Muzeu i Luvrit hapet për publikun 10 gusht 1793.
- Revista Prestige
- 7 days ago
- 2 min read
Rubrika: Art Kulturè
Muzeu i Luvrit hapet për publikun
10 gusht 1793.
Pas më shumë se dy shekujsh si pallat mbretëror, Luvri hapet në Paris si muze publik nga qeveria revolucionare franceze. Sot, koleksioni i Luvrit është një nga më të pasurit në botë, me vepra arti dhe objekte që përfaqësojnë rreth 11,000 vjet të qytetërimit dhe kulturës njerëzore.
Pallati i Luvrit nisi të ndërtohej nga Mbreti Fransua I në vitin 1546, në vendin ku kishte ekzistuar një fortesë e shekullit XII, e ndërtuar nga Mbreti Filip II. Fransua I ishte një koleksionist i madh arti dhe Luvri do të shërbente si rezidenca e tij mbretërore. Punimet, të mbikëqyrura nga arkitekti Pierre Lescot, vazhduan edhe pas vdekjes së Fransuait, gjatë mbretërimit të Henrikut II dhe Karlit IX.
Pothuajse çdo monark francez që pasoi e zgjeroi Luvrin dhe hapësirat përreth tij. Zgjerime të rëndësishme u kryen nga Luigji XIII dhe Luigji XIV në shekullin XVII.
Të dy mbretërit zgjeruan ndjeshëm edhe koleksionet e artit të kurorës. Luigji XIV mori gjithashtu koleksionin e artit të Karlit I të Anglisë, pas ekzekutimit të tij gjatë Luftës Civile Angleze.
Në vitin 1682, Luigji XIV e zhvendosi oborrin mbretëror në Versajë, dhe Luvri pushoi së qeni rezidenca kryesore mbretërore.
Iluminizmi
Nën ndikimin e Iluminizmit, shumë francezë filluan të kërkonin që koleksionet mbretërore të viheshin në dispozicion të publikut. Denis Diderot, shkrimtar dhe filozof francez, ishte ndër të parët që propozoi krijimin e një muzeu kombëtar arti për publikun.
Megjithëse Mbreti Luigji XV ekspozoi përkohësisht një përzgjedhje pikturash në Pallatin e Luksemburgut në vitin 1750, përparimi i vërtetë drejt krijimit të një muzeu të përhershëm erdhi vetëm pas shpërthimit të Revolucionit Francez në vitin 1789.
Më 10 gusht 1793, qeveria revolucionare hapi Musée Central des Arts në Galerinë e Madhe të Luvrit. Kjo shënoi fillimin e Luvrit si një muze publik.
Koleksioni i Luvrit u rrit me shpejtësi. Ushtria franceze mori vepra arti dhe objekte arkeologjike nga territoret dhe vendet e pushtuara gjatë luftërave Revolucionare dhe Napoleonike. Një pjesë e madhe e këtyre veprave u kthye pas humbjes së Napoleonit në 1815, por koleksionet aktuale të antikiteteve egjiptiane dhe departamente të tjera të Luvrit i detyrohen shumë pushtimeve të Napoleon Bonapartit.
Në shekullin XIX u shtuan dy krahë të rinj dhe kompleksi i Luvrit, i përbërë nga shumë ndërtesa, u përfundua në 1857, gjatë mbretërimit të Napoleonit III.
Në vitet 1980 dhe 1990, Luvri, i njohur zyrtarisht si Grand Louvre, iu nënshtrua një rikonstruksioni të madh. U shtuan shërbime moderne për vizitorët dhe u krijuan mijëra metra katrorë hapësirë të re ekspozimi.
Arkitekti kinezo-amerikan I. M. Pei ndërtoi një piramidë prej çeliku dhe qelqi në qendër të oborrit të Napoleonit. Tradicionalistët e konsideruan atë një ndërhyrje të papërshtatshme dhe e kritikuan ashpër.
Në 1993, në 200-vjetorin e muzeut, një krah i rikonstruktuar i ndërtesës, i cili më parë ishte përdorur nga Ministria Franceze e Financave, u hap për publikun. Për herë të parë, i gjithë kompleksi i Luvrit iu kushtua funksioneve muzeale.
Burimi: HISTORY.com, “Louvre Museum opens”, publikuar më 9 shkurt 2010, përditësuar më 27 maj 2025.
