitin 2016, dokumentari 13th eksploron Amendamentin e Trembëdhjetë të Kushtetutës së SHBA-së dhe lidhjen e tij me burgosjen masive. I publikuar më 7 tetor 2016 në Netflix, filmi nominohet për Oscar dhe fiton çmime të rëndësishme si Peabody Award (2017) dhe duPont Award (2018).

Në vitin 2018, ajo drejton A Wrinkle in Time, duke u bërë gruaja e parë afro-amerikane që realizon një film me buxhet mbi 100 milionë dollarë. Një akt simbolik në një industri ku përfaqësimi është ende i pabarabartë.

Televizioni bëhet një tjetër hapësirë e saj: Queen Sugar (2016), When They See Us (2019)—bazuar në rastin e vitit 1989 në Central Park—dhe Colin in Black & White (2021). Veçanërisht When They See Us arrin mbi 23 milionë shikime në muajin e parë dhe merr 16 nominime Emmy.

Në vitin 2023, ajo sjell Origin, bazuar në librin Caste: The Origins of Our Discontents (2020) nga Isabel Wilkerson. Filmi konkurron për Golden Lion në Festivalin e Venecias, duke e bërë DuVernay gruan e parë afro-amerikane në këtë garë.

Përmbyllje

Ava DuVernay  është t

një krijuese filmash; ajo është një ndërmjetëse mes së kaluarës dhe së tashmes, mes dhimbjes dhe shpresës. 

Në vitin 2017, ajo përfshihet në listën Time 100 të njerëzve më me ndikim në botë, ndërsa në vitin 2020 bëhet pjesë e bordit drejtues të Academy of Motion Picture Arts and Sciences.

Nga një vajzë që udhëtonte drejt Selma-s çdo verë, në një grua që i jep Selma-s një zë të ri përmes kinemasë—rruga e saj është një kujtesë se historia nuk është e fiksuar. Ajo rishkruhet, çdo ditë, nga ata që guxojnë ta tregojnë ndryshe.

Pergatiti.

Liliana Pere