IBM- pionierja e kompjutrave, emer i madh i teknologjisë, evolucioni.

Rubrika: Teknollogji shkencë qe frymëzon e përparon.

Editorial i ndërtuar duke u mbështetur te artikulli i CNN dhe duke e lidhur me historinë e IBM-së:

Një kujtim personal nga epoka e IBM

Për mua, IBM nuk është vetëm një emër i madh i historisë së teknologjisë, por edhe kujtim me vlere per kohen. Ishte nje revolucionarozim jo vetem i Teknollogjise dhe i jeteve tona.

Kam punuar me kompjuterët e parë IBM dhe ajo që më ka mbetur në mendje është cilësia, qëndrueshmëria dhe besueshmëria e tyre.

Ishin pajisje të ndërtuara me kujdes, të forta dhe të sakta në punë, që krijonin besim te përdoruesi.

Në atë kohë, të punoje me një kompjuter IBM do të thoshte të ishe pjesë e një epoke të re, ku teknologjia po ndryshonte mënyrën se si njerëzit punonin dhe komunikonin.

Sot, duke parë sfidat e IBM në epokën e inteligjencës artificiale, ky kujtim më rikthen te një periudhë kur emri IBM ishte i pari qe simbolizonte inovacionin dhe cilësinë në botën e kompjuterëve.

IBM: Nga pionierja e kompjuterëve te kriza e epokës së inteligjencës artificiale

International Business Machines Corporation (IBM) është një nga emrat më të rëndësishëm në historinë e teknologjisë botërore. Emri IBM do të thotë International Business Machines (“Makinat Ndërkombëtare të Biznesit”), një emërtim që pasqyronte ambicien e kompanisë për të ofruar teknologji për bizneset në mbarë botën.

Kompania u krijua në vitin 1911 në Shtetet e Bashkuara me emrin Computing-Tabulating-Recording Company (CTR), nga bashkimi i disa kompanive që prodhonin pajisje mekanike për regjistrimin dhe përpunimin e të dhënave. Në vitin 1924, nën drejtimin e Thomas J. Watson Sr., kompania mori emrin IBM dhe filloi transformimin në një prej gjigantëve më të mëdhenj të teknologjisë.

IBM nuk shpiku kompjuterin e parë në histori, por ishte një nga kompanitë që e bëri kompjuterin një mjet të domosdoshëm për bizneset, qeveritë dhe institucionet.

Ajo luajti një rol vendimtar në kalimin nga makinat mekanike të llogaritjes drejt epokës së kompjuterëve elektronikë.

Epoka e artë e IBM

Gjatë shekullit XX, IBM u bë sinonim i inovacionit teknologjik.

Në vitet 1950 dhe 1960, kompania dominoi tregun e kompjuterëve të mëdhenj (mainframe computers), sisteme të fuqishme që përdoren nga banka, kompani të mëdha dhe organizata qeveritare.

Një nga momentet më të rëndësishme ishte viti 1964, kur IBM prezantoi System/360, një familje kompjuterësh që ndryshoi industrinë dhe krijoi një standard të ri për bizneset.

Në vitin 1981, IBM prezantoi IBM Personal Computer (IBM PC). Ky produkt pati ndikim të jashtëzakonshëm dhe ndihmoi në përhapjen e kompjuterëve personalë në mbarë botën.

Megjithatë, ndryshimet teknologjike sollën edhe vështirësi. Në vitet 1990, IBM kaloi një krizë të madhe, por u rikthye duke ndryshuar strategjinë: nga prodhues kompjuterësh u shndërrua në kompani të fokusuar te shërbimet, softuerët, cloud computing dhe inteligjenca artificiale.

Në vitin 2005, IBM shiti biznesin e kompjuterëve personalë te kompania kineze Lenovo, duke u larguar nga një treg ku dikur kishte qenë lider.

IBM në epokën e inteligjencës artificiale

Në dekadën e fundit, IBM u përpoq të pozicionohej në fushat e reja të teknologjisë, veçanërisht në:

inteligjencën artificiale,

sigurinë kibernetike,

cloud computing,

kompjuterët kuantikë.

Kompania krijoi edhe sistemin IBM Watson, një platformë e inteligjencës artificiale që u prezantua si një hap i madh drejt së ardhmes së AI.

Sot IBM drejtohet nga Arvind Krishna, i cili mori postin e CEO në vitin 2020. Ai është përpjekur ta orientojë kompaninë drejt një epoke të re teknologjike.

Kriza e vitit 2026: pse ranë aksionet e IBM?

Sipas artikullit të CNN, IBM përjetoi një nga goditjet më të mëdha në historinë e saj.

Pas një paralajmërimi nga CEO Arvind Krishna, aksionet e kompanisë ranë rreth 24% në tregtimin para hapjes së bursës, duke rrezikuar të shënonin ditën më të keqe në 115 vite histori.

Arsyeja kryesore ishte ndryshimi dramatik i sjelljes së klientëve për shkak të revolucionit të inteligjencës artificiale.

Kompanitë në të gjithë botën po shpenzojnë shuma kolosale për të ndërtuar qendra të të dhënave për AI. Për këtë arsye, ato po blejnë në masë:

mikroçipa,

memorie,

serverë,

pajisje ruajtjeje të të dhënave.

Kjo ndryshoi prioritetet e tyre financiare. Paratë që mund të shkonin për produktet e IBM-së u drejtuan te infrastruktura e AI.

Problemi me z17 Mainframe

IBM kishte shpresuar shumë te kompjuteri i saj i ri z17 Mainframe, një sistem i fuqishëm i projektuar për klientët e mëdhenj në epokën e inteligjencës artificiale.

Por shumë klientë shtynë blerjet, sepse u përqendruan në sigurimin e çipave dhe pajisjeve të nevojshme për projektet e tyre të AI.

CEO Krishna pranoi se ajo që ndodhi ishte më e keqe nga sa kishte pritur kompania dhe se IBM nuk ishte përshtatur aq shpejt sa duhej.

Rritja e kostove dhe presioni i AI

Një tjetër problem ishte rritja e çmimeve të komponentëve teknologjikë. Kërkesa e jashtëzakonshme për pajisje AI shkaktoi presion në zinxhirët e furnizimit dhe rriti kostot.

Edhe kompani të tjera të mëdha, si Apple, u detyruan të rrisin çmimet e disa produkteve për shkak të kostove më të larta të komponentëve.

Ndikimi i Anthropic dhe sigurisë kibernetike.

Anthropic është një kompani amerikane e teknologjisë e specializuar në inteligjencën artificiale (AI). Ajo është një nga kompanitë kryesore që po konkurron në zhvillimin e modeleve të mëdha të inteligjencës artificiale, së bashku me kompani si OpenAI, Google DeepMind dhe Microsoft.

Kompania u krijua në vitin 2021 nga disa ish-punonjës të OpenAI, përfshirë Dario Amodei dhe Daniela Amodei. Qëllimi i saj kryesor është të ndërtojë sisteme AI që të jenë më të sigurta, të kontrollueshme dhe të besueshme.

Produkti më i njohur i Anthropic është Claude, një asistent inteligjent i ngjashëm me ChatGPT. Claude mund të:

kuptojë dhe shkruajë tekste;

analizojë dokumente të gjata;

ndihmojë në programim;

japë përgjigje dhe analiza komplekse.

Anthropic është e njohur për qasjen e saj të quajtur "AI Safety" (Siguria e Inteligjencës Artificiale). Kompania punon që modelet e saj të mos japin përgjigje të rrezikshme dhe të ndjekin parime etike.

Lidhja me artikullin për IBM

Në artikullin e CNN, përmendet se disa klientë të IBM u shpërqendruan nga zhvillimet e reja në AI, përfshirë teknologjitë e Anthropic. Kjo tregon se tregu i teknologjisë po ndryshon me shpejtësi: kompanitë nuk po investojnë më vetëm në kompjuterë tradicionalë, por në infrastrukturën dhe sistemet e reja të inteligjencës artificiale.

Pra, ndërsa IBM ishte një simbol i revolucionit të parë kompjuterik, kompani si Anthropic përfaqësojnë valën e re të revolucionit të AI.

CNN raporton gjithashtu se IBM u përball me një tjetër pengesë: disa klientë shtynë marrëveshjet pasi kompania e inteligjencës artificiale Anthropic prezantoi teknologji të reja që lidhen me sigurinë kibernetike.

Kjo krijoi pasiguri dhe ndikoi në disa kontrata që IBM priste t'i mbyllte.

Rezultatet financiare

Rezultatet paraprake të IBM treguan:

rritje të shitjeve vetëm me 1%;

rënie të fitimit për aksion me 2%;

rezultate më të dobëta se parashikimet.

Kjo shkaktoi shqetësim te investitorët.

Çfarë do të thotë rënia e IBM?

Rënia e IBM nuk do të thotë fundi i kompanisë. IBM mbetet një nga emrat më të mëdhenj në teknologji, me mijëra klientë globalë dhe ekspertizë të madhe në sistemet kritike.

Por historia e saj tregon një të vërtetë të rëndësishme të industrisë së teknologjisë:

Edhe kompanitë më të fuqishme në botë duhet të ndryshojnë vazhdimisht.

IBM dikur udhëhoqi revolucionin e kompjuterëve personalë.

Sot ajo përballet me një revolucion tjetër — inteligjencën artificiale — ku ritmi i ndryshimit është edhe më i shpejtë.

Sfida e saj kryesore nuk është vetëm të krijojë teknologji të re, por të bindë tregun se ajo mund të jetë përsëri një nga udhëheqëset e epokës së AI.

Pergatiti.Prestige

Mbeshtetur tek burimi CNN