Koleksion romantikësh: Gruaja në dritën e Byron, Keats dhe Shelley.

Koleksion romantikësh: Gruaja në dritën e Byron, Keats dhe Shelley.

Në romantizëm, gruaja nuk është vetëm figurë dashurie, por edhe ide estetike, simbol shpirtëror dhe burim frymëzimi. Poetët e mëdhenj anglezë e shohin atë si pasqyrë të bukurisë dhe të mendimit të thellë.

Lord Byron – Bukuria si harmoni e dritës dhe hijes

Byron e përshkruan gruan si një ekuilibër të përsosur mes kontrasteve. Bukuria e saj nuk është e zhurmshme, por e qetë, e brendshme dhe e kontrolluar.

Citim origjinal:

“She walks in beauty, like the night

Of cloudless climes and starry skies…”

Ky varg tregon idenë byroniane se bukuria e gruas lind nga bashkimi i dritës dhe errësirës në një harmoni të vetme.

John Keats – Gruaja si ndjeshmëri dhe bukuri e përkohshme

Keats e lidh figurën femërore me ndjenjën e thellë estetike dhe kalueshmërinë e jetës. Për të, bukuria është e fuqishme pikërisht sepse është e përkohshme.

Citim origjinal (nga Ode on a Grecian Urn):

“Beauty is truth, truth beauty,—that is all

Ye know on earth, and all ye need to know.”

Kjo ide e vendos bukurinë – dhe shpesh figurën femërore – si një të vërtetë shpirtërore që tejkalon kohën.

Percy Bysshe Shelley – Gruaja si ideal dhe forcë shpirtërore

Shelley e sheh gruan si pjesë të një ideali më të lartë: liri, pastërti dhe transformim moral. Ajo është më shumë simbol sesa thjesht figurë reale.

Citim origjinal (nga To a Skylark):

“Like a poet hidden

In the light of thought…”

Edhe pse nuk i drejtohet drejtpërdrejt gruas, kjo metaforë e Shelley-t shpreh idenë e një bukurie shpirtërore që ngrihet mbi realitetin .

Në leximin romantik:

Byron ndërton bukurinë si harmoni të përsosur,

Keats e shndërron atë në ndjeshmëri dhe të vërtetë estetike,

Shelley e ngre në ide dhe ideal shpirtëror.

Së bashku, ata krijojnë një figurë të gruas që nuk është statike, por një univers i tërë ku bashkohen bukuria, mendimi dhe ndjenja.

---------------

Lord Byron.

Ajo Ecën në Bukuri

Ajo ecën në bukuri, si nata

E qiejve pa re e plot yje;

Dhe më e mira e errësirës e dritës

Takohen në fytyrën e saj.

Një hije më shumë, një rreze më pak,

Do ta zbehnin hirin e rrallë

Që valëzon në çdo kaçurrele

Dhe ndriçon butë mbi fytyrën e saj.

Aty mendimet e qeta e të ëmbla

Tregojnë sa e pastër është zemra;

Dhe në atë ballë, në atë shikim të kthjellët,

Flasin ditët e jetuara me mirësi.

Faqet e buta, buzëqeshja e lehtë,

Kanë veç paqe dhe dashuri;

Një mendje në harmoni me gjithçka,

Një zemër me pafajësi.

-----------------

Poezi.

Ode mbi një Urnë Greke – John Keats

Ti nuse ende e paprekur e qetësisë,

ti fëmijë i përkëdhelur i Heshtjes dhe Kohës së ngadaltë,

historian i pyllit, që mund të shprehësh

një përrallë me lule më ëmbël se vargjet tona:

Ç’legjendë me gjethe të përqafuara rrethon formën tënde

të perëndive apo të vdekshmëve, apo të të dyve,

në Tempe apo në luginat e Arkadisë?

Cilët janë këta njerëz apo perëndi? Cilat vajza të hezituara?

Ç’ndjekje e çmendur? Ç’përpjekje për t’u shpëtuar?

Ç’flauta e dajre? Ç’ekstazë e egër?

Bukuria është e vërteta, e vërteta bukuri,—kjo është e gjitha

që di në tokë, dhe gjithçka që ke nevojë të dish.

--------------------

Poezi nga

Ozymandias – Percy Bysshe Shelley (përkthim në shqip)

Takova një udhëtar nga një vend i lashtë,

i cili tha—“Dy këmbë të mëdha prej guri pa trup

qëndrojnë në shkretëtirë… pranë tyre, mbi rërë,

gjysmë i zhytur shtrihet një fytyrë e thyer, e cila, me vrenjtjen,

dhe buzën e rrudhur, dhe përbuzjen e urdhrit të ftohtë,

tregon se skulptori i ka kuptuar mirë ato pasione

që ende mbijetojnë, të gdhendura në këto gjëra pa jetë,

dora që i talli dhe zemra që i ushqeu;

dhe mbi piedestal shfaqen këto fjalë:

“Emri im është Ozymandias, Mbret i Mbretërve;

shikoni veprat e mia, ju të Fuqishëm, dhe dëshpërohuni!”

Asgjë tjetër nuk mbetet. Rreth shkatërrimit

të atij rrënoje kolosale, bosh dhe e pafund

shtrihen rërat e vetmuara dhe të rrafshëta deri larg.”

Përgatiti:Revista Prestige