Në nderim të Prof. Inxhinier Ali Progrit, 27 vjet përkushtim ndaj inxhinierisë, arsimit dhe drejtimit universitar .

Në nderim të Prof. Inxhinier Ali Progrit, 27 vjet përkushtim ndaj inxhinierisë, arsimit dhe drejtimit universitar janë një vepër që meriton të kujtohet dhe të vlerësohet.

Prof. Prof.ALI PROGRI.

Një jetë në shërbim të dijes, teknikës dhe formimit të brezave.

Ka personalitete që kujtohen për një detyrë, për një titull apo për një institucion ku kanë shërbyer. Ka edhe nga ata që mbeten në kujtesë për njerëzit që kanë formuar dhe për gjurmën që kanë lënë në një epokë.

Ali Progri ishte : inxhinier, profesor, pedagog dhe drejtues i arsimit profesional shqiptar, një nga figurat e rëndësishme të zhvillimit të arsimit teknik në vend.

Ali Progri lindi më 10 tetor 1929 në Progër të Devollit, në juglindje të Shqipërisë. Origjina e tij lidhet me Progërën e Devollit, vendlindjen nga e cila mori edhe mbiemrin e njohur publik. Për familjen e tij, prindërit dhe prejardhjen e hollësishme familjare, burimi i paraqitur nuk jep të dhëna të dokumentuara; ndaj këto elemente nuk mund të plotësohen me hamendësime.

Ajo që dokumentohet është se nga kjo trevë do të dilte një prej njerëzve që do t’ia kushtonte jetën arsimit dhe përgatitjes profesionale të brezave.

Rruga e tij drejt profesionit nisi me arsimin parauniversitar dhe vazhdoi me një formim të lartë teknik jashtë Shqipërisë. Pas përfundimit të shkollës së mesme, në vitin 1948 Ali Progri u nis për studime në Bashkimin Sovjetik.

Nga 1948 deri në 1953, ai studioi në Institutin e Lartë Politeknik në Kiev, ku mori formimin e tij të lartë inxhinierik. Studimet në një prej qendrave të rëndësishme teknike të kohës do të përcaktonin edhe drejtimin e mëvonshëm të jetës së tij profesionale: teknikën mekanike, inxhinierinë dhe arsimin teknik.

Kthimi në Shqipëri nuk shënoi fundin e formimit të tij, por fillimin e një etape tjetër: atë të vënies së dijes në shërbim të institucioneve shqiptare.

Ndër figurat e themelimit të arsimit të lartë shqiptar

Pas kthimit në atdhe, rezultatet e tij të larta dhe formimi profesional e vendosën Ali Progrin ndër njerëzit që kontribuuan në krijimin dhe konsolidimin e Universitetit të Tiranës.

Ai u përfshi në strukturat e arsimit të lartë dhe më pas shërbeu si zëvendësdekan i Fakultetit të Inxhinierisë, duke bashkuar përvojën e inxhinierit me atë të pedagogut dhe drejtuesit akademik.

Për të, universiteti nuk ishte vetëm një vend ku transmetohej dije. Ishte një institucion ku duhej të përgatiteshin specialistët që do t’i nevojiteshin një Shqipërie në zhvillim.

Njohuritë e tij të thelluara në teknikën mekanike dhe përvoja e fituar në arsim bënë që përgjegjësitë e tij të shtriheshin edhe në nivelin institucional.

Ali Progri u emërua Drejtor i Drejtorisë së Arsimit të Mesëm Profesional në Këshillin e Ministrave. Ky ishte një funksion me rëndësi për sistemin arsimor profesional, sepse lidhej drejtpërdrejt me përgatitjen e nxënësve për profesionet teknike dhe nevojat e industrisë.

Në një kohë kur vendi kërkonte specialistë, teknikë dhe punonjës të kualifikuar, arsimi profesional kishte një rol themelor. Pikërisht në këtë pikë takohej formimi i Ali Progrit si inxhinier me vizioni i tij si edukator.

Kryeinxhinier në Uzinën e Traktorëve

Por Ali Progri nuk mbeti vetëm në botën akademike dhe administrative.

Ministria e Industrisë e emëroi kryeinxhinier në Uzinën e Traktorëve, një nga qendrat e rëndësishme të industrisë së kohës, e cila më vonë u shndërrua në Kombinatin e Autotraktorëve.

Ky funksion dëshmonte edhe një herë karakterin praktik të formimit të tij. Ai nuk ishte vetëm pedagog i teknikës; ishte një profesionist që e njihte nga afër industrinë, proceset teknike dhe përgjegjësinë e inxhinierit në prodhim.

Në këtë mënyrë, karriera e tij u shtri në disa drejtime: arsim i lartë, administrim i arsimit profesional, inxhinieri dhe industri.

27 vjet në krye të Politeknikumit të Tiranës

Megjithatë, emri i Ali Progrit do të lidhej më fort se kudo tjetër me Politeknikumin e Tiranës.

Në vitin 1967, ai mori drejtimin e këtij institucioni dhe qëndroi në krye të tij për rreth 27 vjet.

Politeknikumi i Tiranës, i njohur ndër breza edhe si “7 Nëntori”, ishte një prej institucioneve më të rëndësishme të arsimit teknik në Shqipëri. Në të mësonin rreth 3,000 nxënës, çka e kthente drejtimin e tij në një përgjegjësi të jashtëzakonshme.

Për afro tri dekada, breza të tërë të rinjsh kaluan nëpër klasat, laboratorët dhe korridoret e këtij institucioni nën drejtimin e profesor Aliut.

Pikërisht këtu qëndron edhe një pjesë e rëndësishme e trashëgimisë së tij: ai nuk la pas vetëm një karrierë në dokumente, por mijëra ish-nxënës dhe kolegë që e kujtuan si “profesor Aliu”.

Autoriteti i tij nuk buronte vetëm nga posti i drejtorit. Ai ishte një njeri që e njihte arsimin nga brenda, industrinë nga përvoja dhe teknikën nga formimi profesional.

Një jetë e lidhur edhe me historinë e vendit

Biografia e Ali Progrit përfshin edhe një kapitull të lidhur me Luftën Nacionalçlirimtare. Sipas të dhënave biografike të paraqitura, ai ishte pjesëmarrës aktiv në Luftën Nacionalçlirimtare.

Për këtë kontribut, Kuvendi i Shqipërisë e dekoroi me Medaljen e Çlirimit dhe Medaljen e Kujtimit.

Kështu, jeta e tij profesionale u ndërthur me disa nga periudhat më të rëndësishme të historisë shqiptare të shekullit XX.

Puna e tij shumëvjeçare në arsim u vlerësua edhe me tituj të rëndësishëm.

Ali Progri mbajti titullin:

“Mësues i Merituar”

dhe më vonë iu akordua edhe titulli i lartë:

“Nderi i Kombit”,

i dhënë nga Presidenti i Republikës Bujar Nishani.

Këto vlerësime e vendosin emrin e tij në kujtesën institucionale të arsimit shqiptar si një prej figurave që i kushtoi një pjesë të madhe të jetës formimit profesional dhe edukimit të të rinjve.

Familja dhe vazhdimi i misionit

Edhe pse të dhënat e burimit nuk japin një biografi të plotë të familjes së Ali Progrit, një detaj është veçanërisht domethënës.

Një prej vajzave të tij, Silvana Beqaj (Progri), vijoi rrugën e arsimit. Ajo ka shërbyer si drejtuese e gjimnazit me orientim gjuhësor “Asim Vokshi” në Tiranë.

Kjo e bën trashëgiminë e Ali Progrit edhe më interesante: përkushtimi ndaj arsimit nuk mbeti vetëm pjesë e historisë së tij personale, por vazhdoi edhe në brezin pasardhës të familjes.

Librat, studimet dhe veprimtaria profesionale

Ali Progri ishte para së gjithash një inxhinier dhe pedagog i teknikës mekanike, me një karrierë të gjatë në arsim dhe drejtim institucional.

Ajo që mund të thuhet me siguri është se veprimtaria e tij profesionale u shtri në inxhinieri, teknikë mekanike, arsimin e lartë, arsimin profesional, drejtimin pedagogjik dhe industrinë.

Një figurë mes teknikës dhe humanizmit

Në pamje të parë, historia e Ali Progrit është historia e një inxhinieri. Por në thelb, ajo është historia e një mësuesi.

Sepse një inxhinier ndërton ura, makina dhe sisteme; një pedagog ndërton diçka shumë më të vështirë për t’u matur: mendjen e brezave.

Për rreth 27 vjet, Ali Progri qëndroi në krye të një prej institucioneve më të rëndësishme të arsimit teknik shqiptar. Përmes tij kaluan mijëra të rinj, shumë prej të cilëve më pas u shpërndanë në industri, institucione dhe profesione të ndryshme.

Kjo është arsyeja pse emri i tij vazhdon të jetojë jo vetëm në dokumentet zyrtare, por edhe në kujtesën e atyre që e njohën.

Fund i një jete, fillim i një kujtese

Ali Progri u nda nga jeta më 24 mars 2009. Datat 10 tetor 1929 – 24 mars 2009 shënojnë një jetë prej 79 vitesh, e kaluar në një periudhë të trazuar dhe transformuese të historisë shqiptare.

Ai la pas një rrugëtim që përfshinte Devollin e vendlindjes, studimet në Kiev, Universitetin e Tiranës, Fakultetin e Inxhinierisë, administrimin e arsimit profesional, industrinë, Uzinën e Traktorëve dhe mbi të gjitha Politeknikumin e Tiranës, ku për rreth tri dekada u bë pjesë e historisë së mijëra nxënësve.

Sot, kur shumë emra të së kaluarës zbehen me kalimin e viteve, figura e tij mund të lexohet ndryshe: jo vetëm si një ish-drejtor, jo vetëm si një inxhinier apo profesor, por si një ndërtues i kujtesës arsimore shqiptare.

Sepse ndërtesat ndryshojnë, institucionet marrin emra të rinj dhe brezat zëvendësojnë njëri-tjetrin. Por një mësues i vërtetë mbetet aty ku koha nuk mund ta fshijë: në kujtesën e nxënësve të tij.

Ali Progri — 1929–2009

Inxhinier. Profesor. Pedagog. Drejtues. Mësues.

Një jetë për dijen, një trashëgimi për brezat.

Pergatiti: Rrevista Prestige