Search this site

Ben Affleck dhe Jennifer Lopez duket se janë ribashkuar pas udhëtimit solo të këngëtarit në Evropë. Çifti, i cili ka qenë subjekt i shumë spekulimeve, u panë veçmas, por brenda disa orësh nga njëri-tjetri në zonën perëndimore të Hollivudit të Los Anxhelosit, duke hyrë në të njëjtën ndërtesë ku Ben ka një zyrë për kompaninë e tij të prodhimit, Artists Equity. Dalja u zhvillua të mërkurën, më 26 qershor, me TMZ duke kapur momentet. Beni, i cili dukej i zhveshur me një kostum dhe mbante një çantë dofe mbi njërën shpatull, mbërriti rreth orës 10 të mëngjesit. Jennifer, po aq mahnitëse, u pa të dilte nga zyra disa orë më vonë. Historia e dashurisë së Jennifer Lopez dhe Ben Affleck Ndërsa qëllimi i saktë i vizitës së tyre mbetet një mister, vlen të përmendet se Jennifer luan në dy filma të ardhshëm, Unstoppable dhe Kiss of the Spider Woman, të dy të prodhuar nga Artists Equity, të cilin Ben e themeloi me mikun e tij të gjatë Matt Damon. Kjo është hera e parë që Jennifer është parë duke kaluar kohë me Benin që nga pushimet e saj luksoze në Evropë, të cilat përfshinin ndalesa piktoreske në Itali dhe Francë. Jennifer Lopez ndau foto nga udhëtimi i saj solo në Paris Gjatë udhëtimit të saj, Jennifer u fotografua duke u marrë në diell dhe duke shijuar pamjet e Italisë. Ajo gjithashtu bëri një paraqitje verbuese në një shfaqje të modës Christian Dior në Paris më 25 qershor. Planet verore të Jennifer-it kanë qenë të fokusuara tek koha cilësore me fëmijët, familjen dhe miqtë e saj të ngushtë. Ben Affleck e kaloi ditën e babait me ish-bashkëshorten e tij Jennifer Garner Më 31 maj, Live Nation njoftoi se Jennifer do të anulonte turneun e saj të koncerteve, mes asaj që burimet e kanë përshkruar si tendosje në martesën e saj me Benin. Çifti, i cili rindez romancën e tyre në vitin 2021 pas një ndarjeje të mëparshme në 2004, u martuan në një ceremoni të vogël në Las Vegas në korrik 2022, e ndjekur nga një festë më e madhe me familjen dhe miqtë në Savannah, Georgia, muajin e ardhshëm. Në fillim të këtij viti, u përhapën thashethemet për gjendjen e marrëdhënies së tyre, të nxitura nga fakti se ata nuk ishin parë së bashku për më shumë se një muaj. Jennifer kohët e fundit ka marrë pjesë e vetme në shumë ngjarje në tapetin e kuq Raportet sugjeruan se çifti jetonte veçmas, me Benin që banonte në një shtëpi me qira. Pavarësisht këtyre thashethemeve, Ben dhe Jennifer janë fokusuar te familja dhe puna e tyre. Ata kanë festuar momente të rëndësishme, siç janë diplomimet në jetën e fëmijëve të tyre. Jennifer, ylli i Marry Me, ndan binjakët Emme dhe Max, 16 vjeç, me ish-bashkëshortin e saj Marc Anthony. Ndërkohë, Beni është një baba i përkushtuar ndaj tre fëmijëve të tij me ish-bashkëshorten Jennifer Garner: Violet, 18, Seraphina, 15 dhe Samuel, 12. Dinamika e kombinuar e familjes është sigurisht një fokus qendror për të dy yjet, të cilët janë parë duke bërë përpjekje të përbashkëta për t'i dhënë përparësi fëmijëve të tyre. Jen ka një marrëdhënie të ngushtë me vjehrrën © Bellocqimages/Bauer-Griffin Ben ka kaluar më shumë kohë me ish-bashkëshorten e tij Jennifer Garner Së fundmi, Ben foli për marrëdhënien e tij me gruan e tij në një intervistë të thelluar në premierën e sezonit 4 të shfaqjes së komedianit Kevin Hart, Hart to Heart. Fituesi i çmimit Oscar diskutoi kontrastin e ashpër midis personazheve të tyre publikë, duke zbuluar se ndërsa ai është "pak i turpshëm" para kamerës, ndërsa Jennifer e përqafon superyllin e saj me lehtësi. "Ne shkuam diku me [Jennifer]. Nuk më kujtohet sepse ajo është kaq e famshme dhe - njerëzit e duan atë. Dhe ajo përfaqëson vërtet diçka të rëndësishme për njerëzit," tha Ben. "Për mua, njerëzit janë si 'Hej, më pëlqen filmi yt' dhe më pas ata janë si 'AHHHH! J-LO!'". Ai e cilësoi fenomenin si “të mahnitshëm”, por pranoi se nuk e shijon vëmendjen e vazhdueshme që vjen me famën. Ky neveri shpesh e bën atë të shfaqet i pakënaqur në fotografi. "Kjo është arsyeja pse njerëzit më shohin mua [dhe] ata thonë: "Epo, ky tipi është gjithmonë i çmendur..."

Plot simbolikë ishte paraqitja e dytë zyrtare e Kate Middleton, pas shpalljes së diagnozës së saj me kancer. Princesha e Uellsit mori pjesë në turneun e tenisit Wimbledon më 14 korrik, e shoqëruar nga vajza dhe motra e saj. Për pamjen e saj, ajo zgjodhi një fustan të bërë me porosi nga marka luksoze me bazë në Londër, Safiyaa. Nuanca e gjallë e vjollcës ishte një shenjë e ngjyrave zyrtare të Klubit të Tenisit dhe Kroketit në Lawn All England, ku ajo është mbrojtëse, dhe një ngjyrë që shpesh lidhet me gjakun blu, dhe shpesh zgjidhej nga e ndjera mbretëresha Elizabeth, e cila ishte e njohur. për dashurinë e saj për ngjyrat e ndezura. “Kate ka një histori të zgjedhjes së ngjyrave të zgjuara për pamjen e saj në Wimbledon, dhe ajo e bëri këtë përsëri këtë vit ,” tha për PEOPLE Bethan Holt, drejtor i modës në Daily Telegraph. “Veshja lejla nxjerr në pah se sa i rëndësishëm është ky rol për të dhe pse zgjodhi këtë event për të bërë daljen e saj të dytë publike këtë vit”. “Është gjithashtu ngjyra e guximit, e cila mund të jetë një referencë indirekte për luftën kundër sëmundjes. Mendoj se ajo dukej shkëlqyer dhe ishte e mrekullueshme ta shihje atë kaq të relaksuar”, vazhdoi ajo. “Jam i sigurt se shumë njerëz do ta shihnin sa e lumtur dukej ajo dhe do të merrnin zemër nga kjo. Është me të vërtetë një lloj fener shprese për shumëkënd, por vjen edhe me shumë presion. Nga ana tjetër, ajo ka një ekip të tërë njerëzish që e ndihmojnë dhe burime në të cilat ne të tjerët nuk kemi akses, por mendoj se vetëm prania e saj mund të ngrejë vërtet humorin e njerëzve.” GAZETA SHQIP Elidiona Syla

Dritëro Agolli, kujtime dhe vlerësime për mjeshtrin e fjalës shqipe Dorëshkrimet, 3 poezi të pabotuara të Dritëro Agollit Dritëro Agolli, kujtime dhe vlerësime për mjeshtrin e fjalë shqipeDritëro Agolli Shkrimtari i madh, kolosi i letrave shqipe, Dritëro Agolli, ndërroi jetë 7 vjet më parë, në moshën 85-vjeçare, më 3 shkurt të vitit 2017 Nga Emil Lafe. Një ditë dimri, rreth 37 vjet më parë, kur Dritëroi sapo kishte hyrë në gjysmën e dytë të shekullit të jetës së tij, shkova të prisja latën e druve në njësinë komunale të lagjes. - Unë të njoh! – më tha faturistja, kur iu përgjigja pyetjes si e kam emrin. - Mos ndjek gjë me korrespondencë degën e gjuhës shqipe në Universitet? – e pyeta. - Jo, – ma ktheu, – po ti ke redaktuar romanin “Trëndafil në gotë” të Dritëro Agollit. Dhe me të vërtetë “Trëndafili në gotë” qëndronte i hapur mbi tryezën e faturistes, si dëshmi e dashurisë së njerëzve të thjeshtë për letërsinë dhe për shkrimtarët e mirë. Faturistja e druve kishte qëlluar një nga ato lexueset e kujdesshme, që i lexojnë librat faqe për faqe e radhë për radhë dhe nuk i kishte shpëtuar as emri i redaktorit. Ma merr mendja se në përfytyrimin e saj puna ime si redaktor do t’i ketë kaluar shumë përmasat e së vërtetës, por me atë rast mora vesh se ne gjuhëtarët bëhemi të njohur më fort kur u kryejmë ndonjë shërbim të vogël shkrimtarëve. Kjo ndodhi më jep dorë të pohoj, bashkë me të tjerë, se krijuesit e vërtetë të gjuhëve letrare dhe të normës letrare gjuhësore janë shkrimtarët, është vepra tyre, që e bën një popull të fitojë “shijen e leximit”, siç thoshte Holger Pederseni për Naim Frashërin (“Kryeveprat e tij në prozë dhe poezi u kanë dhënë shijen e leximit bashkatdhetarëve të vet dhe kanë nxitur të tjerët ta ndjekin këtë shembull të lavdishëm” (1), është vepra tyre që formon “ndërgjegjen gjuhësore” të kombit, siç thotë studiuesi ynë i Naimit Jorgo Bulo (2). Gjuhëtarët dhe shkenca e gjuhësisë nuk janë të plotfuqishëm për të bërë ç’të duan ata me gjuhën. Gjuhëtarët hartojnë atë gramatikë e atë drejtshkrim që në vija të trasha e kanë vendosur shkrimtarët në veprat e tyre. Gjuhëtarët diçka lëmojnë e rregullojnë me metodat dhe arsyetimet e tyre, që t’i bëjnë shkrimtarët më të afërt njëri me tjetrin dhe me lexuesin. Për të alfabetizuar popujt pa tradita letrare, pa letërsi, krijohen komisione gjuhëtarësh që studiojnë dialektet e ndryshme të tyre dhe u hartojnë një gramatikë e një drejtshkrim, që të jetë sa më i përshtatshëm për t’u përvetësuar e për t’u zbatuar nga të gjithë. Kjo teori, d.m.th. teoria për të krijuar një gjuhë letrare duke nxjerrë, si të thuash, një emërues sa më të përbashkët të dialekteve, ose teoria e “gjithëpërfshirjes” (siç e quajnë disa sot këtu te ne), në rastin e shqipes ka dalë e pafrytshme. Çështja gjuhës letrare shqipe është zgjidhur duke u mbështetur në njërin nga variantet letrare organike, që ka pasur epërsi reale lëvrimi gjatë periudhës së zgjimit kombëtar dhe më pas. Unë nuk besoj se sikur në krye të punëve të Shqipërisë pas 1944-ës të kishte ardhur Mithat Frashëri me Abaz Ermenjin e të tjerë, çështja gjuhësore do të ishte zgjidhur ndryshe. E nisa kështu fjalën time, se përpjekjet e mbrapshta për ta përbaltur gjuhën letrare të sotme si imponim arbitrar të diktaturës jo vetëm nuk kanë reshtur, por kanë marrë forma më të stërholluara, duke rrahur të zhbëhet Konsulta Gjuhësore e Prishtinës (1968) dhe Kongresi i Drejtshkrimit (1972) dhe të sajohet subjektivisht një lloj gjuhe kompromisesh komisioni, as mish as peshk ose edhe mish edhe peshk, si fazë e ndërmjetme për zhvillime të mëtejme më rrënjësore. Dritëroi erdhi në letërsinë shqipe, siç e ka shkruar vetë, me torbën e tij të mbushur me baltë nga Devolli. Por që kjo baltë e mirë e Devollit të bëhet letërsi, duhet dhe ajo “fryma e shenjtë” ose “demoni i krijimit”, që kam përshtypjen sikur te Dritëroi ka zbritur nga malet e Dangëllisë nëpërmjet pllajës së Kolonjës. Poezia e Dritëroit lind natyrshëm dhe e shëndetshme, pa shtërzime; ai e zotëron mirë artin e lakmueshëm për të bërë vargje të rrjedhshme, që hyjnë në zemër, që mësohen e mbahen mend. Siç e përmend poeti dhe studiuesi Agim Vinca (3), Dritëroi poet sikur e nguliti mirë në mendje atë porosinë e këngëtarit të verbër Vehip Qorri, në vitet kur ishte nxënës gjimnazi në Gjirokastër: O Dritor, more Dritor, Mos i bëj vjershat me zor... Dritëroi është poet “që bisedon ngrohtë me njerëzit, që flet me ta thjesht e bukur, duke i dhënë poezisë tonin e një bisede të përzemërt e intime” (4). Jo vetëm poezia, po edhe proza e D. Agollit, dallohen për një përpunim mjeshtëror të gjuhës së gjallë të njerëzve të thjeshtë. Te veprat e Dritëroit të bën për vete pasuria, gjallëria, larmia e ngjyrave dhe e aromave të ligjërimit popullor. Mbaj mend se kur lexova “Zhurmën e erërave të dikurshme” (1964), vepra e parë në prozë e shkrimtarit, më tërhoqi aq shumë edhe gjuha e tregimeve dhe e personazheve të tyre. Me këtë mjeshtëri të tregimit ai vazhdoi edhe në veprat e tjera më pas. Nuk besoj se ka ndonjë që e ka lënë në mes një libër të Dritëroit. Unë e dija që shkrimtari ynë devolli ka lexues dhe miq e dashamirë në Kosovë, po, t’ju them të drejtën, u befasova në panairin e sivjetmë të librit, kur u paraqit një libër prej 360 faqesh i përgatitur nga zoti Merxhan Avdyli, një përmbledhje studimesh të autorëve nga Kosova për veprën letrare të Dritëro Agollit. Ka kohë që një gazetë në Prishtinë jep e merr t’u mbushë mendjen njerëzve se kjo shqipe letrare që shkruan Dritëroi e të tjerë, është si një bimë që nuk zë, që nuk bëhet në truallin e Kosovës, prandaj do modifikuar me doemos, do krijuar një gjuhë OMGj në laborator. Po ja që ky libër provon të kundërtën: vepra e Dritëroit jo vetëm lexohet, po edhe shijohet mirë në Kosovë, pikërisht se është një gjuhë e gjallë, që mbështetet në traditën dhe e shpie përpara, nuk është një OMGj. Balta dhe fjala e lashtë shqipe e Devollit Përmenda më lart atë torbën me baltë nga Devolli që ka sjellë Dritëroi në letërsinë shqipe dhe në gjuhën e saj. Po ai nuk e ka mbushur torbën kuturu. Si filolog i mirë, ka ditur të zgjedhë e të përzgjedhë. Dhe zgjedhja e parë që bëjnë shkrimtarët kur marrin me vete baltën e gurët e vendlindjes, është që të lënë mënjanë ca gjëra tepër të veçanta, që mund të mos u bien mirë në vesh të tjerëve. P.sh. devollinjtë kanë thënë (mbase ca e ca thonë edhe sot): e shçunë (e shtunë), dë grazhdit (në grazhd), e ndejmë bë (mbë) diellt, lajem e krijem ose lajesha e krijesha (lahem e krihem, lahesha e krihesha), po Dritëroi nuk i ka vënë të flasin kështu devollinjtë e tij, se shkrimtari e di që duhet të synojë nga më e përbashkëta. Në gjuhën e letërsisë ekzotizmat krahinorë nuk kanë vlerë siç kanë në një ekspozitë veshjesh popullore. Vetë Dritëroi merret vesh që i përket një hapësire dialektore të caktuar. Në veprat e para ka plot forma, si: ecnja, flisnja, suallë, duallë, muarëm, u dehmë, e pabesuarshme etj., por që kur vuri nënshkrimin si delegat i Kongresit të Drejtshkrimit, si sot 34 vjet më parë, u ka lënë dorë të lirë redaktorëve të tij që t’ia ndreqin sipas rregullave, paçka se ashtu mbase i vjen më mbarë të shkruajë. Ai e di se norma letrare është në të vërtetë një madhësi ideale drejt së cilës synojmë, dhe dikush i afrohet më shumë e dikush më pak, po nuk e arrijmë dot, se njerëzit janë qenie shoqërore, nuk i prodhon fabrika. A është Dritëroi nga ata shkrimtarë që i rrinë gjuhës me daltë e limë në dorë? Nuk ta jep atë përshtypje. Mua më duket se ai ka një aftësi tjetër. Siç thotë Gi dë Mopasani (Guy de Maupassant), “cilado që të jetë ajo që kërkojmë të themi, s’ka veçse një emër për ta emërtuar, një folje për t’i dhënë jetë e një mbiemër për ta cilësuar.” (5) Pena e Dritëroit ka dhuntinë magjike që ta ndjellë lehtë e pa mundim fjalën e duhur, kuptimisht e stilistikisht, dhe të mos kënaqet me të përafërtën. Kjo është fjala që gdhend gurin (siç e ka quajtur ai vetë një përmbledhje të tijën poetike), fjala që gdhend në kujtesën tonë shkrimtarësinë e Dritëroit. Dhe kjo mendoj se e ka një shpjegim, që më ka ardhur ndër mend kur lexoja “Zhurmën e erërave të dikurshme” e sidomos tregimin “Lamtumirë, kapedani im!”. M’u kujtua atëherë ajo që ka shkruar Maksim Gorki për veten, se që fëmijë ishte i mbushur plot e përplot me rrëfenjat e gjyshes, me fjalët e shprehjet e saj, ashtu siç është plot e përplot zgjoi me mjaltë (“kak ulej mjodom”). Dhe Dritëroi, do të thosha, është plot e përplot me mjaltin e gjuhës shqipe, me fjalët e shprehjet e vendlindjes, të prindërve, të njerëzve të tij të afërt e të shumë e shumë të tjerëve që ka njohur në jetë e që i ka vërejtur si flasin, si shprehen, si tregojnë, dhe ka përkryer kështu hap pas hapi artin e vështirë të narracionit. Dritëroi shkrimtar nuk dallohet si krijues fjalësh të reja. Kolegu im Miço Samara, në një artikull “Shkrimtari dhe gjuha” (6), që e ka shkruar si devolliu për devollinë, pak gjë ka arritur të gjejë. Për ato gjëra që shkruan Dritëroi, rrallë e tek e ka ndier nevojën të krijojë fjalë të reja, si p.sh. kur Cute Babulja në monologun e tij flet për “hundëthyerjet” që ndodhnin dikur nëpër hanet, ose për diplomatët e sotëm “punëpazgjidhur”. Dritëroit përgjithësisht i mjaftojnë ato fjalë që tashmë janë, veçse duhen përdorur me vend, sipas kuptimit të përpiktë që kanë. Dhe që t’u japë një mësim atyre që nuk e dinë këtë, Dritëroi e bën Bamkën e “Arkës së Djallit” të shpikë dhe një fjalë të re, kur përshkruan këtë skenë në fletoren e tij: “Vetura ndali dhe nga dyert e saj dolën dy veta, përveç shoferit. Njëri nga ata ishte Cute Babulja, i veshur me kostum të zi dhe i kokosur me një borsalinë shumë moderne. Kjo borsalinë u bë shkak që unë të krijoj fjalën “kokosur”, që do të thotë “të vësh në kokë kapele”, siç themi “veshur” dhe “mbathur”. E krijova këtë fjalë se shkrimtarët fjalën “veshur” e përdorin edhe për “mbathur” edhe për mbajtjen e kapelës në kokë: si vesh këpucët, vesh kapelën e të tjera. ” (7) Dritëroi i përket brezit të shkrimtarëve që hoqi dorë nga përdorimi i huazimeve krahinore për tipizimin e mjediseve e të personazheve. Më parë shkrimtarët fusnin në punë gjithfarë sllavizmash e greqizmash krahinorë për të tipizuar personazhin ose për të dhënë ngjyresën vendore 8). Por e kuptuan vetë se kjo u bënte dëm veprave të tyre dhe gjuhës shqipe. Kështu, vetë Mitrush Kuteli, kur ribotoi tregimet e dikurshme, i krehu ca nga këto fjalë dhe “Xha Brahon e Shkumbanicës” e bëri “Xha Brahua i Shkumbanores”. Dritëroi është treguar shumë i kursyer me sllavizmat e Devollit. Huazime krahinore si sllavizmat bubrek (veshkë), butur (rrufë), esh (iriq), gollomesh (lakuriq), korminë (plëndës), piavicë (shushujë) etj., ose greqizmat kumbisem (mbështetem), potis (ujit; i jap ujë një kafshe), silloisem (mendoj thellë për diçka, bluaj në mendje një çështje), nasqiris (vë në rregull, në vendin e duhur sendet e shtëpisë), ngalas (përqafoj) e të tjera si këto nuk shërbejnë më për tipizime personazhesh e mjedisesh, po kanë zbritur në regjistrin e mjeteve humoristike të skeçeve të estradës për të tipizuar, edhe me anë të fjalorit arkaik, njerëz që kanë mbetur prapa nga bota. Pak më ndryshe është puna me turqizmat. Disa nga personazhet e Dritëroit janë të tillë, që u shkojnë ca turqizma. Nja dy turqizma si malum (është e ditur, siç dihet), qibër, Dritëroi i ka të vetat. Po edhe këto po dalin nga gjuha e letërsisë. (9) Nuk mund të lë pa përmendur edhe një herë atë dialogun e njohur të Demkës me Zenepen, që Dritëroi sikur e ka shkruar me porosi për ne gjuhëtarët. E kemi përdorur shumë herë në kumtesat tona që të tregojmë me një shembull domethënës rrezikun e burokratizimit të gjuhës deri në bisedat familjare: (Zenepja, duke hedhur në pjata gjellën, thotë:) – Demkë, ti ke kohë që nuk ke lexuar asnjë libër.... – Në këtë drejtim ke të drejtë. Çështja është se konditat e të lexuarit më janë vështirësuar, - them unë. Ajo ngrin në këmbë. Fjalët e mia e habitën. – Demkë – thotë ajo, - ti harrove të flasësh! Unë qesh: – Ti sot po më habit. – Nga të mos habitem? Ti thua “në këtë drejtim ke të drejtë”. Ti nuk ke folur kështu më parë… Unë vij në vete. Pa e kuptuar edhe vetë, paskam folur me gruan me gjuhën e raporteve që shkruaj... Në 85-vjetorin e lindjes janë botuar nëpër gazeta shumë fotografi të Dritëroit. Duke parë portretin e tij të fisnikëruar nga vitet që i rëndojnë mbi shpinë dhe sytë e tij që duket sikur më shumë vështrojnë brenda vetes sesa jashtë, më bëhet sikur dëgjoj ato vargjet e një poeti popullor kolonjar: Në kohë të pleqërisë, Më zunë halle të rënda, Për sebep të Shqipërisë, .... Hallet e rënda i bëjnë shkrimtarët të krijojnë vepra të mëdha. Unë i uroj shëndet e jetë të gjatë jubilarit tonë të nderuar, që të hedhë në kartë sa më shumë nga ato që bluan e përbluan në mokrat e shqetësimeve e të përjetimeve të tij të thella si shkrimtar. Shënimet: (1) Holger Pedersen, “Asnjë gjuhë nuk mund të lulëzojë pa një letërsi”. – Gjuha jonë 20/2000, nr. 3-4, f. 48. (2) Jorgo Bulo, Magjia dhe magjistarët e fjalës. Shtëpia botuese “Dituria”. Tiranë, 1998, f. 15. (3) Agim Vinca, “Dritero Agolli ose bukuria e thjeshtësisë”, në: Merxhan Avdyli, Studime për Agollin në Kosovë (Përmbledhje Studimesh të autorëve nga Kosova për veprën letrare të Dritero Agollit. Argeta LMG, Tiranë, 2006, f. 72. (4) Po aty, f. 73. (5) Mahir Domi, “Mendime dhe vërejtje për gjuhën në prozën tonë artistike”, në: Nëndori, 1963, nr. 2, f. 132; Norma letrare kombëtare dhe kultura e gjuhës. Akademia e Shkencave e RP të Shqipërisë Instituti i Gjuhësisë dhe i Letërsisë. Tiranë, 1972, f. 323. (6) Gazeta “Devolli”. Organ i Shoqatës atdhetare-kulturore “Devolli”. Viti IX, nr. 5 (53), tetor 2006. (7) Dritëro Agolli, Arka e Djallit (Roman). Botimet “Dritëro”. Tiranë, 1997, f. 142. (8) Khs. për këtë edhe referatin tonë në: Gjuha letrare kombëtare shqipe dhe epoka jonë. - në: Materiale të Konferencës shkencore të mbajtur në Tiranë më 7-8 dhjetor 1984. Akademia e Shkencave e RPS të Shqipërisë. Instituti i Gjuhësisë dhe i Letërsisë. Tiranë, 1988, f. 105 v. (9) Te Fjalori i orientalizmave, që Tahir Dizdari e hartoi nga dashuria për shqipen e jo nga adhurimi për turqishten, autori ka mbledhur shumë fjalë e shprehje shqipe, me po ato kuptime e vlera stilistike, p.sh., për turqizmin zavall shqipja ka një varg fjalësh shumë të përshtatshme dhe shprehëse, si: i mjeri, i gjori, i ngrati, i shkreti, lumëziu, krahëthati, ditëziu, qyqari, orëligu, rrënjëdali. Emil Lafe D. Agolli Kali dhe gomari -Përrallë- Kalonin në një shteg të ngushtë mali Gomari para, pas gomarit kali. Të dy me thasë të ngarkuar mirë Nga vapa të munduar, të djersirë. Fshatari donte shpejt në fshat të arrinte Dhe kalit vitheve me shkop i binte. Po kali më në fund durimin humbi, E ngriti bishtin dhe samarin tundi: "Mbaj dorën, se ta hedh përdhe samarin! Ti para meje pse ma nxjerr gomarin? E ku të vete vallë, unë i ngrati, Kur rrugën ma ka zënë .

Hulumtimi nga Greqia: Rritja mbresëlënëse e ardhjeve të turistëve të huaj në Shqipëri vazhdon edhe në vitin Madhësia e tekstit: Kostoja e ulët e pushimeve në avantazhet e destinacionit Turizmi është një nga degët kryesore të ekonomisë shqiptare dhe ka qenë në zhvillim të vazhdueshëm vitet e fundit duke pasur parasysh ardhjet në rritje nga jashtë dhe përmirësimin e vendit si destinacion ndërkombëtar. Tregues është fakti, sipas të dhënave të Shërbimit Statistikor të vendit fqinj, se për periudhën janar-maj, ardhjet e turistëve të huaj në Shqipëri janë rritur me 38.2%, duke arritur në 3.3 milionë nga 2.39 milionë në të njëjtën periudhë të vitit të kaluar. Vetëm në muajin maj, ardhjet e turistëve të huaj u rritën me 38,1% në 973,688 nga 705,079 në të njëjtin muaj të 2023. Gjithçka tregon se në vitin 2024 Shqipëria do të shënojë një rekord të ri në ardhjet ndërkombëtare të turistëve. Një studim përkatës i kryer nga Zyra e Çështjeve Ekonomike dhe Tregtare të Ambasadës së Greqisë në Tiranë është veçanërisht informuese për zhvillimet në turizmin shqiptar. Në vitin 2023, ardhjet e turistëve të huaj arritën nivelet historike prej 10.1 milionë, duke tejkaluar rekordin e një viti më parë (7.5 milionë). Ky zhvillim padyshim krijoi një klimë euforie edhe për vitin 2024, e cila pritet të jetë veçanërisht premtuese, duke pasur parasysh flukset gjithnjë në rritje. Tendenca në rritje i atribuohet një kombinimi faktorësh, si promovimi i duhur i vendit jashtë, krijimi i një klime tërheqëse biznesi-investuese, kostoja relativisht e ulët e pushimeve, si dhe riorientimi i preferencave të turistëve të huaj drejt të rejave dhe destinacione “të panjohura” pas përfundimit të pandemisë. E827816c 679e 484d 8f12 A097d5cdf707 Hapja e tregjeve të reja evropiane Veçanërisht vihet re se tashmë ardhjet në Shqipëri vijnë jo vetëm nga vendet fqinje të Ballkanit, por edhe nga ato të tjera evropiane (p.sh. Polonia, Çekia, vendet skandinave etj.), të cilët tërhiqen kryesisht nga malli mbresëlënës, peizazhet, bukuritë natyrore të plazheve të Adriatikut dhe Jonit dhe një kryeqytet i lulëzuar, Tirana, të cilin ata janë kuriozë ta njohin nga afër. Është indikative, bazuar në të dhënat përkatëse të Shërbimit Statistikor, se ndër kriteret që i kanë shtyrë shtetasit e huaj të vizitojnë vendin fqinj në vitin 2023, pjesa dërrmuese (85%) ka qenë rekreacioni, me një diferencë të madhe në krahasim me arsyet e tjera (profesionale. , kulturore, shëndetësore, etj.). Rritjen e interesit për njohjen e vendit dhe kulturës së tij e tregon edhe rritja e kohëzgjatjes mesatare të qëndrimit në 3.7 ditë, krahasuar me 2.6 ditë përkatësisht në vitin 2022. Gjithashtu, në vitin 2023, fjetjet në akomodime turistike në Shqipëri u rritën ndjeshëm krahasuar me vitin 2022 (56.8%) dhe 2019 (84.7%), pra para fillimit të kufizimeve pandemike. Ky element është veçanërisht i rëndësishëm, duke pasur parasysh se në vendet anëtare të BE-së ndryshimi përkatës ishte 6.1% krahasuar me 2022 dhe 2019 (1.4%). Duhet theksuar gjithashtu se në të njëjtin vit Shqipëria ishte në vendin e parë (81.7%), përsa i përket fjetjeve nga vizitorët e huaj, dhe në vendin e dytë (90.3%), për sa i përket fjetjeve nga vizitorët vendas pas Islandës (109.3). %). D66cc04c 84fa 4e96 9d13 834ec5fcb890 Udhëtimet e shqiptarëve jashtë vendit Megjithatë, një rritje e ndjeshme shfaqet jo vetëm për sa i përket flukseve turistike nga jashtë drejt Shqipërisë, por edhe anasjelltas. Në mënyrë indikative, largimet e shtetasve shqiptarë jashtë vendit gjatë gjashtëmujorit të parë të vitit 2023 arritën në total 3,024,102, pra 20% më shumë se në të njëjtën periudhë të një viti më parë. Ky element, pra, sugjeron se “hapja” e tregut të turizmit shqiptar ndërkombëtarisht nuk ka të bëjë vetëm me flukset drejt vendit, por edhe anasjelltas, si dhe interesi gjithnjë në rritje nga ana e vendasve për të vizituar vendet e tjera. Sipas të dhënave të Ministrisë Shqiptare të Turizmit dhe Mjedisit lidhur me vendet e origjinës së të ardhurve nga jashtë në vitin 2023, Kosova kryeson listën me 4.4 milionë e 43% të totalit, që mund t’i atribuohet afinitetit kombëtar dhe kulturor mes të dy vendeve, siç manifestohet përmes bashkëpunimit të tyre në një gamë të gjerë fushash (p.sh. politikë, ekonomi, arsim, etj.). Ky rast forcohet edhe më shumë nëse merret parasysh se numri i kosovarëve që kanë vizituar Shqipërinë është me rritje mbresëlënëse (67%) në vitin 2023 krahasuar me vitin 2022. 307a9875 508f 4a4b A603 537c68c8c56b Gjithashtu, sipas të njëjtave të dhëna, në vend të dytë është Italia, me rreth 1 milion turistë dhe 9% e totalit, e ndjekur nga dy vende të tjera që tradicionalisht kanë marrëdhënie të ngushta ekonomike dhe politike me Shqipërinë, Maqedonia e Veriut dhe Greqia, të cilat ishin në vendi i tretë dhe i katërt, me një rritje të vizitorëve përkatësisht me 10% dhe 38% krahasuar me vitin 2022. Vlen gjithashtu të theksohet se në vendin e pestë në listën përkatëse figuron Mali i Zi, një vend tjetër fqinj, ardhjet nga i cili janë rritur me 44% në 2023, ndërsa Gjermania vijon në vendin e gjashtë me 312,000 dhe 3% të të gjithë ardhjeve, duke shënuar një rritje mbresëlënëse (66%). Gjithashtu, duhet theksuar se në vitin 2023, ndër vendet me rritjet më të mëdha për sa i përket hyrjes së shtetasve të tyre në Shqipëri janë Kina (177%), Turqia (110%) dhe Finlanda (105%). Për sa i përket origjinës së ardhjeve sipas kontinentit, 9,727,538 u regjistruan nga Evropa (rreth 91%), 240,985 nga Amerika (5%), 122,459 nga Azia (3%), 11,120 nga Afrika%) dhe 2,617 nga Oqeania (1%) . Rritja e flukseve turistike në vend nga jashtë në vitin 2023 shihet edhe përmes mbërritjeve të regjistruara në Aeroportin Ndërkombëtar të Tiranës, i vetmi aeroport ndërkombëtar në vend për momentin, ku u regjistrua një rritje prej 40% krahasuar me vitin 2022, duke arritur në total 7.25 milionë. Vendet me përqindjen më të lartë të pasagjerëve ishin, sipas radhës, Italia (44%), Gjermania (13%), Britania e Madhe (8%), Turqia (6%) dhe Greqia (4%). Në veçanti, Italia me mbi 3.1 milionë pasagjerë ishte në vend të parë, duke konfirmuar lidhjet tradicionalisht të ngushta mes dy vendeve, e ndjekur nga Gjermania me 1 milion, duke reflektuar kërkesën e lartë për udhëtime mes dy vendeve, ndërsa në vendin e tretë me mbi 500 mijë ishte Mbretëria e Bashkuar. Theksohet se numri gjithnjë në rritje i fluturimeve detyroi Autoritetin e Menaxhimit të Aeroportit të Tiranës që në vitin 2023 të procedojë me zhvillimin e projekteve të rëndësishme të ndërhyrjes, si zgjerimi i terminalit, mirëmbajtja e pistës dhe rritja e parkimit të të dy avionëve, hapësirat dhe ndenjëset për mbërritjet dhe nisjet e pasagjerëve me 37%, duke arritur në një total prej 4.2 milionë në 2023 krahasuar me 3 milionë në 2022. Ky fakt lehtësoi linjat ajrore me kosto të ulët si Jazeera e Kubës, Wizz Air e Hungarisë, Ryanair e Irlandës dhe të tjera. 2023 linja direkte midis Tiranës dhe destinacioneve të njohura evropiane (p.sh. Londër, Bruksel, Romë, Paris, Stokholm, Bukuresht, Pragë, etj.) duke krijuar kështu kushtet për lidhjen e Shqipërisë edhe me destinacione më të largëta. Në qendër të interesit turistik është Riviera Shqiptare Zona turistike më e pëlqyer, sidomos gjatë muajve të verës, është e ashtuquajtura “ Riviera Shqiptare ”, e cila ndodhet në kufijtë e prefekturës së Vlorës. Ka vendpushime të shquara plazhi, si Saranda, Ksamili, Drymadhes dhe Himara, si dhe atraksione me vlera të rëndësishme ekologjike dhe historike, si Liqeni i Nartës, Parku Kombëtar i Logarasë dhe Parku Kombëtar i Butrintit, i cili mbrohet në në të njëjtën kohë si një monument i trashëgimisë kulturore nga UNESCO, si dhe një ligatinë. Gjithashtu, duhet theksuar se vitet e fundit Shqipëria ka parë zhvillimin e formave të reja të turizmit (p.sh. agroturizmi, ekoturizmi, kulinaria, luksi, etj.) që synojnë njerëzit që janë të interesuar jo vetëm për pushimet në kuptimin tradicional, por duan të njohin më gjerë vendin dhe traditat e tij. D6bc4af9 Cc75 4874 90a4 E0bbe479fd4d Tërheqja e investimeve të huaja turistike Një rol të veçantë në zhvillimin e sektorit ka luajtur edhe formimi i një mjedisi të favorshëm biznesi që kontribuon në tërheqjen e investimeve të huaja turistike. Në veçanti, “Ligji aktual i Turizmit” ofron trajtim të veçantë për subjektet që operojnë në sektorin specifik, të cilëve u jepet një “status i veçantë tatimor” duke i lejuar kompanitë e huaja të interesuara për të investuar në Shqipëri të kryejnë aktivitete duke mbajtur 100% të aksioneve të tyre, bazuar në ligjet për “Investimet e Huaja” dhe “Investime Strategjike”. Në të njëjtin kuadër është edhe miratimi i ligjit për kompanitë fillestare në fushën e teknologjisë dhe inovacionit që lidhen drejtpërdrejt me zhvillimin e të gjitha formave të turizmit, duke qenë se ato ofrojnë mjete për të promovuar vendin jashtë dhe për të tërhequr. më shumë turistë. Gjithashtu, strategjia e qeverisë shqiptare për periudhën 2024-2030 përfshinte si zhvillimin e turizmit të nivelit të lartë, ashtu edhe përmirësimin e përgjithshëm të infrastrukturës turistike, me qëllim që ta bënte vendin lehtësisht të aksesueshëm jashtë vendit dhe të funksiononte si një destinacion turistik gjatë gjithë vitit. Investimet në infrastrukturë, si aeroporte, marina, porte dhe autostrada, synojnë lidhjen e drejtpërdrejtë midis destinacioneve turistike rajonale dhe kryeqytetit, duke formuar një peizazh investimi tërheqës për ata që janë të interesuar të operojnë në tregun shqiptar.

“Përmirësojeni deri në shkurt 2025 ose e shpallim në rrezik”, UNESCO: Projektet infrastrukturore dëmtojnë Liqenin e Ohrit Fatmira Nikolli | 15 Korrik, 2024 18:23 Ohri Madhësia e tekstit: Pasuria natyrore e kulturore e liqenit të Ohrit, pjesë e Pasurisë botërore të Unescos, mund të shpallet zonë në rrezik! Në një raport të përgatitur për mbledhjen e përvitshme që mbahet në datat 21-31 korrik në Indi, UNESCO vëren se nevoja urgjente për adresimin e problemeve të gjetura nga vizita e tyre, kërkon mobilizim për të ruajtur Vlerat e jashtëzakonshme Universale, përndryshe vitin e ardhshëm duket se shpallja në rrezik është e pashmangshme. Pasuria natyrore e kulturore e liqenit të Ohrit, pjesë e Pasurisë botërore të Unescos, mund të shpallet zonë në rrezik! Në një raport të përgatitur për mbledhjen e përvitshme që mbahet në datat 21-31 korrik në Indi, UNESCO- Organizata e Kombeve te Bashkuara për Edukim, Shkencë e kulturë, vëren se nevoja urgjente për adresimin e problemeve të gjetura nga vizita e tyre, kërkon mobilizim për të ruajtur Vlerat e jashtëzakonshme Universale, përndryshe vitin e ardhshëm duket se shpallja në rrezik është e pashmangshme. Unesco ka lënë si afat datën 1 shkurt 2025 për një raport të përditësuar mbi gjendjen e Pasurisë natyrore e kulturore te liqenit të Ohrit.

Hannah Hargrave Zëvendësredaktor i SHBA 9 MAJ 2024, ora 12:57 BST Suri Cruise është zyrtarisht e rritur pasi ka mbushur 18 vjeç më 18 prill dhe ajo po merr disa vendime të mëdha në mes të arritjeve të saj historike. Adoleshentja kohët e fundit dha një deklaratë delikate por të dukshme për identitetin e saj gjatë një shfaqjeje të Head Over Heels në Nju Jork. Në atë kohë, ajo u mbështet nga nëna e saj, Katie Holmes dhe gjyshërit, Martin dhe Kathleen, teksa mori rolin e Philoclea në shfaqjen skenike. Por një vështrim në fletën e casting-ut zbulon se Suri nuk do ta mbajë më emrin e saj të lindjes Suri Cruise. Në vend të kësaj, ajo ka adoptuar emrin e dytë të nënës së saj dhe është renditur si Suri Noelle. Certifikata e lindjes së yllit në rritje e quajti atë thjesht Suri Cruise. Suri Cruise u pa në New York City, duke shfaqur një veshje të modës pranverore vetëm disa ditë pasi mbushi 18 vjeç © Backgrid Suri duket se e ka hequr mbiemrin e saj Megjithatë, thuhet se 18-vjeçarja është larguar nga babai i saj që kur ishte vajzë e vogël. Në vend të kësaj, ajo është rritur nga nëna e saj në Nju Jork dhe ata kanë krijuar një lidhje tepër të ngushtë nënë-bijë. Suri Cruise me prindërit e saj Tom Cruise dhe Katie Holmes© Getty Thuhet se Suri nuk e ka parë babanë e saj që kur ishte e vogël Duke folur për InStyle në vitin 2022, Katie foli për Surin dhe personalitetin e saj të fortë kur tha: "E dua shumë. Qëllimi im më i madh ka qenë gjithmonë ta ushqej atë në individualitetin e saj. Të sigurohem që ajo të jetë 100 për qind vetvetja dhe e fortë. të sigurt dhe të aftë dhe ta dinë atë." Suri duket se ka trashëguar talentin e prindërve të saj për interpretim dhe bëri debutimin e saj në film kur këndoi titullin e hapjes së filmit të Katie, Alone Together, kur ajo ishte 15 vjeç. Katie Holmes Tom Cruise me vajzën Suri si foshnjë © Getty Images Katie e ka rritur Surin pa babanë e saj në Nju Jork Kur e pyetën pse zgjodhi Surin për këtë punë, aktorja dhe regjisori i tha me ëmbëlsi Yahoo! Argëtim: "Unë gjithmonë dua nivelin më të lartë të talentit, kështu që e pyeta". Katie më pas shtoi: "Ajo është shumë, shumë e talentuar. Ajo tha se do ta bënte dhe e regjistroi atë. "Unë e lashë të bënte atë që kishte. Kjo është mënyra se si unë drejtoj, në përgjithësi." Suri Cruise me Katie Holmes në skenë © Getty Images Suri u rendit në fletën e hedhjes si Suri Noelle Suri nuk besohet të ketë asnjë lloj lidhjeje as me dy fëmijët e tjerë të Tomit, Bella dhe Connor, të cilët ai i adoptoi me ish-gruan e tij, Nicole Kidman. Megjithatë, aktori i Top Gun u shfaq në një moment të rrallë me ta në një lojë hokej së fundmi. Imazhi i gëzueshëm u rishfaq në internet pasi u postua nga ylli i NFL Derrick Brooks. Tom Cruise pozon me Bella dhe Connor© Instagram Tom pozon me fëmijët e tij të tjerë Bella dhe Connor Ai tregoi Tom duke shijuar një natë me Bella dhe Connor, me të cilët ka mbajtur një lidhje të fortë gjatë viteve. Ata u rritën në Kishën e Scientology, një rrugë e ndjekur edhe nga babai i tyre i famshëm.Hello

Kalaja e Krujës Simboli i qëndresës së një populli Prej 15 shekujsh, Kalaja e Krujës qëndron mbi një kodër shkëmbore, dëshmitare e luftrave dhe e jetës së egër të qytetit të Krujës, një herë e një kohë, qendra e shtetit të Arbrit. Kalaja qëndron në 557 metra lartësi, e bukur dhe e pashembur ndonëse ka përballuar sulme të panumërta. Në një kohë kur perandoria osmane sundonte një pjesë të madhe të Evropës, duke përfshirë Konstantinopojën dhe Ballkanin, kalaja e Krujës mbeti e pamposhtur për një periudhë të gjatë. Ishte Gjergj Kastriot Skënderbeu ai, i cili e mbrojti këtë kala deri në vdekje! Pas revoltës së Skenderbeut në vitin 1443, kur ai ngriti edhe flamurin për herë të parë në 28 Nëntor, kjo kala vuajti sulme të rënda ndër vite por ajo gjendej gjithmonë e mbrojtur nga muret e saj dhe ushtria prej 3000-ve e Skënderbeut, duke u kthyer në kryefortesën e qendresës kundër pushtimit osman. Më në fund, ajo u mposht në vitin 1478 nga ushtria e Sultanit Mehmet II, plot 35 vjet pas revoltës së heroit kombëtar dhe vetëm 10 vjet pas vdekjes së tij. E ndërtuar në shekullin e 5-të, kjo kala mesjetare kish mbijetuar për 10 shekuj para hyrjes në skenë së perandorisë osmane e Skënderbeut por është pikërisht kjo pjesë e fundit e historisë që i jep këtij vendi madhështinë e tij. Populli shqiptar identifikohet me historinë e kësaj kalaje, duke gjetur aty humbjet e sigurta por, mbi të gjitha, edhe fitoret e papritura të një populli të vogël e të guximshëm. Midis gjurmëve të rrënojave brenda mureve të kalasë duket Kulla e Sahatit brenda së cilës gjendet këmbana që lajmëroi vdekjen e Skënderbeut. Sahati, i ndërtuar nga artizanët e Pazarit të Vjetër të Krujës, organizonte kohën e qytetit: hapjen e mbylljen e dyqaneve si dhe vaktet e lutjes. Fatkeqësisht, vendasit tregojnë se “Ora” e tyre nuk ekziston më që prej shekullit të kaluar, kur vendi ishte nën ushtrinë austro-hungareze. Pranë kullës, ngrihet madhështor Muzeu Kombëtar “Gjergj Kastriot Skënderbeu”, i ndërtuar në fillim të viteve ’80, me arkitektë Pirro Vason dhe Pranvera Hoxhën. I përshtatur me ambientin e kalasë dhe peizazhin malor, ky muze kurorëzon madheshtinë e vendit. Tashmë, ai është ikonë e qytetit të Krujës. Brenda tij renditen ekspozitat e jetës së Skënderbeut dhe arritjet e tij si edhe kopjet e armëve të Skënderbeut: përkrenarja me kokën e dhisë dhe shpata e tij e famshme. Përballë muzeut shihen rrënojat e një kishe të dikurshme e cila, gjatë pushtimit osman, u kthye në xhami. I vendosur në pjesën jugore të kalasë, Muzeu Etnografik, një godinë karakteristike e viteve ‘700, dëshmon kulturën popullore së jetës në Kala si edhe vetë-mjaftueshmërinë e jetës brenda kalasë, me prodhimin shtëpiak të ushqimit, pijes, e veglave. Një tjetër monument është Teqja e Dollmës e cila, ndonëse e vogël, është foltore e besimit mysliman, që i takon gjysmës së parë të shekullit të 18-të. Pranë kësaj teqeje, dallohet silueta e tambureve të Hamamit të Kalasë me çatinë e bukur të shekullit të 15-të. Gjatë rrugës drejt kalasë, gjendet pjesë e pazarit 450-vjeçar të Krujës i cili, në kulmin e tij, mbante më shumë se 150 tregtarë. Tani, aty shiten objekte artizanale tradicionale dhe antike. E kështu me radhë, vendët e bukura e historike nuk mbarojnë në këtë qytet të vogël, simboli i guximit dhe vazhdueshmërisë së popullit shqiptar ndër shekuj.

Inteligjenca Artificiale: OpenAI po e mund Google, po kujt i duhet? Kur OpenAI nxorri ChatGPT në nëntor 2022, ishte një goditje për Google. Inteligjenca Artificiale gjenerative premtonte një mënyrë të re për të patur qasje në informacionin e të gjithë botës. Shkonte përtej motorrëve të kërkimit. Qysh nga ajo kohë, rivaliteti mes dy kompanive është rritur. Të dyja kanë shpallur shërbime të reja këtë javë. Shenjat janë që OpenAI po e fiton garën. Po a po synojnë të dyja kompanitë një të ardhme, që ne e duam? Në 13 maj, OpenAI zbuloi GPT-4o, një model i ri i inteligjencës artificiale, që është në gjendje të kryejë ndërveprime edhe më të ngjashme me ato të njeriut. Mund të bënte biseda me njerëzit që ndodheshin në skenë, apo të analizonte një pamje filmike që transmetohej përmes kamerës së telefonit. Dhe lexonte atë që shihte Google zbuloi aftësi të ngjashme një ditë më vonë, duke treguar se si projekti i vet me emrin Astra mund të rishikojë kodet kompjuterike dhe të ndreqë gabime, si dhe të gjejë një palë syze të humbura në një zyrë, të gjitha përmes kamerave në një telefon Google. Në kërkim të suksesit Google bëri të ditur se do të integrojë edhe më shumë rezultate të prodhuara nga inteligjenca artificiale në motorrin e vet të kërkimit, duke përmbledhur rezultatet nga faqe të ndryshme në internet. Prej të dy këtyre ofertave, ajo e Google është konsideruar si më pak e rëndësishme. Dy lajmërimet e fundit e përforcojnë pozicionin e Open AI në majë të inteligjencës artificiale. Ky avantazh kuptohet nga statistikat: sipas kompanisë AppMagic, ndërkohë që aplikacioni i ChatGPT është shkarkuar në celularë 3.2 milion herë në shkurt, Gemini i Google u shkarkua vetëm 630 mijë herë. Edhe versionet në internet shfaqin të njëjtën tendencë. ChatGPT kishte 1.8 miliard vizitorë në prill, ndërsa Gemini më pak se çerekun e kësaj shifre. OpenAI duket se ka më shumë besim në aftësitë e produkteve të veta. Kompania pretendon se modeli i fundit ua kalon të gjithë konkurrentëve. E ardhmja? E pasigurt Edhe pse OpenAI po ecën mirë, duhet të mbajmë parasysh se suksesi i Inteligjencës Artificiale gjenerative nuk është aspak i sigurt. Eshtë një fushë kaq e re, saqë kompanitë nuk po garojnë për pjesën e trye të tregut apo besnikërinë e konsumatorit, por thjesht që të kenë produktet më të fundit. Pavarësisht zhurmës së viteve të fundit, vetëm 23 përqind e të rriturve e kanë përdorur ChatGPT. Eshtë ende e paqartë se sa e rëndësishme është kjo teknologji. Shumica e njerëzve as nuk e kanë përdorur dhe karsye të besohet se mund të rezultojë më pak e dobishme, nga sa mendonin shumë njerëz. / bota.al

Ja tendencat e mëdha teknologjike të vitit 2024 Vala tjetër e modeleve të AI, lëvizja e Apple në hapësirën e realitetit të shtuar dhe siguria në internet pritet të jenë ndër pikat më të mëdha të bisedës së 2024-ës në sektorin e teknologjisë. Me zgjedhjet që priten në një numër vendesh, fokusi pritet të jetë gjithashtu te siguria kibernetike dhe aftësia e platformave të mediave sociale për të luftuar dezinformimin. Këtu është një vështrim më i afërt se cilat ka të ngjarë të jenë çështjet kryesore teknologjike të vitit 2024. – Vala tjetër e modeleve gjeneruese të AI Ndërsa viti 2023 pa modele gjeneruese të AI pas aplikacioneve të tilla si ChatGPT dhe Google Bard të bëhen pjesë gjithnjë në rritje të jetës së përditshme, vitin e ardhshëm ka të ngjarë të shohim zgjerim të mëtejshëm të përdorimit të tyre ndërsa gjenerata e ardhshme e modeleve fillon të shfaqet. Shumë ekspertë tashmë po parashikojnë se këto do të jenë dukshëm më të fuqishme se ato që përdoren aktualisht, që do të thotë se aplikacionet e AI do të jenë në gjendje të marrin përsipër detyra edhe më komplekse. – Vision Pro i Apple dhe realiteti i përzier janë në rrjedhën kryesore Teknologjia virtuale dhe e realitetit të përzier kanë ekzistuar prej disa kohësh, me shkallë të ndryshme suksesi – nga PlayStation VR te kufjet e Meta’s Quest. Por në vitin 2024, teknologjia me siguri do të hyjë në rrymë për herë të parë kur Apple pritet të fillojë të nxjerrë në treg kufjet e para Vision Pro. Me pajisjen të ndezur, përdoruesit janë në gjendje të shohin aplikacionet përpara tyre, të mbivendosura në botën reale dhe të ndërveprojnë me to duke përdorur gjestet e duarve. – Shqetësimet e vazhdueshme të sigurisë kibernetike Mbretëria e Bashkuar dhe vendet e tjera janë paralajmëruar se do përballen me një kërcënim të vazhdueshëm dhe gjithnjë në zhvillim nga aktorë të këqij të mbështetur nga shteti në hapësirën kibernetike, veçanërisht me paqëndrueshmërinë e vazhdueshme globale për shkak të konflikteve në Ukrainë dhe Gaza. Qendra Kombëtare e Sigurisë Kibernetike (NCSC) paralajmëroi për kërcënimin në rritje të ransomware në rishikimin e saj vjetor të vitit 2023, ndërsa ngriti gjithashtu shqetësime për ndikimin që mund të ketë AI në sigurinë kibernetike – veçanërisht potencialin e tij për të ndihmuar kriminelët të krijojnë mashtrime më bindëse. Një komitet i përbashkët i Parlamentit pretendoi se Mbretëria e Bashkuar ishte e papërgatitur për një sulm në shkallë të gjerë ransomware dhe paralajmëroi se vendi mund të bllokohej nëse nuk do të bëheshin ndryshime të mëdha në planifikim. Dhe me zgjedhjet e mëdha që do të zhvillohen në një numër vendesh në vitin 2024, duke përfshirë SHBA-në dhe me gjasë Mbretërinë e Bashkuar, siguria e fuqishme kibernetike do të jetë një fokus kyç për shumë njerëz. – Zgjedhjet dhe dezinformatat Numri i madh i zgjedhjeve në 2024 ka të ngjarë të jetë një temë kryesore për sektorin e teknologjisë përtej çështjeve të sigurisë kibernetike. Ndikimi i vërejtur më parë i platformave të mediave sociale për të ndikuar tek votuesit do të jetë sërish në fokus të mprehtë, veçanërisht duke pasur parasysh pronësinë e Elon Musk mbi X, dikur Twitter, dhe shtytjen e tij drejt lejimit të më shumë fjalës së lirë të pafiltruar në platformë. Rritja e AI do të luajë një rol edhe në këtë fushë, me falsifikimet e një numri politikanësh të shquar që kanë qarkulluar tashmë në internet, nevoja për të luftuar përhapjen e dezinformatave të gjeneruara nga AI tashmë po diskutohet në MB. Në fillim të këtij muaji, Sekretarja e Teknologjisë Michelle Donelan u tha deputetëve se do të kishte “mekanizma të fortë” deri në kohën e zgjedhjeve të përgjithshme, që priten gjatë vitit 2024, për të luftuar falsifikimet e thella që shfaqen dhe përhapen në mediat sociale. Marrë nga: Independent

10 tendenca unike të grimit që do t’i shihni kudo në vitin 2024 Në vitin 2024, do të shohim një përzierje të ndjesive virale dhe bukurisë klasike.Këtë herë, ne jemi në pritje për çdo gjë, nga konturet e vendosura saktësisht të mbështetura nga shkenca deri te diçka aq e thjeshtë sa një buzë e kuqe vërtet e mirë. Ndonjëherë, e reja dhe klasikja bashkohen, kështu që ne mund të kombinojmë stilet e përjetshme me teknikat moderne dhe pajisjet inovative për të marrë pamjen perfekte. Ne ju paraqesim 10 tendenca të grimit që presim t’i shohim kudo në vitin 2024 bazuar në paraqitjet e tapetit të kuq, modat e internetit, si dhe trendet e modës dhe bukurisë. 1. Fytyrë e ngrirë 2. Diçka blu 3. Makeup Douyin 4. Grim luleshtrydhe 5. Buzët e kuqe 6. Buzët me dy ngjyra 7. Baza e shpërndarë 8. Kontur i saktë 9. Grim Nostalgjik 10. Buzët me shkëlqim

Albspirit Një nderim për Ismail Kadarenë, një shkrimtar që me të vërtetë e meritonte çmimin Nobel Melanie McDonagh Shkrimtarja irlandeze dhe kritikja e artit, Melanie McDonagh ka rrëfyer përmes një shkrimi takimin e saj me shkrimtarin e madh, Ismail Kadare i cili u largua nga jeta më 1 korrik në moshën 88-vjeçare. Përmes një shkrimi në revistën “The Spectator” McDonagh shkruan se si ajo ka diskutuar me Kadarenë pikëpamjet e tij që nga raportet me regjimin komunist e deri tek domosdoshmëria e anëtarësimit të Shqipërisë në BE. Përveç Bob Dylan dhe Kauzo Ishiguro, do të ishte e sigurt se reagimi i shumicës së njerëzve ndaj fituesve të çmimit Nobel për letërsinë do të ishte, ‘Kush’? Ndoshta më i fundit, Jon Fosse përbën një përjashtim por shumica e fituesve nuk e përballojnë peshën e çmimit. Annie Emaux? Abdulrazak Gurnah? Louise Gluck? Është e vështirë të shmanget përshtypja se gjyqtarët u ndikuan nga konsideratat etno-gjinore dhe jo nga merita e plotë letrare. Këtë javë ndërroi jetë një njeri që me të vërtetë e meritoi çmimin për të cilin u nominua 15 herë, e donte vërtet por që nuk e mori kurrë: Ismail Kadare. 88-vjeçari mund të jetë i panjohur për shumicën e britanikëve, por kjo tregon më shumë për izolimin e kulturës letrare britanike sesa meritat e tij. Ai ishte i vërtetë, një romancier që krijoi diçka unike; një lloj simbolizmi alegorik që kalon në kohë për të thënë diçka për të vërtetat e përjetshme të despotizmit dhe lirisë duke treguar një histori për një periudhë dhe vend tjetër. Kadare ishte padiskutim shqiptar, padiskutim një shkrimtar kombëtar, por si të gjithë shkrimtarët e mëdhenj ai ishte i rrënjosur në një vend të caktuar dhe i kuptueshëm botërisht. Gjenerali i ushtrisë së vdekur, romani i tij që fliste për një gjeneral italian që kërkonte Shqipërinë për eshtrat e ushtarëve italianë që vdiqën atje gjatë pushtimit italian, kishte të bënte me të gjitha luftërat. Në një farë mënyre, fryma e qytetit të tij të lindjes, Gjirokastrës, përshkon shumë prej rrëfimeve të tij. “Ura me tre harqe” ishte kronika e një murgu të shekullit të katërmbëdhjetë, i cili dokumentoi përpjekjen për të ndërtuar një urë mbi një shtrirje lumi të quajtur “Ujërat e Liga”, e cila do të shkatërrojë sistemin e vjetër të varkave; një metaforë për Ballkanin modern si dhe të vjetrin. “Pallati i Ëndrrave” është historia e një burokrati i cili është i punësuar në burokracinë osmane dhe i duhet të interpretojë ëndrrat e nënshtetasve të Sulltanit, por ka disa ëndrra që kërcënojnë stabilitetin e shtetit dhe janë të rrezikshme. Metafora është e qartë, por kurrë e rëndë. Hijet e Kafkës? Kështu mendoj. Kadare kaloi kohë në Moskë para ndarjes midis Bashkimit Sovjetik dhe Shqipërisë. Kjo reflektohej edhe në punën e tij. Libri i fundit ishte “Kukulla”, një rrëfim i jetës së nënës së tij dhe një përshkrim më realist i atij brezi të grave shqiptare. Kadare u kritikua se ishte ai që nuk ishte, një shkrimtar politik disident. Ai kërkoi azil në Francë pas vdekjes së diktatorit Enver Hoxha me argumentin se jeta e tij ishte në rrezik nga regjimi që pasoi dhe ky pohim duket krejtësisht i besueshëm. Megjithatë, nën diktatorin Hoxha, ai shkroi nën radar dhe përdori metaforën sesa kritikën e drejtpërdrejtë ndaj regjimit; duke pasur parasysh natyrën e tmerrshme të asaj diktature, duket një qasje e arsyeshme. E takova disa vite më parë në Paris, ku shteti francez, duke pasur një respekt të sinqertë për kulturën, i kishte dhënë këtij mërgimtari letrar dhe gruas së tij një banesë të bukur pranë bulevardit “St Michel”. Ai ishte mikpritës. Kishte disa gjëra që më goditën gjatë bisedës sonë. Ai kishte jetuar në të njëjtën rrugë në Gjirokastër ku ishte rritur Enver Hoxha. Kur e pyeta se kur i shkoi në mendje për herë të parë se Enver Hoxha mund të ishte një ogur i keq për vendin, ai iu referua gjyshes së tij e cila nuk merrej me Hoxhët. “Nuk është familje e mirë,” tha ajo në mënyrë shpërfillëse. Kadareja ishte më i hapur në pikëpamjet e tij për diktatorin jashtë Shqipërisë sesa brenda saj, por kujtoi se kur takoi të venë e Enverit, Nexhmije Hoxhën, “Elena Çausheskun” e Shqipërisë, në Paris, ajo i tha: “Nuk ishe i sinqertë me ne”. Ai i tregoi kyçin e këmbës- “A do të ishe i sinqertë, tha ai, me një gjarpër?” Me fjalë të tjera, a do të thoshit atë që mendonit nëse do të thoshte që mund të goditeshe nga regjimi? E pyeta për anëtarësimin e Shqipërisë në Bashkimin Evropian dhe ai u mërzit. “Shqipëria është në Europë”, tha ai prerë; duke kanalizuar në mënyrë të pandërgjegjshme pikëpamjen e Brexit se Evropa nuk do të thotë BE. Ai nuk e pëlqente Islamin dhe ishte veçanërisht armiqësor ndaj ndikimit turk në Ballkan, bashkëkohor dhe historik. Mos harroni, osmanizmi nuk është një çështje antikuare këto ditë; është preokupimi i presidentit turk Erdogan, i cili e përfytyron Turqinë si një rimishërim të Perandorisë Osmane, i kompletuar me ekspansionizmin islamik. Ajo që ai tha në një intervistë diku tjetër ia vlen ta marrim parasysh: “Kam krijuar një grup veprash letrare gjatë kohës së dy sistemeve politike diametralisht të kundërta: një tirani që zgjati 35 vjet dhe 20 vjet liri. Në të dyja rastet, gjëja që mund të shkatërronte literaturën është e njëjta: autocensurë”. Kjo ka rezonancë, apo jo? Kadare ishte një njeri me arsye të shëndoshë dhe veprat e tij do të vazhdojnë të jetojnë. Pra, teksa “budallenjtë” do japin çmimin Nobel vit pas viti, por jo për të vetmin shkrimtar evropian që e meritonte vërtet çmimin. Ai e donte atë dhe qeshi miqësisht kur thashë se mund ta fitonte vitin e ardhshëm. Isha gabim. Nëse Kadare e meritonte çmimin Nobel, përkthyesi i tij në anglisht, John Hodgson meriton një çmim për atë se si e bëri Kadarenë të arritshëm për anglishtfolësit; në frëngjisht ekuivalenti i tij ishte Jusuf Vrioni. Përkthyesi është gota përmes së cilës shkëlqen një autor në një gjuhë tjetër; Përkthimet e tij ishin të mrekullueshme. https://www.spectator.co.uk/article/a-tribute-to-ismail-kadare-a-writer-who-really-deserved-a-nobel-prize/?fbclid=IwZXh0bgNhZW0CMTEAAR0oXBCEq-9U62JhrE1TbnUJMdsimAaUpUb-IPabzM5Eed3yEB4FEQuhYBA_aem_UbGwNN_Erp4q0VNJUNPgyw

Romani i fundit i Kadaresë “Kur sunduesit grinden”, finalist për International Booker Prize 2024 08 Korrik, 2024 Libri I KadareseMadhësia e tekstit: Libri i fundit i shkruar nga shkrimtari i madh Ismail Kadare “Kur sunduesit grinden” është finalist për International Booker Prize 2024. Në këtë libër bëhet fjalë për një bashkëbisedim telefonik, i cili, ndonëse ka ndodhur gati një shekull më parë, vazhdon të zbërthehet e të interpretohet ende sot në mënyrat më kundërthënëse. Në një vështrim të parë, krijohet përshtypja se kureshtjen për librin e mbajnë gjallë dy bashkëbiseduesit: Stalini dhe Pasternaku. Nga një shqyrtim më i thellë, një personazh i tretë, më pak i njohur se ata, poeti Osip Mandelshtam, ndonëse nuk merr pjesë në bisedim, zë vendin kryesor në të. Është fati i tij i hidhur, në të vërtetë fati i qindra shkrimtarëve të njohur e më pak të njohur, që vuajtën nën komunizmin bolshevik. E vërteta e tyre tragjike, në vend të harresës, pret ringjalljen e saj. Tani që ky rend ka rënë, hapja e arkivave dhe dosjeve të tij është çështje e ditës. (BalkanWeb)