Dita e VerĂ«s sipas legjendave đżâïž Dita e VerĂ«s Ă«shtĂ« njĂ« nga festat mĂ« tĂ« vjetra tĂ« kulturĂ«s shqiptare.
- Mar 14
- 2 min read
Gezuar diten e verës miqte e mij!
Dita e VerĂ«s sipas legjendave đżâïž
Dita e Verës është një nga festat më të vjetra të kulturës shqiptare, që rrënjët i ka në kohët pagane, shumë përpara ardhjes së krishterimit.
Sipas shumë legjendave popullore, ajo shënon momentin kur dimri largohet dhe natyra zgjohet, kur toka merr frymë sërish dhe jeta fillon të lulëzojë. Në këtë ditë, njerëzit festonin ringjalljen e natyrës dhe falënderonin forcat hyjnore që sillnin dritë, gjelbërim dhe begati.
Në besimet e vjetra ilire dhe ballkanike, mendohej se në mes të marsit zgjohej shpirti i tokës dhe perëndesha e pranverës sillte me vete lulëzimin, shpresën dhe pjellorinë.
Legjendat tregojnë se njerëzit ndiznin zjarre për të dëbuar të ftohtin dhe të keqen e dimrit, ndërsa degët e gjelbra, lulet dhe veroret vendoseshin në shtëpi për të sjellë fat, shëndet dhe mbarësi.
Një nga rrëfimet më të njohura popullore lidhet me Elbasanin, ku thuhet se zanat e malit zbresnin në këtë ditë për të bekuar tokën dhe njerëzit. Prandaj njerëzit dilnin herët në mëngjes, hapnin dyert e shtëpive dhe përshëndesnin diellin e parë , është një festë stine, një festë e shpresës dhe e gëzimit njerëzor. Gatuhej ballkumja e embel.
Ajo bashkon familjen, fĂ«mijĂ«t dhe komunitetin rreth njĂ« ideje tĂ« thjeshtĂ« e tĂ« lashtĂ«: se pas çdo dimri vjen pranvera dhe se jeta, pavarĂ«sisht vĂ«shtirĂ«sive, gjithmonĂ« rilind. đžđ
Dita e Verës mbetet festë e lidhjes së shqiptarëve me natyrën, me traditat dhe me kujtesën e lashtë të popullit të tyre.
NjĂ« tjetĂ«r legjendĂ« e bukur popullore pĂ«r DitĂ«n e VerĂ«s lidhet me luftĂ«n simbolike mes dimrit dhe pranverĂ«s. đżâïž
Sipas rrëfimeve të vjetra, dimri ishte një plak i ashpër që mbante tokën të ngrirë dhe njerëzit të mbyllur në shtëpi.
Ai përpiqej ta mbante sa më gjatë pushtetin mbi natyrën. Por në mes të marsit shfaqej Vera, një vajzë e re e bukur dhe e ndritshme, që sillte me vete dritën, gjelbërimin dhe ngrohtësinë.
Thuhet se në natën para 14 marsit zhvillohej një betejë simbolike mes tyre.
Njerëzit ndiznin zjarre në oborre e nëpër kodra për ta ndihmuar Verën të fitonte dhe për të trembur dimrin që të largohej. Kur vinte mëngjesi dhe dielli ngrohte tokën, besohej se Vera kishte fituar, dhe bashkë me të fillonte jeta e re e natyrës.
Prandaj njerëzit vishnin veroret, vendosnin degë të gjelbra në shtëpi dhe dilnin herët për të përshëndetur diellin, si shenjë gëzimi që dimri ishte mposhtur dhe pranvera kishte ardhur.
Kjo legjendĂ« e bĂ«n DitĂ«n e VerĂ«s jo vetĂ«m njĂ« festĂ« stine, por edhe njĂ« simbol tĂ« fitores sĂ« dritĂ«s mbi errĂ«sirĂ«n dhe tĂ« jetĂ«s mbi ftohtin e dimrit. đžđ
