Prof. Dr. Petrit Gaçe – Themeluesi i Kardiologjisë Moderne.

Prof. Dr. Petrit Gaçe – Themeluesi i Kardiologjisë Moderne Shqiptare

Personalite i mjekesisë shqiptare që frymezon pertej kohrave.

Prof. Dr. Petrit Gaçe ishte një nga ato figura të rralla që shfaqen në historinë e një kombi si një bashkim i harmonishëm i dijes, talentit dhe humanizmit.

Ai nuk u mjaftua të ushtrojë mjekësinë; ai e ngriti atë në rangun e një arti, ku çdo ndërhyrje kirurgjikale ishte një akt besimi te jeta dhe një sfidë e qetë ndaj vdekjes.

Në duart e tij, zemra njerëzore nuk ishte vetëm një organ anatomik, por qendra simbolike e shpresës, e dashurisë dhe e vetë ekzistencës.

Prof. Dr. Petrit Gaçe ishte

Arkitekti i Kardiologjisë Moderne Shqiptare

“Prof. Dr. Petrit Gaçe ishte nga ata mjekë që nuk u mjaftuan të shëronin zemrat e pacientëve, por ndërtuan vetë zemrën e kardiologjisë shqiptare.”

Prof. Dr. Petrit Gaçe (1927–1996) është një nga figurat themelore të mjekësisë shqiptare dhe konsiderohet gjerësisht si një nga themeluesit e kardiologjisë moderne në Shqipëri.

Në një kohë kur ky specialitet sapo po konsolidohej, ai ngriti standarde të reja klinike, akademike dhe njerëzore, duke lënë pas një trashëgimi që vijon të jetojë në çdo repart kardiologjie dhe në çdo mjek që u formua nën ndikimin e tij.

Ashtu si arkitekti që vendos gurin e parë të një katedraleje pa e ditur sa breza do të strehohen nën kupolën e saj, Prof. Gaçe ndërtoi themelet e një disipline që do të shpëtonte mijëra jetë njerëzish.

Në historinë e mjekësisë shqiptare, emri i tij mbetet sinonim i dijes, qetësisë dhe autoritetit të fituar me punë të heshtur.

Origjina dhe formimi

Petrit Gaçe lindi më 13 gusht 1927 në Elbasan, një qytet me tradita të thella arsimore, patriotike dhe kulturore.

Elbasani, me qetësinë e rrugëve të tij dhe dritën e shkollave të tij, dukej sikur e kishte përgatitur që në heshtje për një mision të madh.

Ky qytet i vendlindjes dhe i dha karakterin; Petrit Gaçes.

Ai kreu studimet në Shkollën Normale të Elbasanit, një nga institucionet më të rëndësishme të arsimit shqiptar.

Në auditorët e kësaj shkolle u formua disiplina e tij mendore dhe ndjenja e përgjegjësisë ndaj dijes.

Arsimi i vërtetë nuk konsiston vetëm në atë që mësojmë, por në mënyrën si mësojmë të mendojmë dhe të shërbejmë.

Gjatë Luftës së Dytë Botërore, ai ndërpreu studimet dhe iu bashkua Brigadës së 17-të Sulmuese.

Në rini mësoi se liria dhe jeta kërkojnë guxim.

Kush ka parë nga afër dhimbjen e historisë, e kupton më thellë vlerën e çdo jete njerëzore.

Arsimi universitar (1947–1953)

Në vitin 1947 filloi studimet në Institutin e Parë të Mjekësisë në Leningrad (sot Universiteti Pavlov në Saint Petersburg).

Në vitin 1953 u diplomua me rezultate të shkëlqyera si mjek kirurg.

Leningradi i dha rigorozitetin e shkencës dhe horizontin e mendimit modern.

Dija e madhe e bën njeriun më të aftë, por edhe më të përulur përballë misterit të jetës.

Specializimet

Pas diplomimit, u specializua në:

• Kirurgji të përgjithshme

• Kirurgji torakale

• Kirurgji vaskulare

• Kardiokirurgji

• Kirurgji pediatrike

• Kirurgji plastike dhe trajtimin e djegieve

Çdo specializim ishte si një rreth i ri në trungun e dijes së tij.

Njeriu i jashtëzakonshëm nuk ndalet në një majë, por vazhdon të ngjitet drejt horizonteve të reja.

Fillimi i karrierës profesionale (1953–1957)

Pas kthimit në Shqipëri, punoi si kirurg në Spitalin Nr. 2 në Tiranë dhe si pedagog në Katedrën e Anatomisë Normale.

Në këtë periudhë të hershme, ai bashkoi dy dashuritë e mëdha të jetës së tij: kirurgjinë dhe mësimdhënien.

Kur dija ndahet me të tjerët, ajo nuk zvogëlohet; ajo bëhet dritë për shumë mendje.

Profesor në Fakultetin e Mjekësisë (1960–1992)

Nga viti 1960 deri në vitin 1992, shërbeu si profesor në Fakultetin e Mjekësisë të Universitetit të Tiranës.

Për më shumë se tri dekada, zëri i tij udhëhoqi breza të tërë studentësh drejt së vërtetës shkencore dhe përgjegjësisë morale.

Mësuesi i madh vazhdon të jetojë në mendjen e nxënësve të tij

Përgjegjës i Katedrës së Kirurgjisë (1975–1992)

Nga viti 1975 deri në vitin 1992, drejtoi Katedrën e Kirurgjisë së Përgjithshme.

Ai e shndërroi këtë katedër në një laborator të mendimit kirurgjikal shqiptar.

Institucionet marrin përmasa historike kur drejtohen nga njerëz me vizion dhe integritet.

Themelues i kardiokirurgjisë shqiptare

Prof. Gaçe krijoi Shërbimin e parë të Kirurgjisë Kardiovaskulare në Shqipëri dhe konsiderohet themeluesi i kardiokirurgjisë shqiptare.

Ai i dha mjekësisë shqiptare mundësinë të prekte zemrën me siguri dhe dinjitet.

Ka njerëz që ndërtojnë ndërtesa, dhe ka njerëz që ndërtojnë epoka.

Përgjegjës i Shërbimit të Kirurgjisë Kardiovaskulare (1992–1993)

Në vitet 1992–1993, drejtoi Shërbimin e Kirurgjisë Kardiovaskulare në Qendrën Spitalore Universitare “Nënë Tereza”.

Edhe në fund të karrierës së tij, ai mbeti në vijën e parë të inovacionit.

Mjeshtri i vërtetë nuk largohet nga vepra e tij; ai e përsos atë deri në fund.

Ai realizoi për herë të parë në Shqipëri:

• Operacione të zemrës së hapur

• Zëvendësime valvulare

• Korrigjime të defekteve kongjenitale

• Bypass aortokoronar

• Kirurgji vaskulare moderne

• Transplantime të lëkurës

Çdo “herë e parë” ishte një fitore e guximit mbi kufizimet.

Pionierët e vërtetë shohin mundësi aty ku të tjerët shohin vetëm pengesa.

Librat dhe tekstet universitare

Prof. Gaçe ishte bashkautor i teksteve themelore:

• 1973 — Kirurgjia e Përgjithshme

• 1976 — Kirurgjia e Përgjithshme për Stomatologjinë

• 1981 — Sëmundjet Kirurgjikale

Librat e tij u bënë udhërrëfyes për studentët dhe mjekët e rinj.

Të shkruash një libër do të thotë t’i japësh dijes mundësinë të jetojë përtej kohës.

Motoja e tij

“I sëmuri është i shenjtë.”

Në këtë shprehje përmblidhet e gjithë etika e një mjeku të madh.

Kur pacienti trajtohet me nderim, mjekësia bëhet një formë e lartë e humanizmit.

Titujt dhe dekoratat

Prof. Petrit Gaçe u nderua me titujt:

• Profesor

• Akademik i Akademia e Shkencave e Shqipërisë

• Hero i Punës Socialiste

• Urdhri i Flamurit i Klasit I

• “Nderi i Kombit” (pas vdekjes, më 24 qershor 2021)

Dekoratat janë shprehja publike e mirënjohjes për një jetë të jetuar me dinjitet.

Por nderimi më i madh për një mjek mbetet kujtesa e pacientëve që ai ndihmoi të jetojnë.

Ndarja nga jeta

Prof. Dr. Petrit Gaçe u nda nga jeta në vitin 1996.

Disa zemra pushojnë së rrahuri, por ndikimi i tyre vazhdon të pulsojë në kohë.

Vepra e tij mbetet një ritëm i qetë dhe i përhershëm në historinë e mjekësisë shqiptare.

Përfundim

Prof. Dr. Petrit Gaçe ishte një luftëtar që mbrojti atdheun, një humanist që nderoi njeriun, një kirurg që sfidoi të pamundurën, një profesor që formoi breza, një studiues që la vepra të qëndrueshme dhe një drejtues që ndërtoi institucione.

Ai ishte një zemër e madhe që bëri të rrahë më fort zemrën e mjekësisë shqiptare.

Dhe si çdo zemër e vërtetë, ndikimi i tij vazhdon të pulsojë edhe sot, në kujtesën e kombit dhe në duart e mjekëve që ndjekin gjurmët e tij.