Çfarë gjendet brenda Piramidës së Madhe të Gizes?

Çfarë gjendet brenda Piramidës së Madhe?

A ka mumie brenda Piramidës së Madhe? Hieroglife? Thesare të fshehura? Fantazma? Zbuloni të vërtetën!

Alicja Zelazko

Redaktorët e Encyclopaedia Britannica

Piramida e Madhe e Gizës

Piramida e Madhe e Gizës, e ndërtuar për të nderuar faraonin Keops (Khufu), pranë Gizës, Egjipt.

Sipas një legjende napoleoniane, perandori i ardhshëm i Francës, Napoleon Bonaparti, doli nga Piramida e Madhe e Egjiptit i zbehtë dhe i tronditur, pasi kishte kaluar disa orë vetëm në Dhomën e Mbretit. Ai nuk tregoi kurrë se çfarë e kishte shqetësuar, por thuhej se ajo përvojë ndryshoi jetën e tij.

Pavarësisht nëse kjo histori është e vërtetë apo jo, ajo tregon fuqinë që ka Piramida e Madhe për të nxitur imagjinatën e udhëheqësve të mëdhenj dhe të njerëzve në përgjithësi.

Çfarë mund të ketë parë Napoleoni që shkaktoi një reagim të tillë?

Çfarë ndodhet në të vërtetë brenda Piramidës së Madhe?

Përgjigjja e thjeshtë është: jo shumë.

Piramida e Madhe, ose Piramida e Keopsit, është më e vjetra dhe më e madhja nga tre piramidat që ngrihen mbi pllajën e Gizës.

Ajo u ndërtua rreth viteve 2551–2528 para erës sonë (p.e.s.) dhe fillimisht arrinte një lartësi prej 147 metrash, afërsisht sa një ndërtesë me 45 kate.

Madhësia e saj gjigante e bën një mrekulli të arkitekturës njerëzore, por Piramida e Madhe dhe piramidat fqinje të Kefrenit (Khafre) dhe Mikerinit (Menkaure) janë kryesisht masa të mëdha guri.

Ato përbëhen nga rreth 2.3 milionë blloqe gëlqerori të prerë, që formojnë trupin e Piramidës së Madhe.

Fillimisht të tre piramidat kishin një shtresë të jashtme prej gëlqerori të bardhë dhe të lëmuar, siç shihet ende në majën e piramidës së Kefrenit. Kjo sipërfaqe e bardhë duhet t’i ketë bërë piramidat të shkëlqenin në diell dhe të dukeshin edhe më madhështore se sot.

Brenda Piramidës së Madhe

Piramidat e Gizës, ashtu si piramidat e tjera egjiptiane para dhe pas tyre, ishin varre mbretërore.

Ato ishin vendet e fundit të pushimit për faraonët, mbretërit e Egjiptit. Shpesh ato ishin pjesë e komplekseve të mëdha funerare, që përfshinin:

varre për mbretëreshat,

tempuj mortorë,

vende ku bëheshin oferta rituale për të ndjerin.

Zakonisht dhoma e varrimit të faraonit ndodhej poshtë piramidës.

Edhe pse Piramida e Madhe ka dhoma nëntokësore, ato nuk u përfunduan kurrë. Sarkofagu i Keopsit ndodhet në Dhomën e Mbretit, thellë brenda piramidës, pikërisht në vendin ku sipas legjendës hyri edhe Napoleoni.

Napoleoni do të kishte arritur te Dhoma e Mbretit përmes një korridori shumë të ngushtë ngjitës, duke kaluar fillimisht pranë të ashtuquajturës Dhoma e Mbretëreshës (emërtim jo i saktë), dhe më pas përmes një korridori madhështor të quajtur Galeria e Madhe.

Kur hynte në Dhomën e Mbretit, ai do të shihte një hapësirë të vogël, të veshur me blloqe të mëdha graniti.

Dhoma ishte shumë e thjeshtë, sepse egjiptianët filluan të dekoronin dhomat e varrimit me tekste hieroglifike vetëm në piramidat e periudhave të mëvonshme.

Gjithashtu, në kohën e fushatës së Napoleonit në Egjipt, në fund të shekullit XVIII, piramidat kishin qenë prej kohësh të grabitura.

Ai nuk do të kishte gjetur thesare të fshehura, por vetëm sarkofagun gjigant prej graniti, i cili dikur kishte mbajtur mumien e faraonit.

Çfarë gjendet brenda piramidës së Çiçen Itzës?

Brenda piramidës së Çiçen Itzës nuk ka vetëm rrënoja: aty janë zbuluar skulptura, mbetje njerëzore dhe ndoshta një hyrje drejt botës së nëndheshme!

Alicja Zelazko

Redaktorët e Encyclopaedia Britannica

Dy herë në vit, mijëra vizitorë mblidhen në qytetin e lashtë Maya të Çiçen Itzës, në gadishullin Jukatan të Meksikës, për të parë një nga fenomenet më të famshme astronomike të kësaj zone.

Ata mblidhen pranë piramidës së quajtur El Castillo (“Kështjella”) nga pushtuesit spanjollë.

Sipas legjendës së Majave, aty zbret nga qielli Kukulcan, perëndia gjarpër me pupla. Ai bekon njerëzit e tij dhe më pas udhëton drejt botës së nëndheshme, të quajtur Xibalba.

Në realitet, ajo që shohin vizitorët është një fenomen i krijuar nga dielli gjatë ekuinoceve të pranverës dhe vjeshtës. Rrezet e diellit krijojnë një hije në shkallët veriore të piramidës, e cila duket si një gjarpër që zbret poshtë.

Ky efekt plotësohet nga kokat e skulpturuara të gjarpërinjve në bazën e piramidës.

Ndërsa njerëzit shohin këtë fenomen nga jashtë, arkeologët kanë studiuar brendësinë e piramidës për gati një shekull.

Zbulimet kanë treguar se El Castillo nuk është vetëm një masë guri, por fsheh struktura më të vjetra brenda saj.

Tre piramida brenda njëra-tjetrës

El Castillo është një nga piramidat më të njohura të qytetërimit mesoamerikan.

Ajo u ndërtua me shumë gjasa nga Majat-Toltekë midis viteve 1050 dhe 1300 të erës sonë, në një periudhë kur popullsia Maya ishte në rënie.

Piramida është e famshme për lidhjen e saj me kalendarin Maya.

Ajo ka:

4 shkallë kryesore,

secila me nga 91 shkallë.

Kur shtohen 91 + 91 + 91 + 91 dhe platforma e tempullit në majë, rezultati është:

365 ditë, numri i ditëve të vitit diellor Maya.

Tempulli në majë përdorej vetëm nga priftërinjtë, të cilët kryenin rituale fetare në një lartësi që simbolikisht i afronte me perënditë e qiellit.

Zbulimet arkeologjike

Piramida nuk ishte ndërtuar për t’u hyrë nga njerëzit e zakonshëm. Por në vitet 1930, studiuesit filluan gërmimet brenda saj.

Ata zbuluan një piramidë më të vjetër brenda strukturës së madhe.

Më vonë u zbulua se kjo piramidë e brendshme kishte:

nëntë platforma,

një shkallë të vetme,

një tempull me mbetje njerëzore,

një fron jaguari të zbukuruar me jade,

një skulpturë të quajtur Chac Mool.

Chac Mool është një figurë karakteristike e artit Maya: një burrë i shtrirë që mban një enë ku vendoseshin oferta ose përdorej gjatë sakrificave.

Studiuesit mendojnë se kjo piramidë e brendshme u ndërtua rreth viteve 800–1000 të erës sonë.

Në mesin e viteve 2010, duke përdorur teknika moderne pa dëmtuar monumentin, arkeologët zbuluan edhe një piramidë të tretë të fshehur brenda dy të tjerave.

Mendohet se ajo mund të jetë ndërtuar midis viteve 550–800 të erës sonë.

Xibalba – bota e nëndheshme e Majave.

Arkeologët zbuluan gjithashtu mundësinë e ekzistencës së një cenote poshtë El Castillos.

Një cenote është një gropë natyrore e mbushur me ujë, karakteristike për rajonin e Jukatanit.

Për Majat, këto vende nuk ishin vetëm burime uji. Sipas besimeve të tyre, ato ishin hyrje drejt Xibalbas, vendit të frikës dhe botës së të vdekurve.

Cenotet përdoreshin për rituale dhe oferta për perënditë e shiut, të quajtura Chac.

Në disa prej tyre janë gjetur:

objekte prej jade,

ar,

bakër,

dhe mbetje njerëzore.

Në vitin 2018, një grup arkeologësh filloi të studionte sistemin nëntokësor të ujërave nën Çiçen Itza për të kërkuar lidhjen me cenoten e mundshme nën El Castillo.

Nëse kjo lidhje vërtetohet, piramida nuk do të ketë qenë vetëm një vend ku priftërinjtë afroheshin me perënditë e qiellit, por edhe një portë simbolike drejt botës së nëndheshme.

Ajo do të përfaqësonte atë që quhet “axis mundi” – boshti i botës, pika që lidh:

tokën,

qiellin,

dhe botën e nëndheshme.

Kjo do ta bënte El Castillon një nga monumentet më të rëndësishme fetare të qytetërimit Maya.

Pjesa 3

Piramida – Arkitektura e përjetësisë

Piramida është një strukturë monumentale e ndërtuar prej guri ose tullash, me një bazë katrore ose drejtkëndore dhe katër faqe të pjerrëta trekëndore që bashkohen në një majë.

Piramidat janë ndërtuar në shumë vende të botës:

Egjipt,

Sudan,

Etiopi,

Azinë Perëndimore,

Greqi,

Qipro,

Itali,

Indi,

Tajlandë,

Meksikë,

Amerikën e Jugut,

dhe disa ishuj të Oqeanit Paqësor.

Por më të famshmet janë piramidat e Egjiptit dhe ato të Amerikës Qendrore e Jugore.

Piramidat e Egjiptit të lashtë

Piramidat egjiptiane ishin kryesisht ndërtesa funerare, të krijuara si vende varrimi për faraonët.

Ato u ndërtuan gjatë një periudhe rreth 2700-vjeçare, nga fillimi i Mbretërisë së Vjetër deri në fund të periudhës Ptolemeike.

Epoka më madhështore e ndërtimit të piramidave ishte gjatë dinastive:

Dinastia III – Dinastia VI

(rreth 2686–2325 p.e.s.)

Gjatë kësaj kohe piramida u bë forma kryesore e varrit mbretëror.

Një piramidë nuk ishte një ndërtesë e izoluar. Ajo ishte pjesë e një kompleksi të madh që përfshinte:

piramidën kryesore ku ndodhej varri,

tempullin mortor ku bëheshin rituale,

një rrugë ceremoniale që lidhte kompleksin me një tempull pranë lumit Nil.

Shumë piramida egjiptiane sot janë shkatërruar ose janë kthyer në grumbuj gurësh, sepse thesaret e tyre u grabitën gjatë mijëvjeçarëve.

Nga mastaba te piramida e parë

Para piramidave ekzistonte një formë më e hershme varri e quajtur mastaba.

Mastaba ishte një ndërtesë drejtkëndore me çati të sheshtë, e ndërtuar me tulla balte ose gur.

Poshtë saj ndodhej një dhomë varrimi e lidhur me një pus të thellë.

Piramida me shkallë e Djoserit

Faraoni Djoser, mbreti i dytë i Dinastisë III, ndryshoi historinë e arkitekturës egjiptiane.

Ai punësoi arkitektin dhe dijetarin e famshëm Imhotepin, i cili ndërtoi për herë të parë një mastaba tërësisht prej guri.

Më pas ajo u zgjerua duke shtuar nivele të tjera mbi njëra-tjetrën.

Kështu lindi:

Piramida me shkallë e Djoserit në Saqqara

Lartësia: rreth 60 metra

Baza: rreth 120 × 108 metra

Ndërtuar rreth shekullit XXVII p.e.s.

Ajo konsiderohet një nga ndërtesat më të hershme monumentale prej guri në historinë e njerëzimit.

Brenda saj kishte një sistem të ndërlikuar korridoreve dhe dhomash nëntokësore.

Hapi drejt piramidës së vërtetë

Faraoni Snefru, themeluesi i Dinastisë IV, zhvilloi më tej arkitekturën e piramidave.

Ai ndërtoi:

Piramidën e Përkulur (Bent Pyramid)

E ndodhur në Dahshur.

Ajo është e veçantë sepse ka dy kënde pjerrësie.

Pjesa e poshtme është më e pjerrët, ndërsa pjesa e sipërme ndryshon kënd.

Kjo tregon përpjekjen e egjiptianëve për të gjetur formën perfekte të piramidës.

Më pas Snefru ndërtoi:

Piramidën e Kuqe

Ajo konsiderohet një nga piramidat e para të ndërtuara plotësisht me formë të rregullt piramidale.

Gjerësia në bazë: rreth 220 metra

Lartësia: rreth 104 metra

Piramida e Madhe e Gizës – Mrekullia e Keopsit

Piramida më e madhe egjiptiane është ajo e faraonit:

Keops (Khufu)

Ai ishte faraoni i dytë i Dinastisë IV.

Piramida u përfundua rreth shekullit XXVI p.e.s.

Fillimisht:

lartësia: rreth 147 metra

baza: rreth 230 metra

pesha totale: rreth 5.75 milionë tonë

U përdorën afërsisht:

2.3 milionë blloqe guri.

Ajo është një kryevepër e matematikës, astronomisë dhe inxhinierisë së Egjiptit të lashtë.

Për mijëra vite ishte ndërtesa më e lartë e krijuar nga njeriu.

Sot është e vetmja nga Shtatë Mrekullitë e Botës së Lashtë që ende qëndron.

Si u ndërtuan piramidat?

Mënyra e saktë ende diskutohet nga studiuesit.

Teoria më e pranuar është se egjiptianët përdorën:

rampa prej dheu dhe tullash,

sajë druri,

rrotulla,

leva,

punë të organizuar të mijëra njerëzve.

Historiani grek Herodoti (shekulli V p.e.s.) shkroi se Piramida e Madhe u ndërtua për rreth 20 vjet dhe kërkoi punën e rreth 100 mijë njerëzve.

Megjithatë, kërkimet moderne sugjerojnë se numri mund të ketë qenë më i vogël: rreth 20 mijë punëtorë, së bashku me zejtarë, mjekë, bukëpjekës dhe shërbyes.

4. Pjesa 4

Misteret e Piramidës së Madhe të Gizës: zbulimet dhe sekretet e pazgjidhura

Zbulimet arkeologjike

Studimet e organizuara shkencore të Piramidës së Madhe të Gizës filluan në shekullin XIX.

Një nga zbulimet e para të rëndësishme ndodhi në vitet 1830, kur një egjiptolog britanik gjeti mbishkrime të punëtorëve brenda piramidës.

Këto shenja pune tregonin se monumenti i përkiste faraonit Keops (Khufu).

Më vonë, arkeologët zbuluan edhe dy anije të varrosura pranë piramidës.

Këto anije prej druri lidhen me besimet fetare egjiptiane. Egjiptianët besonin se faraoni kishte nevojë për një mjet udhëtimi në botën tjetër.

Një nga këto anije është restauruar dhe njihet si:

Anija diellore e Keopsit.

Ajo tregon nivelin e jashtëzakonshëm të mjeshtërisë së ndërtuesve egjiptianë.

Ku është trupi i faraonit Keops?

Edhe pse Piramida e Madhe u ndërtua si varr i faraonit Keops, mbetjet e tij nuk janë gjetur kurrë.

Disa studiues mendojnë se varri mund të jetë grabitur në lashtësi.

Grabitësit mund të kenë marrë:

thesaret mbretërore,

objektet ceremoniale,

dhe mumien e faraonit.

Megjithatë, ende nuk ka prova përfundimtare që tregojnë fatin e trupit të Keopsit.

Teknologjia moderne dhe dhomat e fshehta

Në shekullin XXI, shkencëtarët filluan të përdorin teknologji moderne për të studiuar piramidën pa dëmtuar strukturën.

U përdorën:

skanerë 3D,

teknika të imazherisë,

zbulime me rreze kozmike (muone).

Këto metoda lejuan studiuesit të shihnin hapësira që nuk mund të arriheshin me gërmime tradicionale.

Në vitin 2023, u njoftua zbulimi i një korridori të fshehur brenda Piramidës së Madhe.

Ky zbulim hapi pyetje të reja:

Pse u ndërtua ky korridor?

A kishte ndonjë funksion fetar?

A fshihte ndonjë dhomë tjetër?

Deri tani, përgjigjet mbeten të paqarta.

Pse Piramidat vazhdojnë të magjepsin njerëzimin?

Brenda Piramidës së Madhe nuk u gjetën thesare të mëdha, mumie apo mbishkrime misterioze siç imagjinojnë shumë njerëz.

Por misteri i saj nuk qëndron vetëm te ajo që fshihet brenda.

Madhështia e saj lidhet me pyetje më të mëdha:

Si arritën egjiptianët e lashtë të ndërtonin një monument kaq të saktë pa teknologjinë moderne?

Si organizuan mijëra njerëz për një projekt që zgjati dekada?

Çfarë mendimi fetar dhe filozofik qëndronte pas ndërtimit të saj?

Piramida është dëshmi e fuqisë së dijes, organizimit dhe imagjinatës njerëzore.

Ajo nuk është vetëm një varr mbretëror.

Është një simbol i përjetësisë, i lidhjes midis tokës dhe qiellit, dhe një nga arritjet më të mëdha të qytetërimit njerëzor.

Përfundim editorial për Prestige

Piramidat nuk janë vetëm monumente guri. Ato janë kujtesa e një qytetërimi që kërkonte të sfidonte kohën. Nga Keopsi në Egjipt deri te Majat në Çiçen Itza, piramidat tregojnë se njeriu ka kërkuar gjithmonë të kuptojë universin, jetën dhe përjetësinë.

#AncientCivilizations #GreatPyramid #EgyptHistory #MayaCivilization #WorldHeritage