Libri Plaku dhe Deti.

Libri  Plaku dhe Deti.

“Plaku dhe deti” është novela e Ernest Heminguejit që rrëfen historinë e Santiagos, një peshkatari të moshuar kuban, i cili prej 84 ditësh nuk ka kapur asnjë peshk. Në ditën e 85-të ai vendos të dalë larg në det për të sfiduar fatin e tij të keq. Atje kap një marlin gjigant dhe zhvillon një betejë të gjatë, të dhimbshme dhe të vetmuar me të.

Pas tri ditësh përpjekje, Santiago arrin ta mposhtë peshkun, por gjatë kthimit në breg peshkaqenët e sulmojnë dhe ia shqyejnë prenë, duke lënë vetëm skeletin. Edhe pse kthehet pa mishin e peshkut, plaku nuk është i mundur shpirtërisht.

Vepra trajton:

dinjitetin njerëzor përballë humbjes,

guximin për të sfiduar fatin,

luftën mes njeriut dhe natyrës,

idenë se njeriu mund të shkatërrohet, por jo të mposhtet.

Mesazhi kryesor i novelës është se vlera e njeriut qëndron në përpjekjen, jo domosdoshmërisht në rezultatin.

Motivi i shkrimit të “Plaku dhe deti”

Ernest Heminguej e shkroi këtë vepër në vitin 1951, në Kubë, në një periudhë kur po përballej me kritika dhe mendime se ishte në rënie krijuese. 

Ai donte të provonte se ende ishte një shkrimtar i madh dhe të krijonte një vepër të thjeshtë në formë, por shumë të thellë në përmbajtje.

Një tjetër motiv ishte përvoja e tij personale me detin dhe peshkimin. Heminguej ishte i apasionuar pas detit dhe kishte përjetuar vetë beteja të forta me peshq të mëdhenj.

 Santiago përmban shumë elemente autobiografike – qëndrueshmërinë, krenarinë dhe luftën e heshtur të autorit me jetën.

Çfarë do të thotë vepra? (Kuptimi simbolik)

Santiago përfaqëson njeriun në përgjithësi.

Deti simbolizon jetën – të pafundme, të bukur, por edhe të rrezikshme.

Marlin-i simbolizon ëndrrën, sfidën e madhe, idealin që kërkon sakrificë.

Peshkaqenët përfaqësojnë forcat që shkatërrojnë përpjekjet tona (fati, zilia, koha, vdekja).

Në thelb, libri flet për përballjen e njeriut me fatin dhe natyrën, për dinjitetin dhe krenarinë edhe kur rezultati duket humbje.

Mesazhi më i fuqishëm i veprës është:

“Njeriu mund të shkatërrohet, por nuk mund të mposhtet.”

Pra:

Rëndësi ka përpjekja, jo vetëm fitorja.

Humbja fizike nuk do të thotë humbje morale.

Dinjiteti dhe guximi janë më të mëdha se suksesi material.

Njeriu duhet të luftojë për ëndrrën e tij, edhe kur shanset janë kundër tij.

Në fund, Santiago kthehet me skeletin e peshkut, por ai kthehet me nder dhe me provën se guxoi. 

Dhe kjo është fitorja e tij e vërtetë.

Rrefimi i Romanit .

Në një fshat të vogël bregdetar në Kubë jeton një plak i quajtur Santiago. Prej 84 ditësh ai del çdo mëngjes në det dhe kthehet pa asnjë peshk. Fshatarët fillojnë ta quajnë ters. Vetëm një djalë i ri, Manolini, vazhdon ta besojë dhe ta ndihmojë.

Në ditën e 85-të, para agimit, Santiago niset më larg se kurrë më parë. Deti është i qetë. Ai hedh grepat dhe pret me durim. Rreth mesditës, një peshk i madh kap grepin. Nuk është një peshk i zakonshëm ,  është një marlin gjigant.

Peshku është aq i fuqishëm sa fillon ta tërheqë varkën larg në det të hapur. Fillon një betejë e heshtur që zgjat tri ditë e tri net. Santiago nuk fle, duart i gjakosen nga litari, shpina i dhemb, por ai nuk lëshohet. Ai flet me peshkun si me një kundërshtar të denjë, madje si me një vëlla.

Më në fund, i rraskapitur, arrin ta vrasë marlinin me fuzhnjë. Është peshku më i madh që ka parë ndonjëherë. E lidh anash varkës, sepse është shumë i madh për ta futur brenda, dhe nis kthimin drejt bregut.

Por gjaku i peshkut tërheq peshkaqenët. I pari sulmon, Santiago e vret, por humb fuzhnjën. Pastaj vijnë të tjerë. Ai lufton me thikë, me rrem, me çdo gjë që ka. Vret disa, por ata vazhdojnë të hanë marlinin. Deri në mbrëmje, pothuajse i gjithë mishi është zhdukur.

Kur arrin në breg para agimit, nga peshku ka mbetur vetëm skeleti i madh. Santiago, i lodhur deri në palcë, ngre direkun mbi supe dhe ecën drejt kasolles së tij. Bie në shtrat dhe fle thellë.

Të nesërmen, peshkatarët dhe turistët mblidhen rreth skeletit të madh, të mahnitur. Manolini qan kur sheh duart e plagosura të plakut dhe vendos të peshkojë sërish me të.

Santiago fle dhe ëndërron si në rininë e tij, për luanët në brigjet e Afrikës.

Kështu zhvillohen ngjarjet: një betejë e gjatë, e dhimbshme, mes një njeriu të vetëm dhe natyrës, ku ai humbet prenë, por fiton dinjitetin.