Dritëro Agolli dhe Sergei Yesenin – Dy poete te medhenj dhe nje shpirt.

Analizë midis dy shkrimtarëve të medhenj.

Dritëro Agolli dhe Sergei Yesenin – Dy Poetë, Një Shpirt.

Po, si Dritëro Agolli ashtu edhe Sergei Yesenin konsiderohen poetë modernë, por jo modernistë në kuptimin e ngushtë të avangardës evropiane.

Stili i Yeseninit

Yesenini përfaqëson lirikën neoromantike dhe realizmin lirik. Poezia e tij bashkon emocionin romantik me përshkrimin realist të jetës rurale. Ai është poet i natyrës, nostalgjisë dhe shpirtit popullor.

Stili i Agollit

Dritëro Agolli përfaqëson realizmin lirik modern, të pasuruar me elemente filozofike, satirike dhe humaniste. Gjuha e tij është e thjeshtë në dukje, por e thellë në mendim dhe figuracion.

Emëruesi i përbashkët

Në studimet letrare, të dy mund të vendosen brenda asaj që quhet:

Humanizëm lirik modern ose Realizëm lirik modern.

Ata nuk e shkëputën poezinë nga jeta reale, siç bënë shumë modernistë radikalë. Përkundrazi, e afruan artin me njeriun, tokën, kujtesën dhe përvojën e përditshme.

Përkufizim estetik

Yesenini është liriku neoromantik i shpirtit rus, ndërsa Agolli liriku realist i shpirtit shqiptar; të dy bashkohen në humanizmin modern që e vendos njeriun dhe jetën në qendër të artit.

Në historinë e letërsisë botërore ka poetë që shkruajnë për botën dhe që bëhen vetë zëri i saj.

Në këtë kuptim, Dritëro Agolli dhe Sergei Yesenin takohen në një pikë të rrallë: të dy e kthyen tokën, natyrën dhe njeriun e zakonshëm në protagonistë të poezisë së tyre.

Yesenini i këndoi fshatit rus me mall, dhimbje dhe një ndjenjë të thellë përkatësie shpirtërore.

Agolli bëri të njëjtën gjë me peizazhin shqiptar. Në vargjet e tyre, ara nuk është vetëm arë, pema nuk është vetëm pemë dhe fshati nuk është vetëm një vendbanim; ato bëhen simbole të kujtesës, identitetit dhe fatit njerëzor.

Të dy poetët zotërojnë një lirikë të çiltër, të afërt me zemrën e lexuesit.

Ata nuk kërkojnë madhështinë në pallate apo në mite të largëta, por në jetën e thjeshtë, aty ku njeriu punon, dashuron, gabon dhe ëndërron. Poezia e tyre buron nga toka, por ngrihet deri në dimensionet universale të artit.

Megjithatë, ndërsa Yesenini shpesh mbetet i pushtuar nga melankolia dhe tragjizmi i brendshëm, Agolli shfaq një ekuilibër më të madh mes dhimbjes dhe shpresës.

Te poeti rus ndihet ankthi i shpirtit që përballet me kohën,

ndërsa te poeti shqiptar ndihet urtësia e njeriut që e pranon jetën me të gjitha kundërshtitë e saj.

Në planin artistik, të dy përdorin një gjuhë të pasur me figuracion, por të kuptueshme për lexuesin. Ata dëshmojnë se poezia e madhe nuk lind domosdoshmërisht nga ndërlikimi, por nga thellësia e ndjenjës dhe autenticiteti i përjetimit.

Prandaj, krahasimi mes Dritëro Agollit dhe Sergei Yeseninit nuk është vetëm një analogji letrare.

Është takimi i dy poetëve që, secili në gjuhën dhe kulturën e vet, e ngritën njeriun e zakonshëm në lartësinë e heroit poetik.

Nëse Yesenini është zëri i shpirtit rus që këndon mes fushave të pafundme, Dritëro Agolli është zëri i shpirtit shqiptar që kumbon mes arave, maleve dhe kujtesës së një kombi. Të dy mbeten poetë të tokës, por mbi të gjitha poetë të njeriut.

Kur krahasojmë Dritëro Agolli me Sergei Yesenin, krahasojm dy universë shpirtërorë që lindën nga toka, natyra dhe dashuria për njeriun e thjeshtë.

Ndër veprat më të njohura të Dritëro Agollit spikasin romani Komisari Memo, satira e fuqishme Shkëlqimi dhe Rënia e Shokut Zylo, si dhe përmbledhjet poetike Nënë Shqipëri, Mesditë dhe Pelegrini i Vonuar. Në këto vepra ai ngre në art jetën e zakonshme, filozofinë e thjeshtësisë dhe dinjitetin e njeriut.

Ndërkaq, Sergei Yesenin u bë i pavdekshëm me përmbledhjet poetike Radunitsa, Confessions of a Hooligan, Persian Motifs dhe poemën e famshme Anna Snegina. Në to gjejmë Rusinë e fshatit, nostalgjinë, dashurinë dhe dramën e shpirtit njerëzor.

Nëse Yesenini i këndoi mështeknave, lumenjve dhe fushave ruse,

Agolli i këndoi arave shqiptare, njeriut të punës dhe urtësisë popullore.

Nëse poezia e Yeseninit është si një violinë e trishtuar që tingëllon në mbrëmjen e stepës ruse,

poezia e Agollit është si një fyell bariu që kumbon në peizazhin shqiptar.

Të dy poetët e ngritën natyrën në metaforë të shpirtit.

Të dy e deshën njeriun e zakonshëm më shumë se heronjtë e legjendave. Të dy e bënë gjuhën e popullit gjuhë të artit të madh.

Yesenini mbetet poeti i shpirtit rus, ndërsa Agolli poeti i shpirtit shqiptar; por në thelb, të dy janë poetë të së njëjtës atdhe të përjetshëm: atdheut të njeriut.

Nga:Rrevista Prestige