Search this site

20 thënie frymëzuese nga Abraham Linkoln, presidenti më i admiruar amerikan Nga American Eye - 12/02/2020 Më 12 shkurt të vitit 1809 lindi presidenti më i admiruar i SHBA-ve. Jeta e tij i ngjan vetë Amerikës; nga fëmije i zakonshëm, lindur në kasolle, u rrit të bëhej presidenti XVI i Shteteve të Bashkuara. Studioi shumë, vetë, nën dritën e zjarrit në vatër për t’u bërë avokat pastaj burrë shteti. Është fjala për Abraham Linkolnin, një nga presidentët amerikanë më të nderuar, që i shërbeu vendit në kohët më të turbullta; afati i presidencës së tij (1861-1865) përfshiu Luftën Civile; Çlirimin e skllevërve: Fjalimin në Gettysburg, që vazhdon të konsiderohet si shprehje klasike e besimeve dhe qëllimeve demokratike. Presidenti Linkoln shpalli gjithashtu një nga festat më popullore në Amerikë; Ditën e Falenderimeve. Ai tha se e enjtja e fundit e nëntorit duhet të përdoret për të falenderuar, për të shprehur mirënjohje për çka aktualisht kemi, dhe kështu ishte dhe vazhdon të jetë kjo ditë. Abraham Lincoln jetoi në kohë tragjike; edhe fatin e pati tragjik. Duke parë një shfaqje në Teatrin Ford në Uashington, ai u qëllua, dhe vdiq disa orë më vonë. Linkolni ishte presidenti i parë amerikan që vritej. Kur praktikonte ligjin në Ilinois, ai fitoi mbiemrin “Abe i Ndershëm”. Për Abe Linkolnin, të qenit avokat ose President ishte e njëjta gjë; kërkim i së vërtetës për klientin apo për vendin. 20 THËNIE FRYMËZUESE NGA ABRAHAM LINKOLN 1- Nuk kanë rëndësi vitet në jetë. Por jeta e kaluar në vite… 2- Mënyra më e mirë për t’i shkatërruar armiqtë e tu, është kur i bën ata miq. 3- Mënyra më e mirë për të parashikuar të ardhmen tënde, është ta krijosh vetë atë. 4- Mik është ai që ka të njëjtët armiq që ke ti. 5- Një shtëpi e përçarë në vetvete nuk mund të qëndrojë. 6- Një grua është e vetmja gjë që unë kam frikë, nga që unë e di se ajo… nuk do të më lëndojë mua. 7- Gjithçka që jam, apo të shpresojmë se do të jem, unë i detyrohem nënës sime engjëll. 8- Gjithmonë ta kesh parasysh se vendosmëria jote për të pasur sukses është më e rëndësishme se çdo gjë tjetër. 9- Shmang popullaritetin në qoftë se dëshiron të kesh paqe. 10- Fletët e votimit janë pasardhëset e drejta dhe paqësore të plumbave. 11- Bëhu i sigurt që e ke vënë këmbën në vendin e duhur, pastaj qëndro i palëkundshëm. 12- Librat i shërbejnë njeriut për të treguar se mendimet origjinale të tij nuk janë aspak të reja. 13- Karakteri është si një pemë dhe reputacionin si një hije. Hija është ajo që ne e mendojmë për të, pema është e vërteta. 14- Njerëzit e thjeshtë në dukje janë më të mirët në botë: kjo është arsyeja pse Zoti ka bërë kaq shumë të tillë. 15- Mos u shqetëso kur nuk njihesh, por përpiqu të jesh i denjë për njohje. 16- Të gjithë duan të jetojnë gjatë, por askush nuk dëshiron të plaket. 17- Më jep afat gjashtë orë për të prerë një pemë dhe unë do t’i kaloj katër të parat duke mprehur sëpatën.

Kjo është një pikturë shumë e bukur dhe plot jetë nga Alketa Muzhaqi. Peisazhi duket i gjallë dhe frymëzues, duke pasqyruar harmoninë mes natyrës dhe ngjyrave. Duket se përfshin male madhështore, një lumë të kthjellët dhe gjelbërim të bollshëm. Nëse dëshironi, mund të më tregoni më shumë për ndjesitë ose mendimet tuaja rreth saj. Pikërisht! Piktura përçon një ndjenjë dinamizmi përmes kontrasteve të saj të forta – ngjyra e kaltër e ujit dhe e qiellit përplaset bukur me gjelbërimin e gjallë të pyjeve dhe bardhësinë e maleve. Forma e lakuar e lumit shton një ndjenjë rrjedhshmërie dhe lëvizjeje, duke e bërë peizazhin të duket i gjallë dhe plot energji. Një pamje që të fton të meditosh dhe të ndjesh qetësinë e natyrës së paprekur. Pikërisht! Piktura përçon një ndjenjë dinamizmi përmes kontrasteve të saj të forta – ngjyra e kaltër e ujit dhe e qiellit përplaset bukur me gjelbërimin e gjallë të pyjeve dhe bardhësinë e maleve. Forma e lakuar e lumit shton një ndjenjë rrjedhshmërie dhe lëvizjeje, duke e bërë peizazhin të duket i gjallë dhe plot energji. Një pamje që të fton të meditosh dhe të ndjesh qetësinë e natyrës së paprekur. Kontrastet në këtë pikturë janë të fuqishme dhe krijojnë një efekt vizual mbresëlënës: Këto kontraste jo vetëm që e bëjnë pikturën të duket dinamike, por edhe përçojnë një dialog të natyrës mes qetësisë dhe fuqisë së saj. Në një terren malor, dinamizmi dhe kontrastet krijohen përmes ndryshimeve të theksuara në reliev, ngjyra dhe elemente natyrore: 1. Relievi: Lartësitë dhe thellësitë: Majat e larta dhe të thepisura të maleve kontrastojnë me luginat e ulëta dhe të buta, duke krijuar një ndjenjë të vazhdueshme lëvizjeje vertikale. Ky ndryshim i papritur në lartësi krijon një ndjenjë madhështie dhe energjie. Shkëmbinjtë dhe pllajat: Sipërfaqet e ashpra të shkëmbinjve krahasohen me terrenet e rrafshëta dhe të mbuluara me bar në luginat mes maleve. 2. Ngjyrat dhe teksturat: Gjelbërimi dhe bardhësia: Pyjet dhe bimësia e dendur kontrastojnë me bardhësinë e borës në majat e maleve ose me ngjyrat gri të shkëmbinjve të zhveshur. Këto kontraste përforcojnë ndjesinë e diversitetit natyror. Lumi dhe shkëmbinjtë: Një lumë që rrjedh me forcë mes shkëmbinjve krijon dinamizëm, ndërsa lëvizja e ujit dhe shkëlqimi i tij bie në kundërshtim me strukturën e ngurtë të gurëve. 3. Ndriçimi dhe hijet: Në një terren malor, drita luan një rol të madh në theksimin e kontrasteve. Pjesët që ndriçohen nga dielli kontrastojnë me hijet e thella të krijuara nga shpate të pjerrëta ose drurë të dendur, duke e bërë peizazhin të duket dinamik dhe plot jetë. 4. Elementet lëvizëse dhe statike: Lëvizja e ujërave dhe e erës: Lumi i rrëmbyer ose erërat që përkulen pemët japin një ndjenjë lëvizjeje, ndërsa male të larta dhe shkëmbinj të palëvizshëm paraqesin një kundërvënie statike. Dinamizmi dhe kontrastet në terrenin malor simbolizojnë një ndërthurje të harmonishme mes forcës së natyrës dhe bukurisë së saj të ndryshme. Interpretoi. Liliana Pere.

DINASTIA STRAUSS Edlira Dedja Shumë kompozitorë kanë provuar të kompozojnë valse, por vetëm një emër mbetet simbol i kësaj gjinie dhe ai i takon familjes Shtraus. Emri Shtraus, ose më mirë i familjes Strauss do të mbetet përgjithmonë i lidhur me atë që quhet "muzika vjeneze" ose më saktë, me valsin, këtë kërcim të rafinuar e të hijshëm (tre të katërta, si e quajmë ne muzikantët). Më shumë se një familje, ky emër mund të quhet një dinasti e vërtetë, e cila mbretëroi për më shumë se pesëdhjetë vjet në të gjitha oborret mbretërore të Europës, ashtu si mbretëron edhe sot në të gjitha zemrat e qytetarëve të saj. Në Vjenë janë organizuar ballo të shumta ku merrte pjesë arisokracia, shpesh e maskuar me kostumet e kohës, sidomos gjatë shekullit të 18-të. Në këtë periudhë, valsi kishte ende vështirësi të evidentohej si zgjedhje e kësaj shtrese, pasi konsiderohej si një kërcim vulgar dhe i pahijshëm, për arsye se partnerët kërcenin ngjitur me njëri-tjetrin. Do të duhej ende kohë, ndoshta deri në fillimet e shekullit të 19-të e falë Shtrausit, babait të parë të kësaj dinastie, që valsi të bëhej kërcimi kryesor i salloneve, duke marrë kështu emrin e mbretit të kërcimeve. Gjatë shekullit të 19-të, familja Shtraus mbretëroi me valsin e saj mbi të gjitha kërcimet e tjera e jo vetëm në Vjenë, por në gjithë Europën. E sot është krijuar një traditë e bukur, pasi këto vepra interpretohen çdo vit mjeshtërisht në koncertin e famshëm të Vitit të Ri që organizohet në Vjenë, në vëndlindjen e kësaj muzike të mrekullueshme e të papërsëritshme. Pak histori : Johann Strauss-i, babai, (1804-1849), i cili lindi dhe jetoi (deri sa vdiq në moshën 45 vjeçare) në Vjenë, ishte i pari që i dha format e fisnikërisë këtij kërcimi të ri që quhet «vals». Djalë i një familje të thjeshtë hotelierësh, mbetur jetim në moshë shumë të re, ai luajti për vite të tëra si violinist në orkestrën e një birrarie të njohur vieneze që vizitohej nga shumë turistë të huaj (midis të cilëve edhe nga Chopin-i dhe Wagner-i i ri), të cilët mbeteshin të hipnotizuar nga kjo risi që quhej «vals vienez». Gjatë kësaj periudhe, Johann Shtrausi kishte nisur të kompozonte valset e tij, nën shëmbullin e një kompozitor tjetër austriak me emrin Lanner. Por ndryshe nga të tjerët, ai u përpoq të thyente tiraninë e ritmit të masave ¾, duke ndryshuar edhe gjatësinë e frazave muzikore. Krijimet e tij filluan të tingëllonin ndryshe; ato kishin shumë më tepër shkëlqim, pasi orkestrimi i tyre ishte konceptuar në një formë tjetër. Kompozitori i ri kishte futur përdorimin e sinkopeve dhe variacionet ritmike. Kështu, me orkestrën që luante veprat e tij, e cila përbëhej nga njëzet e tetë muzikantë, Shtrausi vizitoi Berlinin e më pas Parisin, ku iu dha mundësia të interpretonte krijimet e tij edhe përpara mbretit Louis-Philippe. Gjatë turneut të tij në Londër, ai ngjalli admirimin e një tjetër kompozitori të njohur, Hektor Berliozit. Por kur u kthye përsëri në Vjenë, Shtrausi konstatoi me pakënaqësi se djali i tij i madh, Johani, për të cilin kishte parashikuar një karrierë në fushën e biznesit, po ndiqte me sukses hapat e tij në muzikë. Pasi u emërua drejtor i Ballove të oborrit e më pas shef i muzikës së Regjimentit të Parë të Gardës Civile të Vjenës, Shtrausi I (babai) kompozoi Marshin e famshëm të Radetzky-t, për të festuar fitoren e gjeneralit me të njëjtin emër mbi kryengritësit italianë, në 1848. Por krijimi i kësaj vepre i kushtoi sulme shumë të dhunshme nga qarqet republikane. Kështu, një vit më vonë vdiq nga ethet e skarlatinës. Funerali i tij ishte madhështor dhe u shoqërua nga turma të mëdha njerëzish në Vienë. Në veprat që la pas, ku numërohen mbi njëqind e pesëdhjetë valse, njëzet e tetë galope, katërmbëdhjetë polka, nëntëmbëdhjetë marshe e tridhjetë e pesë kuadrilje, (më i njohuri ndër ta është valsi «Jehonat e Loreley-t»), thuhet se shumë prej tyre i atribohen gabimisht djalit të tij të madh, Johanit II. Johann II (i biri) Nëse i referohemi librit të Alain Duault, « JOHANN STRAUSS, ati, biri dhe shpirti i Valsit» për të mësuar pak më shumë rreth historisë së kësaj familjeje, kuptojmë se ajo përmbledh një shekull të tërë histori (babai lindi më 1804, Johani II vdiq në 1899), e pikerisht atë pjesë që ne e quajmë periudhë romantike, pasi u shqua nga një zhvillim i jashtëzakonshëm i mjeteve shprehëse të shkrimit orkestral, duke i dhënë kështu një stimul të mëtejshëm gjinisë së valsit. Ky libër mund të konsiderohet si një një test i vogël analitik që edhe pse nuk paraqet një interes të vërtetë kronologjik mbi jetën dhe krijimtarinë e kësaj familjeje, mund të ngjallë kureshtjen për mënyrën se si bëhet paralelizmi midis Vjenës së fundshekullit të kaluar, së cilës i jepen ngjyrat e një parfumi të zbehtë perandorak, jashtëzakonisht të rafinuar e sensual – dhe puritanizmit të fasadave të një Perandorie tjetër, siç ishte Anglia e asaj kohe, ku korseja e veshjeve dhe e kostumeve mashkullore dukej sikur pëllciste nga vallëzimi sublim i muzikës së Shtrausit (babë e bir): këtij valsi "aq djallëzor" me ritëm «tre të katërta». Libri gjurmon historinë e kësaj epoke dhe evolucionin e saj nën penën e gjenisë së kësaj dinastie, prej së cilës lindën kryevepra si: «Danubi Blu» (1866), «Valsi i Perandorit», i cili mund të konsiderohet nga ana tjetër edhe si një manifest i vërtetë estetik i Vjenës Perandorake të Frac Jozefit dhe gruas së tij, "Sissi". Autori zhytet në aventurat e një dinastie të pasur me episode e ngjarje, tërësisht e denjë për libretin e operetës « La Chauve Souris » (një nga veprat më të rëndësishme të Johann Straus, birit, përfunduar në vitin 1874) : Babai është një violinist i çuditshëm e aventurier, sa gjenial aq edhe i shfrenuar në qejfet e tij, deri sa tradhëton hapur bashkëshorten legjitime, Anën, nënën e Johanit të ri, Jozefit dhe Eduardit, me një fshatare të pagdhendur të quajtur Emili, nga e cila pati po ashtu, 3 fëmijë të tjerë. Një moment tjetër që duhet cituar nga libri është edhe përshkrimi i situatës së krijimit të një prej veprave më të rëndësishme të Johann Strauss-it, atit të dinastisë. Duke dashur të festojë pajtimin me familjen e tij, menjëherë pas kthimit të Marshallit të famshëm nga Italia, Johann-i I kompozoi Marshin e famshëm të Radetzky-t, muzika e të cilit tingëllon edhe sot si një ringjallje e frymës së asaj epoke. Por fatkeqësisht, pak kohë pas krijimit të kësaj kryevepre, Johann-i vdes në mjerim e turp, larg familjes së tij e në krahët e Emilsë. Ishte shtatori i vitit 1849 dhe ai kishte vetëm 45 vjet... Libri trajton edhe fenomenin Johann-i II, djalin e madh të familjes Strauss, i cili afirmohet nëpërmjet krijimeve të tij të mrekullueshme që në moshën 19 vjeçare, duke u bërë po aq i njohur sa i ati. Madje karriera e tij merr një ngritje të tillë, sa që shumë shpejt e kurorëzon atë me emrin e Mbretit të ri të Valsit. Njohja me publikun e gjërë dhe momenti që i dha shtytjen vendimtare karrjerës së Johann-it II , duke i mundësuar konkurim me emrin e të atit, u bë falë një koncerti të vitit 1844 në një nga Kazinotë e Vjenës me emrin Dommayer. Autori i librit shkruan se Strausi i ri prezantoi për herë të parë në këtë koncert kompozimet e tij, duke luajtur vetë e duke drejtuar njëkohësisht orkestrën, me një pasion të jashtëzakonshëm dhe me një ritëm të papërmbajtshëm. Rivaliteti mes Atit dhe Birit tashmë ishte bërë i njohur, pasi Anna, nëna e Strauss-it të ri kërkonte me çdo kusht të hakmerrej ndaj bashkëshortit të pabesë nëpërmjet karrieres së djalit të saj të talentuar. Ajo e mbështeti violinistin e ri, e inkurajoi dhe e stimuloi me të gjitha fuqitë e saj. E kjo garë e tendosur midis të dyve, do ta rrëzonte përfundimisht Johann-in e I, atin e dinastisë dhe babin e Straussit të ri. Autori i librit na shoqëron me tregimin e tij, si duke ndjekur ritmin e muzikës së një valsi, që herë gjallërohet e herë dobësohet. Nëpërmjet muzikalitetit të fjalës së tij, të krijohet përshtypja se edhe ti bëhesh pjesë e këtij vallëzimi që instiktivisht të tërheq në mënyrë progresive të rrotulloshesh së bashku me të, ashtu si edhe me ritmet e Johanit të ri që shpejt i kushtohet tërësisht kompozimit. Ai thellohet më tej në këtë krijimtari dhe e zhvillon, duke krijuar zhanrin e valsit simfonik, i cili i jep trajta madhështore kësaj gjinie orkestrale. Nga ana tjetër, Strauss-i i ri e bind vëllain e tij Jozefin, një inxhinier të pasionuar me profesionin që ushtron, ta lërë mënjanë vokacionin e tij dhe të marrë përsipër drejtimin e orkestrës Strauss, që do të thotë turnetë, koncertet si dhe kompozimet e reja (Jozef Straussi ka lënë pas mbi 283 partitura, por talenti i vërtetë i tij është përpunimi i veprave dhe interpretimi i tyre). Mbingarkesat, duhani, alkooli, pagjumësia si dhe jeta plot tension ... i shkurtojnë jetën Jozefit, i cili vdes tragjikisht gjatë një koncerti në Varshavë, në moshën 43 vjeçare. E gjithë kjo histori episodesh, me ulje-ngritjet e prapaskenat e saj, sa të lavdishme aq edhe të zakonshme e banale, është transformuar në partiturën e jetës së një dinastie të lavdishme, të cilën e ndjekim me aq kureshtje e padurim çdo 1 janar - dikush drejtpërsëdrejti e dikush nëpërmjet transmetimit me Mondovision. Kjo partiturë, që me kalimin e kohës është veshur me petkun e magjishëm të fisnikërisë vjeneze, është kthyer sot në një ritual, madje mund të quhet edhe një meshë masive klasike, ku marrin pjesë miliona njerëz nga të pesë kontinentet... Ditët e sotme, muzika e Johann-it At e bir përfaqëson majën më të lartë të valsit simfonik, muzikën e mrekullueshme, aq të dlirë e të pasur në lejtmotive, që sot ka njohur moshën e saj të artë. Vëllai xheloz – Eduardi ose « Bukuroshi vjenez » Karriera muzikore e Eduard Strauss-it është bërë e njohur sidomos për konkurrencën me dy vëllezërit e tij më të mëdhenj. Si dirigjent i muzikës vallzuese por jo si krijues që la gjurmë në fondin e artë të saj, popullariteti i tij është lënë në hije në krahasim me atë të dy vëllezërve të tij. Edhe 100 vjet pas vdekjes (2016), Eduard Shtrausi do të kujtohej si i biri i Johan Straussit të parë, si vëllai i Johan Straussit të dytë e si babai i Johan Straussit të tretë : pra, si pinjoll i familjes më të famshme të valsit vjenez. Duke qënë koshient për mungesën e talentit krijues, Eduardi zgjodhi stilin e tij dhe u specializua në krijimin e polkës të shpejtë, njohur me emrin "polka-schnell". Nga ana tjetër, ai trashëgoi emrin e «Edit të bukur» për shkak të pamjes tërheqëse. Në librin e Alain Duault, « JOHANN STRAUSS, ati, biri dhe shpirti i Valsit», përmendet edhe Eduardi, vëllai i vogël i familjes Strauss, i cili shfaq një xhelozi të sëmurë e të pakontrollueshme ndaj gjenisë së vëllait më të madh, Johanit, që megjithatë, i beson drejtimin e orkestrës Strauss pas vdekjes së Jozefit. (Është pikërisht koha kur Johanni vendos të martohet me këngëtaren e famshme Henrietta Trefftz e cila e frymëzoi për faqet më të bukura të krijimtarisë së tij : valset e mëdha sinfonike "Danubi blu", "Jeta e artistit", "Tregimet e pyllit vjenez », "Të duash, të pish e të këndosh », "Valsin e Perandorit », etj.) Më i riu i vëllezërve Strauss, Eduardi lindi në Vienë në mars të vitit1835. Shkollimi i tij ishte mjaft solid e për këtë arsye, fillimisht vendosi ti kushtohej karrierës diplomatike. Por meqënëse kontakti me vëllezërit e tij më të mëdhenj ishte i vazhdueshëm e muzika e tyre argëtuese kishte një ndikim të madh tek ai, Eduardi vendosi ta braktisë vokacionin e parë e të ndjekë të njëjtën rrugë si ata, të bëhej kompozitor. Kështu, Johanni i besoi drejtimin e orkestrës së tij e për herë të parë, Eduardi u shfaq në publik në prill të vitit 1862. Shumë shpejt, pamja e tij tërheqëse dhe finesa e jashtëzakonshme në podiumin e dirigjentit i dhanë nofkën e "Edit të bukur" të Vienës, duke e transformuar në prototipin e fëmijës së përkëdhelur të kapitalit austriak. Gjithnjë i ngrohtë e i sjellshëm me ata që e rrethonin, ai prezantonte në çdo koncert veprat e tij, duke qënë i vetëdijshëm për nivelin e tyre të dobët si dhe për talentin e tij që linte për të dëshiruar, në krahasim me gjeninë e dy vëllezërit më të mëdhenj. Megjithatë, në vitin 1901, në kohën kur shpërndau orkestrën Strauss, disa vjet pas vdekjes së Johanit II, ai numëronte rreth treqind vepra, pjesa më e madhe e të cilave ishin polka. Në vitin 1907, Eduardi dogji shumë partitura e midis tyre mbi 100 vepra të Johanit që kishin mbetur dorëshkrime, ende të pabotuara. Këto fakte i përmënd në kujtimet e tij, të cilat nisi ti hedhë në letër pas largimit nga skena, një burim i rëndësishëm informacioni si për të, ashtu edhe për anëtarët e tjerë të familjes. Më pas, Eduardi emërohet drejtor i Ballove të oborrit, ashtu si dhe babai e vëllai i tij i madh, Johani e pas disa turneve në Gjermani dhe Amerikë, ai tërhiqet për rreth 15 vjet nga jeta publike, deri sa mbyll sytë në dhjetor të vitit 1916. Duhet përmëndur po ashtu se nga martesa e tij me Maria Klenkhart, Eduardi pati dy djem, Johann Strauss-in III dhe Josef Eduard Strauss-in. Djali i tij i madh, Johann Strauss III, siguroi vazhdimësinë e reputacionit muzikor të familjes Strauss gjatë shekullit të 20-të. Shumë episode të tjera mbushin faqet e këtij libri tërheqës mbi dinastinë e kësaj familje, si p.sh. vdekja tragjike e Henriettes, gruas së Johannit si dhe martesat e tjera të tij, pak a shumë të lumtura. Por një nga faktet më mbresëlënëse është hakmarrja e tmerrshme e Eduardit ndaj të vëllait, me djegien e mbi 100 veprave, ende të pabotuara pas vdekjes së tij. Autori e konsideron familjen Strauss si një klan vëllazëror ku ndërthuren pasionet dhe konfliktet personale të një qyteti si Vjena, në të cilin vite më pas Frojdi do të furmulonte teorinë mbi funksionimin, shkaqet, pasojat dhe simptomat e patologjive të ndryshme në psikikën e njeriut … Nga kjo pikëpamje, historia bëhët edhe më interesante, sepse nën ritmin e Valsit, kësaj morie tingujsh të frymëzuat nga shpirti njerëzor, dyshimet e njeriut mbi impulset e pakuptueshme të psikikës së tij shndërrohen në një mori notash e ritmesh të magjishme që krijojnë harmoninë sublime të universit të tij. Edlira Dedja

Vajza shqiptare" e piktorit të shquar holandez Jan Frederik Pieter Portielje Piktura “Vajzë shqiptare” (77.5 x 63.5 cm) e piktorit të shquar holandez Jan Frederik Pieter Portielje, realizuar në vitin 1870, ndoshta është nga më interesantet e galerisë së punëve të piktorit. Pesha meditative e modeles deshifrohet qartë në prarim i tendosur të gjendjes. Impresionuese mbeten gjithashtu ngjyrat e ndezura, karakteristike për punët e piktorit, në të njëjtën kohë evidentim i elementeve të veshjes së gruas shqiptare, gruas së stolisur, gruas që dëshmon saora pragun e një solemniteti, sepse e tillë është gjithçka që tipizon kuadrin.

Vajza shqiptare" e piktorit të shquar holandez Jan Frederik Pieter Portielje Piktura “Vajzë shqiptare” (77.5 x 63.5 cm) e piktorit të shquar holandez Jan Frederik Pieter Portielje, realizuar në vitin 1870, ndoshta është nga më interesantet e galerisë së punëve të piktorit. Pesha meditative e modeles deshifrohet qartë në prarim i tendosur të gjendjes. Impresionuese mbeten gjithashtu ngjyrat e ndezura, karakteristike për punët e piktorit, në të njëjtën kohë evidentim i elementeve të veshjes së gruas shqiptare, gruas së stolisur, gruas që dëshmon saora pragun e një solemniteti, sepse e tillë është gjithçka që tipizon kuadrin.

Lista e këngëve më të mira për Krishtlindje nga Mariah Carey Mariah Carey duke performuar përkrah babagjyshit Mariah Carey njihet si një nga këngëtaret më të mira në historinë e muzikës, duke u renditur si një nga emrat më të suksesshëm të të gjitha kohërave në listat e Billboard. Këto ditë, Carey mendohet gjithashtu si Mbretëresha e Krishtlindjeve, një titull që ajo e ka fituar falë vetëm një kënge. Ndërkohë që fokusi është gjithmonë në suksesin e saj përcaktues për brezat “All I Want for Christmas Is You”, këngëtarja në fakt ka shkruar dhe regjistruar mjaft melodi origjinale të festave, dhe deri më tani ajo ka ndarë albume që përmbajnë veprat e saj si dhe interpretime të reja të klasikëve. Ndërsa miliona mund të jenë të njohur vetëm me të pashmangshmen “All I Want for Christmas Is You”, ka shumë më tepër për të shijuar kur bëhet fjalë për Carey-n dhe ditët më të këndshme të vitit. Këtu janë të gjitha këngët e saj origjinale të Krishtlindjeve: 7.“Jesus Born On This Day” Ndërsa Krishtlindjet përfshijnë emrin Krisht, jo të gjithë ata që e festojnë festën janë fetarë. Këto ditë, Krishtlindjet kanë marrë një kuptim të ri, një kuptim që nuk kërkon që ata që shijojnë sezonin të besojnë në ndonjë libër, dhe fatmirësisht, prodhimi i Carey-t në këtë hapësirë njeh edhe ata që i përmbahen kuptimit tradicional të ditës njësoj si ata që nuk e bëjnë. 6. “One Child” Ashtu si “Jesus Born on This Day” mund të mos jetë përshtatja e duhur për çdo fans të Carey-t, e njëjta gjë mund të thuhet për këngën “One Child”, e cila është gjithashtu fetare në natyrë. Kënga, e shfaqur në festën e dytë të plotë të këngëtares, Merry Christmas II You, ofron një ritregim të lindjes së Jezusit. 5. “Miss You Most (At Christmas Time)” Nga të gjitha këngët në këtë listë, “Miss You Most (At Christmas Time)” është ajo që tingëllon më shumë si një këngë tipike e Careyt. Balada është me ritme të ngadalta dhe të trishtuara. 4. “Christmas Time Is In The Air Again” E shkruar me krijuesin e hitit dhe adhuruesin e muzikës, Marc Shaiman, “Christmas Time Is in the Air Again” ka një cilësi nostalgjike të lavdishme që shumë këngë të tjera të fokusuara te festat përpiqen ta mishërojnë, por nuk arrijnë ta menaxhojnë. 3. “When Christmas Comes” Në mënyrë lirike, “When Christmas Comes” ka të bëjë me festën, me Carey-n që thërret për veshtullën, borën dhe duke e bërë botën një vend më të mirë. 2. “Oh Santa!” Kur Carey filloi punën për Merry Christmas II You , ajo po kërkonte qartë të përsëriste suksesin e “All I Want for Christmas Is You”, me “Oh Santa” duke plotësuar të njëjtën nevojë në koleksionin e saj të festave të vitit të dytë. Goditja është optimiste dhe e gëzueshme, rrokullisje dhe gazmore. Është e përshtatshme për sezonin dhe duket sikur të gjithë ata që punuan në këtë këngë kaluan një kohë fantastike duke e bërë atë. 1. “All I Want For Christmas Is You” “All I Want For Christmas Is You” është një nga këngët më të adhuruara botërisht të të gjitha kohërave. Kjo këngë renditet më lart se “White Christmas”, “Rockin’ Around the Christmas Tree” dhe “Have Yourself a Merry Little Christmas” (e shumë të tjera) si domosdoshmëri në çdo listë dëgjimi të festave në dhjetor.

Britney Spears ribashkohet me djalin e saj: Lot gëzimi 15:26 26/12/24 Koha e leximit: 2 min A A Britney Spears po  realizon dëshirën e saj të vetme këtë vit! Artistja zbuloi në një postim në Instagram të mërkurën, se po festonte  Krishtlindjet me djalin e saj më të vogël Jayden James, 18 vjeç, duke shpjeguar se ka dy vjet që nuk e ka parë atë. Ribashkimi i tyre i ëmbël u kap në video. Në klip, Jayden i tha kamerës “përshëndetje”, ndërsa qëndronte pranë mamasë së tij, e cila e prezantoi me ndjekësit e saj duke thënë: “ Ky është fëmija im” . “Krishtlindja më e bukur e jetës sime !!!”, ka shkruar Spears në postimin. “ Unë nuk i kam parë djemtë e mi për 2 vjet !!!”   “Lot gëzimi dhe fjalë për fjalë në tronditje çdo ditë , kaq e dashuruar dhe e bekuar !!!”, shtoi ajo. “Jam pa fjalë faleminderit Jezus!!!” Këngëtarja e “Lucky” ndan Jayden dhe Sean Preston, 19 vjeç, me ish-bashkëshortin Kevin Federline. Ajo bëri kërkesë për divorc në 2006 pas tre vitesh martesë. Që kur divorci i tyre u finalizua në korrik 2007, ata kanë pasur diskutime të ndryshme për kujdestarinë, megjithëse djemtë kanë qenë së fundmi me babain e tyre, me të cilin u transferuan në Hawaii në vitin 2023. Pas një viti jete në Hawaii, një burim i tha PEOPLE se Jayden u ribashkua me nënën e tij në Los Anxhelos muajin e kaluar dhe dyshja kanë qenë duke qëndruar në shtëpinë e saj. “Kalimi i kohës së bashku e ka bërë atë të lumtur ”, tha një burim i brendshëm për PEOPLE. Ndërsa u shfaq në kopertinën e PEOPLE në tetor 2023 për të promovuar kujtimet e saj The Woman in Me, ylli i popit e quajti amësinë një “ëndërr”. Ajo tha për rritjen e djemve të saj: “ Ngritja e një familjeje ishte ëndrra ime e realizuar. Të bëhesha nënë ishte ëndrra ime e realizuar.”

Teatri i Operës dhe Baletit mbyll vitin 2024 me veprën “Arrëthyesi” dhe muzikën e Çajkovskit Nga Julia Vrapi Baleti “Arrëthyesi” me muzikën e Çajkovskit është dhe shfaqja e fundit për vitin 2024 në skenën e Teatrit Kombëtar të Operës dhe Baletit. Një kryevepër e baletit klasik do të ngjitet dhe këtë mbrëmje në skenë, ku teatri mbyll dhe vitin me muzikën e Çajkovskit. Kjo kryevepër e baletit klasik vjen në skenë me koreografi të re nga Edi Blloshmi, njëkohësisht dhe drejtor artistik i baletit në Teatrin Kombëtar të Operës dhe Baletit, ku Orkestra Simfonike e TKOB-së është nën dirigjimin e maestro Sergio Alapont. Shkruar nga Pyotr Ilyich Tchaikovsky baleti me dy akte është bazuar në historinë “Arrëthyesi dhe Mbreti Miush” nga E.T.A. Hoffmann, libreti sipas Marius Petipa. Historia rrjedh nga tregimi “Arrëthyesi dhe Mbreti i minjve” i Ernst Theodor Amadeus Hoffmann. Baleti ishte në skenën e Teatrit Kombëtar të Operës dhe Baletit në mbrëmjet e datave 23-24-26-27-29 dhe do të jetë dhe këtë të hënë mbrëmjen e 30 dhjetorit në orën 19:00. Në skenë solistët dhe trupa e baletit, baletmaestër Alisa Gjoni. Kostumet te “Arrëthyesi” janë dizenjuara nga kostumografia Edlira Qyshka. Çajkovski kompozoi muzikën e baletit mes viteve 1891 e 1892. Vënia e parë skenike që u realizua në të njëjtën kohë me operën “Iolanta”, po e kompozitorit Çajkovski, u realizua në 18 dhjetor 1892 pranë teatrit “Mariinskij” të Shën Pjetërburgut në Rusi. Shikueshmëria në teatër “Baleti “Arrëthyesi” është një nga krijimet më të bukura të repertorit klasik botëror. Por “Arrëthyesi” me muzikën e Çajkovskit është një nga shfaqjet, që ka shënuar sukses edhe në skenën e Teatrit Kombëtar të Operës dhe Baletit. Nga vetë institucioni dhe më parë është bërë me dije, që ka pasur një interesim të madh për të blerë biletat për veprën me muzikën e Çajkovskit. ““Arrëthyesi” ka thyer çdo rekord shikueshmërie në TKOBAP, duke shitur të gjitha biletat për të gjitha netët e shfaqjes më shumë se një javë përpara premierës”, thuhet nga Teatri Kombëtar i Operës dhe Baletit. Më parë këtë muaj trupa e baletit e Teatrit Kombëtar të Operës dhe Baletit ishte me baletin klasik “Arrëthyesi” edhe në skenat italiane. Me elegancën dhe mjeshtërinë e tyre, balerinët tanë ishin në disa nga teatrot më të njohura të Venecias, duke përcjellë historinë magjike të Klarës dhe Arrëthyesit. Vepra e baletit “Arrëthyesi” erdhi me një koreografi të re në skenën tonë nga Edi Blloshmi, koreograf që ka një aktivitet artistik ndërkombëtar. Lindur në Tiranë, Shqipëri, ai nisi formimin e tij artistik në Shkollën Kombëtare të Baletit dhe më pas vazhdoi studimet në National Ballet School of Canada. Edi Blloshmi ka kontribuuar në shumë krijime koreografike dhe ka dhënë mësim në teatro prestigjioze si Opera de Lyon, Ballet de Geneve, Ballet Preljocaj, Les Grands Ballets Canadiens de Montreal, etj. Me muzikën e Çajkovskit dhe veprën “Arrëthyesi” TKOB mbyll këtë vit, ku përgjatë 12 muajve janë vënë në skenë shfaqje të ndryshme baleti dhe opera, ku nuk kanë munguar dhe koncerte apo dhe aktivitete të tjera.

Media britanike “Metro”: Shqipëria mes pesë destinacioneve spektakolare për të vizituar në 2025 Nga atila.kota -28/12/2024 TIRANË, 28 dhjetor /ATSH/- Plazhe me rërë të bardhë, ujëra bruz dhe temperatura tropikale – nuk është çudi që Maldivet janë një nga destinacionet më të dëshirueshme të pushimeve në botë, shkruan Ellie Hutchings në një artikull të botuar në të përditshmen britanike “Metro”. Por, destinacionet parajsore kushtojnë, dhe në rastin e këtij destinacioni të Azisë Jugore, çmimet janë shumë të larta. Një javë në një vilë mbi ujë kushton të paktën 2000 paund gjatë pikut të sezonit, i cili zgjat nga dhjetori deri në prill. Gjithashtu, kohët e fundit fluturimet drejt Maldiveve janë shtrenjtuar – që do të thotë se pasagjerët e klasit ekonomik do të tarifohen me 40 paund vetëm për t’u larguar nga shteti arkipelag. Vendi ishullor është në rrugën e duhur për të arritur qëllimin e tij për të regjistruar një shifër rekord prej dy milionë turistësh në vitin 2024, ndërsa ai përballet me krizën klimatike. Rritja e nivelit të detit kërcënon t’i bëjë ishujt të pabanueshëm, që do të thotë se plazhet e bukura, mund të zhduken së shpejti në thellësitë e Oqeanit Indian. Për të mbrojtur ekosistemin dhe për të mos sforcuar buxhetin tuaj, “Metro” ju rekomandon destinacionet më të mira – të ngjashme me Maldivet – perfekte për turistët që kërkojnë çmime të përballueshme që nuk bëjnë kompromis me bukurinë. Nga brigjet evropiane te ishujt e largët, këto “arratisje” ofrojnë pamje spektakolare me kosto më të ulëta se Maldivet. Shqipëria Shqipëria është quajtur “Maldivet e Evropës”, ​​falë plazheve me rërë të bardhë dhe ujërave pastra kristal përgjatë Rivierës së saj. Vendi i vogël mesdhetar po zbulohet nga një numër në rritje turistësh që po vërshojnë në rajon. Akomodimi luksoz është i disponueshëm me një kosto të përballueshme krahasuar me vendpushimet e njohura evropiane. Apartamentet buzë plazhit mund të merren me qira për më pak se 20 paund nata, ndërsa një vakt i plotë me pije kushton rreth 15 paund. Fluturimet për në Shqipëri janë gjithashtu jashtëzakonisht të përballueshme. Kompania ajrore “Ryanair” ofron fluturime drejt Tiranës për vetëm 30 paund për një udhëtim kthimi. E zbuluar përmes videove në TikTok me ujërat e kristalta dhe rërën e bardhë të ndritshme, Shqipëria ofron një shije të stilit të jetesës së Maldiveve, një klimë mesdhetare me temperatura maksimale prej 30 gradë Celcius gjatë muajve të verës. Riviera Shqiptare është gjithashtu shtëpia e produkteve të shkëlqyera të detit dhe e shumë vendeve kulturore, si vendbanimi historik i Linit – që thuhet se është fshati më i vjetër i banuar i Evropës – dhe Gjirokastra, një qytet malor dhe vend i trashëgimisë botërore të UNESCO-s. Për të shijuar perëndimin e bukur të diellit mbi detin Jon, vizitoni Kalanë e Lëkurësit pranë Sarandës, ku mund të zbuloni pamjen e bukur të qytetit. E përditshmja britanike “Metro” ka renditur pesë destinacionet spektakolare bregdetare që janë më të lira se Maldivet: 1-Shqipëria 2-Malta 3-Tajlandë 4-Bali, Indonezi 5-Korfuz, Greqi //a.i/

Tërësisht i transformuar, Gonxhja: Mozaiku i Tiranës, qendër edukimi e inovacioni Nga edlira.ruzi TIRANË, 31 dhjetor/ATSH/ Mozaiku i Tiranës tashmë është transformuar tërësisht. Ministri i Ekonomisë, Kulturës dhe Inovacionit, Blendi Gonxhja, ndau në rrjetet sociale pamjet e këtij transformimi duke njoftuar edhe përfundimin e punimeve në qendrën e re të Mozaikut të Tiranës, i cili tashmë është gati të hapë dyert për publikun. Ky projekt unik do të sjellë më pranë qytetarëve dhe turistëve mozaikët e mbyllur të periudhës së antikitetit dhe antikitetit të vonë, të ruajtur në sitet tona më të rëndësishme si Apollonia, Butrinti, Bylis, Durrësi, Elbasani, dhe shumë të tjera. Duke pasur parasysh se mozaikët origjinalë janë të ekspozuar ndaj rreziqeve atmosferike, Mozaiku i Tiranës do të ofrojë një platformë që do të mundësojë ekspozimin e tyre në kushte optimale, me një grafik të mirëpërcaktuar vjetor. Ky projekt është konceptuar si një qendër edukimi e inovacioni për fëmijët. Arkeologët thonë se këtu u ngrit një vilë romake që në shekullin III pas Krishtit. Gjatë punimeve për ndërtimin e një godine banimi në bllokun “Partizani”, në vitin 1972, u hasën rrënojat e kësaj ndërtese antike. Me të filluar gërmimet, arkeologët nga Instituti i Monumenteve të Kulturës dhe Instituti i Historisë, zbuluan se ambientet ishin të shtruara me mozaik, ku u konstatua edhe prania e ambienteve të një kishe të kultit kristian. /a.f/ Në bazë të nenit 4 të ligjit ”Për funksionimin e Agjencisë Telegrafike Shqiptare”, ndalohet kopjimi, riprodhimi dhe publikimi i informacionit pa cituar burimin e tij.Nga edlira.ruzi

Festat e fundvitit, VanHorn mesazh urimi: Bashkë për të forcuar demokracinë në Shqipëri Nga Ermira Isufaj -31/12/2024 TIRANË, 31 dhjetor /ATSH/ E Ngarkuara me Punë në Ambasadën e Shteteve të Bashkuara të Amerikës në Tiranë, Nancy VanHorn, në vigjilje të natës së ndërrimit të viteve ka përcjellë sot një mesazh urimi në rrjetet sociale. Përveç vlerësimit për punën e kryer prej muajit gusht kur ajo mori zyrtarisht detyrën në vendin tonë, VanHorn thotë se SHBA-të dhe Shqipëria do të vazhdojnë të forcojnë partneritetin edhe në vitin e ardhshëm. “Në mbyllje të këtij viti, duke marrë një çast për të përsiatur mbi gjithçka kemi arritur krah Shqipërisë. Kur erdha këtu në gusht, pashë që shumë punë ishte duke u kryer. Jam krenare për çka kemi bërë së bashku për të forcuar demokracinë e Shqipërisë, për të ndërtuar partneritetin tonë në fushën e mbrojtjes dhe për të rritur lidhjet e biznesit”, thotë ajo. VanHorn në videomesazhin e saj, risjellë në vëmendje edhe disa nga arritjet dhe ngjarjet kryesore të 2024-ës që shenjuan edhe bashkëpunimin mes SHBA-ve dhe vendit tonë. E Ngarkuara me Punë, VanHorn e mbyll mesazhin me një urim të përbashkët nga stafi dhe personeli që punojnë në Ambasadën e SHBA-ve në Tiranë. “Mirëpres të vazhdojmë të punojmë së bashku vitin që vjen. Nga të gjithë ne, në Ambasadën e Shteteve të Bashkuara të Amerikës, gëzuar Vitin e Ri”. /a.f/

Nga Mia Mercado, një kontribues i Cut që mbulon kulturën e internetit Melania Trump publikoi kujtimet e saj. Ajo e përshkroi librin si “Historia ime. Perspektiva ime. Të martën, më pak se një muaj larg zgjedhjeve të vitit 2024, Melania Trump publikoi kujtimet e saj të reja me titull. Në videot e pazakonta promovuese që çuan në publikimin e Melania, ish-Zonja e Parë ndau në mënyrë stoike fragmente të shkurtra librash mbi fëmijërinë e saj, karrierën e modelingut, takimin me bashkëshortin e tanishëm Donald Trump dhe përfundimisht transferimin në Shtëpinë e Bardhë. Ajo e përshkroi librin si “Historia ime. Perspektiva ime. E vërteta” (shkronja e saj, jo e jona). Versioni më i lirë i librit është 40 dollarë dhe përfshin 182 faqe. Në mes të kujtimeve ndodhen disa dhjetëra faqe fotografish me shkëlqim nga shkrepjet e revistave, fotografët e Shtëpisë së Bardhë, arkivat personale të Melanias dhe Getty Images. Në faqen e saj të internetit, Melania po shet një version të nënshkruar të kujtimeve (150 dollarë) si dhe një "botim koleksionist" (250 dollarë) që përfshin fotografi shtesë dhe një "koleksion dixhital", që duket se është versioni i saj i një NFT. “Si një person privat që ka qenë shpesh subjekt i shqyrtimit publik dhe keqinterpretimit, ndiej përgjegjësinë për të rregulluar të dhënat”, shkruan ajo në hyrjen e librit, të formatuar si një letër e saj për lexuesin. Sidoqoftë, kushdo që vjen i uritur për të kuptuar disa nga ngjarjet më të rëndësishme politike në historinë e fundit - zgjedhjet e 2016, përgjigja ndaj epidemisë së COVID-19, kryengritja e 6 janarit - do të duhet të gjejë ushqimin e tyre letrar diku tjetër. Melania nuk është një kujtim që derdh fasulet. Përkundrazi, është një inventar i disa fasuleve, të rregulluara me përpikëri me pak komente personale. Në frymën e kursimit të 40 dollarëve, ja gjithçka që bëmë (dhe nuk mësuam) në Melania. Ajo është pro të drejtave të abortit ... ish. Ndoshta informacioni më befasues i zbuluar në kujtime është mbështetja e Melanias për lirinë riprodhuese. Së paku, do të ishte befasuese, nëse nuk do të ishte në mesin e disa zbulimeve të rëndësishme që qarkulluan rreth botimit të librit. (Nuk mund të mbivlerësohet se sa pak ka për të hequr nga ky kujtim.) Pavarësisht rolit të burrit të saj në përmbysjen e Roe kundër Wade - dhe ndoshta duke i komplikuar më tej komentet e tij të turbullta të fundit mbi një ndalim federal të abortit - Melania shpenzon disa paragrafë drejt fundit të libri i saj që mbron "lirinë personale" siç zbatohet për të drejtat riprodhuese: E drejta themelore e një gruaje për lirinë individuale, për jetën e saj, i jep asaj autoritetin për të ndërprerë shtatzëninë nëse dëshiron. Kufizimi i së drejtës së një gruaje për të zgjedhur nëse do të ndërpresë një shtatzëni të padëshiruar është njësoj si t'i mohosh asaj kontrollin mbi trupin e saj. Këtë besim e kam mbajtur me vete gjatë gjithë jetës sime. Ajo specifikon “arsye legjitime” që dikush do të bënte një abort (p.sh., rrezikimi i jetës së nënës, inçesti, përdhunimi) dhe thekson se “koha ka rëndësi” kur aludon në atë që konservatorët i quajnë “aborte të vonshme”. (Ajo gjithashtu vëren se abortet e kryera gjatë fazave të mëvonshme të shtatzënisë janë "jashtëzakonisht të rralla.") Më vonë në libër, ajo shpreh dëshirën e saj për t'u distancuar nga politika e të shoqit për këtë çështje në mënyrë më eksplicite: “Ndërsa mund të mos pajtohem me çdo mendim apo zgjedhje të shprehur nga fëmijët e rritur të Donaldit dhe as të përputhem me të gjitha vendimet e Donaldit, unë pranoni se pikëpamjet e ndryshme janë një aspekt i natyrshëm i marrëdhënieve njerëzore.” Kjo përfshihet në një kapitull të ndarë drejt fundit të librit që përfshin gjithashtu largimin nga Shtëpia e Bardhë, nisjen e një nisme për të mbështetur fëmijët në sistemin e kujdestarisë, pse asaj i pëlqen blockchain, një zbukurim i animuar i Krishtlindjeve me botim të kufizuar, "anuloni kulturën ,” dhe bastisja e FBI-së në Mar-a-Lago. Ajo është një mohuese e zgjedhjeve. Melania shkruan për zgjedhjet e vitit 2020, “Nuk mund të vazhdosh të numërosh votat për ditë të tëra, gjë që bënë. Ishte një rrëmujë. Shumë amerikanë kanë ende dyshime për zgjedhjet edhe sot e kësaj dite. Unë nuk jam i vetmi person që vë në dyshim rezultatet.” Për të qenë të qartë, fletëvotimet me postë, të cilat gjithnjë e më shumë votues po i përdorin, kërkojnë më shumë kohë për t'u numëruar. Është thjesht realiteti i numërimit të miliona votave: Në SHBA, zgjedhjet tona janë një proces që në të vërtetë mund të vazhdojë “për ditë të tëra”. Ajo pretendon se "nuk ishte në dijeni" për atë që po ndodhte gjatë 6 janarit. Ditën e kryengritjes, Melania dhe ekipi i saj ishin të zënë duke bërë "punë arkivore" kur mori një mesazh nga sekretari i saj i shtypit që e pyeste nëse donte "të denonconte dhunën". Ajo nuk e kishte idenë se për çfarë po i referohej punonjësi i saj. "Më duk pështjelluese pyetja," shkruan ajo, "kur e kisha falur ndonjëherë dhunën?" Ajo vazhdon duke thënë se "nuk ishte në dijeni të ngjarjeve që po shpalosen në ndërtesën e Kapitolit", duke vënë në dukje se është përgjegjësi e shefit të stafit të Zonjës së Parë të sigurojë informime të detajuara, dhe ajo e saj "kishte dështuar ta bëjë këtë". “Po të isha i informuar plotësisht për të gjitha detajet, natyrisht që do të kisha denoncuar menjëherë dhunën që u bë