Polikron Çela: Mjeku qe degjoi rrahjet e se ardhmes nè zemren e çdo femije.

Rrevista Prestige.#Inspirim

Shkrimi do te jete prezent tek Akademia Glibale dixhitale.

Personalitet ne fushen e mjekesise qe frymezon pertej kohrave.

Mjeku që dëgjoi rrahjet e së ardhmes në zemrën e çdo fëmije

Profesionet ushtrohen me dije.Por ka profesione që kërkojnë edhe talent.

Mjekësia është ndër ato pak thirrje që kërkojnë edhe shpirt. Sepse përballë njeriut të sëmurë nuk qëndron vetëm shkenca; qëndron ndërgjegjja, dhembshuria dhe përgjegjësia morale për jetën.

Në kuptim të thellë të fjalës, Prof. Dr. Polikron Çelo ishte një mjek i madh .

Ai ishte një humanist i veshur me mantelin e bardhë. Një njeri që zgjodhi t'ia kushtonte jetën periudhës më të brishtë dhe më të bukur të ekzistencës njerëzore: fëmijërisë.

Kur një mjek kujdeset për një fëmijë, ai nuk shëron vetëm një pacient.

Ai mbrojti një të ardhme.

Ai ruajti një ëndërr. Ai shpëtoi një univers të tërë mundësish që ende nuk kanë lulëzuar.

Ky ishte botkuptimi i heshtur që shoqëroi jetën e Prof. Dr. Polikron Çelos.

I lindur në vitin 1932 në Mbrezhan të Përmetit, në një Shqipëri që përballej me sfida të mëdha historike dhe shoqërore, ai u rrit duke njohur nga afër vështirësitë e jetës. Ndoshta pikërisht aty, në kontaktin me nevojat e njerëzve të zakonshëm, lindi edhe bindja se njeriu gjen kuptimin e vet jo duke marrë nga jeta, por duke i dhënë asaj.

Familja e tij do t'i jepte kulturës shqiptare edhe gazetarin dhe shkrimtarin Mitro Çela, vëllain e tij. Njëri do të shërbente me fjalën, tjetri me shkencën. Por të dy do të mbeteshin të bashkuar nga i njëjti ideal: dashuria për njeriun.

Në vitet 1952–1953 ai kreu Shkollën e Mesme Mjekësore dhe nisi punën si ndihmës-mjek në Elbasan, Librazhd, Cërrik dhe Gramsh. Për shumë njerëz këto mund të jenë thjesht etapa profesionale. Por në të vërtetë ato ishin vitet kur ai mësoi se mjekësia nuk fillon në auditor dhe nuk mbaron në spital. Ajo fillon në dhimbjen e njeriut dhe përfundon vetëm kur rikthehet shpresa.

Pas studimeve universitare dhe formimit të tij akademik, rruga e Prof. Çeles do të lidhej përfundimisht me pediatrinë.

Në vitin 1970 ai u bë pedagog në Katedrën e Pediatrisë, duke hapur një kapitull të ri në historinë e kësaj fushe në Shqipëri.

Pak vite më vonë, në periudhën 1972–1975, ai drejtoi Shërbimin e Nefrologji–Endokrinologji–Pediatrisë,

⁸ndërsa nga viti 1975 deri në vitin 1979 ishte Drejtor i Spitalit Klinik të Fëmijëve.

Po, Prof. Dr. Polikron Çelo pati edhe specializim jashtë shtetit, një element shumë i rëndësishëm që e pasuron figurën e tij profesionale.

Pas pranimit si pedagog në Katedrën e Pediatrisë në vitin 1970, ai themeloi Shërbimin e Nefrologjisë Pediatrike dhe më pas u specializua për 6 muaj në Itali në fushën e nefrologjisë pediatrike.

Pas kthimit në Shqipëri, ai vuri në zbatim përvojën dhe njohuritë e fituara, duke kontribuar në zhvillimin modern të kësaj disipline mjekësore

Fakti që Prof. Çelo u dërgua në Itali tregon jo vetëm vlerësimin që gëzonte si mjek dhe pedagog, por edhe besimin që institucionet kishin tek aftësitë e tij profesionale. Ai nuk u kthye thjesht me një diplomë specializimi; u kthye me një vizion më bashkëkohor për pediatrinë dhe nefrologjinë .

Specializimi gjashtëmujor në Itali nuk ishte thjesht një etapë akademike në jetën e Prof. Dr. Polikron Çelos. Ishte takimi i një mendjeje kërkuese me horizontet më të përparuara të mjekësisë europiane.

Ai u kthye në Shqipëri jo vetëm me dije të reja, por me bindjen se çdo fëmijë shqiptar meritonte të njëjtin standard kujdesi që ofrohej në qendrat më të zhvilluara të Europës.

Në këtë kuptim, ai nuk importoi vetëm njohuri shkencore; ai solli një kulturë të re profesionale, një mënyrë të re të të menduarit për fëmijën, sëmundjen dhe jetën.

Ky detaj e forcon shumë tezën se Prof. Dr. Polikron Çelo nuk ishte vetëm një pediatër i madh, por një nga figurat që ndihmoi në europianizimin e pediatrisë shqiptare në gjysmën e dytë të shekullit.

Prof. Dr. Polikron Çelo nuk ishte thjesht një mjek i shquar dhe as vetëm një profesor universitar. Ai ishte një nga ata personalitete që rrallë lindin në një profesion.

Nëse pediatria shqiptare ka pasur themelues, ndërtues dhe përfaqësues moralë, emri i tij qëndron ndër më të rëndësishmit. Ai formoi institucione, formoi mjekë, edukoi familje dhe mbrojti me përkushtim botën më të brishtë të shoqërisë: fëmijët. Në këtë kuptim, ai mbetet një nga etërit shpirtërorë të pediatrisë moderne shqiptare.

Ashtu siç kujtohen në Europë figurat që ndërtuan kulturën moderne të kujdesit për fëmijën, në Shqipëri emri i Prof. Dr. Polikron Çelos lidhet me humanizmin mjekësor, me autoritetin shkencor dhe me besimin e palëkundur se çdo fëmijë meriton kujdesin më të mirë të mundshëm. Trashëgimia e tij nuk matet vetëm me postet që mbajti, por me brezat e mjekëve që formoi dhe me mijëra familjet që gjetën tek ai dijen, qetësinë dhe shpresën.

Por madhështia e tij nuk qëndronte te postet.

Postet janë të përkohshme. Emrat në dyer ndryshojnë. Titujt kalojnë nga një brez te tjetri. Ajo që mbetet është ndikimi që një njeri lë në jetën e të tjerëve.

Pikërisht ky ndikim e bëri Prof. Dr. Polikron Çelon një figurë të pazëvendësueshme të pediatrisë shqiptare.

Për dekada me radhë ai u bë zëri i besueshëm i prindërve shqiptarë. Që nga viti 1965 në radio dhe nga viti 1970 në Televizionin Shqiptar, ai hyri në mijëra familje jo si autoritet i ftohtë shkencor, por si këshilltar, mik dhe udhërrëfyes.

Në botën moderne flitet shpesh për informacionin. Por Prof. Çelo besonte te dija që shndërrohet në urtësi.

Ai e kuptonte se një nënë e qetë, e informuar dhe e ndërgjegjshme mund të bëjë po aq për shëndetin e fëmijës sa edhe një mjek i mirë.

Kjo filozofi pasqyrohet edhe në veprën e tij shkencore.

Nga "Pediatria për stomatologët" (1976) dhe ribotimi i saj në vitin 1978,

te "Urinimi i pavullnetshëm i fëmijëve në gjumë" (1981),

"Sëmundjet e veshkave në fëmijë" (1984),

"Ç’duhet të bëjmë para se të vemi te mjeku" (1989), "Mjeku i fëmijëve në familje" (2003),

"Mjeku i nënës dhe i fëmijës në familje" (2004), "Sëmundjet e veshkave në fëmijë"

(2006),

"Të ushqyerit e fëmijëve" (2008), "Pediatri ju përgjigjet" (2012)

dhe "Babai" (2013), ai ndërtoi një bibliotekë të tërë në shërbim të jetës.

Çdo libër ishte më shumë se një botim. Ishte një akt përgjegjësie qytetare.

Në intervistat e tij, Prof. Çelo e përsëriste shpesh se mjekësia kërkon sakrifica. Kjo nuk ishte thjesht një fjali. Ishte përmbledhja e jetës së tij. Ai e kuptonte se mjeku nuk mund të matet vetëm me dijet që zotëron, por me aftësinë për ta vendosur atë dije në shërbim të tjetrit.

Më 11 mars 2018, Prof. Dr. Polikron Çelo u nda nga jeta.

Por ka njerëz që nuk largohen kurrë plotësisht.

Ata vazhdojnë të jetojnë në kujtesën e pacientëve, në respektin e kolegëve, në faqet e librave që kanë shkruar dhe në brezat që kanë formuar.

Sot, kur përmendet emri i Prof. Dr. Polikron Çelos, nuk kujtojmë vetëm një pediatër të shquar. Kujtojmë një filozofi të të jetuarit. Një besim të palëkundur se jeta njerëzore është vlera më e madhe që kemi dhe se shërbimi ndaj saj është forma më fisnike e ekzistencës.

Sepse në fund, madhështia e një mjeku nuk matet me numrin e viteve që ka punuar, por me numrin e zemrave që ka prekur. Dhe në këtë kuptim, Prof. Dr. Polikron Çelo mbetet një nga figurat më të ndritura të mjekësisë shqiptare.

Prof. Dr. Polikron Çelo ;Humanisti që e ngriti pediatrinë shqiptare në mision shoqëror.

Të flasësh për Prof. Dr. Polikron Çelon vetëm si mjek do të thotë ta kufizosh një figurë që e kapërceu profesionin e vet. Ai ishte një humanist në kuptimin më të plotë të fjalës, një pedagog formues brezash dhe një nga arkitektët e kulturës moderne të kujdesit për fëmijën në Shqipëri.

Në historinë e kombeve, ekzistojnë figura që ndërtojnë institucione dhe figura që ndërtojnë vetëdije. Prof. Çelo i përkiste të dyja kategorive. Ai kontribuoi në ndërtimin e strukturave moderne të pediatrisë dhe nefrologjisë pediatrike, por njëkohësisht ndikoi në formimin e mënyrës se si shoqëria shqiptare e kupton fëmijën, shëndetin dhe përgjegjësinë prindërore.

Humanisti përpara mjekut

Shkenca i dha dijen, por humanizmi i dha dimensionin e vërtetë të veprës së tij.

Në qendër të filozofisë së Prof. Çelos nuk ishte sëmundja, por njeriu.

Ai e kuptonte se pas çdo diagnoze ndodhej një fëmijë me frikërat, ëndrrat dhe të ardhmen e tij; pas çdo fëmije qëndronte një familje; dhe pas çdo familjeje qëndronte vetë shoqëria.

Pikërisht për këtë arsye ai nuk e kufizoi kurrë veprimtarinë e tij brenda mureve të spitalit. Për të, mjekësia nuk ishte një marrëdhënie midis mjekut dhe pacientit, por një marrëdhënie midis dijes dhe jetës.

Në këtë kuptim ai i ngjan figurave të mëdha humaniste të mjekësisë europiane, të cilët e shihnin mjekun jo vetëm si kurues, por si edukator, mendimtar dhe mbrojtës të dinjitetit njerëzor.

Profesionisti që ndërtoi standarde

Prof. Çelo i përkiste atij brezi pionierësh që punuan në një periudhë kur sistemi shëndetësor shqiptar po formësohej.

Ai nuk trashëgoi institucione të konsoliduara; ai ndihmoi në ndërtimin e tyre.

Krijimi dhe drejtimi i Shërbimit të Nefrologjisë Pediatrike, puna si pedagog në Fakultetin e Mjekësisë, drejtimi i Spitalit të Fëmijëve dhe aktiviteti i tij shkencor përfaqësojnë jo thjesht pozicione pune, por etapa të një projekti të madh profesional: modernizimin e pediatrisë shqiptare.

Një profesionist i zakonshëm zbaton standardet ekzistuese. Një profesionist i madh krijon standarde të reja. Pikërisht këtu qëndron rëndësia e Prof. Çelos.

Ai ishte ndër ata mjekë që e ngritën pediatrinë shqiptare nga niveli i praktikës rutinë në nivelin e disiplinës shkencore bashkëkohore.

Një nga dimensionet më të rëndësishme të figurës së tij është ai pedagogjik.

Mijëra studentë të mjekësisë kaluan në auditorët ku ligjëronte Prof. Çela. Për shumë prej tyre ai nuk ishte vetëm profesor, por model profesional dhe etik.

Dija mund të transmetohet përmes librave. Karakteri transmetohet vetëm përmes shembullit.

Në këtë aspekt, ndikimi i tij shkon përtej botimeve dhe studimeve shkencore. Ai jeton në punën e qindra mjekëve që u formuan nën drejtimin e tij dhe që më pas u shpërndanë në të gjithë Shqipërinë.

Kjo është arsyeja pse figura e tij duhet parë jo vetëm në atë që bëri vetë, por edhe në atë që i mësoi të tjerët të bëjnë.

Një pedagog i madh nuk krijon ndjekës; ai krijon pasardhës profesionalë.

Pse mund të quhet "babai i pediatrisë shqiptare"?

Historikisht, pediatria shqiptare ka pasur shumë figura të shquara dhe termi "babai i pediatrisë shqiptare" duhet përdorur me kujdes shkencor.

Megjithatë, Prof. Dr. Polikron Çela është pa dyshim një nga figurat më përfaqësuese dhe më ndikueset në historinë e saj moderne.

Ai bashkoi në një person katër dimensione të rralla:

Mjekun klinicist.

Shkencëtarin dhe studiuesin.

Pedagogun universitar.

Edukatorin publik.

Shumë mjekë kanë qenë specialistë të shkëlqyer. Të tjerë kanë qenë profesorë të shquar. Disa kanë qenë autorë librash. Por rrallëherë të gjitha këto cilësi bashkohen në të njëjtin njeri.

Pikërisht për këtë arsye, në kujtesën kolektive të shumë mjekëve dhe familjeve shqiptare, Prof. Dr. Polikron Çela perceptohet si një prej etërve themelues të pediatrisë moderne .

Trashëgimia më e madhe e Prof. Çela nuk është vetëm numri i pacientëve që shëroi, as librat që shkroi dhe as postet që mbajti.

Trashëgimia e tij e vërtetë është ideja se mjekësia duhet të mbetet një akt humanizmi.

Në kete epokë ku teknologjia po transformon çdo aspekt të shëndetësisë, figura e tij kujton se asnjë pajisje, asnjë analizë dhe asnjë algoritëm nuk mund të zëvendësojë dhembshurinë, integritetin dhe përgjegjësinë morale të mjekut.

Kjo është arsyeja pse emri i Prof. Dr. Polikron Çelos vazhdon të gëzojë respekt të veçantë.

Ai nuk ishte vetëm një pediatër i madh.

Ai ishte një mësues i jetës, një intelektual humanist dhe një ndër figurat që e bëri mjekësinë shqiptare më njerëzore.

Në fund, madhështia e tij nuk qëndron te titujt që mbajti, por te fakti se ai arriti të bëhej ajo që Aristoteli do ta quante "njeriu i dobishëm për të mirën e përbashkët". Dhe ky është ndoshta përkufizimi më i lartë që mund t'i jepet një mjeku.

Pergatiti: Liliana Pere.