Virginie Greiner skenariste franceze e bande dessinee.

Virginie Greiner: Arkeologia e Kujtesës dhe Rishkrimi i Historisë Femërore.

Virginie Greiner është skenariste franceze e bande dessinée (komikut letrar), jo aktore apo figurë kinemaje. Ajo përfaqëson rishkrimin e historisë përmes figurave femërore të harruara dhe trajtimin e komikut si art serioz narrativ.

Çmimet e saj jane vlerësime dhe nderime në festivale franceze të komikut dhe përzgjedhje kritike.

Një nga format e njohjes së saj është edhe pjesëmarrja si e ftuar nderi në festivale të BD (si Cousance) dhe përfshirja në projekte të vlerësuara në qarqet letrare. Nuk ka çmime në Festivalin e Kanës, sepse ajo nuk punon në industrinë e filmit, por në letërsinë grafike.

Në universin e rrëfimit grafik francez, ku fjala dhe imazhi ndërthuren si dy forma të së njëjtës ndërgjegje estetike, Virginie Greiner shfaqet si një zë i veçantë që nuk synon thjesht të tregojë histori, por t’i rikthejë ato në gjendjen e tyre të brishtë filozofike: midis kujtesës dhe harresës, midis faktit historik dhe interpretimit njerëzor.

E lindur më 3 shtator 1969 në Saint-Germain-en-Laye, Francë, ajo i përket një brezi autorësh që e shohin komikun jo si zhanër periferik, por si formë të plotë letrare, ku narrativa nuk është vetëm rrëfim, por edhe mendim i vizualizuar. Fillimisht e formuar në fushën e drejtësisë, ajo do të largohej nga racionaliteti juridik për të hyrë në një territor ku ligji nuk është më kod, por interpretim: territori i letërsisë dhe imagjinatës.

Ky zhvendosje nuk është thjesht biografike; është simbolike. Ajo kalon nga një botë e strukturave të ngurta në një botë të narrativave të hapura, nga normat në interpretim, nga ligji në kujtesë estetike.

Pas studimeve, Greiner punoi për një periudhë në librari dhe bashkëpunoi me revista të specializuara si BoDoï, një hap që e afroi me botën e “bande dessinée”, komikut francez si formë arti serioze.

Në vitin 2004, ajo boton një tregim të shkurtër në koleksionin Fées, Sorcières et Diablesses, një tekst që tashmë sinjalizon një prirje të qartë: interesin për figurën femërore të mitizuar, të shtypur ose të keqkuptuar nga historia.

Një vit më vonë, në 2005, në bashkëpunim me ilustratoren Annabel, ajo publikon albumin e parë të plotë: Willow Place, i frymëzuar nga shkrimet spiritualiste të Arthur Conan Doyle. Këtu shfaqet një element thelbësor i stilit të saj: ndërthurja e historisë, metafizikës dhe psikologjisë së brendshme.

Në 2006, ajo shkruan tekstet për koleksionin ilustrativ En mâle de nus, një vepër që do të marrë pritje të përziera kritike, por që dëshmon guximin e saj për të eksploruar trupin, përfaqësimin dhe shikimin artistik pa filtra tradicionalë.

Bashkëkrijimi dhe gjuha e historisë

Një kthesë e rëndësishme në veprimtarinë e saj vjen përmes bashkëpunimit me bashkëshortin e saj, skenaristin Frank Giroud, me të cilin ajo bashkëshkruan volumin e parë të serisë Secrets në 2009: Pâques avant les Rameaux, i ilustruar nga Marianne Duvivier.

Në 2010, të dy bashkëpunojnë edhe në serinë Destins, me ilustrime nga Daphné Collignon, një artiste me të cilën Greiner do të ketë bashkëpunime të përsëritura.

Po në 2010, ajo bashkëpunon me Christelle Pécout në veprën Hypathie, pjesa e dytë e diptikut Sorcières, një rikthim te figura e gruas së mençur dhe të rrezikshme në imagjinatën historike.

Këtu, stili i saj kristalizohet: historia nuk është më kronikë, por arkiv emocional i grave të harruara.

Figurat historike si pasqyra filozofike

Nga 2014 deri në 2016, ajo merr pjesë në koleksionin Reines de sang të Delcourt, me diptikun mbi Fredegund, një figurë historike e pushtetit brutal femëror në Mesjetë.

Më pas, ajo kthehet te bashkëpunimi me Daphné Collignon për Avant l’heure du tigre, një vepër mbi rininë e André Malraux dhe Clara Malraux, e bazuar në autobiografinë Nos vingt ans të Clara Malraux.

Në 2016, ajo dhe Collignon publikojnë biografinë grafike Tamara de Lempicka, duke ndërtuar një portret të një artisteje ikonike të modernizmit dhe art déco-s.

Në 2018, në bashkëpunim me Annabel, ajo sjell portretin e Isabelle Eberhardt, ndërsa në 2019 shkruan skenarin për Mata Hari, një figurë që qëndron në kufirin mes mitit, spiunazhit dhe projekcionit mashkullor mbi femrën.

Stili: estetika e kujtesës dhe filozofia e mungesës.

Stili i Virginie Greiner nuk ndërtohet mbi spektaklin narrativ, por mbi qetësinë e analizës psikologjike. Ajo nuk kërkon të krijojë ngjarje të mëdha, por të zbulojë çarjet e brendshme të subjekteve historike.

Karakteristikat kryesore të stilit të saj janë:

Fragmentimi narrativ: historia nuk rrëfehet si vijë lineare, por si mozaik përjetimesh

Psikologjizim i thellë: interes për dilemat e brendshme, jo vetëm veprimet

Minimalizëm gjuhësor: fjali të kondensuara, të orientuara drejt imazhit

Ndërthurje tekst-imazh: skenari i menduar si strukturë vizuale

Rishkrim i historisë femërore: jo si ideologji, por si rikthim i zërave të munguar

Në këtë kuptim, ajo nuk është thjesht autore komikësh, por një arkeologe e kujtesës kulturore femërore.

Feminizmi si strukturë narrative, jo si slogan

Një nga aspektet më të rëndësishme të veprës së saj është angazhimi në një feminismë estetike të heshtur. Ajo është pjesë e një kolektivi të krijueseve femra kundër seksizmit, por në tekstet e saj kjo angazhim nuk shfaqet si deklaratë politike e drejtpërdrejtë.

Në vend të kësaj, ajo:

rikthen gratë në qendër të narrativës historike

tregon mekanizmat e heshtjes dhe deformimit historik

e trajton gruan si subjekt kompleks historik, jo simbol

Rëndësia e Virginie Greiner në kulturën e “bande dessinée” qëndron në tri shtylla:

Rishkrimi i historisë përmes figurave femërore

Legjitimimi i komikut si formë serioze letrare filozofike

Ndërtimi i një gjuhe narrative ku psikologjia është qendrore

Ajo përfaqëson një brez autorësh që e zhvendosin komikun nga argëtimi në meditim mbi identitetin, kujtesën dhe pushtetin.

Përmbyllje

Në fund, veprat e saj nuk janë thjesht tregime për Mata Hari, Tamara de Lempicka apo Fredegund.

Ato janë variacione mbi pyetjen se si historia e shkruan gruan — dhe si gruaja mund të rishkruajë historinë.

Në këtë tension midis dokumentit dhe imagjinatës, midis arkivit dhe artit,

Virginie Greiner ndërton një estetikë ku fjala nuk shpjegon botën, por e vë në dyshim atë.

Dhe ndoshta pikërisht këtu qëndron filozofia e saj më e thellë:

se historia nuk është kurrë e mbyllur — ajo është gjithmonë duke u rishkruar në mendjen e atyre që guxojnë ta lexojnë ndryshe.

Rrevista Prestige