PRESTIGE
Search Results
Results found for empty search
- Abigeila Voshtina mishëron thelbin e një lideri të vërtetë te apasionuar, trashëgimia e të cilës do të jehojë nëpër korridoret e kohës, historia e saj nuk është thjesht një odise personale.
Abigeila Voshtina mishëron thelbin e një lideri të vërtetë te apasionuar, trashëgimia e të cilës do të jehojë nëpër korridoret e kohës, historia e saj nuk është thjesht një odise personale Abigeila mishëron thelbin e një lideri të vërtetë - një figurë që nuk ka frikë të sfidojë konventat, të thyejë kufijtë dhe të vendosë paradigma të reja në sferën artistike. Pergatiti: Dr. Liliana Pere + AI Abigeila Voshtina aktualisht drejtoreshë e Përgjithshme e një prej institucioneve më të rëndësishme, siç është Teatri Kombëtar i Operës, Baletit dhe Ansamblit Popullor u zgjodh në krye të këtij institucioni nga një juri me pjesëtarë ndërkombëtare. Shpalosja e ndikimit të fuqishëm të Abigeila Voshtinës si udhëheqëse kulturore. Në fushën e lidershipit, dëshira për qëndrueshmëri shpesh lind nga një aspiratë e thellë për të lënë një gjurmë të pashlyeshme në botë. Nuk ka të bëjë vetëm me vazhdimin e status quo-së, por më tepër me nxitjen e ndryshimeve transformuese. Sa i aftë jam unë për të bërë këto shenja që qëndrojnë në kohë? Kjo mbetet për t'u parë. Për një udhëheqës të vërtetë artistik, aftësia për të drejtuar me bindje të palëkundur është parësore - drejtimi i anijes me komandë të plotë dhe përkushtim të palëkundur. Në zemër të peizazhit kulturor, Abigeila Voshtina shfaqet si lider artist vizionar frymëzimi - një pioniere vizionare që gdhend rrugën e saj përmes ndërlikimeve të udhëheqjes artistike. Me një dëshirë të zjarrtë për të sjellë ndryshim dhe inovacion, Abigeila mishëron thelbin e një lideri të vërtetë - një figurë që nuk ka frikë të sfidojë konventat, të thyejë kufijtë dhe të vendosë paradigma të reja në sferën artistike. Ndryshimi i Narrativës Çelësi për të lënë një ndikim kuptimplotë qëndron në aftësinë e dikujt për të ndryshuar narrativën, për të ndryshuar perspektivat dhe për të ndezur një shkëndijë krijimtarie që rezonon me masat. Qasja e Abigeilës kapërcen të zakonshmen; gërmon thellë në thelbin e shprehjes artistike, duke i dhënë jetë ideve që dikur ishin të fjetura dhe duke zgjuar një ndjenjë habie tek ata që dëshmojnë punën e saj. Thelbi i Lidershipit Artistik Udhëheqja artistike nuk ka të bëjë vetëm me komandimin; ka të bëjë me frymëzimin, motivimin dhe fuqizimin e të tjerëve për të përqafuar krijimtarinë e tyre dhe për të shtyrë kufijtë e asaj që konsiderohet e mundshme. Abigeila mishëron këtë esencë pa mundim, duke udhëhequr me shembull dhe duke shfaqur fuqinë transformuese të artit në formësimin e shoqërive, kulturave dhe ndërgjegjes kolektive. Një trashëgimi në krijimin Ndërsa Abigeila Voshtina hap rrugën e saj nëpër territore të paeksploruara, ajo hedh themelet për një trashëgimi që do të rezonojë nëpër analet e kohës. Angazhimi i saj i palëkundur ndaj përsosmërisë artistike, së bashku me vizionin e saj të guximshëm dhe vendosmërinë e vendosur, e veçojnë atë si një kulmues të vërtetë në botën e lidershipit kulturor. Për Abigeilën, udhëtimi nuk ka përfunduar. Me çdo hap që hedh, ajo shkon përpara, duke lënë pas një gjurmë inovacioni, frymëzimi dhe kreativiteti të pashembullt. Ndërsa lundron në kompleksitetin e peizazhit artistik, ajo vazhdon të frymëzojë brezat që do të vijnë, duke vendosur një standard përsosmërie që është i pakrahasueshëm dhe i pashembullt. Ndikimi i Abigeila Voshtina si lidere kulturore jehon kudo, duke kapërcyer kufijtë dhe duke riformuar peizazhin artistik me vizionin e saj unik dhe vendosmërinë e fortë. Ndërsa ajo vazhdon të hartojë territore të reja dhe të hapë terrene të reja, trashëgimia e saj shërben si një testament për fuqinë transformuese të artit dhe ndikimin e qëndrueshëm të lidershipit vizionar. Në sferën gjithnjë në zhvillim të shprehjes artistike, Abigeila Voshtina qëndron si një shembull i ndritshëm se çfarë do të thotë të drejtosh me pasion, qëllim dhe përkushtim të palëkundur. Udhëtimi i saj nuk është thjesht një odise personale – është një dëshmi e fuqisë së qëndrueshme të artit për të formësuar shoqëritë, për të frymëzuar ndryshime dhe për të lënë një gjurmë të pashlyeshme në botë. Le të marrim të gjithë një moment për të festuar ndikimin e thellë të Abigeila Voshtinës, një pioniere në çdo kuptim të fjalës - një lider kulturor, trashëgimia e të cilit do të jehojë nëpër korridoret e kohës, duke frymëzuar brezat që do të vijnë dhe duke formësuar peizazhin artistik për vitet në vijim. Bota e gjallë e artit dhe kulturës shqiptare ka qenë gjithmonë një mbretëri e mbushur me talent, pasion dhe përkushtim. Është një vend ku lulëzon kreativiteti dhe ku vizionarët si Abigeila Voshtina gjejnë thirrjen e tyre. Voshtina në këtë post prestigjioz shënon një kapitull të ri në historinë e institucionit. Një yll lind: rrëfimi frymëzues i Abigeila Voshtina Në fushën e arteve, udhëheqja nuk ka të bëjë vetëm me menaxhimin e operacioneve; ka të bëjë me ndezjen e frymëzimit, edukimin e kreativitetit dhe nxitjen e inovacionit. Abigeila Voshtina i mishëron këto cilësi pa mundim. Rrugëtimi i saj në krye të Teatrit Kombëtar të Operës dhe Baletit nuk është thjesht një triumf personal, por një dëshmi e fuqisë transformuese të artit në shoqëri. Është e qartë se përkushtimi i saj për ruajtjen dhe avancimin e trashëgimisë së pasur kulturore të Shqipërisë është i palëkundur. Le të festojmë artet, të përqafojmë krijimtarinë dhe të pasurojmë jetën tonë përmes fuqisë transformuese të kulturës Abigeila Voshtina ishte një emër i dëgjuar më parë se, ajo të përzgjidhej si Drejtoreshë e Përgjithshme e Teatrit të Operës, Baletit dhe Ansamblit Popullor, e cila konkurronte përballë ish – drejtueses, Zana Çela. Bota e gjallë e artit dhe kulturës shqiptare ka qenë gjithmonë një mbretëri e mbushur me talent, pasion dhe përkushtim. Është një vend ku lulëzon kreativiteti dhe ku vizionarët si Abigeila Voshtina gjejnë thirrjen e tyre. E emëruar tashmë prej dy vitesh si Drejtoreshë e nderuar e TKOBAP-së, ngjitja e Voshtinës në këtë post prestigjioz ka shënuar një kapitull të ri në historinë e institucionit. Një trashëgimi e ekselencës: Teatri Prestigjioz Kombëtar i Operës dhe Baletit Teatri Kombëtar i Operës dhe Baletit ka qenë një dritë e fuqishme orientuese dhe shkëlqimi artistik për breza. I njohur për shfaqjet spektakolare, produksionet magjepsëse dhe mjedisin edukues për talentet e reja, institucioni ka luajtur një rol kryesor në formësimin e peizazhit kulturor të Shqipërisë. Emërimi i Voshtinës nga një juri ndërkombëtare nënvizon përkushtimin e Teatrit për përsosmëri dhe inovacion. Vendimi për t'i besuar asaj këtë rol drejtues flet shumë për qasjen e saj vizionare, mprehtësinë strategjike dhe pasionin e rrënjosur thellë për artin. Teksa nisi këtë kapitull të ri, vizioni i Voshtinës për Teatrin Kombëtar të Operës dhe Baletit premton të sjellë një epokë krijimtarie, gjithëpërfshirjeje dhe gjallërie artistike. Hartimi i një kursi të ri: Vizioni i Abigela Voshtina për të ardhmen Artet janë një pasqyrim i shpirtit të shoqërisë, duke rrëmbyer mendjen e kohës dhe duke ofruar njohuri për ndërgjegjen tonë kolektive. Nën drejtimin e Voshtinës, Teatri Kombëtar i Operës dhe Baletit është i gatshëm të ripërcaktojë kufijtë artistikë, të sfidojë normat konvencionale dhe të përqafojë diversitetin në të gjitha format e tij. Vizioni i Voshtinës për institucionin përfshin një qasje holistike ndaj menaxhimit të artit, një qasje që synon të angazhojë audiencën, të fuqizojë artistët dhe të nxisë shkëmbimin kulturor në shkallë globale. Programet e saj inovative, iniciativat gjithëpërfshirëse dhe fryma e bashkëpunimit me siguri do të formësojnë të ardhmen e skenës kulturore shqiptare, duke e çuar atë në lartësi të reja të vlerësimit ndërkombëtar. Pra, le të ngremë zërin në kremtimin e këtij kapitulli të ri në narrativën kulturore të Shqipërisë. Së bashku, le të mbështesim Abigela Voshtinën në misionin e saj për të formuar një të ardhme ku arti i kapërcen kufijtë, bashkon komunitetet dhe pasuron jetët. Skena është ngritur, perdet ngrihen dhe trashëgimia kulturore e Shqipërisë shkëlqen më shumë se kurrë më parë. Le të festojmë artet, të përqafojmë krijimtarinë dhe të pasurojmë jetën tonë përmes fuqisë transformuese të kulturës Një nismë që gjithmonë marrin drejtuesit e Operës, është ngjitja në skenë e shfaqeve të rëndësishme si dhe bashkëpunimi me emrat e njohur të huaj apo dhe Shqiptarë për ti kthyer në skenat tona. Po tu referohemi intervistave te saj shohim mire vizionin ekstra te saj. “Që programin tonë të parë sollëm në skenë disa artistë- instrumentistë në orkestër si dhe pianistin me famë botërore, solistin Giuseppe Albanese. Kjo është pika e objektivave. Me një nga artistët tanë të dashur Gëzim Myshketa, me galanë operistike “Aspettando Verdi”. Mos harrojmë të gjitha protokollet bashkëpunimit që janë firmosur si “Open Balkan – Memorandum” midis teatrit Kombëtar të Beogradit dhe të Maqedonisë së veriut, protokolli me konservatorin e Salerno-s, protokolli me Rai-n, protokolli me Orkestrën Simfonike e Forcave të Armatosura, si dhe bashkëpunimet me Kosovën dhe RTSh-në. Të punosh me artistët është sa e vështirë aq dhe e bukur, delikate, impenjative dhe hera herës kapricioze pasi artistët, gjithsecili kërkon të përkëdhelet, por që një drejtues artist di të realizojë më së miri, këto raporte bashkëpunimi. “Është një ekuilibër i përditshëm i cili merr një pjesë të kohës dhe vëmendjes sime”, shprehej Voshtina. Vitet e fundit Teatri i Operas pësoi një transformim të dukshëm, në strukturë, dhe rikonstruksion, duke iu afruar parametrave të teatrove, ndërkombëtarë, pati edhe një Kalendar artistik të ngjeshur fill pas periudhës së pandemisë dhe marrjes së drejtimit nga Voshtina. “Kalendari i 4-mujorit të vitit 2022 u formua brenda 2 javësh pas emërimit tim, pasi teatri nuk e dispononte. Pasi kaloi në Bord në datën 18 korrik 2022, një ditë që nuk do ta harroj lehtësisht pasi lindi im bir. Kemi pasur një kalendar të ngjeshur në produkt dhe nivel, por them që kalendari që vjen 2023, i cili është aprovuar nga Bordi do të jetë akoma më i bukur dhe ambicioz”, tha asokohe Voshtina, e cila vetëm pak muaj kishte se ishte bërë nënë e një djali, e ku shtonte se pas saj fshihet një skuadër e madhe, për të realizuar atë që publiku ka parë deri më tani, pjesë e së cilës ishte edhe partneri i saj pa të cilin nuk do të mund të të ndiente qetësinë e të bërit mamanë dhe drejtoreshën njëkohësisht. Vetë Voshtina ka qenë për 8 vite drejtoreshë Artistike e drejtorisë së Operës dhe Filarmonisë në TKOBAP, duke bashkëpunuar ngushtë me ish-drejtorin Ilir Kerni dhe me drejtoreshën që pasoi në detyrë, Zana Çela, Cila është dëshira e madhe e një violiniste dhe drejtuese si Abigeila? Lidhur me rolin si drejtuese Dëshira për të pasur drejtimin vjen nga dëshira për të lënë gjurmë. Gjurmët nuk lihen duke vazhduar por duke ndryshuar. Sa e aftë do jem unë për të lënë këto gjurmë, kjo do shihet. Që një drejtues artistik të ketë timon 100% është pak e vështirë se ajo që do ti të bësh ka lidhje edhe me buxhetin. Abigeila Voshtina lindi në Tiranë në vitin 1974. Në moshën gjashtë- vjeçare filloi studimet e violinës në Liceun Artistik “Jordan Misja” në Tiranë dhe diplomohet në vitin 1992. Vazhdoi studimet në Akademinë Muzikore “Chigiana” Siena duke u diplomuar për 3 vjet me Diplomën e Nderit, Shkollën e Muzikës së Fiesole-s dhe në Shtetet e Bashkuara me Franco Gulli në “Universitetin e Indianës në Bloomington”. Ajo vazhdoi studimet e saj në “Akademinë Ndërkombëtare të Muzikës” në Milano dhe diplomohet në Conservatorin “G. Verdi” në Milano në vitin 2000. Filloi një karrierë të suksesshme duke bashkëpunuar si violinë dhe Koncert Master me orkestra të rëndësishme italiane dhe evropiane, duke përfshirë Filarmoninë e Scales, Orkestra Simfonike Verdi, Solistët Veneti, Orkestra Toscanini, Orkestra Simfonike e Tenerifes, Orkestra del Valles në Barcelonë etj, duke punuar me dirigjentët më të famshëm në botë (R. Muti, R. Chailly, L. Maazel, G. Pretre, K. Masur, M. Rostropovich, etj). Vazhdoi karrierën si soliste me “Solisti Laudensi” në perfeksionimin e repertorit Barok Lombard nga 1700, duke u cilësuar nga kritikët dhe publiku si një violiniste me teknikë brilante në funksion të muzikës. Një trashëgimi e ekselencës: Teatri Prestigjioz Kombëtar i Operës dhe Baletit E vendosur si një nga shtyllat kulturore të kombit, Teatri Kombëtar i Operës dhe Baletit ka qenë një fener shkëlqimi artistik për breza. I njohur për shfaqjet e tij spektakolare, produksionet magjepsëse dhe mjedisin edukues për talentet e reja, institucioni ka luajtur një rol kryesor në formësimin e peizazhit kulturor të Shqipërisë. Emërimi i Voshtina nga një juri ndërkombëtare nënvizon përkushtimin e teatrit për përsosmëri dhe inovacion. Vendimi për t'i besuar asaj këtë rol drejtues flet shumë për qasjen e saj vizionare, mprehtësinë strategjike dhe pasionin e rrënjosur thellë për artin. Teksa nis këtë kapitull të ri, vizioni i Voshtinës për Teatrin Kombëtar të Operës dhe Baletit premton të sjellë një epokë krijimtarie, gjithëpërfshirjeje dhe gjallërie artistike. Abigeila Voshtina, drejtoresha e Përgjithshme e Teatrit Kombëtar të Operës dhe Baletit (TKOB), është një violinist në profesion, e cila mban Titullin e nderit: “Kalorës i Yllit të Italisë” Përgjatë rrugëtimit të saj dy-vjeçar ajo është vlerësuar me disa çmime. Njohja e fundit: Në 70-vjetorin e TKOB, Abigeila Voshtina mori medaljen prestigjioze “Shqiponja e Artë” nga Click Expo Group2. Gjatë vënies në skenë të Operës “Madam Butterfly”, Fondacione Festival Puçiniano nderoi Voshtinën me titullin Ambasadore e Artit Puçinian në Botë, në 100-vjetorin e vdekjes së gjeniut të Torre del Lago-s, Giacomo Puçini. Çmim ky që jepet vetëm një herë në vit për përhapjen e emrit të kompozitorit të madh Italian Puçini dhe të produksioneve të “Festival Puçini di Torre del lago”. Hartimi i një kursi të ri: Vizioni i Abigela Voshtina për të ardhmen Kalendari artistik 2024 i TKOB vetëm në gjashtë mujorin e saj të parë janar-qershor ka pasur gjithsej 82 shfaqje ku 27 ishin premiera dhe 55 shfaqje rivënie. Drejtoresha Abigeila Voshtina gjatë prezantimit të kalendarit artisitk për vitin 2024 u shpreh se: Ky do të jetë një vit i dedikuar kompozitorit të madh italian, Giaçomo Puçini, pasi përkon me 100-vjetorin e ndarjes së tij nga jeta dhe TKOB rreshtohet krah për krah me teatrot më të rëndësishëm evropianë dhe botërorë, që këtë vit ia kanë dedikuar Puçinit. Po ashtu viti 2024 do të jetë edherikthimi i kryeveprave shqiptare në opera dhe balet dhe veprave klasike botërore. Gjatë prezantimit asokohe ajo theksoi se nuk ka qenë i lehtë ndërtimi i kalendarit artistik 2024, por sipas saj kalendari i TKOB është mbështetur mbi 5 pika. “Sot flas me fakte para jush. Nuk është e kollajshme të bësh një kalendar artistik, kur të mungojnë dy shpatullat siç është Baleti dhe Ansambli, por ne ia dolëm. Ky kalendar reflekton operën, baletin, operat për fëmijë, bashkëpunimet dhe turnetë, dhe mbi këto 5 pika të forta është ndërtuar gjithë strategjia e vitit të ardhshëm”, ishte fjala e Voshtinës në prezantimin e kalendarit 2024 në muajin dhjetor 2023.
- Këngëtarja “Toxic” bëri shaka duke thënë se u martua sërish – këtë herë me veten – në një postim në Instagram që ndau të dielën.
Britney Spears: Jam martuar me veten, gjëja më brilante që kam bërë Këngëtarja “Toxic” bëri shaka duke thënë se u martua sërish – këtë herë me veten – në një postim në Instagram që ndau të dielën. “Dita kur u martova me veten… Mund të duket e turpshme apo marrëzi, por mendoj se është gjëja më brilante që kam bërë ndonjëherë!!!” ka shkruar këngëtarja 42-vjeçare në mbishkrimin e saj. Në video, Spears pozon para kamerës teksa ka veshur një fustan të bardhë dhe një vello për t’u dukur si nuse. Fituesja e çmimit Grammy është martuar tre herë. Martesa e saj e parë, e cila ishte me mikun e fëmijërisë Jason Alexander, u anulua pas vetëm 55 orësh. Më pas ajo u martua me Kevin Federline nga viti 2004 deri në vitin 2007. Ish-ët kanë djemtë Sean Preston, 19 vjeç dhe Jayden James, 18, të cilët jetojnë në Hawaii me babanë e tyre. Në qershor 2022, Spears u martua me trajnerin e fitnesit Sam Asghari, 30 vjeç, pas gjashtë vitesh lidhje. Ata u martuan në shtëpinë e tyre në Thousand Oaks, me të ftuar të njohur, duke përfshirë Madonna, Paris Hilton, Selena Gomez, Drew Barrymore dhe Donatella Versace. Artistja më vonë u nda nga Asghari në 2023 dhe ata finalizuan divorcin e tyre në maj. “Siç e dinë të gjithë, unë dhe Hesami nuk jemi më bashkë… 6 vjet janë një kohë e gjatë për të qenë me dikë, kështu që jam pak e tronditur”, shkroi ajo në Instagram në gusht të 2023-ës, pasi u publikua lajmi për ndarjen e çiftit. “Nuk jam këtu për të shpjeguar pse, sepse sinqerisht nuk është punë e askujt!!! Por, sinqerisht nuk e duroja dot më dhimbjen!!!” u shpreh Britney. Që nga viti i kaluar, këngëtarrja ka qenë në një lidhje me ish-punonjësin e saj, Paul Richard Soliz./Lapsi.al
- Në përvjetorin e lindjes, shtëpia e Dritëro Agollit hapet si muze!
Në përvjetorin e lindjes, shtëpia e Dritëro Agollit hapet si muze! 14 Tetor 2024, 09:33 Në përvjetorin e lindjes, shtëpia e Dritëro Agollit hapet si Në 93-vjetorin e lindjes së gjeniut të letrave Dritëro Agolli, Bashkia e Tiranës ka çelur mjediset e “Shtëpisë Studio Agolli”, pjesë e strukturës muzeu vendor “Shtëpia Studio Kadare-Agolli”. Muzeu kushtuar shkrimtarit Dritëro Agollit do të prezantojë një pjesë të historisë dhe kulturës materiale e shpirtërore, duke pasqyruar jetesën e shkrimtarit shumë të njohur për publikun, si brenda edhe jashtë vendit. Në përvjetorin e lindjes, shtëpia e Dritëro Agollit hapet si Elona Agolli, vajza e Dritëro Agollit, vlerësoi nismën dhe u shpreh se do të kishte shumë dëshirë që babai i saj të ishte në jetë dhe të shihte këtë nisëm. “Do të doja shumë që im atë të ishte në jetë dhe ai të ishte udhërrëfyesi i këtij muzeu, të na lexonte librin e hapur të jetës së tij. Gjithsesi, unë kam shumë besim se secili vizitor i këtij muzeu do të ketë eksperienca të paharrueshme dhe të pazëvendësueshme me asgjë tjetër, pasi ky nuk është një muze i thjeshtë. Aty nuk kuptohet vetëm historia dhe biografia, epoka e jetuar nga shkrimtari, por aty ndjehet dhe fryma e tij. Sot uroj dhe përgëzoj Erionin, Kryetarin e Bashkisë, i cili ishte nismëtari i këtij projekti të bukur. Ai në asnjë çast nuk ndali së besuari në misionin e lartë të nismës, edukues për brezat në radhë të parë, por dhe pasurues të shpirtit dhe nxitës të përparimit dhe të civilizimit”, deklaroi Elona Agolli. Kujtojmë që Dritëro Agolli ka lënë pas një krijimtari mjaft të gjerë me poezi, poema, tregime, novela, romane, drama, skenarë filmash etj, disa prej të cilave janë përkthyer në shumë gjuhë të botës.
- Shqipëria, 14 milionë turistë! Ky sektor po përjeton ditët më të mira, por duhen investime për të ruajtur ritmin
21.10.2024 Shqipëria, 14 milionë turistë! Ky sektor po përjeton ditët më të mira, por duhen investime për të ruajtur ritmin Shqipëria po përjeton ditët më të mira të turizmit me fokus tek deti dhe rëra. Ky vit parashikohet të mbyllet me gati 14 milionë turistë që vizitojnë vendin tonë. Por një shprehje thotë: ‘Është e vështirë ta arrish një gjë, por akoma më e vështirë për ta mbajtur atë’. Çfarë duhet bërë që ky ‘boom’ turistik të ketë vazhdimësi. “Me çdo kusht ne duhet të dimë të jemi të veçantë në ofertën tonë. Duhet të konkurrojmë me atë të cilën e kemi speciale, autentike. Ne nuk i konkurrojmë dot shtetet e tjera, konkurrentët tanë të fuqishëm si Greqia, Italia e Jugut, Mali I Zi, Kroacia etj, me oferta klasike. Ne duhet të promovojmë dhe të japim oferta bazuar mbi vlerat tona të veçanta, ku turizmi i brendshëm mendoj se duhet të jetë kryesori. Me këtë I referohem gatimeve, zonave të paprekura që sot nuk I kanë konkurrentët tanë, pra Shqipëria e brendshme si të thuash, dhe njëkohësisht edhe Shqipëria bregdetare që natyrisht është shtyllë. Ato teoritë për të zhdukur plazhet publike duhet të bjenë poshtë, pasi nuk bëhet në asnjë nga këto vendet e tjera. Ne duhet të marrim masa drastike për përpunimin e ujërave të zeza, mosderdhjen e tyre në lumenj, liqene dhe dete, të menaxhojmë mbetjet e ngurta, dhe të vazhdojmë me investimet në rrjetin tonë rrugor të brendshëm“-shprehet Gjergj Buxhuku, Administrator i Konfindustria-s. Top Channel
- Gjermania synon të bëhet lidere e Europës për inteligjencën artificiale
Gjermania synon të bëhet lidere në Evropë për inteligjencë artificiale schedule 16:40 - 22 Tetor, 2024 link Qeveria gjermane shpreson të krijojë kornizën që Gjermania të bëhet lidere në sektorin e inteligjencës artificiale në Evropë, kanë thënë ministrat e këtij vendi. Në mesin e hapave të nevojshëm është përmendur zbatimi i rregulloreve të reja të Bashkimit Evropian për inteligjencë artificiale dhe qasja më e lehtë në të dhëna për bizneset e reja inovative, ka thënë ministri për Çështje Digjitale, Volker Wissing, në Samitin Digjital të Qeverisë, të mbajtur në Frankfurt. Kancelari gjerman, Olaf Scholz e ka pranuar që për kohë të gjatë, shumë pak gjëra kanë ndodhur në Gjermani kur është fjala për inteligjencën artificiale, dhe i ka përmendur mundësitë që ofron teknologjia e re. “Besoj se kemi mundësi fantastike, sidomos ku është në funksion fuqia e kompjuterit”, ka thënë ai, duke shprehur bindjen se kompanitë gjermane mund të zhvillojnë modele biznesore, bazuar në atë teknologji. Gjermania lavdërohet për trajnimet akademike që ofron për ekspertët e inteligjencës artificiale, mirëpo ekspertët besojnë se në këtë vend ka deficit të madh në përdorim të aplikacioneve që funksionojnë me inteligjencë artificiale në sektorët e biznesit dhe administratës. Aktualisht asnjë kompani gjermane nuk është në grupin e kompanive lidere në botë për inteligjencë artificale. Ministri i Ekonomisë, Robert Habeck, ka thënë se samiti ka treguar se Gjermania është në rrugën e duhur. “Por, konkurrenca është e ashpër dhe ne duhet të bëjmë më shumë përpjekje. Neve na duhen kompani të inteligjencës artificiale që mund të përballojnë këtë garë dhe të inkuadrohen në ekonominë gjermane”, ka thënë ai. Shtetet e Bashkuara, me lojtarë si OpenAI dhe Google, dhe Kina, me kompanitë si Baidu dhe Alibaba, konsiderohen lidere në botë në fushën e inteligjencës artificiale. Kompanitë më të madha evropiane në këtë fushë janë nga Franca, Mistral AI dhe Contentsquare./rel
- Mbi 55 mijë turistë në Sazan-Karaburun nga maji në shtator, udhëtimet me anije vijojnë edhe në
Mbi 55 mijë turistë në Sazan-Karaburun nga maji në shtator, udhëtimet me anije vijojnë edhe në tetor Nga Klotilda Saracini -20/10/2024 TIRANË, 20 tetor /ATSH/ Ujërat e kristalta, peizazhi natyror i gërshetuar me atë historik, bëjnë që drejt parkut të vetëm detar kombëtar, Sazan-Karaburun edhe gjatë këtij viti të kishte një fluks turistësh. Anijet turistike që kanë operuar në portin e Vlorës gjatë periudhës maj-shtator kanë organizuar udhëtime drejt ishullit të Sazanit dhe gadishullit të Karaburunit. Kapiteneria e portit të Vlorës bëri të ditur për ATSH-në se “për periudhën maj-shtator të këtij viti anijet turistike me kapacitet mbi 12 pasagjerë kanë kryer në total 879 prekje me 54 660 turistë vendas dhe nga vende të ndryshme të botës, si Italia, Rusia, Ukraina, Egjipti, Kosova, Maqedonia e Veriut, etj.”. “Në gjirin e Vlorës kanë operuar gjithsej 15 anije turistike të licencuara, që u kanë krijuar mundësinë turistëve të vizitojnë Sazanin dhe Karaburunin”, tha Kapiteneria. Interesi i turistëve vendas e të huaj për parkun më të madh detar në vend vijon të jetë i lartë edhe në muajin tetor. “Aktualisht në port vijon transporti i udhëtarëve me mjetet e vogla lundruese si gomone, skafe, veliera etj., pasi falë motit të mirë ende ka interes për të vizituar Sazanin dhe Karaburunin”, theksoi Kapiteneria e portit të Vlorës. Bregdeti tepër i thyer, lëndinat që zbresin deri poshtë, afër vijës së ujit, gjiret e shumta dhe të fshehura, plazhet e virgjëra, janë disa prej atraksioneve që turistët shfaqin interes në parkun detar të Sazan-Karaburunit.
- Eksplorimi i fuqisë së mirënjohjes: konsiderata kryesore për kultivimin e falënderimit në jetën e përditshme Përqafimi i mirënjohjes për një jetë më të shëndetshme Pergatiti. Liliana Pere .
Eksplorimi i fuqisë së mirënjohjes: konsiderata kryesore për kultivimin e falënderimit në jetën e përditshme Përqafimi i mirënjohjes për një jetë më të shëndetshme Në jetën tonë të ngarkuar, shpesh na mungojnë gëzimet e vogla që mund të na ngrenë shpirtin. Megjithatë, njohja dhe përqafimi i mirënjohjes mund të transformojë përvojën tonë të përditshme. Hulumtimi nxjerr në pah se një mentalitet mirënjohës nuk është vetëm një gjendje emocionale; është një zgjedhje stili jetese që ka përfitime reale. Ky postim do të zhytet në thelbin e mirënjohjes dhe do të ofrojë hapa praktikë për të kultivuar vlerësim çdo ditë. Kuptimi i Mirënjohjes Mirënjohja është më shumë sesa thjesht të thuash "faleminderit". Është një mentalitet që na ndihmon të njohim dhe vlerësojmë aspektet pozitive të jetës. Kjo mund të variojë nga ngrohtësia e buzëqeshjes së një miku deri te kënaqësia e një pune të bërë mirë. Merrni, për shembull, ata njerëz që shprehin mirënjohje rregullisht; Studimet tregojnë se ata raportojnë 25% më shumë emocione pozitive në krahasim me ata që nuk e bëjnë këtë. Shkenca Pas Mirënjohjes Ndikimi i mirënjohjes në mirëqenien tonë është i thellë. Hulumtimet nga Universiteti i Kalifornisë zbuluan se pjesëmarrësit që shkruanin gjërat për të cilat ishin mirënjohës përjetuan një reduktim 23% të stresit. Për më tepër, studimet tregojnë se praktikimi aktiv i mirënjohjes mund të çojë në elasticitet më të mirë: 70% e pjesëmarrësve raportuan se ndiheshin më mirë për jetën pasi praktikuan mirënjohjen për vetëm 21 ditë. Kur shprehim mirënjohje, truri ynë çliron dopaminë dhe serotonin. Këto hormone të ndjenjës së mirë përmirësojnë disponimin tonë dhe rrisin kënaqësinë e jetës sonë, duke e bërë mirënjohjen një pjesë jetike të mirëqenies emocionale. Përfitimet kryesore të praktikimit të mirënjohjes Shëndeti mendor i përmirësuar Shprehja e rregullt e mirënjohjes redukton simptomat e ankthit dhe depresionit. Një studim i vitit 2019 zbuloi se praktikat e mirënjohjes mund të ulin nivelet e ankthit me 30% dhe të përmirësojnë kënaqësinë e përgjithshme me jetën. Marrëdhënie të zgjeruara Mirënjohja ndihmon në krijimin e lidhjeve më të forta me të tjerët. Një veprim i thjeshtë, si falënderimi i dikujt për ndihmën e tyre, rrit ndjenjat e besimit dhe nxit një marrëdhënie më pozitive. Rezistencë më e madhe Jeta është plot me ulje dhe ngritje, por një praktikë mirënjohjeje mund të forcojë aftësinë tonë për të përballuar sfidat. Ata që përqendrohen te mirënjohja priren të rikthehen nga fatkeqësitë më shpejt. Gjumi më i mirë reflektimi për atë që vlerësojmë para gjumit mund të përmirësojë cilësinë e gjumit. Hulumtimet tregojnë se njerëzit që mbajnë një ditar mirënjohjeje përjetojnë 20% më pak pagjumësi. Ndjeshmëri e rritur mirënjohja na bën më të dhembshur. Ky ndryshim i këndvështrimit çon në një ndjenjë më të thellë të komunitetit dhe inkurajon sjelljen prosociale. Mënyra të thjeshta për të nxitur një mentalitet mirënjohjeje Filloni një ditar mirënjohjeje Lini mënjanë vetëm pesë minuta çdo ditë për të shënuar tre gjëra për të cilat jeni mirënjohës. Kjo mund të jetë aq e thjeshtë sa një vakt i shijshëm ose një fjalë e mirë nga një mik. Praktikoni Mindfulness Teknikat e ndërgjegjes si ushtrimet e frymëmarrjes mund të thellojnë vlerësimin tuaj për momentin aktual. Praktika e rregullt mund të çojë në një rritje prej 50% të përvojave pozitive emocionale. Shprehni mirënjohje Bëjeni zakon të shprehni verbalisht mirënjohjen ndaj të tjerëve. Një "faleminderit" nga zemra mund të përmirësojë marrëdhëniet tuaja dhe të përhapë pozitivitet. Reflektoni mbi Sfidat Kërkoni mësime në situata të vështira. Për shembull, të kuptuarit se çfarë ju mësoi një punë e vështirë për qëndrueshmërinë mund ta kthejë fatkeqësinë në mirënjohje. Cakto përkujtuesit Përdorni alarmet e telefonit ose shënimet ngjitëse si shtytje të buta për të praktikuar mirënjohjen gjatë gjithë ditës tuaj. Një kujtesë e thjeshtë mund t'ju ndihmojë të mbani mirënjohjen në ballë të mendjes suaj. Konsiderata për nxitjen e mirënjohjes Ndërsa zhvillimi i një praktike mirënjohjeje është shpërblyese, mbani parasysh këto konsiderata: Autenticiteti ka rëndësi Mirënjohja më e mirë vjen nga ndjenjat e sinqerta. Shprehjet e pasinqerta mund të minojnë përfitimet e mirënjohjes. Shmangni pozitivitetin toksik Është e rëndësishme të pranoni ndjenjat negative. Balancimi i mirënjohjes me autenticitetin lejon një përvojë më të thellë emocionale. Jini të durueshëm Ndërtimi i një praktike mirënjohjeje kërkon kohë. Është normale të luftosh në fillim, kështu që vazhdo të praktikosh dhe ji i sjellshëm me veten. Integrimi i mirënjohjes në jetën e përditshme Përfshirja e mirënjohjes nuk duhet të jetë dërrmuese. Këtu janë mënyra të thjeshta për ta bërë atë pjesë të rutinës suaj të përditshme: Rutina e mëngjesit: Filloni ditën tuaj duke renditur tre gjëra që vlerësoni për të vendosur një ton pozitiv. Bisedat e darkës: Në kohën e ngrënies, bëni secilin person të ndajë një gjë për të cilën është mirënjohës atë ditë. Kjo promovon një kulturë familjare të vlerësimit. Aplikacionet e mirënjohjes: Përdorni teknologjinë për të përmirësuar ditarin e mirënjohjes. Aplikacionet mund të ofrojnë kërkesa dhe rikujtues për t'ju mbajtur të angazhuar. Udhëtimi i Vlerësimit Mirënjohja është një praktikë transformuese që mund të përmirësojë ndjeshëm jetën tonë. Pergatiti. Liliana Pere .
- Duke përqafuar thelbin e bukurisë së ndërgjegjshme, bukurine e mendjes
Duke përqafuar thelbin e bukurisë së ndërgjegjshme Në botën e sotme me ritme të shpejta, ku mediat sociale shpesh vendosin shiritin për bukurinë, filozofia e "bukurisë së ndërgjegjshme" spikat si një frymëmarrje e ajrit të pastër. Kjo qasje shkon përtej thjesht të dukurit mirë; ka të bëjë me të ushqyerit tuaj të brendshëm dhe ta lini atë vitalitet të shkëlqejë. Kur përqafoni vëmendjen në rutinën tuaj të bukurisë, mund të nxisni një vetë-imazh rrezatues që ndihet autentik dhe përmbushës. Ky udhëzues do të eksplorojë se si të kultivoni një praktikë të ndërgjegjshme bukurie që ushqen trupin dhe mendjen tuaj duke e lejuar veten tuaj të vërtetë të lulëzojë. Çfarë është Mindful Beauty? Bukuria e ndërgjegjshme përfshin të qenit plotësisht të vetëdijshëm për nevojat tuaja fizike dhe emocionale pa ndonjë gjykim të ashpër. Ju inkurajon të pranoni papërsosmëritë dhe të festoni atë që ju bën unik. Ndryshe nga idealet tradicionale të bukurisë që mund të krijojnë stres, bukuria e ndërgjegjshme mbështet vetë-rritje dhe një lidhje më të thellë me veten tuaj të vërtetë. Kjo filozofi është ndërtuar mbi parimin se bukuria e vërtetë buron nga brenda. Kur ushqeni veten tuaj të brendshme, ajo reflektohet natyrshëm nga jashtë. Hulumtimet tregojnë se vetëvlerësimi pozitiv mund të çojë në një rritje prej 21% në ndërveprimet sociale, duke demonstruar se si besimi i brendshëm përkthehet në një prani të jashtme më të gjallë. Udhëtimi juaj i brendshëm drejt bukurisë së ndërgjegjshme Kultivimi i Vetëpranimit Për të ushqyer shkëlqimin tuaj të brendshëm, filloni duke praktikuar vetëpranimin. Identifikoni dhe përqafoni cilësitë tuaja dalluese, si pikat e forta ashtu edhe të metat. Shkruani një listë të atributeve që ju admironi për veten tuaj ose arritjet për të cilat jeni krenarë. Kjo praktikë reflektuese mund t'ju ndihmojë të dalloni vlerën tuaj unike. Pohimet e përditshme mund ta përforcojnë këtë praktikë. Për shembull, duke i thënë vetes "Unë e vlerësoj veçantinë time" mund të forcojë vetëvlerësimin tuaj. Një studim zbuloi se pohimet pozitive mund të çojnë në një rritje prej 25% të vetëbesimit me kalimin e kohës, duke ju ndihmuar të shpreheni më lirshëm. Meditimi i ndërgjegjes Integrimi i meditimit të ndërgjegjes në ditën tuaj mund të ndryshojë ndjeshëm perspektivën tuaj. Duke u fokusuar në frymën tuaj dhe duke pranuar mendimet tuaja pa kritika, ju mund ta qetësoni atë kritik të brendshëm që shpesh pengon dashurinë për veten. Hulumtimet tregojnë se vetëm dhjetë minuta meditim ditor mund të përmirësojë mirëqenien emocionale me 36%. Filloni me disa minuta në ditë, duke u rritur ndërsa bëheni më të rehatshëm. Kjo kohë e qetë mund t'ju ndihmojë të lidheni me veten tuaj të vërtetë, duke lejuar që bukuria juaj natyrore të rrezatojë. Ushqyerja e trupit dhe mendjes suaj Bukuria e vëmendshme thekson rëndësinë e ushqyerjes së trupit tuaj me ushqime të plota dhe të gjalla. Ngrënia e një diete të pasur me fruta, perime, drithëra dhe yndyrna të shëndetshme mund të përmirësojë pamjen e lëkurës tuaj dhe të përmirësojë disponimin tuaj. Studimet tregojnë se dietat e pasura me fruta dhe perime mund të çojnë në një rritje të konsiderueshme prej 20% në atraktivitetin e perceptuar. Për më tepër, jepni përparësi aktiviteteve që ju sjellin gëzim. Qoftë lexim, pikturë apo shëtitje, pjesëmarrja në hobi që ju bëjnë të lumtur forcon shkëlqimin tuaj të brendshëm. Programoni kohë çdo javë për këto aktivitete, pasi përmbushja personale rrit ndjeshëm mirëqenien e përgjithshme. Udhëtimi juaj i jashtëm drejt bukurisë së ndërgjegjshme Kujdesi për lëkurën si vetë-kujdes Rutina juaj e kujdesit të lëkurës duhet të jetë e thjeshtë por efektive. Mbrojtës i kujdesshëm i bukurisë për trajtimin e lëkurës tuaj me kujdes në vend të përdorimit të produkteve të shumta. Zgjidhni produkte natyrale dhe organike që përputhen me vlerat tuaja. Shndërroni rutinën tuaj të kujdesit të lëkurës në një ritual. Vendosni kohë çdo ditë për të pastruar dhe hidratuar lëkurën tuaj, duke u fokusuar në ndjesitë dhe aromat e përfshira. Kjo praktikë jo vetëm që përmirëson lëkurën tuaj, por gjithashtu siguron një moment qetësie në ditën tuaj. Grim me qëllim Kur bëhet fjalë për grimin, lëreni të përmirësojë, jo të fshehë, tiparet tuaja. Zgjidhni produkte që ju bëjnë të ndiheni të gëzuar dhe të sigurt. Zgjidhni ngjyrat që rezonojnë me personalitetin tuaj në vend të standardeve shoqërore. Përdorimi i grimit mund të jetë gjithashtu një përvojë meditimi. Luaj me nuanca dhe stile të ndryshme duke shijuar procesin. Lëvizja ngadalë dhe me kujdes gjatë aplikimit mund të dyfishohet si një praktikë për të përqafuar bukurinë tuaj unike. Praktikat e qëndrueshme të bukurisë Bukuria e kujdesshme shtrihet në të qenit të ndërgjegjshëm ndaj mjedisit. Zgjidhni produkte ekologjike që pasqyrojnë vlerat tuaja. Ky angazhim jo vetëm që rrit shkëlqimin tuaj të jashtëm, por gjithashtu rrit ndjenjën tuaj të brendshme të qëllimit. Kalo te kontejnerët e rimbushshëm, mbështet markat që i japin përparësi qëndrueshmërisë, apo edhe krijo produkte bukurie DIY duke përdorur përbërës natyralë. Këto zgjedhje mund ta ngrenë rutinën tuaj të bukurisë në një praktikë kuptimplote. Forca e Komunitetit dhe Lidhja Rrethojeni veten me pozitivitet Lidhuni me individë që promovojnë dashurinë dhe pranimin për veten. Ndërtimi i një komuniteti mbështetës ju inkurajon të përqafoni udhëtimin tuaj të bukurisë. Kërkoni punëtori, grupe të mediave sociale ose ngjarje lokale që festojnë forma të ndryshme të bukurisë. Ndarja e përvojave dhe dëgjimi i historive të të tjerëve nxit një ndjenjë përkatësie
- J.Lo është mbi Ben. Ajo është në Oscar tani.
J.Lo është mbi Ben. Ajo është në Oscar tani. Jennifer Lopez po planifikon një rikthim të madh për vitin 2025 dhe po synon lart. Jennifer Lopez e veshur me një fustan topash me tegela të kuqe, duke qëndruar në tapetin e kuq të Oscars (Kredi i imazhit: Getty Images) Kristin Contino publikuar 23 orë më parë në Lajme Të thuash se viti 2024 ishte i vështirë për Jennifer Lopez mund të jetë nënvlerësimi i vitit. Mes paraqitjes së kërkesës për divorc nga bashkëshorti Ben Affleck (në përvjetorin e tyre të dytë, në fillim), anulimit të turneut të saj të shumëpërfolur dhe dështimit për të bërë bujë me albumin e saj të ri, askush nuk do ta fajësonte J.Lo për mbajtjen e një profili të ulët. Por sipas disa të brendshëmve, ky yll i popit nuk po planifikon asgjë të tillë për vitin 2025. "Ajo dëshiron që viti i ardhshëm të jetë viti i saj më i mirë ndonjëherë për t'i treguar botës se jeta e saj e ëmbël e dashurisë nuk e zhgënjeu. Ajo do të ngrihet", tha një burim për Daily Mail. Në fakt, Lopez mund të jetë i Pandalshëm në vitin 2025. Ndërsa ajo mund të jetë "Jenny From the Block", Lopez po planifikon të jetë Jenny në Oscars. "Ajo dëshiron një Oscar për Unstoppable", tha një burim i brendshëm, duke e quajtur aktrimin e saj në film "sensional". "Unë e pashë filmin dhe uau, ajo e gozhdoi atë. Mendoj se shumë njerëz i kanë zbritur aftësitë e saj të aktrimit sepse ajo është një glamazon i tillë, por ky film është një thirrje zgjimi, si, hej djema, ajo me të vërtetë mund të luajë pantallonat e saj. ”, vazhdoi burimi. Jennifer Lopez duke pozuar para një turme fansash në tapetin e kuq e veshur me një fustan mbrëmjeje të argjendtë J.Lo shpreson për një çmim Oscar për filmin e saj të fundit, Unstoppable. Burimi vazhdoi se "Jen donte Oscarin për Hustlers dhe ndjeu se e meritonte atë", duke i dhënë motivim shtesë për të marrë një çmim vitin e ardhshëm. “Ndihmon që ajo tani shihet si viktimë në ndarjen e Affleck”, shtoi insajderi. "Unë mendoj se votuesit mund të duan t'i japin asaj çmimin tani, ata mendojnë se ajo ka kaluar shumë." Një Oscar nuk është e vetmja gjë në mendjen e këtij ylli. Sipas Page Six, Lopez po planifikon të lëshojë një album të ri, pavarësisht kritikave nga publikimi i saj i fundit, This Is Me...Now. Një burim i tha gazetës se Lopez "dëshiron një hit të madh kërcimi", duke shtuar: "Prioriteti i saj [në drejtim të karrierës] është muzika. Nuk ka kuptim që ajo të hyjë në të nëse nuk është e madhe, dhe kritikët thonë se është Lopez i vjetër. Ajo ka nevojë për një goditje të madhe.” Dhe edhe pse ajo u detyrua të anulonte turneun e saj të vitit 2024 për shkak të vështirësive të martesës, duket se një grup i ri shfaqjesh është kthyer në kalendarin e J.Lo. Sipas Daily Mail, "Kur Jen anuloi turneun e saj në fillim të këtij viti, ishte me qëllim që ta bënte atë në 2025, kështu që ka qenë në libra për një kohë." Burimi shtoi se fansat mund të presin me padurim "një turne të hiteve më të mira me gjithë verbimin" dhe se ylli "do të rrëshqasë në të gjitha ato veshje seksi dhe do të duket fantastik". Le të ngrihemi me zë të lartë, Jen.
- Angelina Jolie binjake me 'të dashurin' mbështetës Akala në paraqitjen e fundit në tapetin e kuq. Ylli i Maria u lidh për herë të parë me reperin britanik në gusht
Angelina Jolie binjake me 'të dashurin' mbështetës Akala në paraqitjen e fundit në tapetin e kuq Ylli i Maria u lidh për herë të parë me reperin britanik në gusht Jenni McKnight Redaktori i stilit të jetës në SHBA Angelina Jolie të premten, teksa mori pjesë në premierën në Londër të filmit të saj të ri, Maria – dhe aty ishte një fytyrë e njohur që i dha mbështetjen e saj në tapetin e kuq. Aktorja 49-vjeçare u shfaq në premierën e mbushur me yje në Festivalin e 68-të të Filmit BFI në Londër në The Royal Festival Hall, ku i pranishëm ishte edhe i dashuri i saj i përfolur, Akala. Video e rekomanduar Ju gjithashtu mund të pëlqeni Shikoni: Brenda betejës së hidhur ligjore të Angelina Jolie dhe Brad Pitt Angelina dhe reperi britanik, 40 vjeç, u binjakëzuan me veshje tërësisht të zeza teksa pozuan veçmas për foto, pavarësisht se u bë 'zyrtar i Instagramit' në fillim të këtij muaji kur ai mori pjesë në një festë që u organizua nga Angelina për kompaninë e saj Atelier Jolie. Aktorja dukej elegante e veshur me një xhaketë sportive mbi një jelek të zhytur, të cilin e bashkoi me pantallona dhe çizme me taka. Ju gjithashtu mund të pëlqeni Angelina Jolie po shkëlqen në ngjarjen e saj të modës të mbushur me yje, pasi ndezi raporte romantike Angelina Jolie po shkëlqen në ngjarjen e saj të modës të mbushur me yje, pasi ndezi raporte romantike Angelina Jolie më në fund mbyll kapitullin e divorcit të gjatë të Brad Pitt me një lëvizje të re – detaje Angelina Jolie më në fund mbyll kapitullin e divorcit të gjatë të Brad Pitt me një lëvizje të re – detaje Angelina Jolie dhe vajza Vivienne, 16 vjeç, bëjnë tatuazhe të ngjashme: "Kjo do të thotë shumë" Akala, ndërkohë, dukej e zbehtë me një pulovër me jakë breshkë e veshur nën një pallto me dy krahë, xhinse të errëta dhe atlete inteligjente. Angelina dhe Akala fillimisht ndezën thashethemet për romancë në gusht, kur u panë duke dalë nga hoteli i saj së bashku gjatë Festivalit Ndërkombëtar të Filmit në Venecia. Akala tregoi mbështetjen e tij për Anxhelinën në premierë Në atë kohë, In Touch pretendoi se të dy ishin takuar për "më shumë se një vit" pasi Akala u bashkua me Angelina dhe vajzat e saj Zahara, 19 vjeç dhe Shiloh, 18, në Festivalin Letrar Calabash në Xhamajka në maj të vitit të kaluar. Dyshja u tha gjithashtu se kishin shijuar darkën së bashku në Milano gjashtë muaj më vonë, duke nxitur kuriozitet të mëtejshëm për lidhjen e tyre. Megjithatë, sipas TMZ, dyshja janë thjesht miq të mirë dhe Akala thuhet se është në një lidhje me Chanelle Newman, bashkëthemeluesen dhe producentin ekzekutiv të muzikës së tij dhe kompanisë Hip-hop Shakespeare. angelina Jolie maria premiera në festivalin e filmit në Londër© Getty Images Angelina dukej elegante me një veshje tërësisht të zezë Akala, emri i vërtetë i të cilit është Kingslee James McLean Daley, së pari fitoi famë si reper përpara se të kalonte në aktivizëm politik. Ai ka qenë një mbështetës i zëshëm i kauzave të drejtësisë sociale, madje ka mbështetur edhe ish-deputetin laburist Jeremy Corbyn gjatë zgjedhjeve të përgjithshme në Mbretërinë e Bashkuar 2017. Veçanërisht, Akala është vëllai më i vogël i këngëtares dhe reperes së mirënjohur Znj. Dynamite, e njohur për vargun e saj të hiteve në fillim të viteve 2000, duke përfshirë albumin e saj debutues A Little Deeper, i cili fitoi çmimin prestigjioz Mercury Music. Akala maria premierë në festivalin e filmit në Londër© Getty Images Akala e ka mbështetur Anxhelinën në disa raste Por Akala nuk është i vetmi mashkull i lidhur me Angelinën kohët e fundit. Ylli Maleficent ka qenë gjithashtu i lidhur me kompozitorin e Broadway-it, Justin Levine, një talent fitues i çmimit Tony, i cili ishte i përfshirë në prodhimin e The Outsiders, një muzikal që Angelina bashkëprodhoi. Pavarësisht spekulimeve rreth jetës së saj të dashurisë, Angelina e ka bërë të qartë se është e kujdesshme për t'u zhytur në botën e takimeve. Duke folur më parë për E! Lajmi, Angelina pranoi: "Unë ndoshta kam një listë shumë të gjatë [të 'jo']. Unë kam qenë vetëm për një kohë të gjatë tani." angelina Jolie maria premiera në festivalin e filmit në Londër© Getty Images Anxhelina ka qenë e zënë me promovimin e filmit të saj të ri, Maria Këto thashetheme të fundit për romancë vijnë pesë vjet pasi Angelina u deklarua ligjërisht beqare nga Brad Pitt, pas një ndarjeje të profilit të lartë që ende nuk ka parë një divorc të finalizuar për shkak të betejave të vazhdueshme për kujdestarinë. Marrëdhënia e trazuar e çiftit filloi në xhirimet e Z. & Znj Smith në 2004, kur Brad ishte ende i martuar me Jennifer Aniston. Kimia e tyre e pamohueshme çoi në një furi mediatike dhe, përfundimisht, në një nga marrëdhëniet më të profilit të lartë në Hollywood. Angelina Jolie dhe Akala vizituan markën lokale të modës Tribe Nine Studios© Tribe Nine Studios/Mega Angelina dhe Akala në Festivalin Letrar Calabash në Xhamajka më 27 maj Çifti, i quajtur shpesh si "Brangelina", vazhdoi të ketë gjashtë fëmijë së bashku - Maddox, 23, Pax, 20, Zahara, 19, Shiloh, 18 dhe binjakët Vivienne dhe Knox, 16 vjeç. Pas gati një dekade së bashku, ata më në fund u martuan në vitin 2014 në një ceremoni intime në pronën e tyre Château Miraval në Francë. Por vetëm dy vjet më vonë, martesa u shkatërrua, me Angelina që paraqiti kërkesën për divorc në 2016, ë.
- Një nga pengesat më të fuqishme me të cilat përballemi është zilia, ose xhelozia.
Në kërkimin tonë të vetëvlerësimit, ne shpesh hasim sfida që mund të na shpërqendrojnë nga ajo që jemi në të vërtetë. Një nga pengesat më të fuqishme me të cilat përballemi është zilia, ose xhelozia. Ky emocion i heshtur por i fuqishëm mund të minojë vetëvlerësimin tonë dhe të dëmtojë marrëdhëniet tona. Miguel de Unamuno me mençuri shënoi, “Zilia është një mijë herë më tmerrshme se uria. Sepse është uri shpirtërore.” Kjo vërejtje depërtuese thekson se si xhelozia e gëlltit paqen tonë të brendshme, ashtu si uria ndikon në shëndetin tonë fizik. Ndërsa kalojmë nëpër jetë, është jetike të kuptojmë ndikimet e zilia-s dhe se si shfaqet ajo në ndërveprimet tona të përditshme. Le të eksplorojmë këtë emocion dhe të mësojmë se si ta menaxhojmë atë në mënyrë efektive. Kuptimi i natyrës së Zilia Xhelozia shpesh buron nga pasiguria dhe vetëvlerësimi i ulët. Ai lulëzon në krahasim, gjë që mund të çojë në ndjenja të pamjaftueshmërisë. Për shembull, studimet kanë treguar se 62% e njerëzve ndihen të pasigurt për arritjet e tyre pasi shfletojnë mediat sociale. Ky krahasim nuk është vetëm një mendim kalimtar; ajo mund të kthehet në një cikël të përsëritur të dyshimit për veten dhe pakënaqësisë. Për të trajtuar xhelozinë, ndaloni dhe reflektoni mbi emocionet tuaja. A janë ata me të vërtetë për ju, apo janë të ndikuar nga ajo që shihni përreth jush? Ky ndërgjegjësim është vendimtar për të kapërcyer kontrollin e zilia. Mençuria në bisedë Shqyrtoni një histori për një filozof të mençur. Një ditë, një dishepull i ri nxiton të tregojë thashetheme për një mik. Filozofi e ndalon atë dhe prezanton tre filtra për ndarjen e informacionit: E vërteta: A është i vërtetë ky informacion? Mirësia: A do të ndihmojë kjo dikë? Domosdoshmëria: A duhet vërtet ta di këtë? Nëse thashethemet dështojnë në ndonjë nga këto teste, filozofi këshillon që ta lërë të shkojë. Kjo histori ilustron se si zilia mund të shtrembërojë perceptimet tona. Ne shpesh bartim xhelozi dhe negativitet pa e shqyrtuar saktësinë ose vlerën e tyre. Virusi i Zilia Zilia përhapet si një virus, duke pushtuar mendimet tona dhe duke krijuar kaos. Hulumtimet tregojnë se shprehja e xhelozisë mund të çojë në një ulje prej 30% të kënaqësisë në marrëdhënie midis miqve dhe çifteve. "Kurthi i krahasimit" mund të na tërheqë në një cikël të errët ku vetëvlerësimi varet nga mënyra se si ne masim ndaj të tjerëve. Është thelbësore të kuptojmë se xhelozia mund të jetë ngjitëse; një moment zilie mund të ndezë një valë negativiteti, duke ndikuar jo vetëm tek ju, por edhe në marrëdhëniet tuaja me miqtë, familjen dhe kolegët. Çështjet thelbësore pas Zilia Në thelb, xhelozia zbulon një mungesë të thellë të vetëpranimit. Shumë luftojnë me ndjenjën e papërshtatshme, duke çuar në rritjen e Zilia. Sa herë e krahasojmë veten me të tjerët, çdo mangësi e perceptuar vetëm e ushqen këtë ndjenjë, duke na shtyrë më tej në dëshpërim. Ne të gjithë kemi pika të forta dhe të dobëta unike. Festoni cilësitë tuaja në vend që të ankoheni për atë që kanë të tjerët. Për shembull, njohja se jeni një dëgjues i shkëlqyeshëm mund të ndihmojë në zhvendosjen e fokusit tuaj nga arritjet e të tjerëve në vlerën tuaj. Strategjitë për të luftuar Zilia Luftimi i zilia kërkon një qasje proaktive. Këtu janë strategjitë që mund të zbatoni: Vetë-reflektimi: Lini kohë për të shqyrtuar ndjenjat tuaja. Revista se nga vijnë emocionet tuaja mund të sigurojë qartësi. Pohimet pozitive: Kujtojini vetes rregullisht pikat e forta dhe arritjet tuaja. Për shembull, kur përballeni me mendime negative, thoni: "Unë jam i aftë dhe elastik". Praktikoni mirënjohjen: Përqendrohuni në atë që është e mirë në jetën tuaj. Studimet tregojnë se mbajtja e një ditari mirënjohjeje mund të rrisë lumturinë me 25%. Kufizoni krahasimet sociale: Reduktoni kohën e mediave sociale, veçanërisht platformave që nxisin krahasimin. Kaloni më shumë kohë me miqtë mbështetës që ju lartësojnë. Kërkoni mbështetje: Lidhuni me ndikime pozitive ose konsultohuni me një terapist. Të folurit me një profesionist të shëndetit mendor mund të ofrojë mjete efektive për t'u marrë me ndjenjat e xhelozisë. Përqafimi i Vetëvlerësimit Të kuptuarit e vetëvlerësimit është thelbësor për të kapërcyer zilia. Duke përqafuar dashurinë për veten dhe duke njohur kontributet tona unike, ne mund të pakësojmë ndikimin e xhelozisë. Kur e vlerësoni veten plotësisht, dëshira për të krahasuar veten me të tjerët zbehet. Përqendrohuni në festimin e udhëtimit tuaj, duke pranuar se rruga e të gjithëve është e vlefshme. Marrja e veprimeve kundër Zilia Zilia është një emocion i ndërlikuar që mund të çojë në probleme serioze nëse nuk menaxhohet. Ajo ushqehet me pasiguritë tona dhe shpërndan negativitet jo vetëm brenda vetes, por edhe në marrëdhëniet tona. Duke zbatuar mençurinë e filozofit, duke u angazhuar në vetë-reflektim dhe duke praktikuar mirënjohjen, ne mund të luftojmë ndikimet negative të këtij kundërshtari të heshtur. Ndërtimi i vetëvlerësimit është jetik për shëndetin tonë emocional dhe rrit lidhjet tona me të tjerët. Ndërsa vazhdojmë udhëtimet tona, mbani në mend parimet thelbësore të së vërtetës, mirësisë dhe domosdoshmërisë. Ky mentalitet nxit një mjedis pa xhelozi, duke promovuar dashurinë dhe mirëkuptimin. Së bashku, le të njohim dhe trajtojmë betejat e heshtura kundër zilias brenda nesh dhe atyre përreth nesh. Me përkushtim dhe dhembshuri. - Karakteristikat e njerëzve ziliqarë që duhet t'i dini Zilia është një nga emocionet më shkatërruese që mund të përjetojmë. Nuk sjell gëzim - vetëm pakënaqësi dhe pakënaqësi për lumturinë e të tjerëve. Në botën e sotme, ku mediat sociale përforcojnë krahasimet, njohja e tipareve të individëve ziliqarë mund të na ndihmojë të menaxhojmë më mirë marrëdhëniet tona. Këtu janë pesë karakteristikat kryesore të njerëzve ziliqarë për të cilat duhet të keni parasysh. 1. Fytyra miqësore e hipokrizisë Njerëzit ziliqarë shpesh vendosin një fasadë miqësore. Ata ju përshëndesin me buzëqeshje dhe komplimente të ngrohta, duke fshehur ndjenjat e tyre të vërteta të xhelozisë. Sjellja e tyre miqësore buron nga një nevojë e thellë për miratim. Për shembull, merrni parasysh një koleg që lavdëron promovimin tuaj të fundit, ndërkohë që ndihet fshehurazi i kërcënuar nga suksesi juaj. Hulumtimet tregojnë se 42% e njerëzve e pranojnë se ndjehen ziliqarë për arritjet e të tjerëve, shpesh duke e maskuar atë si miqësi. Individë të tillë mund të angazhohen në lajka, por kanë qëllime të fshehta, duke përdorur mirësinë si një mënyrë për të mbuluar zilinë e tyre. Këshillë profesionale: Jini të kujdesshëm kur merrni lavdërime të tepërta nga ata që kanë shfaqur shenja zilie në të kaluarën. Synimet e tyre mund të mos jenë të vërteta. . Mjeshtër i Sarkazmës Një tipar i përhapur që gjendet tek individët ziliqarë është përdorimi i shpeshtë i sarkazmës. Ata shpesh përdorin humor për të mbuluar ndjenjat e tyre të pamjaftueshmërisë, duke bërë vërejtje dinake në kurriz të të tjerëve. Për shembull, nëse një mik bën shaka vazhdimisht për qëllimet tuaja të fundit të fitnesit, kjo mund të sinjalizojë zilinë themelore. Sipas një sondazhi të kryer nga Shoqata Amerikane e Psikologjisë, gati 60% e individëve raportojnë se përdorin sarkazëm kur ndihen inferiorë, duke treguar se humori mund të jetë një mekanizëm mbrojtës kundër zilisë. Vështrim i ekspertëve: Kushtojini vëmendje humorit që ndihet prerës dhe jo zemërbutë. Miqtë e vërtetë festojnë fitoret tuaja, ndërsa ata ziliqarët mund t'i minimizojnë ato përmes sarkazmës. Krahasimi i vazhdueshëm Individët ziliqarë vazhdimisht e krahasojnë veten me të tjerët, duke matur vlerën e tyre me ata që i rrethojnë. Ky zakon jo vetëm që ushqen ndjenjat e tyre të pamjaftueshmërisë, por gjithashtu shkakton sjellje konfrontuese. Nëse keni vënë re dikë që konkurron shpesh me ju, si për shembull duke ngritur historitë ose arritjet tuaja, është një flamur i kuq. Hulumtimet tregojnë se 75% e njerëzve pranojnë se e krahasojnë veten rregullisht me të tjerët. Kjo sjellje tregon mungesë kënaqësie dhe mund të jetë rraskapitëse të jesh përreth. Rekomandim i zbatueshëm: Përqendrohuni në arritjet dhe përparimin tuaj në vend që të hyni në një garë me të tjerët. Festoni momentet tuaja historike, sado të vogla qofshin. - Theksimi i gabimeve tuaja Një nga format më shkatërruese të zilisë qëndron në mënyrën se si shfaqet përmes kritikës. Njerëzit ziliqarë theksojnë shpesh gabimet e të tjerëve për të minuar sukseset e tyre dhe për të ngritur vetëvlerësimin e tyre. Kur dikush tregon vazhdimisht gabimet tuaja duke injoruar arritjet tuaja pozitive, ka të ngjarë të nxitet nga zilia. Studimet tregojnë se 68% e njerëzve raportojnë se ndjehen të ngritur kur shohin të tjerët të dështojnë – duke zbuluar se si zilia mund të mjegullojë gjykimin dhe të promovojë sjellje negative. Këshillë profesionale: Rrethojeni veten me individë që njohin arritjet tuaja. Festoni sukseset e ndërsjella në vend që të konkurroni. - Ndershmëria brutale pa filtra Një tipar tjetër alarmues i individëve ziliqarë është prirja e tyre për të folur pa marrë parasysh ndjenjat e të tjerëve. Ata shpesh ngatërrojnë mungesën e taktit me ndershmërinë, duke dhënë kritika të ashpra që mund të jenë të dëmshme. # Dikush që krenohet se është "brutalisht i sinqertë" mund të jetë duke projektuar pasiguritë e tij mbi ju. Nëse shpesh ndiheni të lodhur pasi ndërveproni me individë të tillë, mund të jetë e mençur të kufizoni kohën tuaj me ta. Hulumtimet tregojnë se njerëzit që pretendojnë të jenë të sinqertë mund të shihen si toksikë nëse reagimet e tyre nuk kanë ndjeshmëri, me 47% të individëve që raportojnë se i shmangin fare bisedat e tilla. Sugjerim eksperti: Vendosni kufij me ata që shpërndajnë kritika të ashpra. Mbroni shëndetin tuaj mendor duke u angazhuar me individë mbështetës dhe konstruktivë. Mendime mbyllëse Njohja e tipareve të individëve ziliqarë mund të sigurojë një pasqyrë të vlefshme për marrëdhëniet tuaja. Duke identifikuar këto shenja tek të tjerët - madje edhe tek ne - ne mund të punojmë drejt ndërveprimeve më të shëndetshme. Të ndjesh zili herë pas here është normale. Megjithatë, të kuptuarit se si mund të shfaqet na ndihmon ta trajtojmë atë në mënyrë konstruktive. Rrethimi me ndikime pozitive dhe nxitja e mirënjohjes mund të lehtësojë ndjeshëm barrën e zilisë. Nëse vëreni ndonjë nga këto tipare tek dikush afër jush, merrni parasysh Pergatiti. Liliana Pere.
- 25 fakte SHUMË interesante për Sokratin e madh (FOTO)
25 fakte SHUMË interesante për Sokratin e madh (FOTO) 16.10.2021 Sokrati i përkiste një kohe kur Athina po kalonte nëpër një fazë tranzicioni me pasiguri rreth së ardhmes, pas një disfate shumë poshtëruese në Luftën e Peloponezit kundër Spartës. Pikërisht koha kur athinasit filluan të mendonin për të ardhmen e tyre dhe rolin dhe identitetin e tyre në botë. Kjo i detyroi banorët e Athinës të mbaheshin pas lavdisë së të shkuarës, bukurisë fizike dhe pasurisë 1. Sokrati lindi në Athinë vitit 470 pes. 2. Ai mori arsimin bazë në greqisht sepse nuk i përkiste një familje fisnike dhe kështu, mësoi aftësitë e babait të tij në një moshë shumë të re. 3. Para se të kthehej në një filozof, Sokrati ishte murator dhe skulptor për disa vjet. 4. Sipas të dhënave të studentëve të tij të quajtur Aristofan dhe Ksenofon, Sokrati merrte para për mësimdhënien dhe ky ishte burimi i vetëm i të ardhurave që ndihmuan Sokratin për të mbajtur familjen. 5. Në kundërshtim me të dhënat e Aristofanit dhe Ksenofonit, Platoni, një nga dishepujt më të popullarizuar të Sokratit, shkruante në shënimet e tij se Sokrati thjesht mohoi të merrte ndonjë pagesë për mësimdhënien dhe kështu, bënte një mënyrë jetese shumë të ulët dhe të varfër. 6. Ksantipe ishte gruaja e Sokratit. Të dy kishin tre fëmijë me emrat Meneksenus, Sofroniskus dhe Lamprokle. 7. Sipas Ksenofonit, dishepullit të Sokratit, Ksantipeja nuk ishte e kënaqur me profesionin ‘filozof’ të Sokratit dhe ankohej se ai nuk e mbështeste familjen e tij. 8. Sipas Ksenofonit, Sokrati ishte shumë më i interesuar në edukimin intelektual të mendjeve të reja të Athinës, në vend që të kujdesej për edukimin e djemve të tij. 9. Interesi primar i Sokratit ishte në rëndësinë e mendjes dhe jo në tërheqjen fizike. Ai gjithmonë besonte se nëse ndonjë gjë mund të përmirësonte mirëqenien e shoqërisë, nuk ishte asgjë tjetër përveç filozofisë. 10. Bazuar në arsyet njerëzore, Sokrati u përpoq të krijonte një sistem etik duke hedhur poshtë doktrinën teologjike. Ai gjithmonë thoshte se vetëm kur një person e njeh veten, ai ose ajo mund të arrijë mençurinë përfundimtare. 11. Logjika e thjeshtë që ofronte Sokrati ishte se kur një person fillon të njohë më shumë për veten, arsyetimi i tij dhe aftësitë në bërjen e zgjedhjeve të mira përmirësohet dhe kjo bën që personi të arrijë lumturinë e vërtetë. 12. Mënyra e tij e të menduarit e çoi në besimin se arritja e mençurisë së vërtetë është e vetmja mënyrë për të krijuar një qeveri, që nuk është as një qeveri demokratike, as një qeveri tiranike. Ai gjithmonë besonte se individët me mirëkuptim dhe njohuri më të madhe mund të drejtojnë një qeveri më efikase.fiksuar për Sokratin. Ai udhëtoi nëpër të gjithë Athinën dhe pyeti njerëzit e thjeshtë dhe elitën, që të zbulonte të vërtetën rreth etikës dhe politikës. 14. Metoda e komunikimit e Sokratit ishte mjaft interesante. Ai gjithmonë tregonte injorancën e tij në vend që t’u tregonte njerëzve atë që dinte. Duke bërë kështu, ai doli të ishte i mençur! 15. Metoda që ai përdorte kur pyeste popullin e Athinës ishte ajo e formatit dialektik. Kjo ishte shumë e lehtë për njerëzit që të kuptonin, duke i lejuar të mendonin dhe të arrinin një përfundim logjik. 16. Metoda e tij e komunikimit njihej si Metoda e Sokratit dhe kjo metodë nganjëherë i bënte përgjigjet shumë të dukshme, duke i bërë kundërshtarët të dukeshin budallenj. Pikërisht për këtë arsye shumë njerëz nuk e pëlqenin metodën e tij, por disa të tjerë e admironin. 17. Sokrati i përkiste një kohe kur Athina po kalonte nëpër një fazë tranzicioni me pasiguri rreth së ardhmes, pas një disfate shumë poshtëruese në Luftën e Peloponezit kundër Spartës. Pikërisht koha kur athinasit filluan të mendonin për të ardhmen e tyre dhe rolin dhe identitetin e tyre në botë. Kjo i detyroi banorët e Athinës të mbaheshin pas lavdisë së të shkuarës, bukurisë fizike dhe pasurisë. 18. Kjo është koha kur Sokrati hyri dhe sfidoi urtësinë tradicionale të Greqisë dhe adoptoi një rrugë humoristike. Ndërkohë që disa njerëz pëlqyen mënyrën e tij të të menduarit, ai gjithashtu bëri shumë armiq, apo më saktë, një grup njerëzish që e urrenin filozofinë e tij, sepse thjesht mendonin se idetë dhe filozofia e tij ishin një kërcënim për mënyrën e tyre të jetesës. 19. Për shkak të mendimit të tij radikal ai u çua para gjyqit, ku u dënua. 280 votuan kundër tij dhe 221 në favor të tij. Gjatë mbrojtjes së tij, Sokrati fliste me një ton sfidues, që veproi si katalizator për vendimin e jurisë. 20. Sipas ligjit athinas, çdo person i dënuar mund të kërkonte një dënim alternativ. Sokrati i përkeqësoi gjërat duke kërkuar ndere, shpërblime dhe pagesa për shërbimet që u kishte dhënë njerëzve, në një përpjekje për t’i ndriçuar ata, në vend që të kërkonin dëbimin e tij. 21. Pasi e dënuan me vdekje, shumë nga shokët e Sokrati i kërkuan që të arratisej në mërgim duke u ofruar ryshfet e rojeve. 22. Sokrati e refuzoi ofertën. Ai tha se përkundër faktit që ligji athinas e dënoi me vdekje, ai ishte ende një qytetar besnik i Athinës dhe do ta pranonte me kënaqësi vdekjen e tij. 23. Sokratit iu dha një përzierje me helm, që e piu pa hezituar aspak. 24. Platoni, në dialogun e tij Phaedo, përshkruan se sapo Sokrati piu helm, mpirja filloi të ngrihej ngadalë dhe përfundimisht i kapi zemrën. 25. Platoni përmend që gjatë momentit të fundit para vdekjes, Sokrati tha se shpirti i tij ishte çliruar nga trupi.
- Sokrati, filozofi grek me origjinë nga Butrinti
Sokrati, filozofi grek me origjinë nga Butrinti Sokrati besonte se asgjë nuk duhet të ishte shumë e shenjtë Sokrati ishte një burrë për çdo moshë. Ai e kapërceu gjendjen e tij. Ai ishte një qytetar krenar i Athinës, por vetëm athinasit nuk mund ta pretendonin këtë njeri. Ai ishte shumë i madh për Athinën. Në fakt, ai ishte shumë i madh dhe qyteti ndihej i kërcënuar prej tij. Më në fund e dënuan me vdekje. Krimi i tij ishte një krim për ata që nuk mund ta durojnë të vërtetën. Krimi i tij ishte një krim për të cilin ai kishte kaluar gjithë jetën duke e ndjekur. Sokrati besonte se asgjë nuk duhet të ishte shumë e shenjtë. Po, asgjë nuk duhet të jetë mbi pyetjet. Ai kishte kuptuar se pyetjet ishin më të rëndësishme se përgjigjet. Ai kishte një pyetje për gjithçka. Në vend që të pranonte kongreset e kohës së tij, ai i hapi me qetësi disa vrima. Për Sokratin, nuk mund të dihet kurrë sa duhet; në fakt, njeriu më i mençur është ai që e di se nuk di mjaftueshëm. Nuk është çudi, kur Orakulli i Delfit u pyet se kush ishte njeriu më i mençur, orakulli u përgjigj: “Sokrati”. Burri e dinte se nuk dinte asgjë. Ai e dinte se asnjë pyetje nuk kishte një përgjigje të vendosur; çdo pyetje meriton të hetohet. Ishte kjo që njerëzit që erdhën pasi ai e quajtën “Metodën Sokratike” mënyrën më të fuqishme të të mësuarit. Pa këtë, pjesa më e madhe e themelit të filozofisë perëndimore do të jetë shterpë. Duke vënë në pikëpyetje gjërat, Sokrati u tregoi brezave të ardhshëm se si të arrinin në zgjidhje. Por a mund të jetojnë njerëzit në këtë mënyrë? A mund të jetojnë njerëzit me të vërtetën? A mund të ngrihen njerëzit mbi politikën, emocionet, ndjenjat dhe paragjykimet e tyre për të përdorur vërtet pyetjet për të arritur në përgjigje të vërteta? Për burrat dhe gratë e kohës së Sokratit, përgjigja ishte një “JO”. Sokrati u zhyt në politikën e kohës së tij. Njerëzit e kohës së tij nuk e duronin dot këtë njeri që kërkonte gjithmonë të vërtetën. Ata e akuzuan për përpjekje për të korruptuar të rinjtë. E akuzuan për ateizëm. Ata e akuzuan atë se po përpiqej të shkatërronte qytetin e tyre. Sa për të thënë, Sokrati po u mësonte të rinjve rrugën e mençurisë, Sokrati ishte një besimtar në perënditë dhe Sokrati e donte Athinën më shumë se çdo gjë. Kur u dënua me vdekje dhe u burgos, miqtë e tij iu lutën të arratisej. Ata hartuan një plan për arratisjen e tij. Do të kishte qenë interesante nëse Sokrati do të arratisej dhe do të krijonte një shkollë filozofie në një qytet tjetër, por ai nuk do të ishte Sokrati ynë. Sokrati nuk pranoi të arratisej. Ai qëndroi për të takuar fatin e tij në qytetin që donte. Duket se ai po i thoshte botës se ishte i gatshëm të qëndronte në vendin e tij të preferuar dhe të vdiste, duke e ditur se jetoi dhe mësoi të vërtetën në të cilën ai besonte. Duke vdekur, ai nuk kishte asnjë qëllim që të kujtohej. Sokrati nuk besonte në shkrim. Gabimi i tij i vetëm është në kërkimin e mençurisë. Por Jezusi tha diçka të thellë: “Me të vërtetë po ju them, nëse një kokërr gruri nuk bie në tokë dhe nuk vdes, ajo mbetet vetëm një farë e vetme. Por nëse vdes, prodhon shumë fara. Kushdo që e do jetën e tij do ta humbasë atë, ndërsa kushdo që e urren jetën e tij në këtë botë, do ta ruajë atë për jetën e përjetshme”. Kështu ndodhi me Sokratin. Duke vdekur për atë që besonte, ai u bë prova e mësimeve të tij dhe frymëzimi për brezat e ardhshëm. Një herë ai u kishte thënë studentëve të tij: “Jeta e pashqyrtuar nuk ia vlen të jetohet”. Në momentin e vdekjes ai i tha gruas dhe miqve të tij që t’i dërgonin një kafshë falënderimi perëndive për dhuratën e një jete të gjatë. Është e qartë se ai kishte jetuar mirë dhe përballë vdekjes nuk kishte frikë. Një jetë e ekzaminuar ia vlen të jetohet. Dhe kur vjen vdekja, frika është zhdukur.
- Veprat e përkthyera nga Zheji janë kryevepra të letërsisë botërore, ndaj dhe përgjegjësia ka qenë e madhe.
Kush është Petro Zheji… Perparim Kabo A ja vlen të shtrohet kjo pyetje? Po sigurisht që po. Puna e tij për më shumë se pesë dekada deri në frymën e fundit është një investim themelor që lidhet me origjinën, identitetin dhe kontributin e gjuhës shqipe. Punimet e tij janë përmbledhur në tre botime voluminoze, dhe konkretisht në librat: 1-Shqipja dhe Sanskritishtja në dy vëllime. 2-Libri i Aforizmave 3-Roli Mesianik i Shqipes Punimet e Profesor Petro Zhejit dallojnë për një metodologji krejt ndryshe prej asaj klasike që meret me analizën e formës së fjalës dhe strukturën e saj gramatikore. Në punimet e tij studjuesi Petro Zheji meret me gjenezën historike dhe me evoluimin historik të gjuhë si mendim dhe si fjalë, pra ai e nis studimin te përmbajtja e fjalës dhe kështu në këtë rrugëtim ai zbulon veçoritë e shipes dhe kontributin e saj në raport me gjuhët e tjera. Duke ndërtuar algoritmin e gjuhës shqipe Petro Zheji evidenton disa nga tiparet unikale të shqipes si një gjuhë primordiale dhe rëndësinë e saj në lëminjtë e gjuhësisë botrore. Aparati logjik i analizës së tij u jep përgjigjë disa pyetjeve thelbësore si edhe janë; -Kalimi nga paralogjikja te logjikja dhe lindja e mendimit të identifikuar me fjalë -Ndërtimi strukturor syllabik i fjalës dhe apsekti disemik, trisemik dhe shumëkuptimor -Thelbi filozofik i mendimit dhe gjuha si mjetë shprehës që nga ndërtimi. Kalimi nga arsyetimi mitik në atë të filozofisë së lashtësisë dhe deri te filozfia moderne -Analiza e gjuhës që nga krijimi dhe deri në ditët tona argumentohet duke e parë atë edhe si një faktor me funskion social kundruar në këndëvështrimin gjithëpërfshirës të sociales Këto janë disa nga pyetjet që i shtroi edhe profesor Eqrem Çabej por që nuk u dha përgjigje. Aspekt tjetër i punës së Petro Zhejit është kontributi si përkthyes… Po përmendim dy nga përkthimet e tij -Ringjallja e Leon Tolstoit -Don Kishoti Mançes, vëllimi II i Miguel Servants-it E japim këtë shëmbull se kemi të bëjmë me dy kollosë të letërsisë botrore dhe dy gjuhë krejt të largëta , gjuhë ruse dhe gjuha spanjolle. Petro ishte “polyglot”, ai zotronte thellësisht disa gjuhë të vjetra dhe të reja,dhe konkretisht: Greqishten e vjetër dhe të renë, latinisht, italisht, frengjisht, spanjisht, gjermanisht, rusisht, sanskritisht, gjuhën mandarinishte, anglisht, gjuhë aziatike nipote dhe gjuhë skandinave, si dhe versione të përzjera të sllavishtes, përfshi dhe sërbokroatishten…etj. Petro kishte edhe një meritë dhe pasuri ishte modest…! Pkabo 10 shtator 2020 … 360grade.al Petro Zheji ka qënë një personalitet i jashtzakonshëm shumëplanësh, që rrallë, shumë rrallë, ndeshet. Ishte një mësues i supertalentuar i të gjitha moshave dhe shtresave shoqërore, dhe gama e tij e mësimdhënies ishte e gjerë dhe e gjithanshme , siç ishte kultura e tij e thellë dhe e kristaltë. Takimi më të ishte shterues, ai ishte nje psikolog I jashtzakonshëm dhe ka lënë gjurmë në të gjithë intelektualët e shquar që njohu, fatkeqësisht vetëm në Shqipëri. Përkthimet e tij të shkëlqyera kanë ushtruar një ndikim të ndjeshëm në ngritjen në një stad bashkëkohor të aftësive shprehëse të gjuhës shqipe, me fjalëformimet e tij të larmishme e të bazuara fort në traditën tonë më të mirë, por duke futur edhe po ato mjete shprehëse të letërsisë bashkëkohore që e bëjnë shqipen sot të krahasueshme me gjuhët më të përpunuara, falë kulturës së tij titanike dhe saktësisë së shprehjes së të gjitha gjëndjeve shpirtërore. Psh përkthimi i nobelistëve Steinbeck dhe Asturias kap edhe nuancat më fine të këtyre autorëve gjenialë. Por puna e tij e jetës ishte ekspozimi i një mjeti brilant të mendimit të tij në dobi të njerëzve dhe pikërisht përvijimi i një sistemi të ri të formalizimit të logjikës instinktive njerëzore. Me anë të këtij projekt-sistemi synohet të riinterpretohet sintetikisht e gjithë dija dhe të gjendet ndoshta një çelës i ri për realizimin e ëndrrave të përbashkëta filozofike –fetare të gjithë njerëzimit. Ky mjet sugjerohet në botimet “Shqipja dhe Sanskritishtja” (2 vol.), “Libri i Aforizmave “ dhe “ Roli Mesianik i Shqipes”. Më poshtë po paraqes përshtypjet e mia nga komunikimi im intelektual me Petron. Petro mendonte vetiu, ai kishte mendim që ishte në vetvete i vërtetë. Ai gjente Absolutin kudo dhe punonte me të, sikurse Kisha sot lufton Relativizmin. Gjuha e tij është demaskuese por e qetë, mendimi i tij është revolucionar, por me kuptimin që trajton papa Ratzingeri në librin e tij “Revolucioni i Zotit”. Ai kishte gjetur te shqipja mendimin e vetishëm, pra mendimin si e vërtetë e gjallë, mendimin që përjashton çdo dyshim, mendimin e pashkëputur nga fakti, mendimin e Frymës së Shenjtë. Shqipja e tij mbillte besim në çdo zemër. Absoluti i tij pa fërkim, pa sforcim ishte jashtë realitetit; prandaj pikërisht nëpërmjet tij ai e shihte këtë të fundit tejpërtej, si i huaj, si i jashtëm për të, pra realiteti s`mund të mbante më sekrete për të.Absoluti i tij kuptoi Krishtin si e vetmja rrugë që zgjidhet si vetvrasja e egos për të lënë të hyjë , ose për të gjetur botën që aspiron Njeriu, botën ku aspirata e tij çlirohet. Ai rivendos Absolutin si aksiomë të mendimit dhe përmbys Laplace-in kur i thotë Napoleonit të I : “Sire, je n`ai pas besoin de cette Hypothese” (Madhëri, nuk kam nevojë për këtë Hipotezë). Këtu me Hipotezë Laplace kuptonte Absolutin, Zotin. Keni dëgjuar për clairvoyance? Ai e përjetonte dhe të infektonte me të. Petrua komunikonte pa paramenduar siç porosit Ungjilli, mendimi I tij ishte vallëzues , siç e kërkon NIçja. Prandaj askush s`e kapte dot me algoritma linearë mendimi. Ai vuante nga “la douce folie de Christ” (çmendia e ëmbël e Krishtit). Zoti i tij s`luante me zare ( Einstein) por ai e përdorte gjuhën si zar për zbulim e krijim. Algoritmi i Petros është simbolik , ai s`kapet dot akoma informatikisht. Mesazhi i tij është i shifruar, i enkriptuar, por me shifër, zarf të hapur (One time pad) , si vetë natyra. Ai mund të quhet edhe Algoritëm natyral. Ai është pra edhe Antialgoritëm, i lindur edhe nga përpjekja për tu përballur me Antiligjin e asaj kohe. 360grade.al Çfarë veprash shqipëroi Petro Zheji Petro Zheji deri në vitin 2000 ka përkthyer mbi 55 vepra nga letërsia e huaj, prozë dhe dramë. Shumë prej tyre janë kryevepra të letërsisë botërore Petro Zheji është një nga përkthyesit më të spikatur në historinë e përkthimit shqip.Përkthimet e tij datojnë që nga vitet ‘50 dhe vijnë gjer në në vitet e fundit.Gjeografia e përkthimeve të tij është shumë e gjerë dhe shtrihet thuajse në të gjitha kontinentet. Veprat e përkthyera nga Zheji janë kryevepra të letërsisë botërore, ndaj dhe përgjegjësia ka qenë e madhe.Thuajse për të gjitha përkthimet ai ka marrë lëvdatat dhe vlerësimet e atyre që i njihnin këto vepra në origjinal.Petro Zheji ka përkthyer mbi 55 vepra letrare, kryesishtromane të vëllimshëm, trilogji, tregime dhe novela.Ai çoi gjer në fund punën e nisur nga Fan Noli dhe përktheu vëllimin e dytë të romanit “Don Kishoti i Mançës” Po rëndisim më poshtë disa nga përkthimet më të njohura të Petro Zhejit sipas letërsive dhe gjuhëve të origjinalit: Njohësit dhe lexuesit e rregullt të letërsisë së huaj mund të gjykojnë më së miri vlerat artistike dhe ndihmesën e Petro Zhejit në lëvrimin dhe pasurimin e gjuhës shqipe edhe nëpërmjet përkthimit cilësor. Petro Zheji me këto përkthime tregoi se ai bashkë me tërë atë plejadë përkthyesish të talentuar se shqipja është e aftë që të japë me fjalën e saj jetë dhe art kryeveprave të letërsisë botërore. Petro Zheji është sot shembulli i gjallë për përkthyesit e sotëm dhe të së ardhmes. Disa nga titujt e veprave të përkthyera nga Petro Zheji: Miguel Servantes: “Don Kishoti i Mançës”, pjesa e dytë, – 1977. Gëte: “Vuajtjet e Verterit të ri”, Tolstoi: “Ringjallja”, – 1961 Gorki: “Universitetet e mia”, 1985 “Foma Gordajev”, – 1960 Gollsuorth: “Farisejt e ishullit”, – 1975 Lui Aragon: “Këmbanat e Bazelit”, – 1964 Asturias: “Papa jeshil” & – “Zoti President” Vladimir Beljajev, “Kështjella e vjetër”, – trilogji – (1966, 1968, 1970) Gonnçarov: “Obllomovi”, – Vëll. 1, 2 – viti 1960 F. Ponverov, “Bruski”, – në katër vëllime, viti 1958 (përkthyer së bashku me Gjergj Zhejin) Andreas Brink: “Një sinë e thatë dhe e bardhë”, – 1986 Xhon Stainbek: “Vitet e zëmërimit”, – 1990. Zhorxh Simenon: “Qeni i Verdhë” – 1973, “Vëllezërit Riko”– 1985. Hans Kirk: “Klitgordi dhe bijtë” – 1986 Dymfa Kysak: “I thuaj vdekjes, Jo!” – 1972. Sant Antuan Ekzysperi: “Princi i vogël” – 1986. Irving Stoun: “Etja për jetën” (Van Gog) Viktor Eftimiu, “Xha Veriu dhe pranvera”, – 1984 et
- Arma sekrete e Churchillit në luftën kundër nazistëve!
Nga: Clare McHughPërkthimi: Telegrafi.com Mund ta quash me gjashtë emrat e saj: Pamela Beryl Digby Churchill Hayward Harriman – një aristokrate britanike që përfundoi si një lojtare e fuqishme në Uashington dhe ambasadore e ShBA-së në Francë, duke ndikuar në jetën e shumë të famshmëve në politikën dhe kulturën e shekullit XX. Kur ishte vetëm 20 vjeçe, vjehrri i saj, Winston Churchill, e angazhoi si “armën e tij më të gatshme dhe më të përkushtuar sekrete” [siç thotë një biografi e re], dhe gjatë Luftës së Dytë Botërore, ajo doli për pije dhe darka dhe joshi amerikanët e rëndësishëm, duke i bindur për kauzën britanike kundër nazistëve. Më vonë, ndikimi i saj u zgjerua më tej kur bashkëveproi me figura publike si familja Kennedy, Bill Clinton, Nelson Mandela dhe Truman Capote – i cili më pas e satirizoi atë në një shkrim, krahas “mjellmave” të tjera të tij. Kanë kaluar më shumë se 27 vjet qëkur Pamela Harriman pësoi një hemorragji fatale cerebrale gjatë notit në pishinën e hotelit “Ritz” të Parisit, por prapë mbetet një personazh përçarës, siç dëshmohet nga reagimet e ndryshme ndaj biografisë së re të Sonia Purnellit, Vendimmarrësja: Jeta e mahnitshme e Pamela Harrimanit – fuqi, joshje dhe intriga [Kingmaker: Pamela Harriman’s Astonishing Life of Power, Seduction, and Intrigue ]. Për disa, libri lexohet si një vlerësim i një gruaje me ndikim, që jetoi me guxim, zgjuarsi dhe ambicie në Britani, Evropë dhe ShBA. Të tjerët e konsiderojnë si tepër lavdërues për një grua që përdori seksin për të përparuar dhe ndikimi politik i së cilës, sipas tyre, është tepruar. Lindi në vitin 1920 si bija e një baroni të varfër që e edukoi për “të realizuar një martesë të mirë”, por Pamela nuk arriti të gjente një burrë gjatë “sezonit” të saj të parë në Londër në vitin 1938. Nancy Mitford, motra më cinike mes motrave të famshme Mitford, e përshkroi adoleshenten Pamela si një “gjë të vogël me flokë të kuqe”. Vitin tjetër, Randolph Churchill, i biri i vetëm i të famshmit Winston, i telefonoi për t’i kërkuar një takim. I bindur se do të vritej në luftën që sapo ishte shpallur, Randolphi donte të kishte një djalë. Gjatë darkës me Pamelan, ai kaloi shpejt deri te qëllimi. Purnell shkruan: “Ai nuk e donte atë … por, ajo dukej mjaft e shëndetshme për të lindur fëmijën e tij”. Pamela, e etur për t’u larguar nga një jetë shumë e mërzitshme me prindërit në Dorset, e pranoi marrëveshjen. Basti dha rezultat, megjithëse jo në lumturinë bashkëshortore. Randolphi, një pijanec dhe ngatërrestar, e trajtonte me përçmim para dhe pas lindjes së foshnjës Winston. Por, pasi vjehrri i saj u bë kryeministër në maj të vitit 1940, Pamela u gjend në dhomën ku merreshin të gjitha vendimet. “Askush nuk kishte mundësi të shihte politikën aq afër sa unë”, ka thënë ajo më vonë. Në atë kohë, Britania qëndronte e vetme kundër makinës së luftës naziste dhe Churchilli kishte urgjentisht nevojë për ndihmë transatlantike, e cila nuk po i vinte shpejt. Pas rënies së Parisit, sondazhet zbuluan se elektorati amerikan ishte edhe më pak i gatshëm se më parë për t’iu bashkuar kauzës së Aleatëve. Pamela e njihte rrezikun. “Nëse Amerika do të hynte në luftë, atëherë fitorja do të ishte e sigurt. Për aq kohë sa ata nuk ishin në luftë, gjithçka ishte e pasigurt”, ka thënë ajo më vonë. Churchilli e adhuronte nusen e tij të hareshme. Ai arriti të publikonte një portret të bukur të Pamelas me djalin e saj foshnjë (të realizuar nga Cecil Beaton, fotografi i preferuar i familjes mbretërore) në kopertinën e revistës “Life”, atëherë revista me qarkullimin më të madh në ShBA. Ai gjithashtu kishte aleatin e tij, Lordin Beaverbrook, për të financuar një gardërobë të re për të. Ajo la mbresa tek i dërguari i parë që Roosevelti dërgoi në Britani, Harry Hopkins, i cili e quajti atë “të mrekullueshme”. Dhe, kur pasaniku Averell Harriman mbërriti në Londër në mars të vitit 1941, për të administruar programin e ndihmës – diçka për të cilën Churchilli kishte shumë nevojë – Pamela bëri gjithçka për ta njohur atë. Kur Pamela, atëherë 21 vjeçe, filloi një lidhje me Averell Harrimanin, i cili ishte 49 vjeç dhe i martuar, kryeministri Churchill, i etur të dinte çfarë po thoshte dhe bënte Harrimani, e merrte në pyetje Pamelan gjatë lojërave të vona me letra. Duke bërë një analizë për librin Kingmaker në gazetën “The Times”, Roger Lewis hedh poshtë idenë që Pamela i siguronte të vjehrrit të saj informacione të rëndësishme, duke e përshkruar atë si “mercenare të obsesionuar me seksin”. Frank Costigliola, profesor i historisë në Universitetin e Konektikatit dhe autor i librit Aleancat e humbura të Ruzveltit [ Roosevelt’s Lost Alliances: How Personal Politics Helped Start the Cold War ], i tha BBC-së: “Pamela ishte një aset i jashtëzakonshëm për Churchillin, duke marrë parasysh rëndësinë e informacionit gjatë kohës së luftës. Të mendosh ndryshe do të thotë të jesh injorant ndaj historisë dhe të tregosh shenja mizogjinie”. Purnelli nuk i mohon aventurat seksuale të Pamelas, duke kujtuar në Kingmaker se ajo u bë e njohur si “kurtizania më e madhe e kohës së saj.” Gazetari Harrison Salisbury tregon se gjatë Luftës së Dytë Botërore, në Londër “seksin e gjeje në ajër po si mjegullën”. Pamela nuk ishte e vetmja që binte në shtrat me partnerë të rinj, edhe pse frekuenca me të cilën kjo ndodhte e bënte atë një përjashtim. Lista e (pjesshme) e të dashurve të saj përfshinte: Edward R. Murrow – gazetar në CBS; gjeneralmajorin Fred Anderson – komandant i Forcës Bombarduese Amerikane; kolonelin Jock Whitney – oficer i inteligjencës në OSS; si dhe shefin e Murrowit në CBS, Bill Paley, i cili ishte në stafin e gjeneralit Dwight D. Eisenhower. Çfarë informacioni i kaloi Pamela Churchillit – ose çfarë ai i kërkoi të thoshte amerikanëve të fuqishëm me të cilët ajo kishte marrëdhënie intime – kjo mbetet e panjohur, por Purnell shkruan: “Bisedat e saj në shtrat arrinin në veshët e liderëve dhe ndikonin në politikën e lartë në të dyja anët e Atlantikut”. Në vlerësimin e tij, Lewis e quan këtë si “teprim”, megjithëse është mirë të thuhet se kur Randolph Churchill më në fund mësoi për tradhtinë bashkëshortore të gruas së tij me Harrimanin, ai u bërtiti prindërve të tij për bashkëpunimin e tyre. E divorcuar pas luftës, Pamela u zhvendos në Paris dhe u bë pjesë e një rrethi kozmopolitan, duke pasur lidhje me një sërë burrash të pasur, përfshirë princin Aly Khan, Gianni Agnellin dhe Élie de Rothschildin. Këta dashnorë financuan stilin e saj të jetës luksoze, por asnjëri nuk do të vinte një unazë në gishtin e saj. Duke iu afruar të 40-ave, ajo bindi Leland Haywardin, një producent të suksesshëm të Broduej dhe Holivud, që për të të linte gruan e tij glamuroze, Nancy – e njohur si “Slim.” Pamela Hayward, siç quhej tani, dhe Lejdi Slim Keith – e martuar më vonë me bankierin britanik dhe aristokratin Kenneth Keith – ishin pjesë e “mjellmave ndërkontinentale” të përshkruara fillimisht nga shkrimtari Truman Capote në një numër të revistës Harper’s Bazaar në tetor 1959. Shumë të pasura, shumë të bukura dhe shumë elegante, këto zonja të shoqërisë e adhuronin Capoten dhe mbështeteshin tek ai si shoqërues dhe besnik – derisa ai nuk i bëri publike sekretet e tyre. Laurence Leamer, autor i librit Gratë e Kapotes [ Capote’s Women: A True Story of Love, Betrayal and a Swan Song for an Era ], e quante Pamelën “mjellma e zezë”, pjesërisht sepse ajo ishte një figurë e dyshimtë në rrethin e saj. “Ai e dinte se ajo mund të ishte e paturpshme për të fituar dhe mbajtur një burrë”, i tha Leameri, BBC-së. “Por, ajo ishte gjithashtu interesante, simpatike dhe rezultoi të ishte një grua fantastike”. Karriera dhe shëndeti i Haywardit ranë ndjeshëm gjatë dekadës pas martesës së tij me Pamelan, por ajo i qëndroi besnike. Edhe Brooke Hayward, vajza e tij nga një martesë e mëparshme, e cila në kujtimet e saj të famshme [ Haywire ] akuzoi Pamelan për marrjen e disa bizhuterive familjare (së bashku me ca mëkate të tjera), këtë e pranoi. “Pamela kishte një dhunti të madhe: ajo i kuptonte burrat që donte”, shkroi Hayward. Pas vdekjes së Lelandit, në pranverën e vitit 1971, fqinja e saj gazetare, Lally Weymouth, vuri re se ajo ishte “e dëshpëruar”. Nëna e Weymouthit, botuesja e “Washington Post”-it, Katharine Graham, po organizonte një festë dhe Weymouth e inkurajoi Pamelan të shkonte në vendin e saj. Aty Pamela takoi sërish Averell Harrimanin. Ai kishte mbetur i ve një vit më parë dhe të dy ish-të dashurit rifilluan menjëherë marrëdhënien e tyre, duke u martuar disa muaj më vonë. “U tha në Uashington se Pamela kishte lobuar për ftesën si një dredhi për të takuar Averellin”, shkruan Purnell. “Si gjithmonë, thashethemet për Pamelën ishin aq pikante saqë shumë njerëz nuk shqetësoheshin nëse ishin të vërteta”. Zonja e re Harriman përjetoi një lloj poshtërimi kur tregimi i shkurtër i Capotes [ La Côte Basque , 1965] u botua në revistën “Esquire” në vitin 1975, me Lejdin e pamëshirshme Ina Coolbirth – një figurë e përbërë, elementet e së cilës ngjanin me Harrimanin – në qendër të tij. Por, gjatë dy dekadave të fundit të jetës së saj, Pamela u bë një lojtare e fuqishme në Uashington. Mbështetur nga milionat e familjes Harriman, ajo filloi të financojë dhe promovojë kandidatët e Partisë Demokratike – pasi republikani Ronald Reagan fitoi zgjedhjet presidenciale në vitin 1980. Ndër të preferuarit e saj ishin dy presidentët e ardhshëm: Joe Biden, atëherë senator nga Delaueri, dhe Bill Clinton, atëherë guvernator i Arkansasit. Ky akt i tretë i fuqishëm kulmoi me emërimin e saj si ambasadore në Francë nga presidenti Clinton. Dhe, ndërsa ishte grua besnike dhe e kujdesshme ndaj Harrimanit të moshuar, Pamela u etiketua nga Ben Bradlee, ish-redaktor në “Washington Post”, si dikush “që e kishte politikën midis këmbëve”. Purnell thotë se kritika ndonjëherë armiqësore ndaj librit të saj i ka dhënë asaj një “pjesë të vogël të gjërave që Pamela përjetoi”, tha ajo për BBC. Ndoshta jeta e Pamelës është një lloj Testi i Rorshahut. Është si një standard i dyfishtë që ende vazhdon të ekzistojë? Siç vëren Leamer: “Është e vërtetë: Nëse fle me shumë njerëz dhe je grua, të quajnë ‘kurvë,’ por nëse je burrë, je ‘hamshor’”. Dhe, mbi çfarë bazash duhet të gjykosh një grua nga një epokë tjetër? Pamela bazohej te fuqia e saj që në moshë të hershme dhe, me një arsim të kufizuar, ajo kishte pak mundësi për të përparuar. Vlerësimi i vetë Pamelas për veten është me rëndësi. Duke folur për Michael Grossin në revistën “New York Magazine” në vitin 1992, dhe më vonë e cituar në “New York Times”, ajo tha: “Në thelb, jam një grua që punon në sfond. Gjithmonë e kam thënë këtë dhe gjithmonë e kam besuar. Preferoj të shtyj të tjerët përpara. Nuk më pëlqen të jem vetë në qendër të vëmendjes. Isha shumë e lumtur që isha gruaja e dy burrave që kam dashur”. /Telegrafi/
- Matteo Mandalà: Një dëshmi dokumentare e vyer dhe vendimtare.Zbulohet nga Lucia Nadin dhe Aurel Plasari
Matteo Mandalà: Një dëshmi dokumentare e vyer dhe vendimtare Zbulohet nga Lucia Nadin dhe Aurel Plasari teksti i dorëshkruar në latinisht Libërth fort-i-shkurtër i Luftës së Shkodrës (De Bello Scodrensi brevissimus libellus) të Marin Barletit (rr. 1450- rr. 1512) Gjetja e një vepre që mbahej e humbur, ose së cilës as që i dihej ekzistimi, është ngjarje që përbën shkak kënaqësie të madhe jo vetëm për atë që e ka promovuar, por edhe për shumë të tjerë, në veçanti për studiuesit që tanimë do të mund të shfrytëzojnë të dhëna të siguruara nga zbulimi i ri. Me zbulimin e tekstit të dorëshkruar në latinisht Libërth fort-i-shkurtër i Luftës së Shkodrës (De Bello Scodrensi brevissimus libellus) të Marin Barletit (rr. 1450- rr. 1512) në Departamentin e dorëshkrimeve të Bibliotekës kombëtare të Francës, Paris, ka përfituar padyshim historia e kulturës historiografike shqiptare duke u pasuruar me një dëshmi dokumentare të vyer dhe, sikurse do të thuhet, vendimtare. Lajmi për zbulimin qe bërë i ditur qysh më 2018, kur Lucia Nadin dhe Aurel Plasari dhanë një njoftim publik paraprak duke zgjedhur për këtë rast një përkim tejmase domethënës: Vitin Mbarëkombëtar të Gjergj Kastriotit – Skënderbeut në 550-vjetorin e ndarjes nga jeta të heroit kombëtar shqiptar, i cili pati për jetëshkrues të parë e më të rëndësishëm pikërisht Marin Barletin. Me këtë punim dhe botimin anastatik të dorëshkrimit në fjalë kurorëzohet me sukses faza nistore e një projekti studimi të cilit, sikurse do të kuptohet, i është dashur të kapërcejë jo pak vështirësi para se të mbërrijë këtë arritje me vlerë të veçantë shkencore. Nga kjo pikëpamje, nëse nuk është e tepërt të saktësohet që suksesi i kërkimit nuk ka qenë aspak i rastit, është me vend të vihet në dukje, nga ana tjetër, se ai duhet të konsiderohet si përfundimi fatlum i një rrugëtimi të gjatë e të mundimshëm, në shtratin e të cilit puqen së toku hulumtimet erudito-bibliografike të kryera në mënyrë të pavarur nga dy protagonistët e shquar të zbulimit. Aftësitë dhe kompetencat e tyre, jo të zakonshme e madje mjaft të vlerësuara, si dhe njohja e tyre solide e temave dhe problemeve kryesore historiografike të periudhës më të trazuar të historisë civile dhe kulturore shqiptare, ofrojnë një provë të mëtejshme në të mirë të sukseseve që studimet albanologjike, nëse përsëriten në bazë të këtij modeli, do të ishte e dëshirueshme të arrijnë në të ardhmen. Ky libër, që në fakt vetëm në rend kohor është dëshmia e fundit e raportit të konsoliduar profesional e miqësor mes Lucia Nadinit dhe Aurel Plasarit, konfigurohet nga njëra anë si një vërtetim i qartë i dobive që bashkëpunimi shkencor i siguron përparimit të dijes albanologjike dhe, nga ana tjetër, shërben si paradigmë pluridisiplinore prej së cilës brezat e rinj të studiuesve do të mund të përfitojnë duke gjetur në të zbatime të rrepta heuristike dhe me besueshmëri të sigurt metodologjike. Jo më kot këtyre të fundit u është lënë nga autorët “barra” për ta vijuar studimin e Luftës së Shkodrës duke u përkujdesur për botimin kritik të tekstit dhe për një përkthim të tij të mundshëm në shqip. Gjetja e vendndodhjes së veprës në dorëshkrim të Barletit, po thoshim, nuk ka qenë e lehtë dhe, madje, ka përbërë të parën sfidë të fortë që i detyroi dy studiuesit t’i vihen një analize të rrasët kritike të dokumentimit që kishin për duarsh. Duhej kapur filli i lëmshit të ngatërruar të referimeve në akte dokumentare private dhe të citimeve bibliografike. Duheshin përzgjedhur dhe ndarë në mënyrë kritike informacionet e larmishme, ndonjëherë kontradiktore e ndonjëherë të pështjelluara, dhënë në momente të ndryshme historike dhe larg njëri-tjetrit. Nëpërmjet këtij procesi mund të mbërrihej tek arsyet të cilat, në vend që ta lehtësonin gjetjen e dorëshkrimit, prodhuan hipoteza të pabaza ose shpunë në shtigje të gabuara derisa të shkaktonin harresën për të ardhur keq të zgjatur gjer në ditët tona, si edhe pamundësinë e një rishikimi historik sa të nevojshëm, aq edhe të ngutshëm të çështjes. Do të mjaftonin këto arsye për të pohuar që nxjerrja në dritë e Luftës së Shkodrës është për bashkësinë e historianëve shkas vlerësimi: duke davaritur mjegullën e dendur që, në mënyrë të pabesueshme, e pati mbështjellë veprën në fjalë, Nadini dhe Plasari ia dolën të ngjiten te zanafillat e interpretimeve të diskutueshme, të cilat tanimë pa frikë zhgënjimi mund të cilësohen të gabuara. Fjala është për tezën e një vargu historianësh të djeshëm e të sotëm që, ndonjëherë duke u bazuar në sugjerime të çastit dhe të tjera herë në vlerësime të pambështetura prej dokumentimit të nevojshëm, jo vetëm pati hedhur dyshime mbi origjinalitetin dhe autenticitetin e të parit punim historiografik që Barleti dërgoi në shtyp me titullin Rrethimi i Shkodrës (De obsidione scodrensi), por edhe e pati trajtuar me ndërdyshje identitetin, profilin intelektual si studiues dhe integritetin moral të vetë historianit, duke mbërritur deri te vënia në dyshim e rolit të tij prej dëshmitari sypamës të fakteve të ndodhura gjatë rrethimit të mirënjohur të Shkodrës. Pa dashur të ripërshkojmë argumentet që autorët e librit parashtrojnë me të dhëna të shumta, është rasti t’i kushtohet vëmendje një çështjeje me rëndësi të veçantë filologjike, që ka qenë rrahur për një kohë të gjatë dhe që tanimë Lufta e Shkodrës ndihmon të zgjidhet në mënyrë përfundimtare. Sikurse dihet, në qendër të asaj që mund të quhet querelle lidhur me figurën dhe veprën e Barletit kanë qenë një numër përkimesh tekstuale, sa objektive edhe të veçanta, mes Rrethimit të Shkodrës dhe Panegjirikut që shkodrani Marin Beçikemi (rr. 1470 – 1526), i së njëjtës kohë me bashkëqytetarin e tij ndonëse disa vite më i ri, ia doli ta botonte dy herësh radhazi: së pari në shtypshkronjën e Angelo Britannico-s nga Breshia, pa datim dhe me gjasë i gjysmës së dytë të 1504-s,– në mos edhe i 1505-s siç të bëjnë të mendosh datat përfund dy letrave përkushtuese të vendosura në fund të librit, – dhe së dyti më 1506, kësaj radhe në shtypshkronjën e Bernardino de Vitalit, botues me prejardhje shqiptare që pati fatin të botonte edhe dy veprat kryesore të Barletit. Pasiguria për datën e botimit të parë të Panegjirikut ka pas qenë bërë pengesë filologjike e pakapërcyeshme aq sa, në orvatje e sipër t’u gjetur një shpjegim të pëlqyeshëm “huazimeve tekstuale”, sikundër i përcaktoi historiani Francisc Pall në një sprovë të tij rinore të mirënjohur, qe e nevojshme të mëtohej me ngulm se hartimi i Panegjirikut të qenkësh kryer në një ndërkohë para botimit të Rrethimit të Shkodrës që, sikundër dihet, u krye më 10 janar 1504. E gjitha buronte nga bindja paragjykuese se një personalitet si ai i Beçikemit, emërmadh mes humanistëve të kohës së tij falë një karriere të shquar akademike dhe punimeve retorike të vlerësuara mbi tekstet latine, në asnjë mënyrë nuk mund të ishte ai që të kishte kryer në veprën e tij “huazime tekstuale” nga Barleti. Kështu historianit rumun dhe ndjekësve të tij iu desh t’ia atribuonin Barletit përgjegjësinë e “huazimeve”. Duke mos u zgjatur këtu me analizën e rindërtimit nga Pall-i në të gjitha hollësitë e tij të koklavitura, është rasti të vihet në dukje se pikërisht te ky impostim deduktiv e ka burimin zgjidhja befasuese e problemit të datimit të veprës së Beçikemit: hartimi i saj u pasdatua më 1503, ndërsa shtypi i saj – e shumta – në fund të atij viti. Një hipotezë e tillë mbështetej vetëm tek ato pak përkime anësore mes Panegjirikut dhe një ligjërate që Beçikemi mbajti më 30 korrik 1503 para senatit të Breshias. Kaq u quajt e mjaftueshme për “të dëftuar” që vepra e Beçikemit i takonte me domosdo një ndërkohe para botimit të Rrethimit, duke ia cenuar kësisoj autenticitetin kësaj vepre, dhe jo Panegjirikut. Është ky një nga ato raste në të cilat parimi epistemologjik galileian, siç duket sheshit, tradhtohet nga pamundësia për të verifikuar hipotezat teorike me demonstrime objektive e të pakundërshtueshme, prej atyre që shkencëtari nga Piza do t’i kishte quajtur “të vënies në provë”, dhe që tani Lufta e Shkodrës e sapogjetur na i vë për duarsh duke na lejuar të përmbysim vlerësimet e gabuara të bëra tokicë me kalimin e kohës, të rivendosim të vërtetën e fakteve, të rindërtojmë një histori korrekte të traditës historiografike e, më në fund, t’i kthejmë Marin Barletit meritat që i takojnë. Falë analizës së vëmendshme tekstuale, vënies në diskutim të referimeve ndërtekstuale dhe rindërtimit të kujdesshëm të kontekstit historik, Nadin dhe Plasari sqarojnë se dorëshkrimi i Barletit është hartuar vite më parë se botimi i hamenduar më 1503 i Panegjirikut të Beçikemit dhe, më saktësisht, mes dyvjetëshit 1498- 1499 dhe 1501-shit, dy skajet post dhe ante quem që regjistrojnë, përkatësisht, vitet e acarimit të konflikteve mes Republikës së Venedikut dhe turqve, nga njëra anë, dhe nga ana tjetër vdekjes së dogjës Agostino Barbarigo, të cilit Lufta e Shkodrës i kushtohet. Barleti, sikurse saktësojnë dy studiuesit, me gjasë e shkroi veprën me synimin për t’i bërë thirrje Senatit të Republikës dhe dogjës së saj që të ngulmonin në politikën e qëndresës ndaj mësymjes osmane pikërisht në një ndërkohë kur Republika pësonte mundje të përsëritura në luftime. Teksti, që nuk mbërriti në shtyp, duhet të ketë pasur qarkullim të gjerë, siç e dëftojnë citimet e nxjerra nga studimi propedeutik i burimeve. Asgjë nuk e përjashton, madje mund të hamendohet me shumë të drejtë që Beçikemi, si shkodran i mirë, ta ketë pas lexuar dorëshkrimin dhe ta ketë përdorur atë sikurse u vu në dukje, duke ngjallur reagimin legjitim të Barletit që vendosi të botojë menjëherë, duke iu drejtuar shtypshkronjës, një version të ri të përditësuar të atij që kishte qenë në fillim Libërth fort-i-shkurtër i Luftës së Shkodrës. Nuk ka dyshim që, nëse Francisc Pall-i dhe studiues të tjerë me vlerë do të kishin pasur dijeni për këto të dhëna kontekstuale dhe, sidomos, nëse do të kishin pasur për duarsh dorëshkrimin parizian, gjykimet e tyre kritike do të kishin shpënë në të tjera hipoteza dhe, me siguri, drejtim krejt të ndryshëm do të kishte ndjekur orvatja e tyre – e lavdërueshme gjithsesi – për të rishkruar një faqe aq vendimtare të historisë së humanizmit shqiptar në tokë italiane. Lypset shtuar, në qoftë ende e nevojshme, se një konfirmim të plotë të autorësisë së të dyja veprave, përkatësisht Luftës së Shkodrës dhe Rrethimit të Shkodrës, na e japin ballafaqimet tekstuale, të cilat në mënyrë paradigmatike davarisin edhe më të fundmet pasiguri duke i dhënë Marin Barletit meritën e padiskutueshme të themelimit të historiografisë shqiptare. Figura e historianit humanist shkodran, e tillë siç është skicuar në kreun e dytë të këtij punimi, shfaqet jo vetëm e qartë dhe, për më shumë arsye, interesante, por edhe në simbiozë të përkryer me kontekstin historik dhe kulturor të Qytetit që e priti së bashku me të tjerë mërgimtarë të shumtë shqiptarë dhe ballkanikë në ikje e sipër nga luftërat. Hulumtimet e hollësishme arkivore të kryera viteve të fundit nga Lucia Nadin dhe Aurel Plasari e kanë pasuruar njohjen tonë në një epokë historike të përshkuar prej shndërrimesh rrënjësore në kulturë, në ekonomi, në politikë, në marrëdhëniet mes popullsive ndëradriatike. Venediku dhe territoret e tij jo vetëm i pranuan aleatët e tyre besnikë të detyruar t’i braktisnin qytetet e veta të rëna në duar armike, por ditën të zhvillojnë politika mirëpritjeje dhe të mbështesin sisteme të përparuara për integrimin e bërthamave të konsiderueshme të të huajve që banonin në to. Në ndryshim nga sa ndodhte në të njëjtën kohë në rajonet më jugore të Gadishullit italik, ku procesi i pakontrolluar migrator në grupe të dendura të mërguarish ballkanikë, shqiptarë më së shumti, përfundoi me një përzgjedhje formash dyndjeje në qendra të vogla rurale mesjetare të braktisura, forma që përcaktuan edhe një izolim të dallueshëm i cili e vonoi e pakta për rreth dy shekuj formimin e një elite intelektuale, në territoret e Republikës sistemimi i elementit të huaj shqiptar, ndonëse u përdor edhe për të populluar zona moçalore ose të pashëndetshme ose edhe për të përballuar sulmet osmane në kufijtë e Friulit, mundësoi formimin e një shtrese kulturorisht mjaft të gjallë, që ia doli të përfshihej e të merrte pjesë aktive në jetën civile, ekonomike, kulturore, madje edhe politike të Qytetit të madh lagunar. Përgjatë shekullit që shkon nga themelimi i së njohurës si Scuola degli Albanesi (1442-1448) te botimi shqip i Mesharit të kryer nga Gjon Buzuku (1554/1555), në Venedik dhe territoret e tij bashkatdhetarët e Skënderbeut dëftuan një ndjenjë besnikërie e përkushtimi ndaj gjuhës së tyre, ndaj identitetit të tyre kulturor, ndaj atdheut të tyre, për fatet e të cilit nuk reshtën kurrë së interesuari. Qenë shumë ndër ta që kontribuuan për t’u mbajtur gjallë vëmendja ndaj atdheut të tyre të martirizuar, i cili për një çerek shekulli ia kishte dalë t’i vinte ledh ekspandimit turko-osman. Mes tyre qe edhe Marin Barleti, jeta e të cilit në mërgim u shenjua nga një ngjitje sociale dhe intelektuale e mundimshme, por e pandalshme: prej veprimtarisë rastësore tregtare të viteve të para te studimet e mëtejshme të përfunduara me dorëzimin priftëror dhe, më së fundi, te botimi i dy kryeveprave me vlerë të madhe historiografike që patën meritën e padiskutueshme t’i ngrenë një monument – de imperitura memoria europea – Qytetit të tij të lindjes dhe heroit të tij Skënderbe. Nga të dhënat e reja për jetën dhe për veprën e tij, të cilat i shtohen sot njohjes sonë të rikuperuara në mënyrë mjeshtërore, Barleti mund të konsiderohet tanimë pa mëdyshje prototipi madhor i intelektualit shqiptar militant që jetoi dhe veproi në kapërcyell të kalimit nga epoka e humanizmit të vonshëm në agimin e Rilindjes së parë. Këtë prototip na e ka ofruar të gjallë libri i këtushëm. Hora e Arbëreshëvet,
- “Tesla” prezanton “Cybercab” dhe autobusin vetëdrejtues
“Tesla” prezanton “Cybercab” dhe autobusin vetëdrejtues Shefi ekzekutiv i Tesla-s, Elon Musk, zbuloi sot një automjet të ri elektrik me vetëdrejtim – të cilin ai e quajti “Cybercab” – një moment historik pas disa vitesh premtimesh. Taksia vetëdrejtuese – e njohur gjithashtu si robotaksi – ka dy dyer që hapen lart dhe duket si një coupé bazuar në Modelin 3 më të shitur të “Tesla-s”. Më pas ai prezantoi “Robovan” – një automjet elektrik, autonom afërsisht me madhësinë e një autobusi, i projektuar për të transportuar deri në 20 persona. “Tesla” pret të nisë prodhimin e automjeteve në vitin 2026″, tha Musk duke shtuar se priret të jetë shumë optimist kur bëhet fjalë për oraret. “Cybercab” do të jetë gjithashtu e disponueshme për t’u blerë dhe do të kushtojë më pak se 30 000 dollarë. Fillimisht, softueri për ngarje autonome, i cili nuk kërkon që njerëzit të ndërmarrin veprime, do të dalë në rrugët në shtetet amerikane të Teksasit dhe Kalifornisë vitin e ardhshëm me automjetet aktuale Model 3 dhe Model Y
- Oscar Wilde, Profeti i Teprimit. Profesion poet, dramaturg, gazetar, shkrimtar për fëmijë, shkrimtar romance, skenarist, autor, prozator, gazetar i opinionit , eseist , fabulist
Oscar Wilde, Profeti i Teprimit Edukuar në Magdalen College, Trinity College Dublin Profesion poet, dramaturg, shkrimtar i shkurtër, gazetar, shkrimtar për fëmijë, shkrimtar romance, skenarist, autor, prozator, gazetar i opinionit , eseist , fabulist, libretist Vepra të shquara Rëndësia e të qenit i sinqertë, Ky zotëri elegant, i dashuruar pas paradokseve, argëtohej duke skandalizuar shoqërinë e kohës së tij. Deri aty sa konsiderohej si “hero i së keqes”. Edhe sot, madje, liria e tij ekstreme dhe përçmimi ndaj mendimit të shumicës është një shembull gjenial i refuzimit të çdo lloj konformizmi e fanatizmi.“Ai ishte një ndër forcat më të fuqishme të së keqes që u përplas në Europë në 300 vitet e fundit. Askush tjetër nuk ia shiti shpirtin djallit më shumë se ai”. Adolf Hitler? Jo. Ky është Oscar Wilde, sipas fjalëve të ish-të dashurit të tij, lordit Alfred Douglas, ose i dashuri Bosie. Fjalë që janë thënë edhe njëzet vjet pas proçesit gjyqësor për homoseksualizëm që e çoi shkrimtarin drejt shkatërrimit, duke i hapur dyert e burgut në Reading. Fjalë të hidhura që shfaqen në “The Wilde Myth”, një sulm i fundit i narçisit plak e fanatik ndaj mësuesit të tij, një vëllim që ka mbetur i pabotuar. Bocat e tij arritën shifra rekord më 19 tetor të vitit 2002 gjatë ankandit për kujtimet e Wilde, që siguroi mbi 850 mijë stërlina dhe që kishte si objekt kryesor një kapitull të shkruar me dorë të “Portretit të Dorian Greit”, që u shit për 72 mijë stërlina.E marrtë djalli Oscar Wilde! Edhe 150 vjet pas lindjes së tij, në Dublin më 6 tetor 1854, ky zotëri elegant irlandez i dashuruar pas paradokeseve e që argëtohej duke skandalizuar shoqërinë viktoriane gjithë vese të fshehta e virtyte publike, vazhdon të na flasë për veten, si për të na bindur me çdo kusht për batutën e thënë para Andre Gide: «Gjenialitetin tim e kam përdorur në jetë, në veprat e mia kam vendosur vetëm talentin dhe kjo është tragjedia e madhe e jetës sime”. Në këtë tragjedi, ku përfshihen farsa dhe melodrama, vazhdon të lulëzojë miti. Ikona moderne Ndërsa 150 vjetori i lindjes së tij festohet jo vetëm në Britaninë e Madhe dhe Irlandë mes shfaqjeve muzikore si e dështuara “Oscar Wilde” e Mike Read dhe biografive interesante “E pazbuluara e Oscar Wilde” e Joseph Pearce, në Luksemuburg është hapur edhe një pub që mban emrin e tij e ku përvjetori i lindjes është festuar me muzikë “live” e poezi. Nuk mund të mos mendosh se esteti eksentrik i salloneve të fundshekullit është me të vërtetë një ikonë jashtëzakonisht moderne. Ashtu si eleganca dhe talenti provokues mediatik, i parakohshëm për kohën kur jetoi, Wilde ka qenë një mësues i ekstravagancës. A nuk është ai që në veprën “Një grua pa rëndësi” pohon se moderimi është një gjë fatale dhe se asgjë nuk është më e suksesshme sesa teprimi dhe ekstravaganca? Është një frazë që mund ta përdorte shumë mirë edhe Sid Vicious i Sex Pistols. Për disa Wilde është vërtet vëllai i madh i punk-ut e rock-ut, paralajmëron ekstravagancën e veshjes dhe seksit, teprimet e alkoolit dhe drogës, duke i transformuar në mondanitet shik tendencat e gjeneratës romantike që i parapriu kohës së tij. Edhe para Gabriele D'Annunzio, Wilde mishëron një lloj elite për masat apo estetizmi të kuptueshëm për zonjat. Jo rastësisht ai drejtoi edhe një gazetë femërore “Lady's World”, e cila u pagëzua që në fillim prej tij në një mënyrë më demokratike “Woman’s World”. Por për të kuptuar këtë estet, që votohet nga publiku pasi i habit të gjithë me “kravata e metafora”, thotë Jorge Luis Borges, duhet të bindesh për faktin themelor të dokumentuar se Wilde, gati gjithnjë, “ka të drejtë”. Tragjedia Nën sipërfaqen e bisedës provokuese, pas shkëndijës dhe zjarrit që ndezin batutat e fabrikuara në mekanizmat perfektë të komedive të tij, Wilde ishte ai që s’do ta pranonte kurrë se ishte; një moralist. Ose më mirë një intelektual i revoltuar ndaj konvecioneve etike të kohës së tij. Ishte një aktor i madh me një shije teatrale për tragjedinë, mbi të gjitha atë të vetën. Në fakt arriti të recitojë në skenën e Anglisë viktoriane tragjedinë e tij, duke përfunduar në burg për një skandal erotik të lidhur me atë lloj dashurie që nuk guzon të thotë emrin e saj, sipas përkufizimit të tij. Në vitin 1884 shkrimtari u martua me Constance Lloyd, një brune irlandeze me të cilën pati dy fëmijë Cyril dhe Vivian. Constance ishte një grua e ndershme, por shumë konformiste për Oscar-in, që rrethohet nga miqësira të çuditshme. Pas dy vitesh njihet me të riun Robert Ross, që u mburr gjithnjë më pas për afrimin e Wilde me kënaqësitë homoseksuale dhe mbeti deri në fund miku i tij. Ndërkohë mbërrin edhe suksesi për të. Mes fundit të viteve ’80 dhe fillimit të viteve e ’90, Wilde shkruan veprat më të mira që nga përrallat e “Princit të lumtur” (1888) deri te proverbat e “Qëllimeve” (1891) dhe komeditë e shkëlqyera “Rëndësia e të qenit i rëndësishëm (1895) dhe “Salomè” e shkruar në frëngjisht në vitin 1893 dhe e publikuar një vit më pas në version anglisht të lord Alfred Douglas, i dashuri Bosie, me ilustrimet e mrekullueshme të Aubrey Beardsley.Viktimë e paradoksit të tij, sipas të cilit “jeta imiton artin”, Wilde njohu Bosie-n në vitin 1891, vit i suksesit të tij me “Portreti i Dorian Greit”, roman superdekandent që bazohet në një pakt faustian për rininë e përjetshme në këmbim të shpirtit. Protagonistët e tij, Basil dhe Dorian, duket se paraqesin Oscar dhe Bosie. Lidhja e tyre shumë provokuese e rrënoi shkrimtarin. Procesi gjyqësor për shpifje i Wilde kundër babait të Bosie, markezi i Queensberry, kthehet kundër tij deri sa shkrimtari dënohet me dy vjet burg. Wilde del plotësisht i rraskapitur. I braktisur nga shoqëria që e kishte bërë më parë një mit, ai vdes i vetëm në një hotel parizien më 30 nëntor të vitit 1900, në moshën 46 vjeçare. Kohët e fundit ai shkruante me pseudonimin Sebastien Melmoth, si protagonisti i romanit gotik “Melmoth the Wanderer” i Charles R. Maturin. Si të ishte vërtet “heroi i keq”, siç do ta përshkruante miku i tij Bosie, shumë vjet më pas. “Pushtimi” elegant i Londrës së ngurtë Kur i riu Oscar Fingal O' Flahertie Wills Wilde, 1,90 i gjatë e me trup të mbushur, mbërriti në Oxford, u paraqit fillimisht si një zotëri elegant i padisiplinuar. Ai nisi të frekuentonte dy mjeshtrat e estetizmit, John Ruskin dhe Walter Pater, rivalë mes tyre. Pikërisht në këtë kohë nisi të bënte ushtrimet e para të stilit. Në vjeshtën e vitit 1879, Wilde u nis për të “pushtuar” Londrën me një poemë mediokre dhe një doracak paradoksesh të magjishme. Falë natyrës jashtëzakonisht tërheqëse dhe ideve të cuditshme u bë shumë shpejt personazh atje. Aq sa pas tre vitesh, i ftuar në Anmerikë për një cikël konferencash, në doganën e Nju Jorkut i lejoi vetes edhe batutën e famshme: “Nuk kam asgjë për të deklaruar veç gjenialitetit tim”. Natyra rebele, “dhuratë” e familjes Gjeniu Wilde nuk kishte marrë pak nga familja e tij thuajse e jashtëzakonshme. Natyra rebele dhe gjestet teatrore ishte dhuratë e së ëmës, Jane Francesca Algee, që mburrej shpesh me prejardhjen e saj italiane. Me emrin italian Speranza ajo kishte shkruar kur ishte e re disa shkrime patriotike në favor të pavarësisë irlandeze. Tërheqjen nga veset Oscar e kishte trashëguar nga i ati William, okulist i mbretëreshës Viktoria dhe një feminist i madh i asaj kohe. Pikërisht për nder të një pacienti të të atit, mbretit të Suedisë, Wilde mori edhe emrin e tij të pagëzimit. Oscar Wilde “Ai që s’di të mësojë, jep mend” - Aforizma 1-Moderimi është diçka fatale. Asgjë s’është më e suksesshme sesa teprimi. Përvoja nuk ka asnjë vlerë etike: ajo është thjesht emri që njerëzit u japin gabimeve të tyre. 2-Të gjithë ata që s’janë të zotë të mësojnë, japin mend. 3-Tragjedia e plakut nuk është plakja, por rinia. 4-Kam shumë të dëshirë të flas për asgjë. Eshtë e vetmja çështje për të cilën di gjithçka. 5-Sot njohim çmimin e cdo gjëje, por jo vlerën e tyre. 6-Lumturia e një njeriu të martuar varet nga ajo me të cilën nuk është martuar. 7-Shumë pak e kuptojnë sot se në një martesë, dy vetë janë të vetmuar, ndërsa kur janë tre të paktën ke shoqëri. 8-E vetmja mënyrë sjelljeje më një grua është të bësh dashuri me të nëse është e bukur, ose të bësh dashuri me një tjetër nëse është e shëmtuar. 9-Vetëm njerëzit sipërfaqësorë nuk gjykojnë nga paraqitja e jashtme. 10-Sot të rinjtë kujtojnë se paratë janë gjithçka, kur plaken janë të sigurtë për këtë. 11-Publiku është jashtëzakonisht tolerant; fal gjithcka përveç gjenialitetit. 12-Vetëm modernizmi vjetërohet. 13-Unë mund t’i rezistoj gjithçkaje, përveç tundimeve. 14- Grate jane te krijuara vetem per dashuri 15-Mos u besoni ndjenjave te grave para se te martohen 16- Burrat e njohin shume shpejt jeten, grate shume vone 17- Ne themel te marteses qendron keqkuptimi reciprok 18- Grate adhurojne kur bien ne dashuri, por kur humbasin adhurimin e tyre, ato humbasin gjithçka 19- Grate kane nje instikt te cuditshem: enderrojne gjithçka veç asaj qe duhet
- Migjeni (pseudonimi i Millosh Gjergj Nikollës) është nga shkrimtarët më të shquar të letërsisë shqiptare.
Migjeni (pseudonimi i Millosh Gjergj Nikollës) është nga shkrimtarët më të shquar të letërsisë shqiptare. Me një realizëm të thellë, të panjohur deri atëherë në letërsinë tonë, ai pasqyroi jetën e përditshme të shoqërisë shqiptare, sidomos të shtresave të varfëra të qytetit e fshatit, duke demaskuar sistemin e prapambetur shoqëror si dhe fashizmin që po kërcënonte Evropën. Migjeni lindi më 23 tetor 1911 në Shkodër, në familjen e një tregtari të vogël, ku shumë shpejt vështirësive ekonomike iu shtuan edhe fatkeqësitë familjare. Kur ishte pesë vjeç, i vdiq nëna, kurse në moshën trembëdhjetëvjeç humbi të atin, e më pas vëllanë e gjyshen me të cilën ai ishte lidhur fort pas vdekjes së nënës. Këto fatkeqësi e bënë Migjenin, që vetiu ishte një natyrë e mbyllur, të tërhiqej nga jeta e moshatarëve të tij. Pasi mbaroi shkollën fillore në Shkodër, ai shkoi për të vazhduar mësimet në Tivar dhe më pas përfundoi seminarin teologjik të Manastirit. Për një të ri me interesa të gjera si Migjeni, jeta e seminarit ishte mbytëse. Nga leximet Migjeni ra në kontakt me ide revolucionare të kohës që zienin në gjithë Evropën. Në vitin 1932 Migjeni pasi mbaroi seminarin dhe nuk mundi të sigurojë një bursë për të vazhduar studimet e larta, mbeti pa punë deri sa më 1933 u emërua mësues në Vrakë, një fshat afër Shkodrës. Rruga Vrakë-Shkodër, që ai bëntë përditë me biçikletë, ia keqësoi gjendjen shëndetsore. Gjatë kohës që qëndroi në seminar, Migjeni sëmurej shpesh dhe ishte nën kontroll të vazhdueshëm të mjekut, ngaqë mushkëritë e tij ishin të dobëta dhe rezikoheshin të prekeshin nga turbekulozi, sëmundja tipike e kohës, nga e cila i vdiq edhe nëna. Ndërkohë, ai kishte filluar të botonte shkrimet e tij në revisten “Illyria”. Në to ndihen përshtypjet e para, reagimi shpirtëror i Migjenit ndaj realitetit të zymtë, ndaj mjerimit, ku ishte zhytur edhe fshati, edhe qyteti shqiptar. Poema e Mjerimit Kafshatë që s’kapërdihet asht, or vlla, mjerimi, kafshatë që të mbetë në fyt edhe të ze trishtimi kur shef ftyra të zbeta edhe sy të jeshilta që të shikojnë si hije dhe shtrijnë duert e mpita edhe ashtu të shtrime mbrapa teje mbesin të tanë jetën e vet derisa të vdesin. E mbi ta n’ajri, si në qesëndi, therin qiellën kryqat e minaret e ngurta, profetënt dhe shejtënt në fushqeta të shumngjyrta shkëlqejnë. E mjerimi mirfilli ndien tradhti. Mjerimi ka vulën e vet të shëmtueme; asht e neveritshme, e keqe, e turpshme; balli që e ka, syt që e shprehin, buzët që më kot mundohen ta mshefin janë fëmitë e padijes e flitë e përbuzjes, të mbetunat e flliqta rreth e përqark tryezës mbi të cilën hangri darkën një qen e pamshirshëm me bark shekulluer, gjithmon i pangishëm. Mjerimi s’ka fat. Por ka vetëm zhele, zhele fund e majë, flamujt e një shprese të shkyme dhe të coptuem me të dalun bese. Mjerimi tërbohet në dashuni epshore. Nëpër skaje t’errta, bashkë me qej, mij, mica, mbi pecat e mykta, të qelbta, të ndyta, të lagta lakuriqen mishnat, si zhangë; të verdhë e pisa; kapërthehen ndjenjat me fuqi shtazore, kafshojnë, përpijnë, thithen, puthen buzët e ndragta edhe shuhet uja, dhe fashitet etja n’epshin kapërthyes, kur mbytet vetvetja. Dhe aty zajnë fillin të marrët, shërbtorët dhe lypsat që nesër do linden me na i mbushë rrugat. Mjerimi në dritzën e synit te kërthini dridhet posi flaka e mekun qirini nën tavan të tymuem dhe plot merimanga, ku hije njerzish dridhen ndër mure plot danga, ku foshnja e smueme qan si shpirt’ i keq tu’ ndukë gjitë e shterruna të së zezës amë, e kjo prap shtazanë, mallkon zot e dreq, mallkon frytn e vet, mallkon barrn e randë. Foshnj’ e saj nuk qesh, por vetëm lëngon, e ama s’e don, por vetëm mallkon. Vall sa i trishtueshëm asht djepi i skamit ku foshnjën përkundin lott edhe të fshamit! Mjerimi rrit fëmin në hijen e shtëpive të nalta, ku nuk mrrin zani i lypsis, ku nuk mund t’u prishet qetsia zotnive kur bashkë me zoja flejnë në shtretënt e lumnis. Mjerimi pjek fëmin para se të burrnohet; don ta msojë t’i iki grushtit q’i kërcnohet, atij grusht që në gjumë e shtërngon për fytit kur fillojnë kllapitë e etheve prej unit dhe fytyrën e fëmis e mblon hij’ e vdekjes, një stoli e kobshme në vend të buzqeshjes. Një fryt kurse piqet dihet se ku shkon qashtu edhe fëmia në bark të dheut mbaron. Mjerimi punon, punon dit e natë tu’ i vlue djersa në gjoks edhe në ballë, tue u zhigatun deri në gjujë në baltë e prap zorrët nga uja i bahen palë-palë. Shpërblim qesharak! Për qindenjë afsh në ditë vetëm: lekë tre-katër dhe “marsh!”. Mjerimi kaiher’ i ka faqet e lustrueme, buzët e pezmatueme, mollzat e ngjyrueme, trupin përmendore e një tregtis së ndytë, që asht i gjikuem të bijë në shtrat të vet i dytë; dhe për at shërbim ka për të marrë do franga ndër çarçafë, ndër fëtyra dhe në ndërgjegje danga. Mjerimi gjithashtu len dhe në trashigim jo veç nëpër banka dhe në gja të patundshme, por eshtnat e shtrembta e në gjoks ndoj dhimbë, mund që të len kujtim ditën e dikurshme kur pullaz’ i shtëpis u shemb edhe ra nga kalbsin’ e kohës, nga pesha e qiellit, kur mbi gjithçka u ndi një i tmerrshmi za plot mallkim dhe lutje si nga fund i ferrit, ish zan’ i njeriut që vdiste nën tra. Kështu nën kambë të randë të zotit t’egërsuem thotë prifti vdes ai që çon jetë të dhunuem. Dhe me këto kujtime, ksi lloj fatkeqësinash mbushet got’ e helmit në trashigim brezninash. Mjerimi ka motër ngushulluese gotën. Në pijetore të qelbta, pranë tryezës plot zdrale të neveritshme, shpirti me etje derdh gotën në fyt për me harrue nandhetenand’ halle. E gota e turbull, gota satanike tu’ e ledhatue e pickon si gjarpni dhe kur bie njeriu, si gruni nga drapni, nën tryezë qan-qeshet në formë tragjikomike. Të gjitha hallet skami në gotë i mbyt kur njëqind i derdh një nga një në fyt. Mjerimi ndez dëshirat si hyjet errsina dhe bajnë tym si hejt q’i ban shkrum shkreptima. Mjerimi s’ka gëzim, por ka vetëm dhimba, dhimba paduruese që të bajnë të çmendesh, që t’apin litarin të shkojsh fill’ e të varesh ose bahe fli e mjerë e paragrafesh. Mjerimi s’don mshirë. Por don vetëm të drejt! Mshirë? Bijë bastardhe e etënve dinakë, të cilt në mnyrë pompoze posi farisejt i bijnë lodërtinës me ndjejt dhelparak tu’ ia lëshue lypsiti një grosh të holl’ në shplakë. Mjerimi asht një njollë e pashlyeme në ballë të njerzimit që kalon nëpër shekuj. Dhe kët njollë kurr nuk asht e mundshme ta shlyejnë paçavrat që zunë myk ndër tempuj. Kangët e Pakëndueme Thellë në veten teme flejnë kangët e pakëndueme të cilat ende vuejtja as gëzimi s’i nxori, të cilat flejnë e presin një ditë ma të lumnueme me shpërthye, m’u këndue pa frigë e pa zori. Thelltë në veten teme kangët e mia jesin… e unë jam vullkani që fle i fashitun, por kur t’i vijë dita të gjitha ka me i qitun në një mijë ngjyra të bukra që nuk vdesin. Por a do të vijë dita kangët me u zgjue? Apo ndoshta shekujt me ne prap po tallen? Jo! Jo! Se liria filloi me lulzue dhe e ndjej nga Dielli valën. 0 kangët që fleni reliktet e mia q’ende s’keni prekun as një zemër të huej, vetëm unë me ju po kënaqem si fëmia unë djepi juej; ndoshta vorri juej. Vuejtja Ka do dit që po shof fare mirë se si nga vuejtja syt po më madhohen, nepër ball dhe ftyrë rrudhat po më shtohen e si buzqeshja m’asht e hidhun… … dhe po ndij se si mëngjeset e mia nuk janë ma mëngjese hovi e pune, as ndërtimi, por të shtymt dita më ditë e një jete që s’durohet. Dalngadalë po shof si jeta një nga një secilin ndjesi me tradhti po ma vulos dhe s’po më mbetë asgja që me u nda si shej gëzimi, përpara nuk e dishe, ojetë, se kaq i tmerrtë asht grushti i yt që mbyt pa mëshirë. Por kot në pasqyrë po shof se si nga vuejtja syt po më madhohen nëpër ballë dhe në ftyrë rrudhat po më shtohen, dhe shpejt do të bahem flamur i vjetruem i rreckuem ndërluftat e jetës. Recital i Malësorit 0, si nuk kam një grusht të fortë t’i bij mu në zemër malit që s’bëzanë, ta dij dhe ai se ç’domethanë i dobët – n’agoni të përdihet si vigan i vramë. Unë lugat si hij’ e trazueme, trashigimtar i vuejtjes dhe i durimit, endem mbi bark të malit me ujën e zgjueme dhe me klithma të pakënaqura t’instinktit. Mali hesht. Edhe pse përditë mbi lëkurë të tij, në lojë varrimtare, kërkoj me gjetë një kafshatë ma të mirë… Por më rren shaka, shpresa gënjeshtare. Mali hesht, dhe në heshtje qesh. E unë vuej, dhe në vuejtje vdes. Po unë, kur? heu! kur kam për t’u qesh? Apo ndoshta duhet ma parë të vdes? 0, si nuk kam një grusht të fuqishëm! Malit, që hesht, mu në zemër me ia njesh! Ta shof si dridhet nga grusht’ i paligjshëm… E unë të kënaqem, të kënaqem tu’ u qesh. Vetmija Më plak mërzitja që vetmia më sjell; përbuzja, urrejtja të gjith sendet m’i mbështjell që kam shumë anmiq të liq në këto sende pa shpirt, Nuk flasin. As sy s’kanë. Po mue më bahet se aty janë vetëm që të më plasin zemrën. Së paku, të më shajnë: I mallkuem! Së paku, të anë tallin: I uruem! Së paku, të më këndojnë: I yni zot! Ose të më thonë: Jeton kot! Të flasin, të flasin se fjalë due në kët vetmi me ndigjue. Ose të më tregojnë historinë e tyne, autobiografinë: ndoshta ty do gjej gjasim me jeten time pa tingllim që në vetmi po e kaloj dhe s’po dij a rroj e s’rroj. Sendet heshtin. sa të pamëshirë! Më bajnë dhe mue të hesht me pahirë, pse gojë s’kanë dhe nuk flasin, aty janë vetëm të më plasin zemrën teme që po vuen dhe në mërzi vetveten truen. Frymëzim i Pafat Frymzim’ i em i pafat, që vjen e më djeg mu në gji, për kë po më flet? për kë të shkruej? përse po më ban që kaq të vuej? pse vjen e më djeg mu në gji, frymzim’ i em i pafat? Për të gjorët? për ata që nuk kanë dritë? 0 frymzim’ i em i ngratë, mjaft me plagë që s’kan shërim, leni të dergjen në mjerim, Njerzit s’duen ma trishtim, botës s’ia kande atë kangë të thatë, thot se mjell një farë të idhtë. Far’ e idhtë… far’ e idhë… 0 njerz të bimë nga far’ e ambël! Frigë të mos keni, pse një kangë mund t’ju theri në ndjesi, t’ju kujtojnë zemrën në gji në ndërgjegje dhe një dangë… por ju t’ju bajë edhe ma zi. Frymzim’ i em i pafat! Shporru ktej! Nuk të due! S’i due hovet tueja të nalta, as fluturimet… Nëpër balta… të ditve tona të shklas un tue rrokë me njerzit që rrok nata. Lutje Të lutem, o perëndi, për një simfoni me tinguj t’argjantë e akorde t’artë. Të lutem, o perëndi, për një simfoni plot dashuni të nxehtë si te vasha gjitë kur vlojnë ndijesitë. Të lutem, o perëndi për një simfoni të dëfrej në lumni t’u u përkundë n’ani të bukur t’andrrimeve të kaltër, ku të fantazmëve buzët më tërheqin zjarrtë e më digjen syt e flaktë. Të lutem, o perëndi, për një simfoni e kurr, e kurr ma mos të zgjohemi. Nën Flamujt e Melankonisë Në vendin tonë kudo valojnë flamujt e një melankolie të trishtueshme… … dhe askush s’mund të thotë se këtu rron një popull që ndërton diçka të re. Aty këtu në hijet e flamujve mund të shifet një mund, një përpjekje e madhe përmbi vdekje për të pjellë diçka të madhe, për të qitë në dritë një xhind! Por, (o ironi) nga ajo përpjekje lind vetëm një mi. Dhe kështu kjo komedi na plas dellin e gazit, nsa prej marazit pëlcasim. Në prakun e çdo banese ku ka ndoj shenj jetese valon nga një flamur melankolie të trishtueshme Të Lindet Njeriu Të lindet një njeri nga gjin’ i dheut tonë të rim me lot të vakët, nga thalb’ i shpirtit tonë që shkrihet në dëshirë të flakët për një gen të ri, Të lindet një njeri! Pa hyll në ball por që me fjalë të pushton, që të rrëmben qetsin e ban gjakun të të vlojë rrkajë, e ban synin ligshtin ta zhgjetojë, që nëpër shekuj ndërgjegjen na tradhton. Të dali një njeri! Të mkambi një Kohë të Re! Të krijojë një Epope! Ndër lahuta tona të këndohet Jeta e Re… Të gjithë kombet po dehen n’epopea të veta, flakë e zjarrmit të tyne na i përzhiti ftyrat dhe nëpër to një nga një po shtohen rrudhat, e nën kambë e mbi krye tinzë po na ikjeta. (Liri! – Po, liri dhe gaforrja gëzon, por gaforre asht… Liri, ku plogsi ndërgjegje gjallon, jo, liri nuk asht!), Të lindet një njeri i madh si madhni dhe ndërgjegjet tona t’i ndezi në dashni për një ide të re, ideal bujar, për një agim të lum e të drejtë kombtar. Lagja e Varfun Krahët e zez të një nate pa fund e varrosën lagjen pranë, dritë, jetë, gjallsi askund, vetëm errsinë e skam. U harrue jeta e ditës ndër shtresat e natës, e pagja u derdh nga parzm’ e errsinës… n’andrra përkundet lagja. Njerzit ndër shtëpia flejnë me gjoksa të lakurtë e të thatë e gratë… fëmi po u lejnë pa ushqim në gji, pa fat, Pushojnë gjymtyrt e shkallmueme në punën e ditës së kalueme, shërohen trutë e helmueme në gjumin e natës s’adhrueme. Veç zemrat e njerzve të lanun me të rektunt prralla rrfejnë: mbi barrat e jetës së namun që shpirt dhe korriz thejnë. Prralla mbi fëmij rrugaça barkjashtë e me hundë të ndyta, që dorë shtrijnë me vjedhë, me lypë e ngihen me fjalë të ndyta. Prralla mbi varza të fyeme me faqe e me buzë të thithna. Prralla mbi djelm, me të thyeme shprese, në burg me duer të lidhna, të cilt nesër para gjyqit për delikt do të përgjegjin, vetëm dreqit e hyllit të gjith fajet tash ua mbshtesin. Kështu lagj’ e varfun pëshpritë dhe errsinës hallet tregon. Një gjel i undshëm, me dritë të hanës i rrejtun, këndon. Hesht! or gjel kryengritës, i lagjës së varfun. Këtu nuk zbardh për ty drita e dritës. i gjikuem je me ngordhë n’u. Zgjimi O vullnete të ndrydhuna ndër grushta të çelikta të shekujve të kaluem! O vullnete të shtypuna me themra të ngurta të titajve të tërbuem! Të cilët n’udhë për në theqafje këtejpari i ranë dhe vatrat tona në mjerim i përlanë… O vullnete të ndrydhura! O vullnete të shtypuna! Shkundni prangat të mbrapshta! E me britmë ngadhnyese, me hove viganash, dëshirash flatruese, turniu në të gjitha anët dhe poshtë në dhè zbritni ndosht’ aty keni për të gjetë fillin e një hymni, që Illyri e vjetër ndër kremtime këndonte, ndërsa zemra e kombit në liri kumbonte. O vullnete të ndrydhuna! O vullnete të shtypuna! Tash shëgjetat e flakta të shprehjes suej zharitse drejtoni kah qiella në ball të hyut a të dreqit, i cili fatin tonë mbytte në mnijë të vet përpise a dijë se të Birt’ e Shqipes folen ia ngrehën vetvetit Kanga e Rinisë Rini, thueja kangës ma të bukur që di! Thueja kangës sate që të vlon në gji. Nxirre gëzimin tand’ të shpërthejë me vrull… Mos e freno kangën! Le të marri udhë. Thueja kangës, rini, pash syt e tu… Të rroki, të puthi kanga, të nxisi me dashnu me zjarrm tand, rini… Dhe të na mbysi dallga prej ndjenjash të shkumbzueme q’i turbullon kanga. Rini, thueja kangës dhe qeshu si fëmi Kumbi i zanit të përplaset për qiellë dhe të kthejë prap te na, se hyjt ta kanë zili e na të duem fort si të duem një diell. Thueja kangës, Rini! Thueja kangës gëzimplote! Qeshu, rini! Qeshu! Bota asht e jote. Baladë Qytetëse Mbramë qiella dhe hyjt e vramë një ngjarje të trishtueme panë: Hije… jo! por një grue me ftyrë të zbetë edhe me sy të zez si jeta e saj, me buzën të vyshkuna në vaj, me plagë në gjoks e stolisun me veshje dhe me shpirt të grisun, me hije grueje, një kens këso bote, një fantom uje vallzonte valle në rrugë të madhe. Dy hapa para, dy hapa mbrapa me kambë të zbathun, me zemër të plasun. Dy hapa djathtas, dy hapa majtas, me flokë të thime, me ndjesi të ngrime. (Dikur, kur gjit’ e saj me kreni shpërtheheshin n’aromë, kur ish e njomë atëherë e dashunojshin shum zotni. E sot?) Jeta e saj asht kjo vall’ e çmendun në rrugat e qytetit tonë, një jetën e fikun, një jetë e shterun, shpin i molisun, zemër e therun, një za vorri, një jehonë që vallzon natën vonë nëpër rrugat e qyteti tonë. Melodi e Këputun Melodi e këputun lot i kjartë nga syni i një grues së dashun… andje e përplasun, xhevahir i tretun, një andërr e shkelun, buzë e paputhun në melodin e këputun. Nga vaji i heshtun shkunden supat e zhveshun, verbojnë nga zbardhimi… e ther, ther hidhnimi për çasteet e rrëshqitun, për fatin e ikun, për gëzimin e humbun në melodin e këputun. Brrylat ndër gjujë të mpshtetun, ftyrë në shplakë e fundosun: Qan grueja e pikllueme me zemër të piskueme (një kitarë e gjymtun, za kange i mbytun në buzë nga dhimb’ e puthun në melodin e këputun). Hesht njeriu pran grues që qan e turpnueme… syni i venitet në të loti vërvitet, diçka nxjerr nga xhepi grues ia lë dhe së shpejti e len gruen e humbun në melodin e këputun. Por kur vjen ndoj tjetër, epshi kapërthehet, gjaqet turbullohen, përzihen, përvlohen, çohen peshë, tërbohen … e vetëm ndëgjohen ahtët e molisun në melodin e grisun. Kanga e Dhimbës Krenare 0 dhimbë krenare e shpirtit që vuen dhe shpërthen ndër vargjet e lira… A deshte, vall, për t’u ngushlluem tu’ e stolisë botën me xhevahira? 0 dhimbë krenare ndër vargjet e lira, që kumbojnë me tinguj të sinqertë… Vall, a do të prekish kënd ndër ndijesina? Apo do vdesish si vdes gjethi në vjeshtë? 0 kangë e dejë e dhimbës krenare… Mos pusho kurr! Por bashkë me vaje, si dy binjakë këndoni mjerimin se koha do t’ju bijë ngushllimin. Vjeshta në Parakalim Vjeshtë në natyrë dhe vjeshtë ndër ftyra tona, Afshon erë e mekun, lëngon i zymtë dielli, lëngon shpirt’ i smum ndër krahnore tona, dridhet jet’ e vyshkun ndër gemba të një plepi. Ngjyrët e verdha lozin në vallen e fundme (dëshirë e marrë e gjethve që një nga një vdesin!) Gëzimet, andjet tona, dëshirat e fundme nëpër balta të vjeshtës një nga një po shkelin. Një lis pasqyrohet në lotin e qiellit, tundet dhe përgjaket në pasion të viganit: “Jetë! Jetë unë due!” – e frymë merr prej fellit, si stuhi shkyn ajrin… por në fund ia nis vajit. Dhe m’at vaj bashkohet horizont’ i mbytun në mjegull përpise. Pemët degët e lagun me vaj i mshtjellin në lutje por kot! e dinë, të fikun, se nesër do vdesin… Vall! A ka shpëtim ndokund?! Mallëngjehet syni, mallëngjehet zemra n’orën e vorresës, kur heshtin damaret, e vorri inaltohet nën qiella ma t’epra me klithëm dëshprimi që në dhimbë të madhe zvarret. Vjeshtë në natyrë dhe vjeshtë ndër ftyra tona. Rënkoni dëshirat fëmitë e jetës së vafun; rënkoni në zije, qani mbi kufoma, që stolisin vjeshtën nëpër gemba të thamun. Rezignata Na shprehun të ngushlluem gjetme në vaj… Mjerimet i mormë në pajë Me jetë… se kjo botë mbarë ndër gji t’Univerzumit asht një varrë, ku qenia e dënueme shkrrahet rrshanë me vullnet të ndrydhun në grusht të një vigani. Një sy i stolisun me lot të kulluet së dhimbes së thellë ndrit nga skaji i mjerimit, e kaiherë një refleks i një mendimit të hjedhtë veton rreth rruzullimit shfrimin me gjetë mnis së vet të mnerëtë… Por kreu varet, syn’ i trishtuem, mbyllet e nga qerpiku një lot i kjart’ shtyhet rrokulliset nga ftyra, bie në tokë e thrrimet, e ndër thrrimet e vogla të lotit ka një njeri lindet Secili prej tyne n’udhë të fatit të vet niset me shpresë në ngadhnim ma të vogël, përshkon të gjitha viset kah rrugët janë të shtrueme me ferra e rreth të cilave shifen vorret të shpëlamë me lotë e të marrët që zgërdhihen. Një Natë pa Gjumë Pak dritë! Pak dritë! Pak dritë, o shok, o vlla. Të lutem, pak dritë në kët natë kur shpirti vuen, kur të dhemb e s’di ç’të dhemb, e syni gjum nuk ka, urren nuk din ç’urren, don e s’din se ç’don. Pak dritë! 0 burrë! 0 hero’ ngado që të jesh. …. Burrë që shkatrron edhe që ndërton sërish! Pak dritë vetëm, të lutem, mshirë të kesh, se do çmendem në kët natë pa gjumë dhe pa pishë. Oh! ta kisha pishën të madhe edhe të ndezun! Me flakën e pishës në qiellin e ksaj nate ta shkruejshe kushtrimin… Ehu Burrë i tretun Do ta shifsha vallen tande në majë të një shpate. Por pishë nuk kam e vetëm janë burrat, shokët… Dergjem n’errsin pa gjumë dhe pa dritë… Askush s’më ndigjon, çirren kot më kot… Hesht more, hesht! por qëndro, o shpirt. Gjeli këndon dhe thotë se asht afër drita Gjel, rren a s’rren? cila asht fjala e jote? Kur ti këndon thonë se asht afër drita… Por un s’besoj sonte në fjalët e ksaj bote. Hiqmuni qafe, mendimet O jastëk ty të rroki, të përqafoj si shpëtimin, më fal atë që due: gjumin dhe andr’min e dy buzve që pëshpërisin ngushllimin.
- Enkelejda Kondi-Masseboeuf. Diskriminimi letrar: Sfida e autorẽve të rinj dhe komercializimi i botimeve në Shqipëri.
Enkelejda Kondi-Masseboeuf Diskriminimi letrar: Sfida e autorẽve të rinj dhe komercializimi i botimeve në Shqipëri. Në Shqipëri, muaji tetor sjell vëmendjen te letërsia, veçanërisht me organizimin e Panairit të Librit, një ngjarje e rëndësishme kulturore. Ky panair krijon një hapësirë për promovimin e autorëve të rinj dhe botimeve të reja, por gjithashtu na kujton sfidat me të cilat përballet letërsia në vend, një prej tyre duke qenë mungesa e kritikës së mirëfilltë letrare. Në dekadat e fundit, është e qartë se kritika letrare, në kuptimin e saj të thelluar dhe profesionale, pothuajse nuk ekziston në Shqipëri. Shkrimtarët e rinj shpesh përballen me mungesën e një kritike të rregullt dhe të strukturuar, që do të ofronte analiza të mirëfillta të veprave dhe do të ndihmonte në orientimin e lexuesve drejt krijimeve më cilësore. Ndërkohë që në të kaluarën kritika kishte një rol më aktiv, sot ajo është zbehur pothuajse tërësisht, duke lënë një boshllëk që vështirëson zhvillimin e mëtejshëm të letërsisë dhe të autorëve të rinj. Mungesa e kritikës letrare në Shqipëri ka krijuar një vakum që ndikon negativisht si në zhvillimin e autorëve, ashtu edhe në perceptimin e lexuesve. Nëse më parë kritikët ndihmonin në pasqyrimin e vlerave dhe dobësive të një vepre, sot është gjithnjë e më e vështirë të gjesh analiza të thelluara dhe të mirëinformuara. Për pasojë, lexuesit shpesh mbështeten te sugjerimet personale apo promovimet komerciale, duke humbur atë udhërrëfyes të rëndësishëm që do të duhej të ofronte kritika. Për autorët e rinj, mungesa e kritikës është edhe më problematike. Pa një vlerësim objektiv dhe të ndershëm nga kritikët, ata kanë vështirësi për të kuptuar se ku qëndron vepra e tyre në raport me standardet letrare. Po ashtu, pa mbështetjen e kritikës, këta autorë mund të mbeten të padukshëm, përballë një tregu të mbingarkuar me botime që nuk marrin gjithmonë vëmendjen që meritojnë. Në një panoramë të tillë, Panairi i Librit ofron një mundësi të rrallë për të diskutuar dhe promovuar letërsinë, por gjithashtu duhet të jetë një thirrje për rigjallërimin e kritikës letrare. Pa një kritikë të mirëfilltë dhe të angazhuar, letërsia shqiptare rrezikon të mbetet pa orientim të qartë dhe pa vlerësim të duhur për talentet e reja. Panairi duhet të shërbejë si një platformë jo vetëm për botimet e reja, por edhe për nxitjen e diskutimeve më të thelluara mbi gjendjen e letërsisë dhe nevojën për një kritikë që të mbështesë zhvillimin e saj. Në fund të fundit, e ardhmja e letërsisë shqiptare varet jo vetëm nga talenti i autorëve, por edhe nga vlerësimi dhe përkrahja e duhur që ata marrin përmes kritikës dhe institucioneve që merren me promovimin e letërsisë. Kjo është një sfidë që duhet të përballohet me seriozitet, për të mos lënë një traditë të pasur letrare të zbehet në mungesë të një dialogu të thelluar dhe profesional. Në Shqipëri, ndonëse letërsia është në një zhvillim të dukshëm në kuantitet, cilësia e saj shpesh lë për të dëshiruar, sidomos kur flasim për autorët e rinj. Fatkeqësisht, shumë prej tyre, të papjekur artistikisht dhe pa një talent të dukshëm, marrin guximin të publikojnë vepra që shpesh janë të nxituara dhe të pabazuara në një stil të formuar. Për më tepër, botuesit shpesh refuzojnë poezinë dhe autorët e saj, përveçse në rastet kur bëhet fjalë për emra të njohur dhe të sigurtë në treg. Kjo krijon një formë diskriminimi në botimet dhe shitjet e librave, ku emrat e njohur janë të privilegjuar, ndërsa autorët e rinj mbeten të margjinalizuar. Shtepitë botuese po ndjekin një logjikë tregtare, duke preferuar të investojnë në ato autorë që e kanë dëshmuar veten më parë dhe që sigurojnë shitje të garantuara. Në këtë mënyrë, autorët e rinj që kanë potencial, por ende nuk janë të njohur, shpesh e kanë të pamundur të depërtojnë në tregun e librave. Poezia, e cila kërkon një lexues të veçantë dhe të kultivuar, është pothuajse e përjashtuar nga vëmendja e botuesve, përveçse kur bëhet fjalë për poetë me emra të vendosur. Si rezultat, ne jemi përballë një diskriminimi të hapur, ku vepra që mund të ketë vlerë letrare, mbetet e paeksploruar nga lexuesi, vetëm sepse nuk ka emrin e duhur prapa saj. Nga ana tjetër, lexuesi shqiptar vazhdon të jetë në shumë aspekte konservator. Shumë prej tyre preferojnë të lexojnë autorë të njohur dhe të vendosur, duke anashkaluar ose paragjykuar autorët e rinj. Ky është një qëndrim që shoqëron jo vetëm publikimet e reja, por edhe libraritë dhe stendat e shtëpive botuese. Nëse një botues nuk ka një emër të madh për të promovuar, ai e ka të vështirë të tërheqë vëmendjen e lexuesit dhe ta shtyjë librin e tij drejt shitjes. Autorët e rinj, për këtë arsye, shpesh mbeten të panjohur, të fshehur pas pamundësive për të gjetur një shans të drejtë në tregun e librave. Në këtë situatë, stendat e shtëpive botuese më prestigjioze në panaire dhe librari janë të mbushura me librat e autorëve të njohur, ndërsa veprat e të rinjve rrallë gjejnë një vend për të dalë në pah. Ky dominim i shtëpive botuese të mëdha dhe favorizimi i emrave të vendosur krijon një treg të mbyllur dhe të padrejtë, ku lexuesi mëson të konsumojë vetëm atë që i serviret, duke mos pasur mundësinë të zbulojë krijime të reja dhe frymëzuese. Ky është një problem që kërkon një qasje të re, më të hapur, për të përkrahur talentet e reja dhe për të promovuar një diversitet më të madh letrar. Botuesit duhet të inkurajojnë më shumë përfshirjen e autorëve të rinj dhe veprave që nuk ndjekin vetëm trendin komercial, duke i dhënë lexuesve mundësinë të zgjedhin nga një spektër më i gjerë krijimesh. Pa një ndryshim në këtë qasje, letërsia shqiptare rrezikon të bjerë në një qorrsokak ku inovacioni dhe risia mbeten të papërfillura, në favor të komercializmit dhe konformizmit letrar. Shtator 2024
- Dokumenti / Vizita e parë në SHBA, Fan Noli nuk pranoi të quhej turk
Dokumenti / Vizita e parë në SHBA, Fan Noli nuk pranoi të quhej turk Nga Gazetar Arkivat kanë nxjerrë së fundmi patriotizmin që aq shumë e donte Fan Noli. Në disa dokumente të publikuara në Facebook, eksperti i krimeve të rënda, Gjon Junçaj vë në dukje se Noli dikur, në vitin 1911 nuk ka pranuar të quhej turk. Junçaj thekson më tej se siç paraqitet në fotot e publikuara, shkrimtari mjaft i dashur për shqiptarët ka korrigjuar gjithashtu edhe dokumentet e paraqitura nga oficeri teksa Noli po vizitonte Amerikën. “Nga arkivat e SHBA. Ardhja e regjistruar e Fan Nolit për një vizitë në Shtetet e Bashkuara në daten 15-12-1911. Noli është regjistruar me këto detaje: 32 vjeç, 165 cm i gjatë, profesion – klerik, duke vizituar Faik Bey Konitza në Boston. Kombësia? – Turkey (Turqi) Raca etnike?- Oficeri fillimisht shkrua “Turkey”. Ky foto tregon se sigurisht Fan Noli e korrigjon dhe thotë, “Jo Turqi, ALBANIA “ “Fan Noli – Shqiptar i vërtetë” – shkruan eksperti i krimeve. EtiketaAmerikediaspora shqiptaredokumentFan Noligazeta diaspora shiqptarekoka2 Arkivat kanë nxjerrë së fundmi patriotizmin që aq shumë e donte Fan Noli. Në disa dokumente të publikuara në Facebook, eksperti i krimeve të rënda, Gjon Junçaj vë në dukje se Noli dikur, në vitin 1911 nuk ka pranuar të quhej turk. Junçaj thekson më tej se siç paraqitet në fotot e publikuara, shkrimtari mjaft i dashur për shqiptarët ka korrigjuar gjithashtu edhe dokumentet e paraqitura nga oficeri teksa Noli po vizitonte Amerikën. “Nga arkivat e SHBA. Ardhja e regjistruar e Fan Nolit për një vizitë në Shtetet e Bashkuara në daten 15-12-1911. Noli është regjistruar me këto detaje: 32 vjeç, 165 cm i gjatë, profesion – klerik, duke vizituar Faik Bey Konitza në Boston. Kombësia? – Turkey (Turqi) Raca etnike?- Oficeri fillimisht shkrua “Turkey”. Ky foto tregon se sigurisht Fan Noli e korrigjon dhe thotë, “Jo Turqi, ALBANIA “ “Fan Noli – Shqiptar i vërtetë” – shkruan eksperti i krimeve. Gazeta Diaspora
- Taylor Swift shpallet muzikantja më e pasur
Taylor Swift shpallet muzikantja më e pasur Taylor Swift ka kaluar zyrtarisht Rihanna-n si muzikantja më e pasur femër në botë. Një përditësim nga Forbes zbuloi se Swift, 34 vjeç, tani ka 1.6 miliardë dollarë. Ndërkohë, Rihanna, 36 vjeçe, ka një pasuri prej 1.4 miliardë dollarësh. Swift u bë miliardere në tetor 2023 falë turneut të saj masivisht të njohur Eras dhe katalogut të saj muzikor. Këngëtarja “Anti-Hero” ka 600 milionë dollarë nga honoraret dhe turnetë, ndërsa katalogu i saj muzikor vlerësohet gjithashtu rreth 600 milionë dollarë, sipas Forbes. Plus, Swift ka rreth 125 milionë dollarë në pronësi të pasurive të paluajtshme. Ajo ka shtëpi në Rhode Island, New York City, Nashville dhe Los Angeles. Suksesi i fundit i Taylor bëri që ajo të emërohej si Personi i Vitit 2023 nga Time. “Asgjë nuk është e përhershme,” tha ajo në intervistën e saj me revistën vitin e kaluar. “Kështu që unë jam shumë e kujdesshme që të jem mirënjohëse çdo sekondë që të jem në këtë nivel, sepse më është hequr më parë.” “Ka një gjë që kam mësuar: Përgjigja ime ndaj çdo gjëje që ndodh, e mirë apo e keqe, është të vazhdoj të bëj gjëra. Vazhdoni të bëni art”, shtoi këngëtarja e “Cruel Summer”. Swift aktualisht renditet në vendin e 2117 në listën e miliarderëve në botë të Forbes. Elon Musk kryeson listën me një vlerë neto prej 261 miliardë dollarësh. Larry Ellison, Mark Zuckerberg, Jeff Bezos dhe Bernaud Arnault përfundojnë pesëshen e parë. Alice Walton, vajza e themeluesit të Walmart, Sam Walton, është gruaja më e pasur në botë për momentin. Pasuria e saj neto është rreth 90.5 miliardë dollarë, sipas listës së Forbes. Rihanna shfaqet në listën pas Swift në numrin 2337.
- Si e lexoj unè pikturèn "Evening" tè Van Gogh! Nga Liliana Pere +AI
"Evening" Pikture nga Van Gogh. Acrylic on canvas 60/75 cm Inspired by Vincent Piktura e Vincent van Gogh, tregon një perëndim dramatik me ngjyra të forta dhe një ndjesi dinamike të natyrës. Disa elemente për t'u theksuar janë: 1. Qielli me nuanca të theksuara portokalli dhe të zeza: Kjo krijon një kontrast të fortë mes dritës së ngrohtë të perëndimit dhe errësirës së natës që po vjen. Ndjesia e tranzicionit nga dita në natë është qendrore në këtë pikturë. 2. Zogjtë në fluturim: Një element që shpesh përdoret nga van Gogh për të përfaqësuar lirinë, por gjithashtu edhe trazimin e brendshëm të artistit. Zogjtë krijojnë një ndjenjë lëvizjeje dhe jetese brenda një ambienti të qetë rural. 3. Ngjyrat intensive dhe teknika e goditjes së furçës: Goditjet e furçës janë të dukshme dhe me energji, duke i dhënë pikturës një ndjesi teksture të pasur. Kjo teknikë karakterizon stilin e van Gogh, ku çdo element duket sikur lëviz dhe vibrion me jetë. 4. Fusha me grurë dhe rruga që të çon në horizont: Simbolika e rrugës që shkon përpara mund të përfaqësojë udhëtimin e jetës, dhe natyra e pafundme mund të sugjerojë ndjenjën e përjetësisë apo reflektimin mbi jetën. Për të lexuar këtë pikturë në frymën e Van Gogh-ut, mund të shohim sesi kombinon natyrën me emocionet njerëzore, duke përdorur ngjyra të forta dhe forma të çrregullta për të përçuar jo vetëm pamjen e jashtme, por edhe ndjenjën e brendshme të botës.
- Dorian Koçi: Portreti i rrallë i Skënderbeut dhe vazoja e Kastriotëve në Leçe
Dorian Koçi: Portreti i rrallë i Skënderbeut dhe vazoja e Kastriotëve në Leçe Shtatëmbëdhjetë artefakte nga Muzeu Historik Kombëtar i Shqipërisë, që lidhen me periudhën e Skënderbeut, si dhe artefakte e dorëshkrime të panjohura nga shqiptarët të mbledhura nga muzetë italianë, janë ekspozuar në Muzeun Castromediano në Leçe. Ekspozita “Scanderbeg. Un eroe albanese in Puglia” (“Skënderbeu. Një hero shqiptar në Puglia” u çel më 20 dhjetor në bashkëpunim me Polo Biblio-Museale të Provincës së Leçes, Muzeun Castromediano në Leçe dhe Ambasadën e Republikës së Shqipërisë në Itali dhe do të mbyllet më 3 shkurt 2019. Muzeu Historik Kombëtar u paraqit me objekte dhe libra kushtuar figurës së Heroit tonë Kombëtar, si me riprodhimin e Përkrenares dhe shpatës së Skënderbeut, por edhe armë të asaj periudhe. Drejtori i Muzeut Historik Kombëtar Dorian Koçi u shpreh se: “Kjo ekspozitë erdhi si fryt i marrëveshjes ndërmjet Muzeut Historik Kombëtar, Museo Civico di Bari dhe Polo Bibliomuseale të Rajonit të Pulias nën kujdesin e Fondacionit Gramsci në Pulia.” Sipas dretorit të MHK-së, Koçi, ekspozita u çel me qëllim që të fillohet promovimi i përbashkët i njohurive të iniciativave historike nëpërmjet përgatitjes së ekspozitave dhe promovimin e projekteve kërkimore, duke e imagjinuar Adriatikun jugor si një distrikt të vërtetë kulturor, në të cilin integrohen ndërmarrjet e nismave të përbashkëta të pranishme në territore të ndryshme, duke marrë pjesë së bashku me thirrjet evropiane. Dorian Koçi gjatë një interviste për “Shqiptarja.com” e konsideroi ekspozitën “Scanderbeg. Un eroe albanese in Puglia” si një mundësi të çmuar për të reflektuar mbi marrëdhëniet historike që Heroi ynë Kombëtar Gjergj Kastrioti Skënderbeu ka pasur me rajonin e Pulias dhe dokumentet unike që janë mbledhur nga pala italiane për këtë ekspozitë. “Këto na japin fakte të rëndësishme historikë për periudhën e Mesjetës.”, deklaroi Koçi, i cili flet për artefaktet më të rralla të kulturës dhe historisë shqiptare, të para këto me syrin e një studiuesi, që gjenden në territoret e vendit fqinj, Italisë.
- Ervis Gega vlerësohet nga shtypi i specializuar si një “gjeni teknik violine” dhe “vullkan muzikor”. Krahas ekspresivitetit të saj të fortë, vihet në pah “hiri dhe eleganca” e saj kur luan violinë,
Ervis Gega vjen nga një familje e njohur muzikantësh shqiptarë dhe mësimet e para të violinës i ka marrë në fëmijëri. Në moshën tetë vjeçare ajo pati performancën e saj të parë publike me koncertin për violinë në E minor të Felix Mendelssohn. Ajo është studente master e Prof. Yfrah Neaman, në klasën master të të cilit studioi në Konservatorin Peter Cornelius në Mainz nga viti 1990-1993. Më pas ajo vazhdoi studimet në klasën e tij soliste në Shkollën e Muzikës dhe Dramës Guildhall në Londër deri në vitin 1999. Në qershor 1996 ajo mori Diplomën Recitale të Koncertit (Premier Prix). Në të njëjtin vit talenti i saj u njoh nga Orkestra Simfonike e Londrës. Ajo e mori këtë orkestër në formimin e saj deri në vitin 1998. Talenti dhe pjekuria muzikore e bënë atë të dallohej që herët para bursistëve të Akademisë së Muzikës së Dhomës Villa Musica në Mainz. Në moshën 19-vjeçare, kjo akademi e pajisi me një violinë të Petrus Guarnerius për kohëzgjatjen e studimeve në Londër. Si muzikant dhome, Ervis Gega ka punuar ndër të tjerë me Thomas Brandis, Martin Ostertag dhe Reiner Kussmaul. Në vitin 2006 ajo u bë pedagogja më e re në historinë e Villa Musica. Ervis Gega ka fituar çmime dhe njohje të shumta muzikore ndërkombëtare. Ajo është fituese e Konkursit Ndërkombëtar të Violinës Yfrah Neaman në Gjermani, çmimit Emily English, Ian Fleming Award, Pecsai Price (e gjithë Londra) dhe fituese e Konkursit të 7-të të Solistëve Havershill Sinfonia. Si studente master e profesorit të saj Yfrah Neaman, rruga e saj ishte e shënuar, kështu që që nga viti 2002 ajo ka mbajtur klasën e saj në Konservatorin Peter Cornelius dhe një klasë tjetër në Universitetin e Muzikës në Mainz. Ajo gjithashtu drejton klasa master në Akademinë e Muzikës Shtetërore të Rhineland-Pfalz dhe në Villa Musica, ndër të tjera, dhe është pedagoge në Orkestrën Rinore Shtetërore të Rhineland-Pfalz. Ajo ka qenë gjithashtu koncertmaster e Filarmonisë Klasike të Bonit për disa vite. Në vitin 2000 ajo themeloi Spohr Duo (violinë dhe harpë) me Silke Aichhorn. Kjo dyshe u nderua me Çmimin e Promovimit Kulturor të Shtetit të Rheinland-Pfalz në 2001. Në vitin 2004 ajo themeloi Rheinisches Kammerensemble Mainz. Repertori përfshin vepra nga baroku deri tek muzika bashkëkohore. Si solist, Ervis Gega ka interpretuar koncerte violine nga Mendelssohn, Paganini, Tchaikovsky, Brahms, Saint-Saëns, Mozart, Kraus dhe Bach me orkestra të ndryshme në Evropë (Gjermani, Angli, Itali) dhe në kontinente të tjera (Amerika e Jugut, Afrika e Jugut. ). Diskografia e saj përfshin Sinfonia con violino obligato nga Joseph Martin Kraus me Orkestrën e Dhomës së Mainz-it dhe CD-në e parë të duos Spohr (violinë dhe harpë). Ekziston gjithashtu një regjistrim i Carmen Fantasy të Franz Waxmann, Caprices Paganini dhe një sonatë e Mozartit, si dhe një CD me vepra të muzikës së dhomës nga Hans Werner Henze me Ansamblin Villa Musica. e cila ndërthur “sensualitetin mesdhetar me virtuozitetin natyral e më të lartë”. Revista e specializuar me famë botërore STRAD e quajti Ervis Gegën “një talent i rrallë”. Programet e portreteve u transmetuan nga kanalet ARD dhe ZDF, ndër të tjera, dhe regjistrime të mëtejshme të koncerteve janë në dispozicion nga SWF, HR, NDR dhe WDR. Në vitin 2008 ajo u nderua me titullin “Ambasadore e Kombit” nga Presidenti i Shqipërisë, Bamir Topi. Që nga dhjetori 2013 ajo është profesore nderi në Universitetin Johannes Gutenberg në Mainz.
- Në një botë të vetmisë, a mund të gjejmë vërtet shoqëri brenda vetes? Zbulimi i zemrës së vetmisë.
Në një botë të vetmisë, a mund të gjejmë vërtet shoqëri brenda vetes? Zbulimi i zemrës së vetmisë Në një botë që duket më e lidhur se kurrë, vetmia është në rritje. Një studim i fundit zbuloi se rreth 61% e të rriturve në SHBA ndihen të vetmuar, pavarësisht se media sociale dhe teknologjia ofrojnë një rrjedhë të vazhdueshme ndërveprimi. Ky paradoks ngre një pyetje kritike: “Pse ne përgjithësisht e shmangim vetminë? Sepse pak e gjejnë vërtet shoqërinë brenda vetes.” Ky postim gërmon në rrënjët e vetmisë, arsyet që është kaq e përhapur dhe se si zhvillimi i vetë-shoqërimit mund të transformojë jetën tonë. Kuptimi i vetmisë Vetmia është më shumë sesa të jesh vetëm; është një gjendje emocionale e dhimbshme ku një person ndihet i shkëputur nga ata që e rrethojnë. Ngjarjet e ndryshme të jetës mund të shkaktojnë vetminë, duke përfshirë tranzicione të mëdha si lëvizja në një qytet të ri ose humbja e një personi të dashur. Një studim i kryer nga Shoqata Amerikane e Psikologjisë thekson se izolimi mund të çojë në një rritje prej 50% të rrezikut të vdekjes, e krahasueshme me rreziqet e shkaktuara nga duhani ose obeziteti. Me fillimin e vetmisë, individët mund të tërhiqen edhe më tej nga ndërveprimet shoqërore. Ky cikël mund të jetë sfidues për t'u thyer, por të kuptuarit e tij është hapi i parë. Frika nga vetë-reflektimi Shmangia e vetmisë shpesh rrjedh nga frika e përballjes me mendimet dhe ndjenjat e veta. Në jetën tonë të ngarkuar, shumë kërkojnë shpërqendrime përmes aktiviteteve ose ndërveprimeve shoqërore në vend që të përballen me emocione të pakëndshme. Kjo shmangie mund të pengojë rritjen personale. Megjithatë, përqafimi i vetmisë ofron një rrugë drejt zbulimit të vetvetes. Për shembull, pasi kalojnë vetëm 20 minuta çdo ditë duke reflektuar vetëm, individët raportojnë se ndjehen më shumë në kontakt me emocionet e tyre, duke çuar në marrëdhënie më të shëndetshme me veten dhe të tjerët. Ndikimi i Shoqërisë Moderne në Vetminë Sot, normat shoqërore shpesh e barazojnë lumturinë me të qenit i rrethuar nga të tjerët. Platformat si Instagram nxjerrin në pah stile jetese të idealizuara që mund t'i mashtrojnë njerëzit të besojnë se u mungojnë lidhjet kuptimplota. Ky fenomen përforcon një kuptim të gabuar të shoqërimit, ku sasia ia kalon cilësisë. Shumë njerëz e gjejnë veten në vende të mbushura me njerëz duke u ndjerë më të izoluar se kurrë. Është jetike të pranohet se shoqëria autentike përfshin mirëkuptim të ndërsjellë dhe mbështetje emocionale, të cilat shkojnë përtej pranisë fizike. Përqafimi i Vetë-Shoqërisë Për të luftuar vetminë dhe për të nxitur një lidhje me veten, merrni parasysh përdorimin e strategjive praktike të mëposhtme: 1. Meditim i ndërgjegjes Meditimi i ndërgjegjes është një praktikë e fuqishme që inkurajon individët të përqendrohen në momentin aktual. Studimet tregojnë se vetëm disa minuta meditim çdo ditë mund të çojnë në uljen e ndjenjave të vetmisë dhe rritjen e vetëdijes. 2. Gazetari për qartësi Gazetari mund të jetë një mjet tepër efektiv për reflektimin personal. Një studim zbuloi se njerëzit që bëjnë ditar për mendimet e tyre çdo ditë raportuan një rritje prej 40% në qartësinë e emocioneve të tyre me kalimin e kohës. Shkrimi mund të sigurojë njohuri për botën tonë të brendshme. 3. Shprehje krijuese Angazhimi në aktivitete krijuese si piktura, krijimtaria ose luajtja e një instrumenti mund të jetë katartike. Këto burime i lejojnë individët të shprehin ndjenjat që mund të mos jenë në gjendje t'i artikulojnë verbalisht. Për shembull, një seminar i kohëve të fundit tregoi se pjesëmarrësit që u përfshinë në projekte krijuese ndjenë një përmirësim 30% në mirëqenien e tyre emocionale. 4. Vendosja e kufijve socialë Ndërveprimet e shëndetshme sociale janë thelbësore, por të dish se kur të tërhiqesh është po aq e rëndësishme. Vendosja e kufijve të fortë mund të lejojë një kohë të vlefshme vetëm, duke ndihmuar në rimbushjen emocionale dhe mendore. 5. Lidhja me natyrën Natyra ka efekte të vërtetuara në shëndetin mendor. Të kalosh vetëm 20 minuta jashtë në gjelbërim mund të rrisë disponimin dhe të përmirësojë fokusin. Angazhimi me mjedisin natyror nxit një ndjenjë paqeje dhe inkurajon vetë-reflektim më të thellë. Lidhje autentike Përmes Vetë-Zbulimit Të ndërtosh një marrëdhënie solide me veten nuk do të thotë të sakrifikosh lidhjet shoqërore. Në fakt, kur individët janë rehat në lëkurën e tyre, ata kanë më shumë gjasa të tërheqin marrëdhënie autentike. Studimet tregojnë se njerëzit me një përvojë pozitive të marrëdhënieve me veten plus 40% më shumë ndërveprime të kënaqshme me të tjerët. Marrëdhëniet autentike lindin kur të dyja palët ndihen të sigurta në identitetin e tyre, duke lejuar shkëmbime të vërteta dhe përvoja të përbashkëta. Përqafimi i vetmisë mund të vendosë bazat për lidhje më të forta me të tjerët. Riimagjinimi i vetmisë Pyetja se pse ne shpesh i shmangemi vetmisë thekson nevojën për të ushqyer një marrëdhënie me veten. “Pse ne përgjithësisht e shmangim vetminë? Sepse pak e gjejnë vërtet shoqërinë brenda vetes.” Ky meditim na fton të reflektojmë mbi rëndësinë e vetë-shoqërimit në botën e sotme të mbushur me shpërqendrime. Duke adoptuar zakone si kujdesi, ditari dhe shprehja krijuese, ne mund të mësojmë
- Shkrimtarja koreano-jugore fiton “Nobelin” për Letërsi
Shkrimtarja koreano-jugore fiton “Nobelin” për Letërs Oct 11, 2024 | 9:08 SHPËRNDAJE FacebookMessengerTwitterWhatsAppCopy Link Çmimi “Nobel” në letërsi iu dha dje autores koreanojugore Han Kang. Ky çmim iu dha autores “për prozën e saj intensive poetike që përballet me traumat historike dhe ekspozon brishtësinë e jetës njerëzore”. han kang Mats Malm, sekretari i përhershëm i Komitetit të Nobelit të Akademisë Suedeze, shpalli çmimin në Stokholm. Han, 53 vjeçe, fitoi Çmimin Ndërkombëtar Booker në 2016 për “Vegetarian”, një roman shqetësues në të cilin vendimi i një gruaje për të mos ngrënë mish ka pasoja shkatërruese. Romani i saj “Human Acts” ishte finaliste e Çmimit Ndërkombëtar Booker në 2018. Çmimi i letërsisë është përballur prej kohësh me kritika se ai është shumë i përqendruar te shkrimtarët evropianë dhe amerikano-veriorë të prozës me stil të rëndë dhe të lehtë. Gara ka qenë, gjithashtu, e dominuar nga meshkujt, me vetëm 17 gra në mesin e 119 laureatëve të saj deri më tani. Gruaja e fundit që fitoi ishte Annie Ernaux e Francës, në 2022. Gjashtë ditët e shpalljeve “Nobel” u hapën të hënën me amerikanët Victor Ambros dhe Gary Ruvkun që fituan çmimin e mjekësisë. Dy baballarë themelues të mësimit të makinerive – John Hopfield dhe Geoffrey Hinton – fituan çmimin e fizikës të martën. Të mërkurën, tre shkencëtarë që zbuluan teknika të fuqishme për të deshifruar dhe madje dizajnuar proteina të reja u nderuan me çmimin “Nobel” në kimi. Çmimi “Nobel për Paqe” do të shpallet sot dhe çmimi i ekonomisë më 14 tetor. Han Kang ka lindur në vitin 1970 në qytetin Gëangju të Koresë së Jugut. Në moshën nëntë vjeç ajo u zhvendos me familjen e saj në Seul. Babai i saj ishte një romancier me reputacion. Krahas shkrimit, ajo i është përkushtuar edhe artit dhe muzikës, gjë që pasqyrohet në të gjithë produksionin e saj letrar, shkruan në faqen e Çmimit Nobel. Han Kang filloi karrierën e saj në 1993 me botimin e një numri poezish në revistën “Letërsia dhe shoqëria”. Debutimi i saj në prozë erdhi në vitin 1995 me përmbledhjen e tregimeve të shkurtra (‘Dashuria e Yeosu’), e ndjekur menjëherë nga disa vepra të tjera në prozë, romane dhe tregime të shkurtra. I dukshëm ndër to është romani “Duart e tua të ftohta”, i cili mban gjurmë të interesit të Han Kang për artin. Libri riprodhon një dorëshkrim të lënë pas nga një skulptor i zhdukur, i cili është i fiksuar pas bërjes së trupave të femrave në allçi, shkruan në njoftim. “Ka një preokupim me anatominë e njeriut dhe lojën mes personazhit dhe përvojës, ku në punën e skulptorit lind një konflikt midis asaj që trupi zbulon dhe asaj që fsheh. “Jeta është një fletë që harkohet mbi një humnerë, dhe ne jetojmë sipër saj si akrobatë të maskuar”, siç pohon rrëfimshëm një fjali në fund të librit”- shkruan në njoftim. Aty shkruan se zbulimi i madh ndërkombëtar i Han Kang erdhi me romanin “Vegjetariania “, 2015. “I shkruar në tre pjesë, libri portretizon pasojat e dhunshme që pasojnë kur protagonisti i tij Yeong-hye refuzon t’u nënshtrohet normave të marrjes së ushqimit. Vepra e Han Kang karakterizohet nga një ekspozim i dyfishtë i dhimbjes, një korrespondencë midis mundimit mendor dhe fizik me lidhje të ngushta me të menduarit lindor”- shkruan Nobel. Veprat e saj përfshijnë “Vegjetariania”, “Libri i Bardhë”, “Veprat Njerëzore” dhe “Mësimet Greke”. “Kam qenë në gjendje të flas me Han Kang në telefon,” tha sekretari i përhershëm i Akademisë Suedeze Mats Malm gjatë shpalljes së fituesit. “Ajo po kalonte një ditë të zakonshme me sa duket – sapo kishte mbaruar darkën me djalin e saj. Ajo nuk ishte vërtet e përgatitur për këtë, por ne kemi filluar të diskutojmë përgatitjet për dhjetorin”, kur Kang do t’i jepet çmimi “Nobel”. Romanet, novelat, esetë dhe koleksionet e tregimeve të Kang kanë eksploruar në mënyra të ndryshme tema të patriarkatit, dhunës, pikëllimit dhe njerëzimit. Romani i saj i vitit 2007 “Vegjetariania”, i cili u përkthye në anglisht në 2015 nga Deborah Smith, fitoi çmimin Ndërkombëtar Booker në 2016./Gazeta Panorama
- “Arbëria dhe fëmijët e saj”, aktivitet i arbëreshëve të Kalabrisë për mbrojtjen e gjuhës e kulturësNga edlira.ruzi -11/10/2024
“Arbëria dhe fëmijët e saj”, aktivitet i arbëreshëve të Kalabrisë për mbrojtjen e gjuhës e kulturës Nga edlira.ruzi -11/10/2024 TIRANË, 11 tetor/ATSH/ Dje në Çifti (Civita) të Kalabrisë ka nisur aktiviteti “Arbëria dhe fëmijët e saj”. Ky aktivitet organizohet në kuadër të ditëve ndërkombëtare të studimeve mbi pakicat gjuhësore dhe politikave të rigjallërimit të gjuhës dhe kulturës arbëreshe. E pranishme ka qenë edhe drejtoresha ekzekutive e Qendrës së Studimeve dhe Publikimeve për Arbëreshët (QSPA), prof. Diana Kastrati, e cila në fjalën e saj theksoi se, çështja e gjuhës arbëreshe dhe ligjit 482/99, është çështje e arbëreshëve dhe duhet të vijë si sinergji e bashkëpunimit ndërmjet studiuesve, komunës dhe instancave politike të të dy palëve. Qendra e Studimeve dhe Publikimeve për Arbëreshët bën me dije se po punon prej katër vitesh për ruajtjen dhe promovimin e kulturës arbëreshe dhe do vijojë të punojë në këtë drejtim. /j.p/ 1 nga 4 Në bazë të nenit 4 të ligjit ”Për funksionimin e Agjencisë Telegrafike Shqiptare”, ndalohet kopjimi, riprodhimi dhe publikimi i informacionit pa cituar burimin e tij.
- Hapësira mbresëlënëse brenda Xhamisë së Namazgjasë, besimtarë e vizitorë një ditë pas hapjes së madhe
Hapësira mbresëlënëse brenda Xhamisë së Namazgjasë, besimtarë e vizitorë një ditë pas hapjes së madhe Nga Klotilda Saracini TIRANË, 11 tetor/ATSH/ Xhamia e Namazgjasë në kryeqytet gjatë ditës së sotme, që shënon edhe Xhumanë e parë në këtë vend kulti, u mbush me besimtarë të shumtë myslimanë që kanë kryer ritet e tyre. Xhamia ka ngjallur kureshtjen edhe të qytetarëve të besimeve të tjera e turistëve të huaj me përmasat dhe dekorimet e brendshme. Shumë prej tyre vizituan sot Xhaminë, një ditë pas hapjes së saj me ceremoni të veçantë në prani të Presidentit turk Recep Tayyp Erdogan dhe Kryeministrit Edi Rama. Ndërtimi i Xhamisë së Namazgjasë ishte i shumëpritur nga besimtarët myslimanë, të cilët kanë tashmë hapësirën e duhur për faljet e Bajramit, pasi deri tani kryenin faljen e madhe në sheshe. Në hyrje të xhamisë qëndron një Kuran me përmasa më të mëdha se ajo normale, i shkruar me dorë dhe me fletë të verdha. Ngjyrat e brendshme janë ato të besimit islam. Në ambientet e jashtme po veçanërisht në ato të brendshme bie në sy arkitektura e veçantë, ku mbizotërojnë muralet me motive të besimit fetar dhe historik, punimet artizanale mjeshtërore dhe ngjyra e bardhë në tavane. Vëmendjen ta tërheqin edhe Kubeja (Kulmi), harqet artistiko-arkitekturore, larjet e arta dhe deri te lampadarët e mëdhenj. Kurani iu dhurua Myftiut të Tiranës, Gazment Teqja nga Presidenti Erdogan gjatë ceremonisë së përurimit. Xhamia e Namazgjasë ka një sipërfaqe rreth 10,000 m2, duke përfshirë katër minare me një gjatësi prej 50 metrash dhe një kupolë qendrore të stilit klasik turk, e cila arrin një gjatësi prej 30 metrash. Bashkë me ambientet e jashtme xhamia mund të akomodojë rreth 7500 besimtarë, kurse brenda saj 5 mijë besimtarë. Kjo xhami plotëson nevojat e besimtarëve për faljet e përditshme edhe për faljen e të premtes. Në xhami ndodhet salla e madhe në katin e parë, ndërsa në katin e dytë ambienti që falen besimtaret myslimane. Ndërsa poshtë ka ambiente të bukura shërbimi, si dhe një mjedis ku mund të hapen ekspozita të kulturave të ndryshme ose ekspozita të dobishme, në dobi të komunitetit. Pjesë e xhamisë është edhe bibliotekë e madhe, që do të vihet në funksion shumë shpejt. Gjithashtu ka dy salla, një auditor shumë të mirë, që mund të përdoret për nevojat e komunitetit, por jo vetëm, por ka edhe një sallë seminaresh që mund të shërbejë për leksione apo takime me grupe të ndryshme, me studentë. Xhamia ka hapësira që do të jenë në funksion të të gjithë komunitetit. Ajo nuk do të jetë thjeshtë një vendfalje, por një kompleks shumëfunksional, që do t’u shërbejë edhe qytetarëve të tjerë, sikurse edhe turistëve. Xhamia e Namazgjasë, foto: Agim Dobi 1 nga 15 /k.s/j.p/
- Orban: Shqipëria vend i rëndësishëm për ne, projekt i madh në telekomunikacion
Nga Gjergji Mima -11/10/2024 TIRANË, 11 tetor /ATSH/ Kryeministri i Hungarisë, Viktor Orbán deklaroi sot se, Shqipëria është vërtet një vend, jo vetëm miqësor, por edhe shumë i rëndësishëm për Hungarinë. Në një deklaratë të përbashkët me Kryeministrin Edi Rama, në Budapest, Orban u shpreh se, në takimin mes tyre është diskutuar edhe për bashkëpunimin dypalësh. “Shqipëria është vërtet një vend, jo vetëm miqësor, por edhe shumë i rëndësishëm për ne sepse luan një rol shumë të rëndësishëm në sektorë të ndryshëm”, u shpreh ai. Orban u shpreh se, Hungaria dëshiron që firmat dhe kompanitë hungareze të kenë sukses dhe një reputacion të mirë në Shqipëri. “Ne e shikojmë këtë jo vetëm sepse duam që firmat hungareze të jenë të suksesshme. Ne duam më shumë sesa kaq”, tha ai. Ai u shpreh se, kompanitë hungareze po ecin shumë mirë edhe në tregun e telekomunikacionit. “Kemi gjithashtu edhe një projekt shumë të madh me Shqipërinë. Shqipëria dhe Egjipti, pra Evropa dhe Egjipti do të lidhen me anën e një rrjeti të telekomunikacionit”, tha Orban. Gjithashtu, shtoi Orban, “ne kemi lidhur rreth 50 qytete me Wizz Air-in dhe OTP-ja ka fituar edhe çmimin si banka më e mirë digjitale në Shqipëri. Kemi gjithashtu edhe faktin që edhe ujësjellësi i Budapestit luan tashmë një rol shumë të mirë edhe me homologun e vet në Tiranë”. “Ramë dakord me kryeministrin që do të vijojmë bashkëpunimin tonë dypalësh dhe natyrisht që jemi më se të hapur që biznesmenët shqiptarë të bëhen pjesë e ekonomisë tonë. Dëshirojmë ta rrisim rolin tonë në modernizimin e ekonomisë së Shqipërisë”, tha Orban. Në bazë të nenit 4 të ligjit ”Për funksionimin e Agjencisë Telegrafike Shqiptare”, ndalohet kopjimi, riprodhimi dhe publikimi i informacionit pa cituar burimin e tij.
- Kroçera “Variety Voyager“ viziton Vlorën
Kroçera “Variety Voyager“ viziton Vlorën Nga Maela Marini - TIRANE, 10 tetor/ATSH/ Kroçera “Variety Voyager“, me 54 turistë nga vende të ndryshme të botës, mbërriti sot në brigjet e Vlorës. Jahti luksoz, 66 metra i gjatë dhe 11,5 metra i gjerë, ka mbërritur në Vlorë pas ndalesës në Portin e Durrësit, ndërkohë që ishte nisur nga Kotorri i Malit të Zi. Kryetari i bashkisë së Vlorës, Ermal Dredha ndau sot në rrjetet sociale fotografi nga kroçera e akostuar në port, ndërsa u shpreh se “Vlora mbetet gjithmonë një destinacion i preferuar”. “Variety Voyager” ka në bord 54 vizitorë, të cilët pas turit në sitet turistike të Durrësit janë ndalur të vizitojnë Vlorën. Ky jaht lundron nën flamurin e ishujve Marshall dhe ka një GT prej 1593 tonë. 1 nga 2 /m.m/r.e/ Në bazë të nenit 4 të ligjit ”Për funksionimin e Agjencisë Telegrafike Shqiptare”, ndalohet kopjimi, riprodhimi dhe publikimi i informacionit pa cituar burimin e tij.
- Valbona destinacion gjithëvjetor, turistët shijojnë ecjet në shtigje
Valbona destinacion gjithëvjetor, turistët shijojnë ecjet në shtigje Nga Arlinda Gjonaj TIRANË, 10 tetor/ATSH/ Një mozaik natyror magjepsës të ofron në këto ditë vjeshte Lugina e Valbonës, një prej mrekullive të papërsëritshme të natyrës alpine shqiptare. Kryeministri Edi Rama ka zgjedhur vizituesit e shumtë në Parkun Kombëtar të Valbonës, të cilët shijojnë ecjet në shtigje duke e bërë turizmin e këtyre anëve gjithëvjetor, për të ftuar këdo të eksplorojë këtë destinacion turistik pjesë e Alpeve tona. “Turistët nga Valbona shijojnë ecjet në shtigje duke e bërë turizmin e këtyre anëve gjithëvjetor”, shkruan Rama në një postim në rrjetet sociale. Vjeshta me temperaturat e ngrohta që ka dhuruar këtë vit ka sjellë atmosferë magjike, ndërsa nuancat e ngjyrave të tokës kanë mbuluar gjithë luginën e Valbonës. Lugina e Valbonës është zona turistike më e vizituar në rrethin e Tropojës,madje nga më të vizituarat në Alpet shqiptare pas luginës së Thethit. Kjo zonë me bukuri të rralla është e preferuar jo vetëm nga turistët vendas por edhe nga turistët e huaj, të cilët parapëlqejnë të njihen edhe me zakonet apo traditat e fshatrave më veriorë të vendit. Ajo shtrihet në qendër të Alpeve Shqiptare, në rrethin Tropojës. La statusin e Parkut Nacional dhe përfshihet në një sipërfaqe prej 8.000 hektarësh. Natyra e këtij parku është e pasur me varietete të përshtatshme për turizëm, peshkim e alpinizëm. Në pjesën e brendshme të Parkut ka mjaft shpella interesante, nga të cilat dallohet Shpella e Dragobisë. Ka një klimë malore me dimër të ashpër e reshje të pasura shiu e bore dhe me temperatura të ulëta, si dhe periudha të gjata me ngrica dhe erëra. Vizitorë të shumtë të ardhur nga vende të ndryshme të botës, si dhe të tjerë të ardhur nga vise të ndryshme të vendit e Kosova, janë të pranishëm çdo ditë në pikën turistike gjithëvjetore të Valbonës, një zonë turistike që ka fituar një emër të mirë, përmes mikpritjes dhe qetësisë që ajo ofron. Udhëtimi nis përmes Drinit deri në Tropojë e më pas Valbona është vetëm 45 minuta larg. Lumi do të jetë shoqërues rruge deri në burimin e vet. Kaltërsia e Valbonës, është si e asnjë lumi tjetër. Teksa udhëton, kaltërsia e lumit të magjeps, ndërkohë në të dy krahët ngrihen malet e larta që edhe në fillim të verës vazhdojnë ti kenë majat e mbuluara me dëborë. /a.g/ Në bazë të nenit 4 të ligjit ”Për funksionimin e Agjencisë Telegrafike Shqiptare”, ndalohet kopjimi, riprodhimi dhe publikimi i informacionit pa cituar burimin e tij.
- “Muzak’Fest” shkëlqeu me performanca të jashtëzakonshme nga artistë të mirënjohur
“Muzak’Fest” shkëlqeu me performanca të jashtëzakonshme nga artistë të mirënjohur Featured Image facebook sharing button twitter sharing button pinterest sharing button email sharing button sharethis sharing button Kryeministri Edi Rama ndau sot pamje nga nata e parë e festivalit “Muzak’Fest”, në qytetin historik të Apolonisë, që shkëlqeu me performancat e jashtëzakonshme nga artistë të mirënjohur. “Muzak’Fest shkëlqeu me performancat e jashtëzakonshme nga artistët e mirënjohur në një ndër skenat më magjepsëse siç është Parku Arkeologjik i Apolonisë, duke vazhduar eventet e turizmit kulturor”, u shpreh Rama në një postim të tij. Edicioni i parë i Muzak’Fest solli në qytetin antik hijerëndë të Apolonisë harmoni mbresëlënëse të artit dhe kulturës. Mes monumenteve që dëshmojnë histori, muzika dhe poezia u bënë një, duke shënuar fillimin e një tradite të re kulturore, kushtuar trashëgimisë
- Ismail Bej Qemali në Kongresin e Xhonturqve në vitin 1902 në Paris
Nga: Evarist Beqiri Në fillim të shkurtit 1902, u mblodh në Paris, Kongresi i Parë i Xhonturqve ose thënë ndryshe Kongresi i Opozitës Liberale Osmane. Fotografia që po sjellim është botuar në një nga revistat e përjavshme italiane më të lexuara të kohës “L’illustrazione italiana”, më 15 shkurt 1902. Në qendër të fotografisë gjendet princi i kurorës Sabahaddin (Sabahedin) dhe në të djathtë të tij gjendet Ismail Qemal Bej Vlora. Po ashtu nga Evarist Beqiri: – “The New York Times” për arratisjen e Ismail Qemalit nga Stambolli – Forca e karakterit dhe lidershipi: Zotësia e Ismail Qemalit, si guvernator i Bejrutit Njëkohësisht po publikojmë për herë të parë artikullin për Kongresin otoman, të publikuar nga gazeta franceze “Le Bloc”, i shkruar nga Xhorxh Klemanso (Georges Benjamin Clemenceau, 1841-1929), më 22 shkurt 1902. Aty pasqyrohet edhe zgjedhja e Ismail Qemalit në Komitetin e Përhershëm. Kjo gazetë përgatitej dhe botohej asokohe nga Xhorxh Klemanso, burrështetas francez, mjek dhe gazetar, i cili më pas do të bëhej ministër dhe kryeministër i Francës. Ai ishte një nga politikanët më të rëndësishëm francez të Republikës së Tretë. Ismail Qemali kishte kultivuar një miqësi të hershme me shkrimtarin e madh francez Viktor Hygo dhe politikanin Xhorxh Klemanson, këtë fakt të rrëfyer nga goja e Ismail Qemalit, e dëshmon liriku i madh Ali Asllani, në kujtimet e tij. Ishte viti 1871, kur francezët protestonin për çështjen e Alsas-Lorenës, Ismail Qemali u ftua dhe u shoqërua nga Viktor Hygo dhe Xhorxh Klemanso në Paris, ku mori pjesë edhe në një seancë plenare të parlamentit francez. Ismail Qemali kishte spikatur në qarqet intelektuale turke edhe në ato evropiane si përkrahës i parimeve liberale. Ai përkrahte parimin e decentralizimit të Perandorisë Osmane, respektimin e të drejtave kombëtare dhe rivendosjen e kushtetutës osmane. Ismail Qemal Vlora ishte një figurë kyçe si e Lëvizjes Kombëtare Shqiptare ashtu edhe e Revolucionit të Turqve të Rinj. Ismail Qemali, së bashku me eksponentë të tjerë të Lëvizjes Kombëtare Shqiptare si Ibrahim Temo, Dervish Hima, Jashar Erebara etj., u përfshinë në lëvizjen e Turqve të Rinj (Xhonturqve), duke pasur parasysh synimin e kësaj lëvizjeje për rivendosjen e kushtetutës së vitit 1876. Ata e shikonin atë si një mundësi për të realizuar të drejtat kombëtare shqiptare. Por, për shkak se Ismail Qemali i mbeti besnik vizionit dhe ideve të tij, ai u nda me Turqit e Rinj që në kongresin e zhvilluar në Paris më 1902, pavarësisht se ai ishte edhe një prej organizatorëve të tij. Ismail Qemali pas arratisjes së tij të bujshme nga Kostandinopoja më 1 maj 1900, vazhdonte të banonte në Bruksel, ndërkohë dy djemtë e Damat Mahmudit – princi Sabahedin dhe princi Lutfullah nga familja perandorake osmane – u kthyen nga Egjipti dhe u ngulën me banim në Paris, ku dhe po bënin plane për të thirrur një kongres për të diskutuar situatën në Turqi. Ata shkuan në Bruksel, ku e takuan dhe e ftuan edhe Ismail Qemalin që të merrte pjesë në këtë kongres të liberalëve osmanë, që ishin në azil nëpër Europë. Ismail Qemali vendosi si kusht kryesor për pjesëmarrjen e tij në këtë kongres, që aty të përfaqësoheshin të gjitha etnitë e Perandorisë, në mënyrë që të formuloheshin dëshirat e të gjithë popujve. Kushtet e tij u pranuan dhe ai shkoi në Paris, ku u mbajt kongresi. Pas debatesh të gjata e të nxehta, shumica e Kongresit të Turqve të Rinj, e kryesuar nga princi Sabahedin dhe e përkrahur nga Ismail Qemali, dha pëlqimin t’u drejtohej një thirrje Fuqive për një regjim në përputhje me parimet e Kushtetutës së 1876. Ky organizim duhet të përfshinte të gjithë elementët etnikë në Turqi, duke u garantuar liri e drejtësi dhe mbrojtje të të drejtave kombëtare të tyre. Por, një ndarje e thellë u shënua lidhur me çështjen e ndërhyrjes së huaj. Grupi, i kryesuar nga filozofi Ahmed Riza, i cili këmbëngulte për një pushtet qendror të fortë, e kundërshtonte me forcë çfarëdolloj ndërhyrje të jashtme. Kështu që midis Turqve të Rinj filluan të merrnin formë dy rryma kryesore, njëra që favorizonte nacionalizmin turk dhe tjetra otomanizmin liberal. Turqit e rinj përkrahnin idenë e pushtetit të qendërzuar, ndërsa kombësitë joturke si shqiptarët dhe armenët ishin për decentralizimin e pushtetit. Ideja që përkrahte Ismail Qemali ishte dhënia e autonomisë për kombësitë joturke në perandori. Ismail Qemali mori pjesë në kongresin e xhonturqve si shqiptar dhe ai kurrë nuk u bë xhonturk. Parulla e Ismail Qemalit ishte: “As me turqit e vjetër as me turqit e rinj, por të punojmë për vatanin”. Ismail Qemali ka bashkëpunuar me xhonturqit vetëm kur kjo ishte në interes të çështjes shqiptare. Ai kishte rezervat e veta ndaj krerëve xhonturq, ashtu si edhe krerët xhonturq kishin rezervat e tyre ndaj Ismail Qemalit. Megjithatë, xhonturqit kishin nevojë për burra shteti dhe njerëz të kalibrit të Ismail Qemal Vlorës. Ata i propozuan atij kryesimin e organit të tyre më prestigjioz të shtypit, gazetës “Osmanllë”. Ai nuk e pranoi propozimin, për arsye se, siç thoshin xhonturqit, “Ismail Qemali përpara çdo gjëje mendon për Shqipërinë.”. Sejfi Vllamasi, në librin “Ballafaqime politike”, shkruan se: “Ismail Qemali, i shquar si diplomat e patriot shqiptar, dhe me një prestigj të konsiderueshëm në Shqipëri e në Turqi dhe jashtë kufijve të perandorisë, peshonte rëndë. Për këtë shkak, xhonturqit e urrenin dhe ia kishin frikën”. Ismail Qemali e shikonte bashkëpunimin me Turqit e Rinj si pjesë e luftës së përbashkët të shqiptarëve dhe turqve për vendosjen e rendit kushtetues në Perandorinë Osmane. Por, nga ana tjetër, ai kërkonte të ruante pavarësinë e Lëvizjes Kombëtare Shqiptare nga lëvizja xhonturke. Ai nuk dëshironte që shqiptarët të identifikoheshin si turq, osmanë apo myslimanë. Siç do të tregonin më pas faktet, politika dritëshkurtër dhe nacionaliste e xhonturqve, vuri në rrezik jo vetëm ekzistencën e popullit shqiptar, por edhe vetë ekzistencën e pavarur të kombit turk, i cili shpëtoi vetëm falë revolucionit të udhëhequr nga Mustafa Qemali. Ismail Qemali e shikonte vijimin e bashkëpunimit midis turqve dhe shqiptarëve në luftën e përbashkët për ta futur Turqinë në rrugën e reformimit dhe njohjes së të drejtave kombëtare dhe autonomisë për popujt brenda Perandorisë, duke u dhënë atyre autonomi sa më të gjerë në përputhje me nenin 23 të Traktatit të Berlinit. Largpamësia politike e Ismail Qemalit shfaqet edhe në letrën e datës 18 tetor 1900, nga Brukseli, ku pasqyrohen mendimet e shprehura nga Ismail Qemali lidhur me të ardhmen e Perandorisë Osmane. Pavarësisht verbërisë proverbiale të xhonturqve, Ismail Qemali e kishte kuptuar që herët rrezikun që u kanosej shqiptarëve nga shpërbërja e Perandorisë Osmane. Nuk do të kalonte asnjë dekadë dhe parashikimet e Ismail Qemalit do të bëheshin realitet. Ismail Qemali ishte një shqiptar, i cili i përkiste fesë myslimane. Si mysliman dhe anëtar i Perandorisë, ai ishte për ruajtjen e Perandorisë Osmane. Por njëkohësisht si shqiptar, ai mbështeste një qeverisje të decentralizuar, e cila do të bënte të mundur autonominë e Shqipërisë. Në grupin e xhonturqve të Ahmed Rizait, ai shikonte jo vetëm tendencën për një qeverisje të centralizuar, por edhe dëshirën për dominim të elementëve turq në Perandori. Ismail Qemali përkrahte grupin e princit Sabahedin, pasi aty shikonte mundësinë për të fituar më shumë të drejta dhe liri për shqiptarët si grup etnik. Në këtë periudhë, aktiviteti i Ismail Qemalit fokusohej njëkohësisht te rrëzimi i sulltan Abdyl Hamidit II dhe në lëvizjen kombëtare shqiptare, e cila ishte duke fituar terren gradualisht. Prandaj, ai hartoi edhe një projekt për fillimin e një revolucioni kundër sulltanit nga provinca e Tripolitanisë. Ismail Qemali përkrahte decentralizimin e thellë të Perandorisë Osmane, dhe sigurimin e të drejtave të barabarta për të gjithë nënshtetasit pa dallim kombësie dhe feje. Ismail Qemali ishte mbrujtur me konceptet liberale, prandaj e shikonte të ndërlidhur zhvillimin ekonomik të vendit me depërtimin e kapitalit të huaj. Në lëvizjen kombëtare shqiptare ai përkrahu fillimisht autonominë kulturore dhe më pas autonominë politike dhe administrative nën Perandorinë Osmane. Këtë stad Ismail Qemali e shikonte të nevojshëm për mbrojtjen dhe konsolidimin e shtetit të ri dhe si pararendës të formimit të shtetit të pavarur shqiptar. Qemali mendonte se krijimi i një shteti shqiptar të fuqishëm do të pengonte shtrirjen e mëtejshme të sllavizmit në Ballkan dhe afrimin e Rusisë në Mesdhe. Kjo doktrinë qëndronte në themel të programit politik të Ismail Qemalit dhe po ky koncept qëndron edhe sot në themelet e aleancave strategjike të shtetit shqiptar. Ismail Qemali i drejtoi sytë e shqiptarëve nga Perëndimi. Ai nuk bënte pjesë në grupin e atyre që i kishin sytë nga Lindja dhe ndiheshin më tepër myslimanë dhe turq, sesa ndiheshin shqiptarë. Ai bënte pjesë në grupin e atyre shqiptarëve që e vendosnin kombin mbi fenë dhe mundësuan krijimin e kombit shqiptar mbi tri fe të ndryshme. Ismail Qemal Vlora u përpoq që ta përmirësonte Perandorinë Osmane, së cilës i shërbeu me zell dhe i kushtoi një pjesë të mirë të jetës së tij. Në fund, Ismail Qemal Vlora veproi njësoj si baballarët e kombit dhe hartuesit e Deklaratës së Pavarësisë amerikane në vitin 1776, të cilët pavarësisht se i kishin shërbyer Perandorisë Britanike, në fund e luftuan shtypjen e padrejtë dhe e udhëhoqën kombin e tyre drejt lirisë dhe pavarësisë. Thomas Jefferson deklaronte se: “Nuk ka njeri në Perandorinë Britanike që ta dojë më shumë se unë bashkëjetesën me Britaninë e Madhe. Por, në emër të Zotit që më ka bërë, më mirë vdes sesa ta lejoj këtë bashkim me ato kushte që propozon Parlamenti Britanik; dhe në këtë rast mendoj se përfaqësoj ndjenjat e Amerikës.”. Një ide e ngjashme do të vërtitej edhe në mendjen e Ismail Qemalit, për raportet turko-shqiptare, 136-vite më pas kur ai shpalli Pavarësinë e Shqipërisë në Vlorë. /Gazeta “Panorama”/
- Filmi “Malet me blerim mbuluar” shfaqet në kuadër të Vitit Mbarëkombëtar të 80-vjetorit të Çlirimit
Filmi “Malet me blerim mbuluar” shfaqet në kuadër të Vitit Mbarëkombëtar të 80-vjetorit të Çlirimit Filmi “Malet me blerim mbuluar” shfaqet në kuadër të Vitit Mbarëkombëtar të 80-vjetorit të Çlirimit “Malet me blerim mbuluar” me regji nga Dhimitër Anagnosit është një prodhim kinematografik shqiptar i vitit 1971. Ky ishte dhe filmi i radhës që u shfaq në programin e kiemasë verore pranë Drejtorisë së Përgjithshme të Arkivave (DPA). Filmi “Malet me blerim mbuluar” u shfaq për herë të parë i digjitalizuar në 4K. Kjo shfaqje vjen falë bashkëpunimit të vazhdueshëm mes DPA-së dhe Arkivit Qendror Shtetëror të Filmit (AQSHF) në kuadër të Vitit Mbarëkombëtar të 80-vjetorit të Çlirimit. “Me synimin që, duke ruajtur kthjelltësinë ndaj ngarkesës ideologjike të kinematografisë shqiptare gjatë regjimit komunist, t’i njohim të rinjtë me të shkuarën e vendit”, thuhet nga arkivi i filmit. Me regji dhe skenar nga Dhimitër Anagnosti muzika në filmin prodhim i Kinostudios është nga Limos Dizdari. Në rolet e filmit janë Timo Flloko, Viktor Zhusti, Vangjush Furxhi, Kadri Roshi, Yllka Mujo , etj. Viti ‘43. Kapua, Jahua, si dhe Peliçeli, një mjek italian, dhe Zeneli i vogël, mbajnë në një vig Lilo Laben drejt spitalit partizan. Jahua tregon gjatë rrugës dobësi të veçantë për Lilon. Grupi qëndron në shtëpinë e Safait në natën e dasmës së të birit, Birçes. Dhëndri bashkohet me partizanët. Në pranverën tjetër, Jahua dhe shokët e tij kthehen për të marrë Lilon në spital, por e gjejnë atë me këmbën e prerë. Dhimitër Anagnosti në karrierën e tij ka realizuar filma artistikë dhe dokumentarë, si dhe ka fituar mjaft çmime në konkurse të ndryshme kombëtare e ndërkombëtare.
- Rita Ora mund tè prezantoje MTV Europe Music Award.
Rita Ora mund të prezantojë MTV Europe Music Awards që pritet të mbahet në Mbretërinë e Bashkuar muajin e ardhshëm. Artistja e hitit “Hot Right Now” është në bisedime me drejtuesit e eventit për të udhëhequr ceremoninë e cila do të zhvillohet në Manchester më 10 nëntor. Ylli i muzikës ndërpreu bashkëpunimin me menaxheren e saj dhe drejtuesen e kompanisë First Access Entertainment Sarah Stennet dhe tashmë po pret për projekte të reja. Kjo nuk do të jetë hera e parë që Rita merr përsipër të drejtojë eventin pasi e realizoi detyrën e prezantueses në mënyrën më të mirë të mundshme në vitin 2017 në stadiumin Wembley. Lajmi vjen pasi këngëtarja me origjinë shqiptare është zëvendësuar nga prezantuesja e Love Island Maya Jama në emisionin “The Masked Singer”. Megjithatë, kjo lëvizje nuk u prit mirë nga shikuesit të cilët dëshironin që Rita Ora të vijonte të ishte pjesë e panelit. Rita Ora Website http://ritaora.com/ Rita Sahatçiu Ora (e lindur Rita Sahatçiu, 26 nëntor 1990) është një këngëtare dhe aktore britanike me prejardhje shqiptare. Suksesi i saj u rrit në shkurt të vitit 2012, kur ajo u paraqit me teken Hot Right Now, bashkëpunim me DJ Fresh-in, e cila arriti numrin një në Mbretërinë e Bashkuar. Albumi i parë i saj Ora, që doli në shitje në gusht të vitit 2012, arriti numrin një në Mbretërinë e Bashkuar. Albumi përmbante teket Britanike R.I.P dhe How We Do (Party). Ora ishte artistja me numrin më të madh të tekeve në listën britanike në vitin 2012, me tre teke rradhazi që arritën në pozitën më të lartë. Në janar 2014, Adidas njoftoi një bashkëpunim projektues me Ritën për markën e tyre, Adidas Originals.Gjithashtu në vitin 2014, kënga I Will Never Let You Down u rendit e katërta në Mbretërinë e Bashkuar dhe ajo u shfaq në teken "Black Widow " të Iggy Azalea, e cila arriti numrin pesë në Mbretërine e Bashkuar dhe SHBA. Në 2015, Ora u bë trajnere në serinë e katërt të The Voice UK dhe, më vonë atë vit, një gjyqtare në serinë e dymbëdhjetë të The X Factor. Albumi i dytë i saj në studio, Phoenix, doli në shitje në nëntor 2018. Tekja Your Song arriti numrin dhjetë në Britaninë e Madhe dhe teket Anywhere dhe Let You Love Me arritën numrin pesë në Mbretërinë e Bashkuar; kjo e fundit e bëri Orën artisten e parë femër britanike që të ketë gjithsej trembëdhjetë këngë të cilat kanë arritur të paktën pozicionin e dhjetë në listat e Mbretërisë së Bashkuar. Jeta e hershme Ora ka lindur në Prishtinë, në Provincën Jugosllave e Kosovës (Kosova e sotme),[4] nga prindër shqiptarë. Nëna e saj, Vera (e lindur Vera Bajraktari), është psikiatre dhe babai i saj, Besnik Sahatçiu, është ekonomist e pronar kafeneje.[5][6][7] Ora ka një vëlla më të vogël, Don, dhe një motër më të madhe, Elena, e cila është gjithashtu pjesë e ekipit të saj të menaxhimit.[8] Ajo ka lindur si Rita Sahatçiu, mbiemri rrjedh nga fjala turke saatçi që do të thotë "orëndreqës", por prindërit e saj më vonë e shtuan Ora (do të thotë "koha" në gjuhën shqipe) në mënyrë që të mund të shqiptohet lehtë. Familja e saj u largua nga Kosova për arsye politike, për shkak të persekutimit të shqiptarëve etnikë të filluar me shpërbërjen e Jugosllavisë.[10] Ata u zhvendosën në Londër, Angli në vitin 1991, kur ajo ishte njëvjecare.[5] Ajo u rrit pranë rrugës "Portobello" në Londrën Veriore dhe mori pjesë në St. Cuthbert me shkollën fillore "St Matthias" në Earls Court, pas së cilës u diplomua nga një shkollë e arteve të interpretimit, Sylvia Young School Theatre. Ajo filloi të këndojë në moshë të re. Karriera muzikore 2007-2010: Fillimet e karrierës Ora në Prishtinë, Kosovë gjatë filmimit të videoklipit "Shine Ya Light" në shtator të vitit 2012. Ora filloi të performonte në sesionet e hapura të muzikës në Londër dhe, herë pas here, në lokalin e atit të saj.[13] Në vitin 2007, Ora kishte paraqitjen e saj të parë të muzikës, kur ajo u shfaq në rrugën "Craig David" titulluar "Awkward" dhe pastaj përsëri në 2008 në Where's Your Love, duke shfaqur Tinchy Stryder. Në të dyja pjesët ajo nuk u kreditua zyrtarisht. Ajo u paraqit në dy këngë të albumit të James Morrison, Songs for You, Truths for Me, si vokaliste mbështetëse. Në vitin 2008, ajo provoi për Eurovision: Your Country Needs You për BBC pë t'u bërë garuesja britanike për Festivalin Evropian i Këngës 2009 dhe u kualifikua, por më vonë u tërhoq nga konkurrenca pas disa episodeve pasi ajo "nuk u ndie gati" dhe mendoi "ajo sfidë nuk ishte për të"[15]. Menaxheria e saj, Sarah Stennett (e cila gjithashtu punoi me Ellie Goulding, Jessie J dhe Conor Maynard), më vonë i tha HitQuarters se Ora kishte hyrë në konkurs, sepse në atë kohë ajo ndieu se ishte shansi i saj i vetëm për të gjetur sukses.[16] Stennett e siguroi atë se performanca në Eurovizion do të pengonte më shumë se sa të ndihmonte shanset e saj për ta bërë atë si një artiste solo. Më pas, Stennett-i mori në kontakt grupin amerikan (Roc Nation) dhe i foli atyre për Orën. Ajo nënshkroi një marrëveshje regjistrimi dhe një marrëveshje botuese me Roc Nation në dhjetor të vitit 2008 dhe ishte një nga sinjalet e tyre të para. Ajo u shfaq në videon e Jay-Z për Young Forever (2009) dhe videon e Drake, Over (2010). Pasi u nënshkrua, Ora regjistroi një album dhe donte ta publikonte atë, por grupi i saj e kundërshtoi atë dhe ajo filloi të punonte në materiale të tjera për albumin e saj debutues. 2011-2013: Përparime dhe Ora Rita Ora, 2012. Gjatë vitit 2011, Ora publikoi disa kovera (interpretim kënge të autorëve të tjerë) dhe video për të punuar në albumin e saj debutues në YouTube.[21] Videot tërhoqën vëmendjen e DJ Fresh-it, i cili në atë kohë po kërkonte një vokaliste femër për këngën e tij Hot Right Now. [22] Ora u paraqit më 12 shkurt 2012, duke debutuar në numrin një në listën e tekeve në Mbretërinë e Bashkuar.[23] Gjatë muajit shkurt 2012, Ora hapte koncertet e Mbretërisë së Bashkuar në turin "Drake's Club Paradise Tour". Kënga e saj e parë, veçmas nga albumi i saj debutues, "R.I.P." (duke shfaqur Tinie Tempah), u lëshua më 6 maj 2012. [24] Prodhuar nga Chase & Status, kënga debutoi në krye të listës së tekeve në Mbretërine e BashkuarMë 12 gusht 2012, How We Do (Party) u lirua dhe u rendit e para në Mbretëri të Bashkuar dhe Irlandë. Ishte numri i dytë në Mbretërinë e Bashkuar si një artist solo dhe i treti në vitin 2012. Ndërsa mbështeste Coldplay në Mylo Xyloto Tour, ajo më vonë njoftoi se albumi i saj debutues do të titullohej Ora. Albumi u lëshua më 27 gusht 2012 në Evropë dhe Oqeani, dhe debutoi në krye të listës së albumeve në Mbretërinë e Bashkuar.[1] Ora u propozua për Artistin më të Mirë të Ri, Artisti i Artë dhe Akti më i Mirë në Mbretërinë e Bashkuar / Irlandë në MTV Europe Music Awards 2012. Në shtator 2012, u njoftua se Ora do të ishte akti i hapjes në koncertet e Mbretërisë së Bashkuar nga Euphoria Tour e Usherit që do të fillonte në janar 2012. Përfundimisht, turneu u shty për shkak të angazhimeve profesionale dhe personale të Usherit. Nga 23 deri në 30 tetor 2012, Ora filloi turneun e saj të parë, Ora Tour, një turne minikoncertesh në SHBA. Shine Ya Light, e lëshuar më 4 nëntor 2012, u rendit e katërta nga teket e Orës që kanë arritur të paktën pozicionin e dhjetë në listat e Mbretërisë së Bashkuar. Më 28 nëntor 2012, Ora u ftua si mysafire speciale në koncertin e mbajtur në Tiranë, Shqipëri për 100-Vjetorin e Pavarësisë.[31] Ora filloi turneun e saj të parë në Mbretërinë e Bashkuar, Radioactive Tour, në janar të vitit 2013, për të mbështetur albumin e saj debutues. Ajo u emërua për tri çmime në Brit Awards 2013, duke përfshirë Brit Award for British Breakthrough Act. Ndarja nga Roc Nation dhe projektet të reja Rita Ora duke kënduar në mars 2013. Në janar 2013, Ora njoftoi se albumi i saj i dytë do të ishte më i qartë dhe do të kishte më shumë drejtim se sa i pari Më 26 shkurt 2013, ajo njoftoi në Digital Spy se albumi i saj i dytë tregon një kënd të ndryshëm për një "vajzë të partive". Më 24 maj 2013, Ora ishte kryeakti në "New Music We Trust" në BBC Big Weekend i Radio 1.[36] Më 28 qershor 2013, Ora u paraqit në Fazën e Piramidës në Glastonbury Më 18 maj 2014, kënga I Will Never Let You Down debutoi në numrin një në listën e Mbretërisë së Bashkuar. Në korrik të vitit 2014, Ora u paraqit me titullin "Black Widow", një bashkëpunim me Iggy Azalea, e cila arriti numrin katër në Britani të Madhe dhe u bë kënga e parë e Orës e cila hyri në listën Billboard Hot 100, duke arritur numrin tre Më 14 dhjetor 2014, Ora u shfaq në emisionin televiziv Christmas in Washington, filmuar në Muzeun e Ndërtimit Kombëtar. Më 22 shkurt 2015, në 87th Academy Awards, ajo realizoi këngën Grateful të nominuar për Akademinë, e cila shfaqet në filmin Beyond the Lights Më 28 qershor 2015, Ora lëshoi këngën Poison, e cila debutoi në numrin tre në listën e Mbretërisë së Bashkuar. Në dhjetor 2015, Ora ngriti një padi kundër Rock Nation, duke kërkuar lirimin nga kompania dhe duke cituar se kontrata që ajo nënshkroi në 2008 ishte "e pazbatueshme", për shkak të "rregullit shtatëvjeçar" të Kalifornisë. Ankimimi pohonte se ajo "lejohet të lëshojë një album pavarësisht krijimit të dokumenteve të shumta shtesë për lirimin" dhe se marrëdhënia e saj me Roc Nation-in ishte "e dëmtuar në mënyrë të pakthyeshme".[42][43] Ankimimi i saj gjithashtu vuri në dukje një shkelje të kontratës, duke raportuar se Roc Nation-i shkeli marrëveshjen e regjistrimit duke marrë një komision prej njëzet përqind të të ardhurave të saj.[44] Në janar të vitit 2016, Roc Nation-i ngriti një kundërpadi kundër Orës për shkeljen e kontratës së regjistrimit në Nju Jork.[45] Ata arritën një zgjidhje në maj 2016. Në qershor të vitit 2016, u raportua se ajo nënshkroi një marrëveshje të re rregjistrimi me Atlantic Records-in Më 3 shtator 2016, ajo u shfaq në një koncert në Bazilikën e Shën Palit jashtë mureve, në Romë, në vigjilje për kanonizimin e Nënë Terezës, së bashku me artistë të tjerë shqiptarë, të shoqëruar nga Orkestra Filarmonike e Kosovës. Phoenix Më 26 maj 2017, Ora lëshoi këngën e saj të parë teke në pothuajse dy vjet, e titulluar Your Song, e cila arriti numrin shtatë në Mbretërinë e Bashkuar. Kënga shërbeu si krye-teke nga albumi i dytë në studio të Orës, pasi përpjekjet e mëparshme në regjistrimin e saj të dytë humbën në padinë e saj kundër etiketës Roc Nation.Ora u shfaq në Big Weekend të BBC Radio-s më 28 maj 2017. Në tetor të 2017, Ora lëshoi teken e dytë Anywhere e cila arriti numrin dy duke u bërë e njëmbëdhjeta nga këngët e saj të cilat kanë arritur të paktën pozicionin e dhjetë në listat e Mbretërisë së Bashkuar.]. Në janar 2018, Liam Payne dhe Ora lëshuan këngën For You, nga fonogramja e filmit Fifty Shades Freed, në të cilën Ora merr pjesë si aktore.[54] Në maj, Ora lëshoi këngën, "Girls", duke shfaqur vetëm këngëtare femra, Cardi B, Charli XCX dhe Bebe Rexha. Më 18 shtator 2018, Ora njoftoi se albumi i saj i dytë në studio do të titullohej Phoenix dhe u lëshua më 23 nëntor. Më 21 shtator, ajo lëshoi teken e katërt të albumit, Let You Love Me.[55] Kënga arriti numrin katër në Britani të Madhe, duke u bërë e trembëdhjeta nga këngët e saj të cilat kanë arritur të paktën pozicionin e dhjetë në listat e Mbretërisë së Bashkuar, duke thyer kështu një rekord prej 30 vjetësh për shumicën e 10 këngëve të para nga një artist solo femër britanik (të mbajtur më parë së bashku nga Shirley Bassey dhe Petula Clark).[3] Më 29 tetor, ajo njoftoi datat e turneut për albumin në Evropë, Azi dhe Oqeani nga 1 marsi deri më 29 maj 2019.[56] Ndërmarrje të tjera Aktrimi Shfaqja në një episod të serialit dramatik britanik, The Brief, ishte roli i saj i parë televiziv, në moshën 13-vjeçare. Pak kohë më pas, ajo u shfaq në filmin britanik, Spivs (2004), duke luajtur si një emigrante shqiptare dhe duke folur shqip në të gjithë filmin.[57] Në 2013-ën, Ora u shfaq si një yll mysafir në 90210, si dhe u shfaq si një thirrës gare në filmin Fast & Furious 6. [57] Në prill të vitit 2014, Ora u shfaq bashkë me yllin pop të Koresë, Hyuna, në një episod të Funny or Die të quajtur "Girl, You Walk Better" Në 2015, ajo luajti motrën e Christian Grey-it, Mia, në adaptimin e filmit – romanin e ndarjes, Pesëdhjetë hije të Grey-it.[59][60] Ora fillimisht iu afrua prodhimit duke shpresuar të kontribuonte në fonogramin e filmit dhe në vend të kësaj u kërkua të provonte për rolin e Mia Gray-it nga drejtori i filmit, Sam Taylor-Johnson.[61][62] Ajo përsëriti rolin e saj si Mia në dy vazhdimet e filmit. Përkrahjet Në vitin 2010, Ora u paraqit në një fushatë komerciale për kufjet Skullcandy.[63] Ajo, po ashtu, u shfaq në dy fushata te Calvin Klein, në 2010 dhe 2011.[64][65] Në vitin 2013, ajo ishte fytyra e markës italiane sneaker, Superga, dhe fytyra e re e "Material Girl", një linjë veshjesh e projektuar nga Madonna.[66] Në shtator 2013, marka kozmetike, Rimmel, njoftoi bashkëpunimin e tyre me Orën për koleksionet e grimcave.[67][68] Ajo ishte fytyra e dy koleksioneve të Donna Karan 2014, mbledhjes së Resortit dhe koleksionit të vjeshtës / dimrit.] Ajo është gjithashtu fytyra e aromës së etiketës, DKNY My NY, e frymëzuar nga New York City.[72] Në mars të vitit 2014, Ora ishte një nga anëtarët e përzgjedhur të fushatës "Zonja Kryesuese" e Marks & Spencer-it.Më vonë në vitin 2014, ajo u shfaq si fytyra e fushatës së Vjeshtës / Dimrit Roberto Cavalli. Në vitin 2015, ajo u shfaq në fushatat reklamuese të Coca-Cola-s dhe Samsung Galaxy S6. Pergatiti Dr. Liliana Pere
- Trupi i njeriut njè makinè e pèrkryer.
Trupi i njeriut. 1: numri i eshtrave: 206 2: numri i muskujve: 639 3: numri i veshkave: 2 4: numri i dhëmbëve të qumështit: 20 5: numri i brinjëve: 24 (12 par) 6: numri i dhomës së zemrës: 4 7: arteria më e madhe: aorta 8: presioni normal i gjakut: 120/80 mmhg 9: Gjaku Ph: 7.4 10: numri i rruazave në shpinë: 33 11: numri i rruazave në qafë: 7 12: numri i eshtrave në veshin e mesëm: 6 13: numri i eshtrave në fytyrë: 14 14: numri i eshtrave në kafkë: 22 15: numri i eshtrave në gjoks: 25 16: numri i eshtrave në krahët e saj: 6 17: numri i muskujve në krahun e njeriut: 72 18: numri i bombave në zemër: 2 19: organi më i madh: lëkure 20: gjëndër më e madhe: mëlçi 21: qelizë më e madhe: vezë femër 22: qeliza më e vogël: spermatozoon 23: kockë më e vogël: kllapa e veshit të mesëm 24: organ i parë i transplantuar: Rene 25: gjatësia e mesme e zorrëve të holla: 7 M 26: gjatësia mesatare e zorrëve të mëdha: 1.5 m 27: pesha mesatare e foshnjës së porsalindur: 3 kg 28: norma e rrahjes në një minutë: 72 herë 29: temperatura normale e trupit: 37 C ° (98.4 F °) 30: vëllimi mesatar i gjakut: 4 deri në 5 litra 31: jetëgjatësia e qelizave të kuqe të gjakut: 120 ditë 32: jetëgjatësia e qelizave të bardha të gjakut: 10 deri në 15 ditë 33: periudha e shtatëzënësisë: 280 ditë (40 javë) 34: numri i kockave në këmbë njerëzore: 33 35: numri i eshtrave në secilën dore: 8 36: numri i eshtrave në dorë: 27 37: gjëndër më e madhe endokrine: tiroide 38: organ më i madh limfatik: shpretkë 40: kockë më e madhe dhe më e fortë: femuri 41: muskul më i vogël: Stapedius (veshi i mesëm) 41: numri kromozom: 46 (23 par) 42: numri i eshtrave fëmija i porsalindur: 306 43: viskoziteti i gjakut: 4.5 deri 5.5 44: grupi i gjakut të dhuruesve universal: o 45: grupi gjaku i marrësit universal: AB 46: qelizë kryesore e bardhë e gjakut: monocitet 47: qelizë e bardhë e gjakut më e vogël: limfocitet 48: Rritja e numrit të qelizave të kuqe të gjakut quhet: polycythemia 49: banka e gjakut në trup është: shpretka 50: lumi i jetës quhet: gjaku 51: Niveli normal i kolesterolit në gjak: 100 mg / DL 52: pjesë e lëngshme e gjakut është: plazma Një makinë e projektuar në mënyrë të përkryer që ju lejon të shijoni këtë aventurë të quajtur jetë. Kujdesuni për veten. Mos e dëmtoni me vese dhe teprime.
- A mund të rikthehet fluturimi për pasagjerët me avionë supersonikë?
A do të mundet udhëtimi supersonik për pasagjerët të bëhet sërish një realitet i përditshëm? Një aeroplan për udhëtimin e pasagjerëve i kompanisë amerikane Boom Supersonic mund të arrijë një ditë të zëvendësojë aeroplanin supersonik Concorde, që u tërhoq nga tregu. https://www.zeriamerikes.com/a/7775410.html Aeroplani Concorde bëri fluturimin e tij të fundit në nëntor 2003. Ky avion për udhëtimin e pasagjerëve ishte një revolucion për aviacionin, duke e përshkuar distancën mes dy anëve të Atlantikut me shpejtësi dy herë më të madhe se shpejtësia e zërit dhe duke e përgjysmuar kohën e udhëtimit krahasuar me avionët e tjerë të linjave ajrore. Por për shkak të kërkesës së ulët, çmimeve të larta të biletave dhe një aksidenti në vitin 2000, avioni u nxor nga përdorimi nga dy kompanitë ajrore Air France dhe British Airways. Tashmë pas gati dy dekadash nga fluturimi i fundit i avionit Concorde, firma amerikane Boom Supersonic thotë se ka ardhur koha për të rikthyer udhëtimin ajror supersonik. Me avionin e tyre “Overture”, kompania synon të arrijë shpejtësi prej 1.7 Mach, me deri në 80 pasagjerë në bord dhe distanca mbi 6800 kilometra. “Avioni Concorde ishte vërtet arritje për vitet 1960, madje shumë i avancuar për atë kohë. Por problemi i madh ishte çmimi i shtrenjtë i udhëtimit. 20 mijë dollarë për një biletë nuk është një çmim i arsyeshëm. Por 60 vite më vonë, ne tashmë kemi materiale më të mira, aerodinamikë më të mirë, motorë më efikasë; të gjitha pjesët elektronike janë bërë më të lehta dhe më të mira. Kështu që mund të ndërtojmë një avion supersonik të gjeneratës së re që është me kosto më të arsyeshme dhe që mund të bëjë më shumë fluturime”, thotë Blake Scholl, drejtor ekzekutiv në kompaninë “Boom Supersonic”. Në Panairin Ndërkombëtar të Aviacionit 2024, kompania paraqiti kabinën e re për pilotët, si dhe njoftoi përparim në lidhje me motorin supersonik për avionin e ri “Overture”. Ndër opsionet e reja është realiteti i shtuar, që u ofron pilotëve fushëpamje të plotë, pa patur nevojë për uljen e majës së avionit, siç veprohej me avionin Concorde. Ka gjithashtu ekranë të mëdhenj me prekje dhe paisje më të thjeshta kontrolli. “Kemi arritur progres për motorin supersonik, të quajtur ‘Symphony’. Po bëjmë provat për motorin dhe synojmë të fillojmë prodhimin e gjerë pas 18 muajsh. Kemi marrë që tani porosi për blerje të avionit ‘Overture’, nga kompani si United Airlines, American Airlines, Japan Airlines. Kur bisedojmë me pasagjerët, nga të gjithë dëgjojmë se dëshirojnë fluturime më të shpejta. Pra avionët supersonikë do të jenë thelbësorë për të gjitha linjat ajrore”, thotë zoti Scholl. Analisti i aviacionit, Paul Beaver udhëtoi me avionin Concorde në vitin 2000 dhe është optimist për të ardhmen e një avioni të ri supersonik për udhëtimin e pasagjerëve. Ai thotë se do të jetë ndër të parët që do të provojë këtë lloj fluturimi, por se gjithçka do të varet nga ekonomia dhe se sa tërheqës për tregun do të jetë ky lloj udhëtimi. “E kuptoj se pati shumë njerëz që donin të fluturonin me avionin Concorde, nga Londra për në Nju Jork, pasi aty gjendet paraja. Janë njerëz që e vlerësojnë kohën e tyre dhe janë të gatshëm të paguajnë shuma të mëdha. Janë po ata që blejnë avionë privatë Gulfstream dhe që mund të duan të udhëtojnë me avionin supersonik, pasi koha për ta është para. Pra është një treg disi i veçantë dhe do të jetë interesante të shohim nëse kompania Boom dhe avioni Overture do t’ia dalin në këtë treg”, thotë zoti Beaver. Projekti për avionin supersonik ‘Overture’ u paraqit gjatë panairit Ndërkombëtar të aviacionit në Farnborough, të Anglisë dhe ishte i disponueshëm për vizitorët gjatë periudhës 22-26 korrik. Kompania synon që ky avion të futet në përdorim deri në vitin 2029.
- Festivali i 63-të i Këngës në RTSH, nga 85 krijime muzikore përzgjidhen 30 këngë në konkurrim
Festivali i 63-të i Këngës në RTSH, nga 85 krijime muzikore përzgjidhen 30 këngë në konkurrim Festivali i 63-të i Këngës në RTSH, nga 85 krijime muzikore përzgjidhen 30 këngë në konkurrim Nga Julia Vrapi Festivali i Këngës në Radio Televizionin Shqiptar këtë vit ka në konkurrim 30 këngë. Festivali i Këngës në RTSH vjen në edicionin e tij të 63-të dhe në skenë pritet të ngjiten Elvana Gjata, Devis Xherahu, Gjergj Kaçinari, grupi “Djemtë e detit”, etj, ku do të jetë sërish rikthimi i këngëtarit Mal Retkoceri, që ishte dhe fitues i edicionit të 62-të që u zhvillua në dhjetor 2023. Lista me këngëtarët që do të jenë pjesë e Festivalit të Këngës në RTSH u publikua një ditë më parë. Komisioni Përzgjedhës për Kualifikimin e Këngëve pjesëmarrëse në Festivalin e 63-të të Këngës në RTSH përzgjodhi 30 këngët për këtë edicionin, që do të zhvillohet në muajin dhjetor këtë vit. “Komisioni i përbërë nga profesionistë të fushës së muzikës dhe të letrave, pasi dëgjuan e analizuan 85 krijime muzikore, që mbërritën në Radiotelevizionin Shqiptar konform rregullores së festivalit, kanë vendosur unanimisht të shpallin 30 këngët që do të jenë pretendente për çmimet e këtij festivali, pa diskutim edhe pretendente për të përfaqësuar Shqipërinë në Eurovizion”, thuhet për përzgjedhjen e këngëve në faqen “Eurovision Albania”, ku është publikuar dhe lista e këngëtarëve që do të garojnë në edicionin e 63-të. Në festival në konkurrim janë: Algert Sala, Alis Kallacej, Ardit Çuni, Devis Xherahu, Djemtë e Detit, Elvana Gjata, Endrik Beba, Epos Grup, Erma Mici, Frensi Revania, Gjergj Kaçinari, Gresa Gjocera, Jet Kejsi Jazxhi, Kleansa Susaj, Laurjan Ejlli ft. Adelina Corraj, Lorenc Hasrama, Luna Çausholli, Mal Retkoceri, Martina Serreqi, Mihallaq Andrea, Nita Latifi, Olsi Bylyku, Orgesa Zaimi, Rea Nuhu, Ronaldo Mesuli, Santino De Bartolo, Shkodra Elektronike, Stine, Vesa Smolica. Festivali në RTSH Festivali i Këngës në RTSH këtë vit zhvillon edicionin e tij të 63-të, por këngëtarja Elhaida Dani u prezantua disa muaj më parë si drejtore artistike. Për pjesëmarrjen në garën seleksionuese të Festivalit të 63- të të Këngës në RTSH më parë u njoftua se krijimet (këngët) duhet të dorëzoheshin në e-mailin zyrtar të festivalit në datat 27- 28 dhe 29 shtator, ku ndër të tjera kompozitorit i lejohej që të prezantonte në festival vetëm 1këngë. Festivali organizohet në çdo fund viti në Pallatin e Kongreseve në Tiranë, ku në të marrin pjesë këngëtarë të rinj dhe këngëtarë të afirmuar. Mal Retkoceri u shpall fitues i çmimit të parë nga juria në Festivalin e 62 të Këngës në RTSH me këngën “Çmendur”, ndërsa Besa Kokëdhima përfaqësoi Shqipërinë në “Eurovision 2024” me këngën “Zemrën n’dorë”. Ky përfaqësim erdhi pasi mori votat e publikut për të përfaqësuar vendin tonë në edicionin e 68-të të “Eurovision” që u mbajt në Malmo të Suedisë. Festivali i Këngës në RTSH zhvillohet përgjatë disa netëve për publikun. Festivali i Këngës në RTSH është një garë vjetore muzikore në Shqipëri e organizuar nga transmetuesi publik, Radio Televizioni Shqiptar (RTSH). I transmetuar çdo vit që prej inaugurimit në 1962, festivali ka përcaktuar përfaqësuesin shqiptar në “Eurovision” që nga viti 2004.
- Baleti “Bukuroshja e Fjetur” me muzikën e Çajkovskit sjell në skenën tonë edhe balerinët e Teatrit të Varnës
Baleti “Bukuroshja e Fjetur” me muzikën e Çajkovskit sjell në skenën tonë edhe balerinët e Teatrit të Varnës Nga Julia Vrapi Baleti klasik “Bukuroshja e Fjetur” me muzikën e Çajkovksit do të vijë në skenën e Teatrit Kombëtar të Operës dhe Baletit. Baleti vjen në skenën tonë si një bashkëpunim mes TKOB-së dhe Teatrit të Varnës Bullgari. Përralla magjike e “Bukuroshes së Fjetur” do të rrëfehet përmes siluetave në TKOB. Baleti klasik “Bukuroshja e Fjetur” na rikthen në botën e përrallave, aty ku dashuria dhe besimi triumfojnë mbi të keqen. Teatri Kombëtar i Operës dhe Baletit thotë se me këtë shfaqje të pranishmit do të përjetojnë një botë të magjishme. “Me muzikën e pavdekshme të Tchaikovskit dhe një koreografi mahnitëse, kjo shfaqje, e cila sjell në skenën shqiptare balerinët e Teatrit të Varnës, ju fton të përjetoni një botë të magjishme plot princa, princesha dhe magjistarë! Bashkëpunimi me Teatrin e Varnës, një risi e frytshme e kalendarit artistik 2023, vazhdon të përqafohet edhe gjatë vitit 2024, duke sjellë shkëmbime të suksesshme artistësh dhe produksionesh”, thuhet nga Teatri Kombëtar i Operës dhe Baletit (TKOB) për baletin që do të jetë në skenë më 13 tetor ora 20:00 në mbrëmje. Historia flet për princeshë Aurorën, e cila është e mallkuar të shpojë gishtin në një makinë tjerrëse dhe të flejë për 100 vjet. Kjo zgjat derisa të zgjohet nga puthja e një princi. Ata martohen në fund të baletit dhe me fluturime, numra të bukur muzikorë. Lufta e përjetshme midis së mirës dhe së keqes, përralla klasike e baletit “Bukuroshja e fjetur” nga Pyotr Ilyich Tchaikovsky ka kënaqur audiencën në skenat më të mëdha në botë. Fillimisht i performuar në vitin 1890 në Shën Petërburg, Rusi dhe bazuar në përrallën e Charles Perraults “Bukuroshja e fjetur në pyll”. Pjetër Iljiç Çajkovskij (7 Maj 1840 -6 Nëntor 1893) ishte një kompozitor i madh rus i erës romantike si edhe dirigjent dhe pedagog. Bashkëpunimi mes dy teatrove Në nëntor të vitit 2022 drejtoresha e përgjithshme e Teatrit Kombëtar të Operës, Baletit dhe Ansamblit Popullor Abigeila Voshtina, mirëpriti drejtoreshën e Përgjithshme të Qendrës së Produksionit të Teatrit dhe Muzikës të Varnës së Bullgarisë, znj. Daniela Dimova për të sjellë jo vetëm në Shqipëri, por edhe në Kosovë, shfaqjen unike “Aida” të Giuseppe Verdi-it, me kostumografi, skenografi dhe regji të kolosit operistik, Gian Franco Zeffirelli. “Nisi kështu një bashkëpunim afatgjatë për të ndërkombëtarizuar vlerat tona artistike shqiptare”, shprehej drejtoresha Voshtina më parë. Në vijim të bashkëpunimeve, asistent-regjisorja e operës “Aida”, Ada Gurra shkoi në Varna për të përgatitur dy kaste artistësh, të cilët interpretuan tingujt Verdian, me regji, skenografi dhe kostumografi të të madhit Franco Zeffirelli. Opera e cila në Shqipëri u mirëprit nga publiku vijoi edhe në Bullgari, ku pjesë e saj ishin dhe solistë të Teatrit Kombëtar të Operës dhe Baletit.
- Ditët e librit arbëresh rikthehet me fokus të veçantë te veshja e gruas arbëresh
Ditët e librit arbëresh rikthehet me fokus të veçantë te veshja e gruas arbëresh Qendra e Studimeve dhe Publikimeve për Arbëreshët (QSPA) organizon edicionin e dytë të veprimtarisë “Ditët e librit arbëresh”, që do të zhvillohet më 30 shtator në sallën “Abret” të Hotel Tirana International. Aktiviteti, që nis në orën 10:00, do të jetë i përqendruar këtë vit tek një prej simboleve më të rëndësishme të kulturës arbëreshe – kostumi tradicional i grave. Nën temën “Studimet antropologjike dhe dijebërja artizanale e veshjes së gruas arbëreshe”, ngjarja do të mbledhë për dy ditë akademikë dhe studiues të njohur ndërkombëtarë. Ndër personalitetet kryesore të pranishme është antropologu italian Mario Bolognari, i cili do të ofrojë një analizë të thellë mbi veshjen tradicionale si një element identiteti për komunitetin arbëresh. Pjesë e veçantë e aktivitetit do të jetë një ekspozitë unike e kostumeve autentike arbëreshe, mbi 100-vjeçare, që për herë të parë vijnë në Shqipëri. Këto veshje, të punuara me teknika artizanale të trashëguara nga brezi në brez, janë dëshmi e rëndësishme e ruajtjes së traditave kulturore të këtij komuniteti për më shumë se 500 vite. Eventi pritet të ofrojë një platformë të vlefshme për diskutime mbi trashëgiminë kulturore arbëreshe, me një fokus të veçantë mbi ruajtjen dhe promovimin e vlerave të saj në ditët e sotme. Programi i plotë këtu Programi i Edicionit II Ditët e librit arbëresh Kush janë të ftuarit e këtij edicioni: Prof. Mario BOLOGNARI, antropolog kulturor i njohur në botën akademike italiane e më gjerë me studimet e tij në këtë fushë, ku arbëreshët kanë zënë një vend të rëndësishëm në studimet e tij. Bolognari ka një karrierë të gjatë akademike si profesor i Antropologjisë Kulturore në Universitetin e Mesinës, ku ka drejtuar Departamentin e Qytetërimeve të Lashta dhe Moderne duke filluar nga viti 2014 deri në 2018. Ai gjithashtu ka dhënë mësim në Universitetet e Padovës, Kalabrisë dhe Katania-s. Nga 2012, është Drejtor i Revistës shkencore online “Humanities. Rivista di storia, geografia, antropologia e sociologia”. Nga viti 2012, Bolognari ka mbajtur rolin e Drejtorit të revistës “Etnoantropologia” dhe nga viti 2015 deri në vitin 2017 atë të Presidentit Kombëtar të AISEA (Shoqata Italiane e Shkencave Etnoantropologjike). Nga viti 2008 është anëtar i komitetit shkencor të revistës “Il Maurolico. Giornale di Storia Scienze Lettere e Arte”; nga viti 2016 është pjesë e komitetit shkencor të serisë “Orizzonti di senso. Studi di storia, filosofia e diritto” botim i Shtëpisë botuese Aracne; nga viti 2022 drejton serinë “Antropologia e violenza” të shtëpisë botuese La Città del Sole. Bolognari është autor i njëqind e pesëdhjetë botimeve, duke përfshirë monografi, artikuj, ese dhe artikuj në anglisht dhe ka realizuar gjashtë dokumentarë me interes etno-antropologjik. Kërkimet e tij etnografike janë fokusuar në komunitetet arbëreshe të Kalabrisë, në emigrantët italianë në Kanada dhe Venezuelë, në Haida të Kolumbisë Britanike dhe në Arsi-Oromo të fshatit Shala, Etiopi. Së fundmi, ai i është përkushtuar studimit të identitetit sicilian, temë e botimeve të tij të fundit. Carmine Giacomo STAMILE, mësues arbëresh, kultor dhe autor i librave të shumtë kushtuar traditave dhe kulturës arbëreshe. Ai është krijuesi dhe kuratori i Muzeut Etnografik Arbëresh të Cerzeto (San Giacomo) në Kalabri, një nga muzetë më të pasur dhe më të kompletuar arbëresh. Koleksionist i këngëve popullore arbëreshe, ai ka shkruar dhe botuar disa vepra për këngën, traditat dhe kulturën arbëreshe, duke përfshirë tekste të Frangjisk Anton Santorit, si “Vjeshta popullore” (Këngë popullore, 2013). Stamile ka shkruar tekste të ndryshme për mësimin e gjuhës arbëreshe në shkollat fillore, të cilat u prezantuan në edicionin e parë të “Ditët e Librit Arbëresh”, organizuar nga QSPA në Tiranë nga data 21 deri më 23 nëntor 2022. Stamile ka botuar edhe ese për mësimin e gjuhës arbëreshe dhe vazhdon të mbajë kurse mësimore për të gjitha moshat. Mirela BUDA, artizane e kostumeve origjinale arbëreshe. E lindur në Tiranë më 18 shtator 1973, ajo u transferua në Itali në vitin 1994, duke u vendosur në bashkinë e San Giorgio Albanese/Kalabri. Pasioni i saj për kostumet arbëreshe u shfaq në vitin 1996 dhe me kalimin e kohës, ajo arriti të ndërtojë një rrjet kontaktesh, duke fituar njohjen dhe vlerësimin e komunitetit italo-shqiptar për angazhimin e saj në ruajtjen dhe promovimin e veshjeve shqiptare. Në vitin 2017, ajo promovoi krijimin e grupit të fëmijëve “Henza e re” në San Giorgio Albanese. Buda ka marrë pjesë në Festivalin e Kostumeve Arbëreshe të Vaccarizzo Albanese më 1 gusht 2022 dhe në paradën e 16 korrikut 2023, me rastin e takimit mes komuniteteve arbëreshe të Kalabrisë ku ishte i pranishëm dhe Presidentit i Shqipërisë z. Bajram Begaj. Ka qenë pjesë e jurisë në “Festivalin e Këngës Arbëreshe” në gusht 2021 dhe ka marrë pjesë në manifestimin “550 vjet nga vdekja e Skënderbekut” në Kepin e Rodonit, Shqipëri, më 1 maj 2018. Buda ka marrë pjesë në “Festivalin e Këngës Arbëreshe”, i San Demetrio Corone-s, gusht 2024. Aktualisht, krahas përgatitjes së krijimit të Shoqatës “Gjitonia e re”, ajo është në pritje të një konkursi rajonal për krijimin e një laboratori rrobaqepësie, me qëllim ofrimin e kurseve të trajnimit të dedikuara ekskluzivisht për krijimin e veshjeve shqiptare. Elisabeth D’ELIA, lindur në Kozencë më 19 qershor 1982, që në moshë të re ajo ka treguar një pasion të madh për artin dhe një talent të natyrshëm për vizatimin. Ky interes u nxit më tej nga mësimet e rrobaqepsisë dhe të qëndistarisë prej gjyshes së saj nga babai dhe nga tradita e veshjes së grave arbëreshe, llambadhori. Me kalimin e kohës, duke u specializuar në qëndisjen e rrobave të vjetra me ar, ajo ka ndjekur kurse dhe ka marrë mësime nga mjeshtra të njohur spanjollë dhe italianë të qëndisjes së artit sakral. D’Elia pati mundësinë të studionte teknikat e vjetra të qëndistarisë së lashtë dhe të hulumtonte mbi materialet e çmuara, si fijet e holla të arit, të përdorura jo vetëm në veshjet tradicionale, por edhe në qëndisjet dhe në uniformat ushtarake. Aktualisht punon në sektorin administrativ të një kompanie private në San Giacomo. Rosangela PALMIERI, lindur në Taranto më 15 mars 1962, është bashkëpunëtore e Bashkisë së San Paolo Albanese. Nga viti 2004 e deri më sot ajo ka zhvilluar aktivitete bashkëpunuese për Bashkinë, pasi ka fituar konkursin e shpallur nga Institucioni si operatore e Sporteleve gjuhësore. Ndër detyrat e saj kryesore janë tutoriati i studentëve që i drejtohen Muzeut të Kulturës Arbëreshe për kërkime studimore dhe menaxhimi i vazhdueshëm e i qendrueshëm i Muzeut të Kulturës Arbëreshe në San Paolo Albanese dhe i Bibliotekës së Specializuar për Albanofoninë. Palmieri ka mbajtur kumtesa mbi kulturën e San Paolo Albanese në konferenca të ndryshme si ajo në Val Resia dhe në Valle dell’ Amendolea, me rastin e prezantimit të librit fotografik të Santino Amedeo “Tre vallate tre culture“, dhe në konferencën “Le culture dell’anno Mille sulla lavorazione della ginestra”. Gjithashtu, ajo ka marrë pjesë si tutor në projektin “Kurse Trajnimi për Guida Muzeale” financuar në zbatim të ligjit 482/99. Palmieri ka shkruar artikuj për revistën “Rilindasi” mbi ritin bizantin dhe artin ikonografik. Ka qenë anëtare e grupit të punës për projektin “ArtePollino”, krijuar nga Rajoni i Bazilikatës në bashkëpunim me Ministrinë e Trashëgimisë dhe Aktiviteteve Kulturore, Ministrinë e Zhvillimit Ekonomik dhe me Fondacionin “La Biennale di Venezia”. Gjithashtu ajo ka qenë pjesë ndihmëse dhe mbështetëse e realizimit televiziv për Geo&Geo, krijuar nga Alessandro Turci dhe Federica Miglio, në ciklin e përpunimit të gjineshtrës, etj. Teresana FERRARA, lindur në Taranto më 16 shkurt 1966, prej 16 shkurtit 2004 ka qenë bashkëpunëtore e Bashkisë të San Paolo Albanese. Që nga ajo kohë, ajo ka zhvilluar aktivitete të ndryshme, duke përfshirë tutoriatin e studentëve që i drejtohen Muzeut të Kulturës Arbëreshe për kërkime studimore. Ajo i dedikohet me përkushtim drejtimit të vazhdueshëm të Muzeut të Kulturës Arbëreshe në San Paolo Albanese dhe të Bibliotekës së Specializuar për Albanofoninë. Ferrara ka marrë pjesë në ekspozita dhe evente të organizuara nga Muzeu i Kulturës Arbëreshe të San Paolo Albanese, ku kryen guida muzeale. Ajo gjithashtu ka kuruar ekspozita duke ofruar mbështetje për aktivitetet kulturore dhe edukative të institucionit, siç janë: “Procesi i përpunimit të gjineshtrës”; “Veshjet dhe kostumet arbëreshe të San Paolo Albanese”; “Objekte të kulturës materiale vendase”; ekspozita “Objekte nga kujtesa”; ekspozita “Zampogne”. Etiketakryesore Qendra e Studimeve dhe Publikimeve për Arbëreshët (QSPA) organizon edicionin e dytë të veprimtarisë “Ditët e librit arbëresh”, që do të zhvillohet më 30 shtator në sallën “Abret” të Hotel Tirana International. Aktiviteti, që nis në orën 10:00, do të jetë i përqendruar këtë vit tek një prej simboleve më të rëndësishme të kulturës arbëreshe – kostumi tradicional i grave. Nën temën “Studimet antropologjike dhe dijebërja artizanale e veshjes së gruas arbëreshe”, ngjarja do të mbledhë për dy ditë akademikë dhe studiues të njohur ndërkombëtarë. Ndër personalitetet kryesore të pranishme është antropologu italian Mario Bolognari, i cili do të ofrojë një analizë të thellë mbi veshjen tradicionale si një element identiteti për komunitetin arbëresh. Pjesë e veçantë e aktivitetit do të jetë një ekspozitë unike e kostumeve autentike arbëreshe, mbi 100-vjeçare, që për herë të parë vijnë në Shqipëri. Këto veshje, të punuara me teknika artizanale të trashëguara nga brezi në brez, janë dëshmi e rëndësishme e ruajtjes së traditave kulturore të këtij komuniteti për më shumë se 500 vite. Eventi pritet të ofrojë një platformë të vlefshme për diskutime mbi trashëgiminë kulturore arbëreshe, me një fokus të veçantë mbi ruajtjen dhe promovimin e vlerave të saj në ditët e sotme. Programi i plotë këtu Programi i Edicionit II Ditët e librit arbëresh Kush janë të ftuarit e këtij edicioni: Prof. Mario BOLOGNARI, antropolog kulturor i njohur në botën akademike italiane e më gjerë me studimet e tij në këtë fushë, ku arbëreshët kanë zënë një vend të rëndësishëm në studimet e tij. Bolognari ka një karrierë të gjatë akademike si profesor i Antropologjisë Kulturore në Universitetin e Mesinës, ku ka drejtuar Departamentin e Qytetërimeve të Lashta dhe Moderne duke filluar nga viti 2014 deri në 2018. Ai gjithashtu ka dhënë mësim në Universitetet e Padovës, Kalabrisë dhe Katania-s. Nga 2012, është Drejtor i Revistës shkencore online “Humanities. Rivista di storia, geografia, antropologia e sociologia”. Nga viti 2012, Bolognari ka mbajtur rolin e Drejtorit të revistës “Etnoantropologia” dhe nga viti 2015 deri në vitin 2017 atë të Presidentit Kombëtar të AISEA (Shoqata Italiane e Shkencave Etnoantropologjike). Nga viti 2008 është anëtar i komitetit shkencor të revistës “Il Maurolico. Giornale di Storia Scienze Lettere e Arte”; nga viti 2016 është pjesë e komitetit shkencor të serisë “Orizzonti di senso. Studi di storia, filosofia e diritto” botim i Shtëpisë botuese Aracne; nga viti 2022 drejton serinë “Antropologia e violenza” të shtëpisë botuese La Città del Sole. Bolognari është autor i njëqind e pesëdhjetë botimeve, duke përfshirë monografi, artikuj, ese dhe artikuj në anglisht dhe ka realizuar gjashtë dokumentarë me interes etno-antropologjik. Kërkimet e tij etnografike janë fokusuar në komunitetet arbëreshe të Kalabrisë, në emigrantët italianë në Kanada dhe Venezuelë, në Haida të Kolumbisë Britanike dhe në Arsi-Oromo të fshatit Shala, Etiopi. Së fundmi, ai i është përkushtuar studimit të identitetit sicilian, temë e botimeve të tij të fundit. Carmine Giacomo STAMILE, mësues arbëresh, kultor dhe autor i librave të shumtë kushtuar traditave dhe kulturës arbëreshe. Ai është krijuesi dhe kuratori i Muzeut Etnografik Arbëresh të Cerzeto (San Giacomo) në Kalabri, një nga muzetë më të pasur dhe më të kompletuar arbëresh. Koleksionist i këngëve popullore arbëreshe, ai ka shkruar dhe botuar disa vepra për këngën, traditat dhe kulturën arbëreshe, duke përfshirë tekste të Frangjisk Anton Santorit, si “Vjeshta popullore” (Këngë popullore, 2013). Stamile ka shkruar tekste të ndryshme për mësimin e gjuhës arbëreshe në shkollat fillore, të cilat u prezantuan në edicionin e parë të “Ditët e Librit Arbëresh”, organizuar nga QSPA në Tiranë nga data 21 deri më 23 nëntor 2022. Stamile ka botuar edhe ese për mësimin e gjuhës arbëreshe dhe vazhdon të mbajë kurse mësimore për të gjitha moshat. Mirela BUDA, artizane e kostumeve origjinale arbëreshe. E lindur në Tiranë më 18 shtator 1973, ajo u transferua në Itali në vitin 1994, duke u vendosur në bashkinë e San Giorgio Albanese/Kalabri. Pasioni i saj për kostumet arbëreshe u shfaq në vitin 1996 dhe me kalimin e kohës, ajo arriti të ndërtojë një rrjet kontaktesh, duke fituar njohjen dhe vlerësimin e komunitetit italo-shqiptar për angazhimin e saj në ruajtjen dhe promovimin e veshjeve shqiptare. Në vitin 2017, ajo promovoi krijimin e grupit të fëmijëve “Henza e re” në San Giorgio Albanese. Buda ka marrë pjesë në Festivalin e Kostumeve Arbëreshe të Vaccarizzo Albanese më 1 gusht 2022 dhe në paradën e 16 korrikut 2023, me rastin e takimit mes komuniteteve arbëreshe të Kalabrisë ku ishte i pranishëm dhe Presidentit i Shqipërisë z. Bajram Begaj. Ka qenë pjesë e jurisë në “Festivalin e Këngës Arbëreshe” në gusht 2021 dhe ka marrë pjesë në manifestimin “550 vjet nga vdekja e Skënderbekut” në Kepin e Rodonit, Shqipëri, më 1 maj 2018. Buda ka marrë pjesë në “Festivalin e Këngës Arbëreshe”, i San Demetrio Corone-s, gusht 2024. Aktualisht, krahas përgatitjes së krijimit të Shoqatës “Gjitonia e re”, ajo është në pritje të një konkursi rajonal për krijimin e një laboratori rrobaqepësie, me qëllim ofrimin e kurseve të trajnimit të dedikuara ekskluzivisht për krijimin e veshjeve shqiptare. Elisabeth D’ELIA, lindur në Kozencë më 19 qershor 1982, që në moshë të re ajo ka treguar një pasion të madh për artin dhe një talent të natyrshëm për vizatimin. Ky interes u nxit më tej nga mësimet e rrobaqepsisë dhe të qëndistarisë prej gjyshes së saj nga babai dhe nga tradita e veshjes së grave arbëreshe, llambadhori. Me kalimin e kohës, duke u specializuar në qëndisjen e rrobave të vjetra me ar, ajo ka ndjekur kurse dhe ka marrë mësime nga mjeshtra të njohur spanjollë dhe italianë të qëndisjes së artit sakral. D’Elia pati mundësinë të studionte teknikat e vjetra të qëndistarisë së lashtë dhe të hulumtonte mbi materialet e çmuara, si fijet e holla të arit, të përdorura jo vetëm në veshjet tradicionale, por edhe në qëndisjet dhe në uniformat ushtarake. Aktualisht punon në sektorin administrativ të një kompanie private në San Giacomo. Rosangela PALMIERI, lindur në Taranto më 15 mars 1962, është bashkëpunëtore e Bashkisë së San Paolo Albanese. Nga viti 2004 e deri më sot ajo ka zhvilluar aktivitete bashkëpunuese për Bashkinë, pasi ka fituar konkursin e shpallur nga Institucioni si operatore e Sporteleve gjuhësore. Ndër detyrat e saj kryesore janë tutoriati i studentëve që i drejtohen Muzeut të Kulturës Arbëreshe për kërkime studimore dhe menaxhimi i vazhdueshëm e i qendrueshëm i Muzeut të Kulturës Arbëreshe në San Paolo Albanese dhe i Bibliotekës së Specializuar për Albanofoninë. Palmieri ka mbajtur kumtesa mbi kulturën e San Paolo Albanese në konferenca të ndryshme si ajo në Val Resia dhe në Valle dell’ Amendolea, me rastin e prezantimit të librit fotografik të Santino Amedeo “Tre vallate tre culture“, dhe në konferencën “Le culture dell’anno Mille sulla lavorazione della ginestra”. Gjithashtu, ajo ka marrë pjesë si tutor në projektin “Kurse Trajnimi për Guida Muzeale” financuar në zbatim të ligjit 482/99. Palmieri ka shkruar artikuj për revistën “Rilindasi” mbi ritin bizantin dhe artin ikonografik. Ka qenë anëtare e grupit të punës për projektin “ArtePollino”, krijuar nga Rajoni i Bazilikatës në bashkëpunim me Ministrinë e Trashëgimisë dhe Aktiviteteve Kulturore, Ministrinë e Zhvillimit Ekonomik dhe me Fondacionin “La Biennale di Venezia”. Gjithashtu ajo ka qenë pjesë ndihmëse dhe mbështetëse e realizimit televiziv për Geo&Geo, krijuar nga Alessandro Turci dhe Federica Miglio, në ciklin e përpunimit të gjineshtrës, etj. Teresana FERRARA, lindur në Taranto më 16 shkurt 1966, prej 16 shkurtit 2004 ka qenë bashkëpunëtore e Bashkisë të San Paolo Albanese. Që nga ajo kohë, ajo ka zhvilluar aktivitete të ndryshme, duke përfshirë tutoriatin e studentëve që i drejtohen Muzeut të Kulturës Arbëreshe për kërkime studimore. Ajo i dedikohet me përkushtim drejtimit të vazhdueshëm të Muzeut të Kulturës Arbëreshe në San Paolo Albanese dhe të Bibliotekës së Specializuar për Albanofoninë. Ferrara ka marrë pjesë në ekspozita dhe evente të organizuara nga Muzeu i Kulturës Arbëreshe të San Paolo Albanese, ku kryen guida muzeale. Ajo gjithashtu ka kuruar ekspozita duke ofruar mbështetje për aktivitetet kulturore dhe edukative të institucionit, siç janë: “Procesi i përpunimit të gjineshtrës”; “Veshjet dhe kostumet arbëreshe të San Paolo Albanese”; “Objekte të kulturës materiale vendase”; ekspozita “Objekte nga kujtesa”; ekspozita “Zampogne”.
- Çfarë e shkakton vërtet fenomenin psikologjik Déjà Vu të çuditshëm?
#Çfarë e shkakton vërtet fenomenin psikologjik Déjà Vu të çuditshëm? Déjà Vu - një term që rezonon me një atmosferë misterioze dhe magjepsëse, duke i lënë individët të hutuar nga pamja e tij e papritur. A e keni përjetuar ndonjëherë atë ndjesi të çuditshme familjariteti në një situatë që jeni të sigurt se nuk e keni hasur kurrë më parë? Teori të shumta janë përpjekur të zbulojnë enigmën e Déjà Vu, duke filluar nga një "qark i shkurtër" në tru, hipoteza e kujtimeve të rreme, deri te një formë gabimi në kujtimin ose kodimin e përvojave të caktuara. Megjithatë, një studim i fundit i kryer nga Universiteti i St. Andrews në Skoci propozon një shpjegim të ri: Déjà Vu nuk është një kujtesë e rreme ose e humbur, por dëshmi se truri po vërteton kujtimet e fituara. Origjina e fenomenit Një nga sfidat kryesore në studimin e kësaj teme qëndron në vështirësinë e nxitjes së kësaj ndjesie bindëse. Neuroshkencëtari Akira O'Connor dhe kolegët e tij u përpoqën të ngjallnin një ndjenjë zëvendësuese të Déjà Vu në një grup pjesëmarrësish përmes një eksperimenti. Kjo përvojë ndoqi një logjikë të ngjashme, bazuar në një metodë që përdoret shpesh për të nxitur kujtime të rreme. Midis 21 vullnetarëve të përfshirë, ata dëgjuan një listë fjalësh të lidhura (si p.sh. jastëk, shtrat, natë), me fjalën aktuale që mungon, në këtë rast, gjumë. Në mënyrë tipike, kur u pyetën pas disa minutash, njerëzit ishin të bindur se kishin dëgjuar edhe fjalën që mungonte. Megjithatë, jo një zbulim krejtësisht roman Për të stimuluar ndjenjën e Déjà Vu, studiuesit pyetën vullnetarët nëse kishin dëgjuar një fjalë që fillon me shkronjën "s". Subjektet u përgjigjën negativisht, kështu që në pyetjen pasuese, ata duhej të përjashtonin që kishin dëgjuar edhe fjalën gjumë. Megjithatë, fjala dukej disi e njohur, duke shfaqur të njëjtin dualitet që shoqëron fenomenin në studim. Zbulimet e skanimit të trurit Nëse Déjà Vu i induktuar do të kishte lidhje me kujtesën, do të pritej që të vëzhgohej në skanimet fMRI, duke treguar aktivizim në hipokampus ose në rajone të tjera të trurit të përfshirë në përpunimin e kujtesës. Në kundërshtim me atë pritje, studiuesit vunë re aktivizimin në rajonet frontale të trurit, të implikuar në proceset e vendimmarrjes. Zbulimi i natyrës enigmatike të Déjà Vu hap një sferë mundësish në lidhje me kujtesën, njohjen dhe funksionimin e ndërlikuar të trurit njerëzor që vazhdojnë të magjepsin studiuesit dhe individët në mbarë botën. Ndërsa ky fenomen intrigues vazhdon të magjeps mendjet tona, kërkimi për të kuptuar funksionimin e kujtesës dhe perceptimit tonë gërmohet më thellë. Qëndroni të sintonizuar për më shumë zbulime mbi misteret që rrethojnë psikikën tonë. Pergatiti. Liliana Pere
- Si të edukoni fëmijët në faza të ndryshme të zhvillimit: Një udhëzues profesional për prindërimin
Si të edukoni fëmijët në faza të ndryshme të zhvillimit: Një udhëzues profesional për prindërimin Prindërimi është një udhëtim shpërblyes por edhe sfidues, veçanërisht kur lundroni në faza të ndryshme të zhvillimit të fëmijës suaj. Kuptimi i nevojave dhe karakteristikave unike të fëmijëve në faza të ndryshme mund të ndikojë ndjeshëm në mënyrën se si e ushqeni dhe mbështesni rritjen e tyre. Në këtë postim në blog, ne do të gërmojmë në aspektet kryesore të prindërimit të fëmijëve në fazat e fëmijërisë së mesme, adoleshencës së hershme dhe adoleshencës, duke ofruar njohuri të vlefshme për nxitjen e zhvillimit të shëndetshëm. 5-10 vjeç: Fëmijëria e mesme Në fazën e mesme të fëmijërisë, fëmijët dëshirojnë dashuri dhe pranim të pakushtëzuar. Është thelbësore t'u tregoni atyre dashuri dhe mbështetje të palëkundur, ndërkohë që inkurajoni komunikimin e hapur pa gjykim. Ndihmojini të identifikojnë dhe shprehin ndjenjat e tyre, duke ushqyer inteligjencën emocionale. Duke nxitur një mjedis të sigurt dhe të hapur, fëmijët do të ndihen të fuqizuar për të ndarë mendimet dhe emocionet e tyre pa frikë nga pasojat. 10-15 vjeç: Adoleshenca e hershme Gjatë adoleshencës së hershme, fëmijët po eksplorojnë identitetin dhe interesat e tyre. Mbështetni hobet dhe pasionet e tyre duke u angazhuar në mënyrë aktive me aktivitetet e tyre. Mësojini ata për kufijtë dhe respektimin e të tjerëve, duke futur vlera thelbësore që do të formësojnë ndërveprimet e tyre me bashkëmoshatarët dhe të rriturit. Duke ushqyer interesat e tyre dhe duke i udhëzuar ata të kuptojnë rëndësinë e kufijve, ju po nxisni aftësi thelbësore të jetës që do t'u sjellin dobi atyre në planin afatgjatë. 15-20 vjeç: Adoleshencë Ndërsa adoleshentët kalojnë në moshën madhore të re, është jetike të ushqehet pavarësia e tyre duke ofruar udhëzime dhe mbështetje. Nxitini ata të marrin vendime të përgjegjshme dhe të marrin në dorë veprimet e tyre. Krijoni linja të hapura komunikimi për të adresuar sfidat dhe për të festuar sukseset së bashku. Duke i fuqizuar adoleshentët të bëjnë zgjedhje të informuara dhe duke mbështetur udhëtimin e tyre drejt pavarësisë, ju po rrënjosni besimin dhe vetëbesimin tek ata. Prindërimi është një proces i vazhdueshëm mësimor që evoluon së bashku me zhvillimin e fëmijës suaj. Duke kuptuar nevojat e veçanta të fëmijëve në faza të ndryshme, ju mund të kultivoni një marrëdhënie të fortë dhe mbështetëse të ndërtuar mbi besimin dhe respektin reciprok. Përqafoni rolin e një figure udhëzuese në jetën e fëmijës suaj, duke i ofruar mjetet dhe mbështetjen që i nevojiten për të lulëzuar dhe për t'u rritur në individë të sigurt. Mbani mend, çdo fëmijë është unik dhe stilet e prindërimit mund të ndryshojnë. Përshtatni qasjen tuaj për t'iu përshtatur individualitetit të fëmijës tuaj duke ruajtur një ekuilibër midis edukimit dhe drejtimit. Përqafoni sfidat dhe gëzimet e prindërimit me durim dhe empati, duke e ditur se përpjekjet tuaja sot do të formojnë të rriturit e së nesërmes. konkluzioni Prindërimi është një udhëtim thellësisht shpërblyes që kërkon durim, mirëkuptim dhe mësim të vazhdueshëm. Duke edukuar fëmijët në fazat e mesme të fëmijërisë, adoleshencës së hershme dhe adoleshencës me dashuri, udhëzime dhe mbështetje, ju po vendosni themelet për suksesin dhe mirëqenien e tyre në të ardhmen. Përqafoni nuancat e çdo faze zhvillimi, festoni momentet e tyre historike dhe siguroni një mjedis të sigurt dhe edukues për rritje. Roli juaj si prind është i rëndësishëm në formësimin e rrugëtimit të tyre drejt pavarësisë dhe zbulimit të vetvetes. Le të përpiqemi të jemi prindër empatikë, mbështetës dhe mirëkuptues, duke pasuruar jetën e fëmijëve tanë dhe duke i udhëhequr ata drejt një të ardhmeje të ndritshme dhe premtuese. Fjalë kyçe SEO: edukimi i fëmijëve, fëmijëria e mesme, adoleshenca e hershme, adoleshenca, udhëzues prindërimi Pergatiti: Liliana Pere
- Kush e ndërtoi në të vërtetë kalanë e Porto Palermos? Historia e gruas së Ali Pashës, 50 vite më të re
Kush e ndërtoi në të vërtetë kalanë e Porto Palermos? Historia e gruas së Ali Pashës, 50 vite më të re Në jug të gjirit ku ndodhet Baza Ushtarake e Porto Palermos, është Kalaja e Ali Pashë Tepelenës që ai e ndërtoi dhe ia dhuroi gruas që deshi fort, Vasiliqisë. Kjo kala është vendosur në një nga plazhet më të bukura të jugut dhe është kthyer një destinacion popullor për turistët për shkak të historisë dhe miteve që rrotullohen rreth saj. Fotoreporteri britanik Robert Hackman hyri brenda Kalasë se Ali Pashës dhe e tregoi në dokumentarin e DritareTV. Ai tregon si ishte dikur kalaja, kur e vizitoi rreth 20 vjet më parë dhe sot që po vizitohet nga mijëra turistë. Fotoreporteri flet për mitet që thuhen për kalanë, kush e ndërtoi venecianët apo Ali Pasha, a i vrau Ali Pasha inxhinierët që rinovuan kalanë, dhuratën për gruan ortodokse, strehimin e britanikëve në këtë kala gjatë Luftërave Napoleonike dhe shumë të tjera. - Publicitet - Rrëfimi i fotoreporterit Robert Hackman: “Në mes të Gjirit të Porto Palermos është një ishull i vogël i lidhur me një brez toke të hollë. Unë do ta quaja një ishull, por ndoshta është një gadishull. Në këtë ishull ndodhet një kështjellë e quajtur Kalaja e Porto Palermos, e cilësuar ndonjëherë si Kalaja e Ali Pashës. Kjo kala ka shumë të ngjarë të jetë ndërtuar nga venedikasit, pasi ka një dizajn shumë të ngjashëm me kështjellën veneciane pak më në jug nga këtu, në Butrint, e cila u ndërtua në vitin 1500. Për ta ndërtuar një kështjellë këtu do të ishte shumë e rrezikshme pasi kodrat pas kështjellës janë shumë të larta. Dikush mund të vendoste lehtësisht artileri atje dhe ta merrte këtë kështjellë. Pra, padyshim ishte ndërtuar nga një popull detar që mund t’i shërbente kështjellës nga deti. Ne e dimë se kjo kështjellë në vitin 1662 ishte një shqetësim i madh për venecianët. Ata ishin të shqetësuar se osmanët që po pushtonin do të merrnin komandën e kësaj kështjelle dhe do të sulmonin Korfuzin, vetëm dy, tre milje larg kanalit. Pra këtu ka qenë një kështjellë në vitin 1662 para Ali Pashës. Ali Pasha ishte një despot që kontrollonte të gjithë këtë zonë në Shqipërinë e Jugut në fillim të shekullit të 19-të. Me shumë mundësi e rinovoi këtë kështjellë. Një nga historitë e bashkangjitura me kalanë është se dy inxhinierë francezë e ndihmuan Ali Pashën për ta rinovuar. Pas përfundimit të rinovimit ai i vrau të dy, ndoshta për të mbrojtur ndonjë sekret në lidhje me të. Por ndoshta kjo histori është një mit dhe është thënë më shumë për të treguar për pamëshirshmërinë e Ali Pashës sesa për përpjekjen për të mbajtur sekretet e kësaj kështjelle. Duhen 300 lekë të rinj për të hyrë tani. Ishte falas për shumë vite, por me rritjen e turizmit dhe ndihmën për mirëmbajtjen e kalasë, është një tarifë e vogël hyrjeje. Ia vlen të vini këtu dhe të bëni një vizitë, të shikoni përreth dhe të eksploroni Kalanë e Ali Pashës. Epo, ky është një transformim mjaft i madh. Unë kam 20 vjet që nuk kam qenë brenda kësaj kalaje dhe atëherë nuk kishte tarifë, direkt hyje brenda. Nuk ishte e rregullt dhe e pastër si sot. Nuk mund t’i shihje dyshemetë me gurë që duken kaq bukur pas shekujsh përdorimi. Është një kështjellë kaq e bukur në një mjedis kaq të mrekullueshëm. Dhe sa mirë që sot e shoh kaq të rregullt dhe të pastruar. Mesi i kështjellës është një zonë e hapur me paradhoma të ndryshme që dalin prej saj. Kjo kala iu dha edhe britanikëve për t’u përdorur në fillim të viteve 1800. Ali Pasha, i cili kishte në dorë këtë kala, ua dha gjatë Luftërave Napoleonike. William Leake, i cili ishte një diplomat dhe atashe ushtarak britanik i Ali Pashës dhe sundimtarëve të tjerë të kësaj zone, e inspektoi këtë kështjellë në vitin 1806 dhe të vetmit që i mbronin atë ishin dhjetë ushtarë dhe dy armë prej katër kilogramësh. Pra, Ali Pasha nuk i kushtoi shumë rëndësi strategjike këtij instalimi. Prandaj ai ua dha britanikëve për ta përdorur në Luftërat Napoleonike. Asnjëherë nuk u përdor aq shumë dhe pas vdekjes së Ali Pashës u shndërrua në gërmadhë. Një nga mitet dhe tregimet për këtë kala është se Ali Pasha e ndërtoi atë për një grua shumë më të re që ai e quante Vasiliqi. Ajo ndoshta ishte në të 20-at kur u martua me të dhe ai ishte në të 70-at. Por ai e donte dhe e adhuronte shumë. Kështu që edhe pse ndoshta nuk e bëri këtë kështjellë për të, por e rinovoi, historia tregon se sa i përkushtuar ishte ai ndaj gruas së tij të re. Në fakt, ai ishte aq i përkushtuar ndaj saj, saqë edhe pse ishte e fesë ortodokse, ajo u lejua ta praktikonte fenë e saj në oborrin që kishte në Tepelenë, si dhe të ndërtonte një kishëz shumë të vogël ku mbante mesha. Kjo ishte shumë e pazakontë duke qenë një zonë myslimane nën sundimin e Ali Pashës dhe me shumë gjasa ai ishte bektashi, që është një rend sufi-mysliman. Kështu që ai ishte shumë i përkushtuar ndaj saj. Ndaj ekziston miti që ai e ndërtoi këtë kështjellë për të. Por, sado e mrekullueshme që është, kjo kala u përdor edhe si burg nga italianët gjatë Luftës së Dytë Botërore dhe më pas nga regjimi i ashpër komunist mes viteve 1949 dhe 1950”, tregon fotoreporteri Robert Hackman. j.l./ dita
- Senati dhe Dhoma e Deputetëve miratojnë marrëveshjen për pensionet, përfitojnë mbi 500 mijë shqiptarë
Senati dhe Dhoma e Deputetëve miratojnë marrëveshjen për pensionet, përfitojnë mbi 500 mijë shqiptarë Mbi 500 qytetarë shqiptarë janë një hap më afër përfitimit të pensionit sipas marrëveshjes së firmosur mes qeverisë italiane dhe asaj shqiptare muaj më parë. Deputeti socialist, Etjen Xhafaj, nëpërmjet një postimi në platformat sociale, bëri të ditur se komisionet e Politikës së Jashtme në Senat dhe në Dhomën e Deputetëve në Itali kanë miratuar marrëveshjen e pensioneve me Shqipërinë, së bashku me amendamentet për dhënien e fondeve përkatëse. Sipas tij, ky është hapi i fundit dhe se tani mbetet votimi në seancë plenare, për këtë marrëveshje që prek me dhjetëra-mijëra shqiptarë. - Publicitet - “Dje ka kaluar në Komisionet e Politikës së Jashtme, si në Senat edhe ne Dhomën e Deputetëve në Itali, marrëveshja e pensioneve me Shqipërinë, së bashku me amendamentet për alokimin e fondeve përkatëse. Hapi i fundit mbetet votimi në seancë plenare për këtë marrëveshje, që prek me dhjetëra mijëra shqiptarë. Falënderime për të gjithë ata nga pala italiane e shqiptaro-italiane që janë përfshirë në këtë marrëveshje që në gjenezë të saj!”, shkruan Xhafaj. Marrëveshja në fjalë është miratuar nga Parlamenti shqiptar dhe është publikuar në Fletoren Zyrtare. Objekti i marrëveshjes Objekti i kësaj marrëveshje janë përfitimet nga skema e detyrueshme e sigurimeve shoqërore që përfshijnë, sigurime për pleqërinë, invaliditetin dhe pensionin familjar, sigurimin për përfitimin për sëmundjet dhe barrë-lindjet dhe sigurimin e papunësinë. Janë mbi 500 mijë shtetas shqiptarë në Itali përfitues të drejtpërdrejtë nga kjo marrëveshje dhe rreth 4 mijë shtetas italianë në Shqipëri. Që prej vitit 2005 e deri më sot Shqipëria ka nënshkruar një sërë marrëveshjes në fushën e sigurimeve shoqërore, ndër të cilat janë me Turqinë, Belgjikën, Hungarinë, Luksemburgun, Çekinë, Maqedoninë e Veriut, Gjermaninë, Austrinë, Bullgarinë, Kanadanë, Rumaninë, Kosovën, me Konfederatën e Zvicrës dhe me Kroacinë. Pritet të hyjnë në fuqi edhe marrëveshjet me Malin e Zi e Bullgarinë. Ndërsa janë në proces marrëveshjet me Poloninë e Serbinë dhe kanë rënë dakord për fillimin e negociatave vende si Sllovenia, Spanja, Danimarka, Moldavia dhe Emiratet e Bashkuara Arabe. Qeveria është në proces të përparuar për marrje miratimit për fillimin e negociatave me Francën. i.b./dita
- Restaurohet në 4K filmi “Kapedani”, Rama: Xhevahiri i artit shqiptar, i paprekshëm për të gjithë
Restaurohet në 4K filmi “Kapedani”, Rama: Xhevahiri i artit shqiptar, i paprekshëm për të gjithë brezat (VIDEO) Nga OraNews Përditësimi i fundit 24 Shtator 2024, 21:06 Restaurohet në 4K filmi “Kapedani”, Rama: Xhevahiri i artit Filmi “Kapedani” i është nënshtruar restaurimit në 4K duke u futur në arkivën e dixhitalizuar. Restaurimi dixhital i filmit “Kapedani” u bë i mundur falë projektit “Sezoni i Filmave Klasikë”. Kryeministri Edi Rama e ka cilësuar restaurimin e këtij filmi si një xhevahir të paprekshëm për mediat. “Edhe filmi ikonë “KAPEDANI” iu nënshtrua restaurimit në 4K, duke bërë që ky xhevahir i artit shqiptar të jetë i paprekshëm për të gjithë brezat. Pas premierës sot, në orën 19:00 në kinema Milenium ku biletat janë falas mund ta shihni edhe në www.aqshf.gov.al”, shkruan Rama. I realizuar në 1972 me regji të Muharrem Fejzo dhe Feim Hoshafi, filmi do të jepet këtë të martë (24 shtator) në nder të 88-vjetorit të lindjes së aktorit Albert Vërria (1936-2015). Premiera e variantit të restauruar të filmit “Kapedani”, do mbahet si pjesë e programit TIFF Classics të Tirana International Film Festival (TIFF). Filmi do të shfaqet më 24 shtator 2024, ne Kinema Millennium, me titra në anglisht.
- Leter nënës.Poezi nga: Sergei Yesenin
Poezi nga: Sergei Yesenin Përktheu: Ismail Kadare Gjallë je, ti moj nënoçka ime? Gjallë jam edhe unë… të përshëndes Paqja e mbuloftë këtë mbrëmje Izbën tënde deri në mëngjes. Mora vesh se ti je merakosur Atje larg për mua përsëri Se ti shpesh del rrugës e brengosur Mbështjell me të vjetrin shall të zi. Kur e kaltër mbrëmja bie pranë, Të fanitet ty gjithmonë sikur Diku mua larg në një mejhane Një i dehur thikën po ma ngul. Kot ti nënë rri me gjak të ngrirë Ky nuk është veç vegim i zi S’jam aq vagabond i pamëshirë Sa të vdes pa të shikuar ty. Unë i ëmbël jam prapë si më parë Ëndërroj kur fushat larg vërej Që së shpejti nga këto mejhane Në shtëpinë e vogël prapë të kthej. Do të kthej atëherë kur të mbushet Kopështi ynë i bardhë me blerim Vetëm ti si tetë vjet më parë Mos më zgjo herët në agim. Mos m’i zgjo ti ëndërrat që m’u zverdhën Mos kujto atë që vate e shkoi… Se në botë humbjet edhe lodhjet Herët i provon nënë moj. Mos mu lut t’i falem Zotit prapë! Tek e shkuara nuk ka më kthim Vetëm ti je gazi im i vetëm Ti e vetmja paqe e shpirtit tim. Pra ti flaki brengat nëna ime Mos u trishto për mua përsëri Dhe mos dil aq shpesh tek rruga e madhe Mbështjellë me të vjetrin shall të zi.
- Jennifer Lopez bën paraqitjen e parë artistike pas ndarjes nga Affleck
Jennifer Lopez bën paraqitjen e parë artistike pas ndarjes nga Affleck Jennifer Lopez u shfaq në një segment të pararegjistruar të dielën në Specialen e 50-vjetorit të American Music Awards. Lopez, 55 vjeç, foli për kujtimet e saj të fëmijërisë duke parë shfaqjen e çmimeve dhe se si ceremonitë e frymëzuan atë për të ndjekur një karrierë në muzikë. “Çfarë?” Bërtiti ajo duke qeshur ndërsa pamjet e performancës së saj të atij viti u ndezën në ekran. “Ishte shumë kohë më parë – por energjia në dhomë ishte shumë elektrike.” Artistja “Can’t Get Enough” kujtoi gjithashtu fitoren e saj për Artisten e preferuar Latine në vitin 2011. “Të fitosh një çmim të votuar nga fansat është jashtëzakonisht e veçantë sepse është drejtpërdrejt nga njerëzit për të cilët bën muzikën. Është thjesht një përvojë përulëse”, tha Lopez. Dhe si ndihet nëna e dy fëmijëve që ka qenë prezantuese e shfaqjes së çmimeve në 2015? Siç tha Lopez, roli ishte “një nder i madh”. “Vendosa që do të ndërrohesha çdo herë që dilja atje (në skenë)” shpjegoi ajo për veshjet e saj. Ndoshta do e prezantoj përsëri një ditë. Kush e di?” Fjalimi i Lopez vjen pas divorcit të saj publik nga Ben Affleck pas dy vitesh martesë. Pavarësisht ndarjes së këngëtares “Jenny From the Block” dhe fituesit të Oskarit, dyshja u ribashkuan për të marrë pjesë në mbrëmjen e fëmijëve të tyre në shkollë në mes të shtatorit. Ata u panë duke shkuar për në ngjarjen në shkollën ku janë regjistruar fëmijët e tyre. Affleck ndan tre fëmijë me ish-bashkëshorten Jennifer Garner: Samuel, 12, Seraphina, 15 dhe Violet, 18, ndërsa Lopez është nëna e binjakëve Emme dhe Max, 16, me ish-burrin Marc Anthony. Edhe pse dyshja mund të bëhen bashkë për fëmijët, burime thanë për TMZ se divorci është ende duke ecur përpara. Kjo nuk ishte hera e parë që Lopez dhe Affleck u panë në paraqitjen pas divorcit. Aktorja e “Atlas” dhe regjisori “Air” u fotografuan duke mbërritur për drekë në hotelin Beverly Hills më 14 shtator me Seraphina, Samuel, Emme dhe Max.















































