Search this site
Results found for empty search
- Eksplorimi i fuqisë së mirënjohjes: konsiderata kryesore për kultivimin e falënderimit në jetën e përditshme Përqafimi i mirënjohjes për një jetë më të shëndetshme Pergatiti. Liliana Pere .
Eksplorimi i fuqisë së mirënjohjes: konsiderata kryesore për kultivimin e falënderimit në jetën e përditshme Përqafimi i mirënjohjes për një jetë më të shëndetshme Në jetën tonë të ngarkuar, shpesh na mungojnë gëzimet e vogla që mund të na ngrenë shpirtin. Megjithatë, njohja dhe përqafimi i mirënjohjes mund të transformojë përvojën tonë të përditshme. Hulumtimi nxjerr në pah se një mentalitet mirënjohës nuk është vetëm një gjendje emocionale; është një zgjedhje stili jetese që ka përfitime reale. Ky postim do të zhytet në thelbin e mirënjohjes dhe do të ofrojë hapa praktikë për të kultivuar vlerësim çdo ditë. Kuptimi i Mirënjohjes Mirënjohja është më shumë sesa thjesht të thuash "faleminderit". Është një mentalitet që na ndihmon të njohim dhe vlerësojmë aspektet pozitive të jetës. Kjo mund të variojë nga ngrohtësia e buzëqeshjes së një miku deri te kënaqësia e një pune të bërë mirë. Merrni, për shembull, ata njerëz që shprehin mirënjohje rregullisht; Studimet tregojnë se ata raportojnë 25% më shumë emocione pozitive në krahasim me ata që nuk e bëjnë këtë. Shkenca Pas Mirënjohjes Ndikimi i mirënjohjes në mirëqenien tonë është i thellë. Hulumtimet nga Universiteti i Kalifornisë zbuluan se pjesëmarrësit që shkruanin gjërat për të cilat ishin mirënjohës përjetuan një reduktim 23% të stresit. Për më tepër, studimet tregojnë se praktikimi aktiv i mirënjohjes mund të çojë në elasticitet më të mirë: 70% e pjesëmarrësve raportuan se ndiheshin më mirë për jetën pasi praktikuan mirënjohjen për vetëm 21 ditë. Kur shprehim mirënjohje, truri ynë çliron dopaminë dhe serotonin. Këto hormone të ndjenjës së mirë përmirësojnë disponimin tonë dhe rrisin kënaqësinë e jetës sonë, duke e bërë mirënjohjen një pjesë jetike të mirëqenies emocionale. Përfitimet kryesore të praktikimit të mirënjohjes Shëndeti mendor i përmirësuar Shprehja e rregullt e mirënjohjes redukton simptomat e ankthit dhe depresionit. Një studim i vitit 2019 zbuloi se praktikat e mirënjohjes mund të ulin nivelet e ankthit me 30% dhe të përmirësojnë kënaqësinë e përgjithshme me jetën. Marrëdhënie të zgjeruara Mirënjohja ndihmon në krijimin e lidhjeve më të forta me të tjerët. Një veprim i thjeshtë, si falënderimi i dikujt për ndihmën e tyre, rrit ndjenjat e besimit dhe nxit një marrëdhënie më pozitive. Rezistencë më e madhe Jeta është plot me ulje dhe ngritje, por një praktikë mirënjohjeje mund të forcojë aftësinë tonë për të përballuar sfidat. Ata që përqendrohen te mirënjohja priren të rikthehen nga fatkeqësitë më shpejt. Gjumi më i mirë reflektimi për atë që vlerësojmë para gjumit mund të përmirësojë cilësinë e gjumit. Hulumtimet tregojnë se njerëzit që mbajnë një ditar mirënjohjeje përjetojnë 20% më pak pagjumësi. Ndjeshmëri e rritur mirënjohja na bën më të dhembshur. Ky ndryshim i këndvështrimit çon në një ndjenjë më të thellë të komunitetit dhe inkurajon sjelljen prosociale. Mënyra të thjeshta për të nxitur një mentalitet mirënjohjeje Filloni një ditar mirënjohjeje Lini mënjanë vetëm pesë minuta çdo ditë për të shënuar tre gjëra për të cilat jeni mirënjohës. Kjo mund të jetë aq e thjeshtë sa një vakt i shijshëm ose një fjalë e mirë nga një mik. Praktikoni Mindfulness Teknikat e ndërgjegjes si ushtrimet e frymëmarrjes mund të thellojnë vlerësimin tuaj për momentin aktual. Praktika e rregullt mund të çojë në një rritje prej 50% të përvojave pozitive emocionale. Shprehni mirënjohje Bëjeni zakon të shprehni verbalisht mirënjohjen ndaj të tjerëve. Një "faleminderit" nga zemra mund të përmirësojë marrëdhëniet tuaja dhe të përhapë pozitivitet. Reflektoni mbi Sfidat Kërkoni mësime në situata të vështira. Për shembull, të kuptuarit se çfarë ju mësoi një punë e vështirë për qëndrueshmërinë mund ta kthejë fatkeqësinë në mirënjohje. Cakto përkujtuesit Përdorni alarmet e telefonit ose shënimet ngjitëse si shtytje të buta për të praktikuar mirënjohjen gjatë gjithë ditës tuaj. Një kujtesë e thjeshtë mund t'ju ndihmojë të mbani mirënjohjen në ballë të mendjes suaj. Konsiderata për nxitjen e mirënjohjes Ndërsa zhvillimi i një praktike mirënjohjeje është shpërblyese, mbani parasysh këto konsiderata: Autenticiteti ka rëndësi Mirënjohja më e mirë vjen nga ndjenjat e sinqerta. Shprehjet e pasinqerta mund të minojnë përfitimet e mirënjohjes. Shmangni pozitivitetin toksik Është e rëndësishme të pranoni ndjenjat negative. Balancimi i mirënjohjes me autenticitetin lejon një përvojë më të thellë emocionale. Jini të durueshëm Ndërtimi i një praktike mirënjohjeje kërkon kohë. Është normale të luftosh në fillim, kështu që vazhdo të praktikosh dhe ji i sjellshëm me veten. Integrimi i mirënjohjes në jetën e përditshme Përfshirja e mirënjohjes nuk duhet të jetë dërrmuese. Këtu janë mënyra të thjeshta për ta bërë atë pjesë të rutinës suaj të përditshme: Rutina e mëngjesit: Filloni ditën tuaj duke renditur tre gjëra që vlerësoni për të vendosur një ton pozitiv. Bisedat e darkës: Në kohën e ngrënies, bëni secilin person të ndajë një gjë për të cilën është mirënjohës atë ditë. Kjo promovon një kulturë familjare të vlerësimit. Aplikacionet e mirënjohjes: Përdorni teknologjinë për të përmirësuar ditarin e mirënjohjes. Aplikacionet mund të ofrojnë kërkesa dhe rikujtues për t'ju mbajtur të angazhuar. Udhëtimi i Vlerësimit Mirënjohja është një praktikë transformuese që mund të përmirësojë ndjeshëm jetën tonë. Pergatiti. Liliana Pere .
- Duke përqafuar thelbin e bukurisë së ndërgjegjshme, bukurine e mendjes
Duke përqafuar thelbin e bukurisë së ndërgjegjshme Në botën e sotme me ritme të shpejta, ku mediat sociale shpesh vendosin shiritin për bukurinë, filozofia e "bukurisë së ndërgjegjshme" spikat si një frymëmarrje e ajrit të pastër. Kjo qasje shkon përtej thjesht të dukurit mirë; ka të bëjë me të ushqyerit tuaj të brendshëm dhe ta lini atë vitalitet të shkëlqejë. Kur përqafoni vëmendjen në rutinën tuaj të bukurisë, mund të nxisni një vetë-imazh rrezatues që ndihet autentik dhe përmbushës. Ky udhëzues do të eksplorojë se si të kultivoni një praktikë të ndërgjegjshme bukurie që ushqen trupin dhe mendjen tuaj duke e lejuar veten tuaj të vërtetë të lulëzojë. Çfarë është Mindful Beauty? Bukuria e ndërgjegjshme përfshin të qenit plotësisht të vetëdijshëm për nevojat tuaja fizike dhe emocionale pa ndonjë gjykim të ashpër. Ju inkurajon të pranoni papërsosmëritë dhe të festoni atë që ju bën unik. Ndryshe nga idealet tradicionale të bukurisë që mund të krijojnë stres, bukuria e ndërgjegjshme mbështet vetë-rritje dhe një lidhje më të thellë me veten tuaj të vërtetë. Kjo filozofi është ndërtuar mbi parimin se bukuria e vërtetë buron nga brenda. Kur ushqeni veten tuaj të brendshme, ajo reflektohet natyrshëm nga jashtë. Hulumtimet tregojnë se vetëvlerësimi pozitiv mund të çojë në një rritje prej 21% në ndërveprimet sociale, duke demonstruar se si besimi i brendshëm përkthehet në një prani të jashtme më të gjallë. Udhëtimi juaj i brendshëm drejt bukurisë së ndërgjegjshme Kultivimi i Vetëpranimit Për të ushqyer shkëlqimin tuaj të brendshëm, filloni duke praktikuar vetëpranimin. Identifikoni dhe përqafoni cilësitë tuaja dalluese, si pikat e forta ashtu edhe të metat. Shkruani një listë të atributeve që ju admironi për veten tuaj ose arritjet për të cilat jeni krenarë. Kjo praktikë reflektuese mund t'ju ndihmojë të dalloni vlerën tuaj unike. Pohimet e përditshme mund ta përforcojnë këtë praktikë. Për shembull, duke i thënë vetes "Unë e vlerësoj veçantinë time" mund të forcojë vetëvlerësimin tuaj. Një studim zbuloi se pohimet pozitive mund të çojnë në një rritje prej 25% të vetëbesimit me kalimin e kohës, duke ju ndihmuar të shpreheni më lirshëm. Meditimi i ndërgjegjes Integrimi i meditimit të ndërgjegjes në ditën tuaj mund të ndryshojë ndjeshëm perspektivën tuaj. Duke u fokusuar në frymën tuaj dhe duke pranuar mendimet tuaja pa kritika, ju mund ta qetësoni atë kritik të brendshëm që shpesh pengon dashurinë për veten. Hulumtimet tregojnë se vetëm dhjetë minuta meditim ditor mund të përmirësojë mirëqenien emocionale me 36%. Filloni me disa minuta në ditë, duke u rritur ndërsa bëheni më të rehatshëm. Kjo kohë e qetë mund t'ju ndihmojë të lidheni me veten tuaj të vërtetë, duke lejuar që bukuria juaj natyrore të rrezatojë. Ushqyerja e trupit dhe mendjes suaj Bukuria e vëmendshme thekson rëndësinë e ushqyerjes së trupit tuaj me ushqime të plota dhe të gjalla. Ngrënia e një diete të pasur me fruta, perime, drithëra dhe yndyrna të shëndetshme mund të përmirësojë pamjen e lëkurës tuaj dhe të përmirësojë disponimin tuaj. Studimet tregojnë se dietat e pasura me fruta dhe perime mund të çojnë në një rritje të konsiderueshme prej 20% në atraktivitetin e perceptuar. Për më tepër, jepni përparësi aktiviteteve që ju sjellin gëzim. Qoftë lexim, pikturë apo shëtitje, pjesëmarrja në hobi që ju bëjnë të lumtur forcon shkëlqimin tuaj të brendshëm. Programoni kohë çdo javë për këto aktivitete, pasi përmbushja personale rrit ndjeshëm mirëqenien e përgjithshme. Udhëtimi juaj i jashtëm drejt bukurisë së ndërgjegjshme Kujdesi për lëkurën si vetë-kujdes Rutina juaj e kujdesit të lëkurës duhet të jetë e thjeshtë por efektive. Mbrojtës i kujdesshëm i bukurisë për trajtimin e lëkurës tuaj me kujdes në vend të përdorimit të produkteve të shumta. Zgjidhni produkte natyrale dhe organike që përputhen me vlerat tuaja. Shndërroni rutinën tuaj të kujdesit të lëkurës në një ritual. Vendosni kohë çdo ditë për të pastruar dhe hidratuar lëkurën tuaj, duke u fokusuar në ndjesitë dhe aromat e përfshira. Kjo praktikë jo vetëm që përmirëson lëkurën tuaj, por gjithashtu siguron një moment qetësie në ditën tuaj. Grim me qëllim Kur bëhet fjalë për grimin, lëreni të përmirësojë, jo të fshehë, tiparet tuaja. Zgjidhni produkte që ju bëjnë të ndiheni të gëzuar dhe të sigurt. Zgjidhni ngjyrat që rezonojnë me personalitetin tuaj në vend të standardeve shoqërore. Përdorimi i grimit mund të jetë gjithashtu një përvojë meditimi. Luaj me nuanca dhe stile të ndryshme duke shijuar procesin. Lëvizja ngadalë dhe me kujdes gjatë aplikimit mund të dyfishohet si një praktikë për të përqafuar bukurinë tuaj unike. Praktikat e qëndrueshme të bukurisë Bukuria e kujdesshme shtrihet në të qenit të ndërgjegjshëm ndaj mjedisit. Zgjidhni produkte ekologjike që pasqyrojnë vlerat tuaja. Ky angazhim jo vetëm që rrit shkëlqimin tuaj të jashtëm, por gjithashtu rrit ndjenjën tuaj të brendshme të qëllimit. Kalo te kontejnerët e rimbushshëm, mbështet markat që i japin përparësi qëndrueshmërisë, apo edhe krijo produkte bukurie DIY duke përdorur përbërës natyralë. Këto zgjedhje mund ta ngrenë rutinën tuaj të bukurisë në një praktikë kuptimplote. Forca e Komunitetit dhe Lidhja Rrethojeni veten me pozitivitet Lidhuni me individë që promovojnë dashurinë dhe pranimin për veten. Ndërtimi i një komuniteti mbështetës ju inkurajon të përqafoni udhëtimin tuaj të bukurisë. Kërkoni punëtori, grupe të mediave sociale ose ngjarje lokale që festojnë forma të ndryshme të bukurisë. Ndarja e përvojave dhe dëgjimi i historive të të tjerëve nxit një ndjenjë përkatësie
- J.Lo është mbi Ben. Ajo është në Oscar tani.
J.Lo është mbi Ben. Ajo është në Oscar tani. Jennifer Lopez po planifikon një rikthim të madh për vitin 2025 dhe po synon lart. Jennifer Lopez e veshur me një fustan topash me tegela të kuqe, duke qëndruar në tapetin e kuq të Oscars (Kredi i imazhit: Getty Images) Kristin Contino publikuar 23 orë më parë në Lajme Të thuash se viti 2024 ishte i vështirë për Jennifer Lopez mund të jetë nënvlerësimi i vitit. Mes paraqitjes së kërkesës për divorc nga bashkëshorti Ben Affleck (në përvjetorin e tyre të dytë, në fillim), anulimit të turneut të saj të shumëpërfolur dhe dështimit për të bërë bujë me albumin e saj të ri, askush nuk do ta fajësonte J.Lo për mbajtjen e një profili të ulët. Por sipas disa të brendshëmve, ky yll i popit nuk po planifikon asgjë të tillë për vitin 2025. "Ajo dëshiron që viti i ardhshëm të jetë viti i saj më i mirë ndonjëherë për t'i treguar botës se jeta e saj e ëmbël e dashurisë nuk e zhgënjeu. Ajo do të ngrihet", tha një burim për Daily Mail. Në fakt, Lopez mund të jetë i Pandalshëm në vitin 2025. Ndërsa ajo mund të jetë "Jenny From the Block", Lopez po planifikon të jetë Jenny në Oscars. "Ajo dëshiron një Oscar për Unstoppable", tha një burim i brendshëm, duke e quajtur aktrimin e saj në film "sensional". "Unë e pashë filmin dhe uau, ajo e gozhdoi atë. Mendoj se shumë njerëz i kanë zbritur aftësitë e saj të aktrimit sepse ajo është një glamazon i tillë, por ky film është një thirrje zgjimi, si, hej djema, ajo me të vërtetë mund të luajë pantallonat e saj. ”, vazhdoi burimi. Jennifer Lopez duke pozuar para një turme fansash në tapetin e kuq e veshur me një fustan mbrëmjeje të argjendtë J.Lo shpreson për një çmim Oscar për filmin e saj të fundit, Unstoppable. Burimi vazhdoi se "Jen donte Oscarin për Hustlers dhe ndjeu se e meritonte atë", duke i dhënë motivim shtesë për të marrë një çmim vitin e ardhshëm. “Ndihmon që ajo tani shihet si viktimë në ndarjen e Affleck”, shtoi insajderi. "Unë mendoj se votuesit mund të duan t'i japin asaj çmimin tani, ata mendojnë se ajo ka kaluar shumë." Një Oscar nuk është e vetmja gjë në mendjen e këtij ylli. Sipas Page Six, Lopez po planifikon të lëshojë një album të ri, pavarësisht kritikave nga publikimi i saj i fundit, This Is Me...Now. Një burim i tha gazetës se Lopez "dëshiron një hit të madh kërcimi", duke shtuar: "Prioriteti i saj [në drejtim të karrierës] është muzika. Nuk ka kuptim që ajo të hyjë në të nëse nuk është e madhe, dhe kritikët thonë se është Lopez i vjetër. Ajo ka nevojë për një goditje të madhe.” Dhe edhe pse ajo u detyrua të anulonte turneun e saj të vitit 2024 për shkak të vështirësive të martesës, duket se një grup i ri shfaqjesh është kthyer në kalendarin e J.Lo. Sipas Daily Mail, "Kur Jen anuloi turneun e saj në fillim të këtij viti, ishte me qëllim që ta bënte atë në 2025, kështu që ka qenë në libra për një kohë." Burimi shtoi se fansat mund të presin me padurim "një turne të hiteve më të mira me gjithë verbimin" dhe se ylli "do të rrëshqasë në të gjitha ato veshje seksi dhe do të duket fantastik". Le të ngrihemi me zë të lartë, Jen.
- Angelina Jolie binjake me 'të dashurin' mbështetës Akala në paraqitjen e fundit në tapetin e kuq. Ylli i Maria u lidh për herë të parë me reperin britanik në gusht
Angelina Jolie binjake me 'të dashurin' mbështetës Akala në paraqitjen e fundit në tapetin e kuq Ylli i Maria u lidh për herë të parë me reperin britanik në gusht Jenni McKnight Redaktori i stilit të jetës në SHBA Angelina Jolie të premten, teksa mori pjesë në premierën në Londër të filmit të saj të ri, Maria – dhe aty ishte një fytyrë e njohur që i dha mbështetjen e saj në tapetin e kuq. Aktorja 49-vjeçare u shfaq në premierën e mbushur me yje në Festivalin e 68-të të Filmit BFI në Londër në The Royal Festival Hall, ku i pranishëm ishte edhe i dashuri i saj i përfolur, Akala. Video e rekomanduar Ju gjithashtu mund të pëlqeni Shikoni: Brenda betejës së hidhur ligjore të Angelina Jolie dhe Brad Pitt Angelina dhe reperi britanik, 40 vjeç, u binjakëzuan me veshje tërësisht të zeza teksa pozuan veçmas për foto, pavarësisht se u bë 'zyrtar i Instagramit' në fillim të këtij muaji kur ai mori pjesë në një festë që u organizua nga Angelina për kompaninë e saj Atelier Jolie. Aktorja dukej elegante e veshur me një xhaketë sportive mbi një jelek të zhytur, të cilin e bashkoi me pantallona dhe çizme me taka. Ju gjithashtu mund të pëlqeni Angelina Jolie po shkëlqen në ngjarjen e saj të modës të mbushur me yje, pasi ndezi raporte romantike Angelina Jolie po shkëlqen në ngjarjen e saj të modës të mbushur me yje, pasi ndezi raporte romantike Angelina Jolie më në fund mbyll kapitullin e divorcit të gjatë të Brad Pitt me një lëvizje të re – detaje Angelina Jolie më në fund mbyll kapitullin e divorcit të gjatë të Brad Pitt me një lëvizje të re – detaje Angelina Jolie dhe vajza Vivienne, 16 vjeç, bëjnë tatuazhe të ngjashme: "Kjo do të thotë shumë" Akala, ndërkohë, dukej e zbehtë me një pulovër me jakë breshkë e veshur nën një pallto me dy krahë, xhinse të errëta dhe atlete inteligjente. Angelina dhe Akala fillimisht ndezën thashethemet për romancë në gusht, kur u panë duke dalë nga hoteli i saj së bashku gjatë Festivalit Ndërkombëtar të Filmit në Venecia. Akala tregoi mbështetjen e tij për Anxhelinën në premierë Në atë kohë, In Touch pretendoi se të dy ishin takuar për "më shumë se një vit" pasi Akala u bashkua me Angelina dhe vajzat e saj Zahara, 19 vjeç dhe Shiloh, 18, në Festivalin Letrar Calabash në Xhamajka në maj të vitit të kaluar. Dyshja u tha gjithashtu se kishin shijuar darkën së bashku në Milano gjashtë muaj më vonë, duke nxitur kuriozitet të mëtejshëm për lidhjen e tyre. Megjithatë, sipas TMZ, dyshja janë thjesht miq të mirë dhe Akala thuhet se është në një lidhje me Chanelle Newman, bashkëthemeluesen dhe producentin ekzekutiv të muzikës së tij dhe kompanisë Hip-hop Shakespeare. angelina Jolie maria premiera në festivalin e filmit në Londër© Getty Images Angelina dukej elegante me një veshje tërësisht të zezë Akala, emri i vërtetë i të cilit është Kingslee James McLean Daley, së pari fitoi famë si reper përpara se të kalonte në aktivizëm politik. Ai ka qenë një mbështetës i zëshëm i kauzave të drejtësisë sociale, madje ka mbështetur edhe ish-deputetin laburist Jeremy Corbyn gjatë zgjedhjeve të përgjithshme në Mbretërinë e Bashkuar 2017. Veçanërisht, Akala është vëllai më i vogël i këngëtares dhe reperes së mirënjohur Znj. Dynamite, e njohur për vargun e saj të hiteve në fillim të viteve 2000, duke përfshirë albumin e saj debutues A Little Deeper, i cili fitoi çmimin prestigjioz Mercury Music. Akala maria premierë në festivalin e filmit në Londër© Getty Images Akala e ka mbështetur Anxhelinën në disa raste Por Akala nuk është i vetmi mashkull i lidhur me Angelinën kohët e fundit. Ylli Maleficent ka qenë gjithashtu i lidhur me kompozitorin e Broadway-it, Justin Levine, një talent fitues i çmimit Tony, i cili ishte i përfshirë në prodhimin e The Outsiders, një muzikal që Angelina bashkëprodhoi. Pavarësisht spekulimeve rreth jetës së saj të dashurisë, Angelina e ka bërë të qartë se është e kujdesshme për t'u zhytur në botën e takimeve. Duke folur më parë për E! Lajmi, Angelina pranoi: "Unë ndoshta kam një listë shumë të gjatë [të 'jo']. Unë kam qenë vetëm për një kohë të gjatë tani." angelina Jolie maria premiera në festivalin e filmit në Londër© Getty Images Anxhelina ka qenë e zënë me promovimin e filmit të saj të ri, Maria Këto thashetheme të fundit për romancë vijnë pesë vjet pasi Angelina u deklarua ligjërisht beqare nga Brad Pitt, pas një ndarjeje të profilit të lartë që ende nuk ka parë një divorc të finalizuar për shkak të betejave të vazhdueshme për kujdestarinë. Marrëdhënia e trazuar e çiftit filloi në xhirimet e Z. & Znj Smith në 2004, kur Brad ishte ende i martuar me Jennifer Aniston. Kimia e tyre e pamohueshme çoi në një furi mediatike dhe, përfundimisht, në një nga marrëdhëniet më të profilit të lartë në Hollywood. Angelina Jolie dhe Akala vizituan markën lokale të modës Tribe Nine Studios© Tribe Nine Studios/Mega Angelina dhe Akala në Festivalin Letrar Calabash në Xhamajka më 27 maj Çifti, i quajtur shpesh si "Brangelina", vazhdoi të ketë gjashtë fëmijë së bashku - Maddox, 23, Pax, 20, Zahara, 19, Shiloh, 18 dhe binjakët Vivienne dhe Knox, 16 vjeç. Pas gati një dekade së bashku, ata më në fund u martuan në vitin 2014 në një ceremoni intime në pronën e tyre Château Miraval në Francë. Por vetëm dy vjet më vonë, martesa u shkatërrua, me Angelina që paraqiti kërkesën për divorc në 2016, ë.
- Një nga pengesat më të fuqishme me të cilat përballemi është zilia, ose xhelozia.
Në kërkimin tonë të vetëvlerësimit, ne shpesh hasim sfida që mund të na shpërqendrojnë nga ajo që jemi në të vërtetë. Një nga pengesat më të fuqishme me të cilat përballemi është zilia, ose xhelozia. Ky emocion i heshtur por i fuqishëm mund të minojë vetëvlerësimin tonë dhe të dëmtojë marrëdhëniet tona. Miguel de Unamuno me mençuri shënoi, “Zilia është një mijë herë më tmerrshme se uria. Sepse është uri shpirtërore.” Kjo vërejtje depërtuese thekson se si xhelozia e gëlltit paqen tonë të brendshme, ashtu si uria ndikon në shëndetin tonë fizik. Ndërsa kalojmë nëpër jetë, është jetike të kuptojmë ndikimet e zilia-s dhe se si shfaqet ajo në ndërveprimet tona të përditshme. Le të eksplorojmë këtë emocion dhe të mësojmë se si ta menaxhojmë atë në mënyrë efektive. Kuptimi i natyrës së Zilia Xhelozia shpesh buron nga pasiguria dhe vetëvlerësimi i ulët. Ai lulëzon në krahasim, gjë që mund të çojë në ndjenja të pamjaftueshmërisë. Për shembull, studimet kanë treguar se 62% e njerëzve ndihen të pasigurt për arritjet e tyre pasi shfletojnë mediat sociale. Ky krahasim nuk është vetëm një mendim kalimtar; ajo mund të kthehet në një cikël të përsëritur të dyshimit për veten dhe pakënaqësisë. Për të trajtuar xhelozinë, ndaloni dhe reflektoni mbi emocionet tuaja. A janë ata me të vërtetë për ju, apo janë të ndikuar nga ajo që shihni përreth jush? Ky ndërgjegjësim është vendimtar për të kapërcyer kontrollin e zilia. Mençuria në bisedë Shqyrtoni një histori për një filozof të mençur. Një ditë, një dishepull i ri nxiton të tregojë thashetheme për një mik. Filozofi e ndalon atë dhe prezanton tre filtra për ndarjen e informacionit: E vërteta: A është i vërtetë ky informacion? Mirësia: A do të ndihmojë kjo dikë? Domosdoshmëria: A duhet vërtet ta di këtë? Nëse thashethemet dështojnë në ndonjë nga këto teste, filozofi këshillon që ta lërë të shkojë. Kjo histori ilustron se si zilia mund të shtrembërojë perceptimet tona. Ne shpesh bartim xhelozi dhe negativitet pa e shqyrtuar saktësinë ose vlerën e tyre. Virusi i Zilia Zilia përhapet si një virus, duke pushtuar mendimet tona dhe duke krijuar kaos. Hulumtimet tregojnë se shprehja e xhelozisë mund të çojë në një ulje prej 30% të kënaqësisë në marrëdhënie midis miqve dhe çifteve. "Kurthi i krahasimit" mund të na tërheqë në një cikël të errët ku vetëvlerësimi varet nga mënyra se si ne masim ndaj të tjerëve. Është thelbësore të kuptojmë se xhelozia mund të jetë ngjitëse; një moment zilie mund të ndezë një valë negativiteti, duke ndikuar jo vetëm tek ju, por edhe në marrëdhëniet tuaja me miqtë, familjen dhe kolegët. Çështjet thelbësore pas Zilia Në thelb, xhelozia zbulon një mungesë të thellë të vetëpranimit. Shumë luftojnë me ndjenjën e papërshtatshme, duke çuar në rritjen e Zilia. Sa herë e krahasojmë veten me të tjerët, çdo mangësi e perceptuar vetëm e ushqen këtë ndjenjë, duke na shtyrë më tej në dëshpërim. Ne të gjithë kemi pika të forta dhe të dobëta unike. Festoni cilësitë tuaja në vend që të ankoheni për atë që kanë të tjerët. Për shembull, njohja se jeni një dëgjues i shkëlqyeshëm mund të ndihmojë në zhvendosjen e fokusit tuaj nga arritjet e të tjerëve në vlerën tuaj. Strategjitë për të luftuar Zilia Luftimi i zilia kërkon një qasje proaktive. Këtu janë strategjitë që mund të zbatoni: Vetë-reflektimi: Lini kohë për të shqyrtuar ndjenjat tuaja. Revista se nga vijnë emocionet tuaja mund të sigurojë qartësi. Pohimet pozitive: Kujtojini vetes rregullisht pikat e forta dhe arritjet tuaja. Për shembull, kur përballeni me mendime negative, thoni: "Unë jam i aftë dhe elastik". Praktikoni mirënjohjen: Përqendrohuni në atë që është e mirë në jetën tuaj. Studimet tregojnë se mbajtja e një ditari mirënjohjeje mund të rrisë lumturinë me 25%. Kufizoni krahasimet sociale: Reduktoni kohën e mediave sociale, veçanërisht platformave që nxisin krahasimin. Kaloni më shumë kohë me miqtë mbështetës që ju lartësojnë. Kërkoni mbështetje: Lidhuni me ndikime pozitive ose konsultohuni me një terapist. Të folurit me një profesionist të shëndetit mendor mund të ofrojë mjete efektive për t'u marrë me ndjenjat e xhelozisë. Përqafimi i Vetëvlerësimit Të kuptuarit e vetëvlerësimit është thelbësor për të kapërcyer zilia. Duke përqafuar dashurinë për veten dhe duke njohur kontributet tona unike, ne mund të pakësojmë ndikimin e xhelozisë. Kur e vlerësoni veten plotësisht, dëshira për të krahasuar veten me të tjerët zbehet. Përqendrohuni në festimin e udhëtimit tuaj, duke pranuar se rruga e të gjithëve është e vlefshme. Marrja e veprimeve kundër Zilia Zilia është një emocion i ndërlikuar që mund të çojë në probleme serioze nëse nuk menaxhohet. Ajo ushqehet me pasiguritë tona dhe shpërndan negativitet jo vetëm brenda vetes, por edhe në marrëdhëniet tona. Duke zbatuar mençurinë e filozofit, duke u angazhuar në vetë-reflektim dhe duke praktikuar mirënjohjen, ne mund të luftojmë ndikimet negative të këtij kundërshtari të heshtur. Ndërtimi i vetëvlerësimit është jetik për shëndetin tonë emocional dhe rrit lidhjet tona me të tjerët. Ndërsa vazhdojmë udhëtimet tona, mbani në mend parimet thelbësore të së vërtetës, mirësisë dhe domosdoshmërisë. Ky mentalitet nxit një mjedis pa xhelozi, duke promovuar dashurinë dhe mirëkuptimin. Së bashku, le të njohim dhe trajtojmë betejat e heshtura kundër zilias brenda nesh dhe atyre përreth nesh. Me përkushtim dhe dhembshuri. - Karakteristikat e njerëzve ziliqarë që duhet t'i dini Zilia është një nga emocionet më shkatërruese që mund të përjetojmë. Nuk sjell gëzim - vetëm pakënaqësi dhe pakënaqësi për lumturinë e të tjerëve. Në botën e sotme, ku mediat sociale përforcojnë krahasimet, njohja e tipareve të individëve ziliqarë mund të na ndihmojë të menaxhojmë më mirë marrëdhëniet tona. Këtu janë pesë karakteristikat kryesore të njerëzve ziliqarë për të cilat duhet të keni parasysh. 1. Fytyra miqësore e hipokrizisë Njerëzit ziliqarë shpesh vendosin një fasadë miqësore. Ata ju përshëndesin me buzëqeshje dhe komplimente të ngrohta, duke fshehur ndjenjat e tyre të vërteta të xhelozisë. Sjellja e tyre miqësore buron nga një nevojë e thellë për miratim. Për shembull, merrni parasysh një koleg që lavdëron promovimin tuaj të fundit, ndërkohë që ndihet fshehurazi i kërcënuar nga suksesi juaj. Hulumtimet tregojnë se 42% e njerëzve e pranojnë se ndjehen ziliqarë për arritjet e të tjerëve, shpesh duke e maskuar atë si miqësi. Individë të tillë mund të angazhohen në lajka, por kanë qëllime të fshehta, duke përdorur mirësinë si një mënyrë për të mbuluar zilinë e tyre. Këshillë profesionale: Jini të kujdesshëm kur merrni lavdërime të tepërta nga ata që kanë shfaqur shenja zilie në të kaluarën. Synimet e tyre mund të mos jenë të vërteta. . Mjeshtër i Sarkazmës Një tipar i përhapur që gjendet tek individët ziliqarë është përdorimi i shpeshtë i sarkazmës. Ata shpesh përdorin humor për të mbuluar ndjenjat e tyre të pamjaftueshmërisë, duke bërë vërejtje dinake në kurriz të të tjerëve. Për shembull, nëse një mik bën shaka vazhdimisht për qëllimet tuaja të fundit të fitnesit, kjo mund të sinjalizojë zilinë themelore. Sipas një sondazhi të kryer nga Shoqata Amerikane e Psikologjisë, gati 60% e individëve raportojnë se përdorin sarkazëm kur ndihen inferiorë, duke treguar se humori mund të jetë një mekanizëm mbrojtës kundër zilisë. Vështrim i ekspertëve: Kushtojini vëmendje humorit që ndihet prerës dhe jo zemërbutë. Miqtë e vërtetë festojnë fitoret tuaja, ndërsa ata ziliqarët mund t'i minimizojnë ato përmes sarkazmës. Krahasimi i vazhdueshëm Individët ziliqarë vazhdimisht e krahasojnë veten me të tjerët, duke matur vlerën e tyre me ata që i rrethojnë. Ky zakon jo vetëm që ushqen ndjenjat e tyre të pamjaftueshmërisë, por gjithashtu shkakton sjellje konfrontuese. Nëse keni vënë re dikë që konkurron shpesh me ju, si për shembull duke ngritur historitë ose arritjet tuaja, është një flamur i kuq. Hulumtimet tregojnë se 75% e njerëzve pranojnë se e krahasojnë veten rregullisht me të tjerët. Kjo sjellje tregon mungesë kënaqësie dhe mund të jetë rraskapitëse të jesh përreth. Rekomandim i zbatueshëm: Përqendrohuni në arritjet dhe përparimin tuaj në vend që të hyni në një garë me të tjerët. Festoni momentet tuaja historike, sado të vogla qofshin. - Theksimi i gabimeve tuaja Një nga format më shkatërruese të zilisë qëndron në mënyrën se si shfaqet përmes kritikës. Njerëzit ziliqarë theksojnë shpesh gabimet e të tjerëve për të minuar sukseset e tyre dhe për të ngritur vetëvlerësimin e tyre. Kur dikush tregon vazhdimisht gabimet tuaja duke injoruar arritjet tuaja pozitive, ka të ngjarë të nxitet nga zilia. Studimet tregojnë se 68% e njerëzve raportojnë se ndjehen të ngritur kur shohin të tjerët të dështojnë – duke zbuluar se si zilia mund të mjegullojë gjykimin dhe të promovojë sjellje negative. Këshillë profesionale: Rrethojeni veten me individë që njohin arritjet tuaja. Festoni sukseset e ndërsjella në vend që të konkurroni. - Ndershmëria brutale pa filtra Një tipar tjetër alarmues i individëve ziliqarë është prirja e tyre për të folur pa marrë parasysh ndjenjat e të tjerëve. Ata shpesh ngatërrojnë mungesën e taktit me ndershmërinë, duke dhënë kritika të ashpra që mund të jenë të dëmshme. # Dikush që krenohet se është "brutalisht i sinqertë" mund të jetë duke projektuar pasiguritë e tij mbi ju. Nëse shpesh ndiheni të lodhur pasi ndërveproni me individë të tillë, mund të jetë e mençur të kufizoni kohën tuaj me ta. Hulumtimet tregojnë se njerëzit që pretendojnë të jenë të sinqertë mund të shihen si toksikë nëse reagimet e tyre nuk kanë ndjeshmëri, me 47% të individëve që raportojnë se i shmangin fare bisedat e tilla. Sugjerim eksperti: Vendosni kufij me ata që shpërndajnë kritika të ashpra. Mbroni shëndetin tuaj mendor duke u angazhuar me individë mbështetës dhe konstruktivë. Mendime mbyllëse Njohja e tipareve të individëve ziliqarë mund të sigurojë një pasqyrë të vlefshme për marrëdhëniet tuaja. Duke identifikuar këto shenja tek të tjerët - madje edhe tek ne - ne mund të punojmë drejt ndërveprimeve më të shëndetshme. Të ndjesh zili herë pas here është normale. Megjithatë, të kuptuarit se si mund të shfaqet na ndihmon ta trajtojmë atë në mënyrë konstruktive. Rrethimi me ndikime pozitive dhe nxitja e mirënjohjes mund të lehtësojë ndjeshëm barrën e zilisë. Nëse vëreni ndonjë nga këto tipare tek dikush afër jush, merrni parasysh Pergatiti. Liliana Pere.
- 25 fakte SHUMË interesante për Sokratin e madh (FOTO)
25 fakte SHUMË interesante për Sokratin e madh (FOTO) 16.10.2021 Sokrati i përkiste një kohe kur Athina po kalonte nëpër një fazë tranzicioni me pasiguri rreth së ardhmes, pas një disfate shumë poshtëruese në Luftën e Peloponezit kundër Spartës. Pikërisht koha kur athinasit filluan të mendonin për të ardhmen e tyre dhe rolin dhe identitetin e tyre në botë. Kjo i detyroi banorët e Athinës të mbaheshin pas lavdisë së të shkuarës, bukurisë fizike dhe pasurisë 1. Sokrati lindi në Athinë vitit 470 pes. 2. Ai mori arsimin bazë në greqisht sepse nuk i përkiste një familje fisnike dhe kështu, mësoi aftësitë e babait të tij në një moshë shumë të re. 3. Para se të kthehej në një filozof, Sokrati ishte murator dhe skulptor për disa vjet. 4. Sipas të dhënave të studentëve të tij të quajtur Aristofan dhe Ksenofon, Sokrati merrte para për mësimdhënien dhe ky ishte burimi i vetëm i të ardhurave që ndihmuan Sokratin për të mbajtur familjen. 5. Në kundërshtim me të dhënat e Aristofanit dhe Ksenofonit, Platoni, një nga dishepujt më të popullarizuar të Sokratit, shkruante në shënimet e tij se Sokrati thjesht mohoi të merrte ndonjë pagesë për mësimdhënien dhe kështu, bënte një mënyrë jetese shumë të ulët dhe të varfër. 6. Ksantipe ishte gruaja e Sokratit. Të dy kishin tre fëmijë me emrat Meneksenus, Sofroniskus dhe Lamprokle. 7. Sipas Ksenofonit, dishepullit të Sokratit, Ksantipeja nuk ishte e kënaqur me profesionin ‘filozof’ të Sokratit dhe ankohej se ai nuk e mbështeste familjen e tij. 8. Sipas Ksenofonit, Sokrati ishte shumë më i interesuar në edukimin intelektual të mendjeve të reja të Athinës, në vend që të kujdesej për edukimin e djemve të tij. 9. Interesi primar i Sokratit ishte në rëndësinë e mendjes dhe jo në tërheqjen fizike. Ai gjithmonë besonte se nëse ndonjë gjë mund të përmirësonte mirëqenien e shoqërisë, nuk ishte asgjë tjetër përveç filozofisë. 10. Bazuar në arsyet njerëzore, Sokrati u përpoq të krijonte një sistem etik duke hedhur poshtë doktrinën teologjike. Ai gjithmonë thoshte se vetëm kur një person e njeh veten, ai ose ajo mund të arrijë mençurinë përfundimtare. 11. Logjika e thjeshtë që ofronte Sokrati ishte se kur një person fillon të njohë më shumë për veten, arsyetimi i tij dhe aftësitë në bërjen e zgjedhjeve të mira përmirësohet dhe kjo bën që personi të arrijë lumturinë e vërtetë. 12. Mënyra e tij e të menduarit e çoi në besimin se arritja e mençurisë së vërtetë është e vetmja mënyrë për të krijuar një qeveri, që nuk është as një qeveri demokratike, as një qeveri tiranike. Ai gjithmonë besonte se individët me mirëkuptim dhe njohuri më të madhe mund të drejtojnë një qeveri më efikase.fiksuar për Sokratin. Ai udhëtoi nëpër të gjithë Athinën dhe pyeti njerëzit e thjeshtë dhe elitën, që të zbulonte të vërtetën rreth etikës dhe politikës. 14. Metoda e komunikimit e Sokratit ishte mjaft interesante. Ai gjithmonë tregonte injorancën e tij në vend që t’u tregonte njerëzve atë që dinte. Duke bërë kështu, ai doli të ishte i mençur! 15. Metoda që ai përdorte kur pyeste popullin e Athinës ishte ajo e formatit dialektik. Kjo ishte shumë e lehtë për njerëzit që të kuptonin, duke i lejuar të mendonin dhe të arrinin një përfundim logjik. 16. Metoda e tij e komunikimit njihej si Metoda e Sokratit dhe kjo metodë nganjëherë i bënte përgjigjet shumë të dukshme, duke i bërë kundërshtarët të dukeshin budallenj. Pikërisht për këtë arsye shumë njerëz nuk e pëlqenin metodën e tij, por disa të tjerë e admironin. 17. Sokrati i përkiste një kohe kur Athina po kalonte nëpër një fazë tranzicioni me pasiguri rreth së ardhmes, pas një disfate shumë poshtëruese në Luftën e Peloponezit kundër Spartës. Pikërisht koha kur athinasit filluan të mendonin për të ardhmen e tyre dhe rolin dhe identitetin e tyre në botë. Kjo i detyroi banorët e Athinës të mbaheshin pas lavdisë së të shkuarës, bukurisë fizike dhe pasurisë. 18. Kjo është koha kur Sokrati hyri dhe sfidoi urtësinë tradicionale të Greqisë dhe adoptoi një rrugë humoristike. Ndërkohë që disa njerëz pëlqyen mënyrën e tij të të menduarit, ai gjithashtu bëri shumë armiq, apo më saktë, një grup njerëzish që e urrenin filozofinë e tij, sepse thjesht mendonin se idetë dhe filozofia e tij ishin një kërcënim për mënyrën e tyre të jetesës. 19. Për shkak të mendimit të tij radikal ai u çua para gjyqit, ku u dënua. 280 votuan kundër tij dhe 221 në favor të tij. Gjatë mbrojtjes së tij, Sokrati fliste me një ton sfidues, që veproi si katalizator për vendimin e jurisë. 20. Sipas ligjit athinas, çdo person i dënuar mund të kërkonte një dënim alternativ. Sokrati i përkeqësoi gjërat duke kërkuar ndere, shpërblime dhe pagesa për shërbimet që u kishte dhënë njerëzve, në një përpjekje për t’i ndriçuar ata, në vend që të kërkonin dëbimin e tij. 21. Pasi e dënuan me vdekje, shumë nga shokët e Sokrati i kërkuan që të arratisej në mërgim duke u ofruar ryshfet e rojeve. 22. Sokrati e refuzoi ofertën. Ai tha se përkundër faktit që ligji athinas e dënoi me vdekje, ai ishte ende një qytetar besnik i Athinës dhe do ta pranonte me kënaqësi vdekjen e tij. 23. Sokratit iu dha një përzierje me helm, që e piu pa hezituar aspak. 24. Platoni, në dialogun e tij Phaedo, përshkruan se sapo Sokrati piu helm, mpirja filloi të ngrihej ngadalë dhe përfundimisht i kapi zemrën. 25. Platoni përmend që gjatë momentit të fundit para vdekjes, Sokrati tha se shpirti i tij ishte çliruar nga trupi.
- Sokrati, filozofi grek me origjinë nga Butrinti
Sokrati, filozofi grek me origjinë nga Butrinti Sokrati besonte se asgjë nuk duhet të ishte shumë e shenjtë Sokrati ishte një burrë për çdo moshë. Ai e kapërceu gjendjen e tij. Ai ishte një qytetar krenar i Athinës, por vetëm athinasit nuk mund ta pretendonin këtë njeri. Ai ishte shumë i madh për Athinën. Në fakt, ai ishte shumë i madh dhe qyteti ndihej i kërcënuar prej tij. Më në fund e dënuan me vdekje. Krimi i tij ishte një krim për ata që nuk mund ta durojnë të vërtetën. Krimi i tij ishte një krim për të cilin ai kishte kaluar gjithë jetën duke e ndjekur. Sokrati besonte se asgjë nuk duhet të ishte shumë e shenjtë. Po, asgjë nuk duhet të jetë mbi pyetjet. Ai kishte kuptuar se pyetjet ishin më të rëndësishme se përgjigjet. Ai kishte një pyetje për gjithçka. Në vend që të pranonte kongreset e kohës së tij, ai i hapi me qetësi disa vrima. Për Sokratin, nuk mund të dihet kurrë sa duhet; në fakt, njeriu më i mençur është ai që e di se nuk di mjaftueshëm. Nuk është çudi, kur Orakulli i Delfit u pyet se kush ishte njeriu më i mençur, orakulli u përgjigj: “Sokrati”. Burri e dinte se nuk dinte asgjë. Ai e dinte se asnjë pyetje nuk kishte një përgjigje të vendosur; çdo pyetje meriton të hetohet. Ishte kjo që njerëzit që erdhën pasi ai e quajtën “Metodën Sokratike” mënyrën më të fuqishme të të mësuarit. Pa këtë, pjesa më e madhe e themelit të filozofisë perëndimore do të jetë shterpë. Duke vënë në pikëpyetje gjërat, Sokrati u tregoi brezave të ardhshëm se si të arrinin në zgjidhje. Por a mund të jetojnë njerëzit në këtë mënyrë? A mund të jetojnë njerëzit me të vërtetën? A mund të ngrihen njerëzit mbi politikën, emocionet, ndjenjat dhe paragjykimet e tyre për të përdorur vërtet pyetjet për të arritur në përgjigje të vërteta? Për burrat dhe gratë e kohës së Sokratit, përgjigja ishte një “JO”. Sokrati u zhyt në politikën e kohës së tij. Njerëzit e kohës së tij nuk e duronin dot këtë njeri që kërkonte gjithmonë të vërtetën. Ata e akuzuan për përpjekje për të korruptuar të rinjtë. E akuzuan për ateizëm. Ata e akuzuan atë se po përpiqej të shkatërronte qytetin e tyre. Sa për të thënë, Sokrati po u mësonte të rinjve rrugën e mençurisë, Sokrati ishte një besimtar në perënditë dhe Sokrati e donte Athinën më shumë se çdo gjë. Kur u dënua me vdekje dhe u burgos, miqtë e tij iu lutën të arratisej. Ata hartuan një plan për arratisjen e tij. Do të kishte qenë interesante nëse Sokrati do të arratisej dhe do të krijonte një shkollë filozofie në një qytet tjetër, por ai nuk do të ishte Sokrati ynë. Sokrati nuk pranoi të arratisej. Ai qëndroi për të takuar fatin e tij në qytetin që donte. Duket se ai po i thoshte botës se ishte i gatshëm të qëndronte në vendin e tij të preferuar dhe të vdiste, duke e ditur se jetoi dhe mësoi të vërtetën në të cilën ai besonte. Duke vdekur, ai nuk kishte asnjë qëllim që të kujtohej. Sokrati nuk besonte në shkrim. Gabimi i tij i vetëm është në kërkimin e mençurisë. Por Jezusi tha diçka të thellë: “Me të vërtetë po ju them, nëse një kokërr gruri nuk bie në tokë dhe nuk vdes, ajo mbetet vetëm një farë e vetme. Por nëse vdes, prodhon shumë fara. Kushdo që e do jetën e tij do ta humbasë atë, ndërsa kushdo që e urren jetën e tij në këtë botë, do ta ruajë atë për jetën e përjetshme”. Kështu ndodhi me Sokratin. Duke vdekur për atë që besonte, ai u bë prova e mësimeve të tij dhe frymëzimi për brezat e ardhshëm. Një herë ai u kishte thënë studentëve të tij: “Jeta e pashqyrtuar nuk ia vlen të jetohet”. Në momentin e vdekjes ai i tha gruas dhe miqve të tij që t’i dërgonin një kafshë falënderimi perëndive për dhuratën e një jete të gjatë. Është e qartë se ai kishte jetuar mirë dhe përballë vdekjes nuk kishte frikë. Një jetë e ekzaminuar ia vlen të jetohet. Dhe kur vjen vdekja, frika është zhdukur.
- Veprat e përkthyera nga Zheji janë kryevepra të letërsisë botërore, ndaj dhe përgjegjësia ka qenë e madhe.
Kush është Petro Zheji… Perparim Kabo A ja vlen të shtrohet kjo pyetje? Po sigurisht që po. Puna e tij për më shumë se pesë dekada deri në frymën e fundit është një investim themelor që lidhet me origjinën, identitetin dhe kontributin e gjuhës shqipe. Punimet e tij janë përmbledhur në tre botime voluminoze, dhe konkretisht në librat: 1-Shqipja dhe Sanskritishtja në dy vëllime. 2-Libri i Aforizmave 3-Roli Mesianik i Shqipes Punimet e Profesor Petro Zhejit dallojnë për një metodologji krejt ndryshe prej asaj klasike që meret me analizën e formës së fjalës dhe strukturën e saj gramatikore. Në punimet e tij studjuesi Petro Zheji meret me gjenezën historike dhe me evoluimin historik të gjuhë si mendim dhe si fjalë, pra ai e nis studimin te përmbajtja e fjalës dhe kështu në këtë rrugëtim ai zbulon veçoritë e shipes dhe kontributin e saj në raport me gjuhët e tjera. Duke ndërtuar algoritmin e gjuhës shqipe Petro Zheji evidenton disa nga tiparet unikale të shqipes si një gjuhë primordiale dhe rëndësinë e saj në lëminjtë e gjuhësisë botrore. Aparati logjik i analizës së tij u jep përgjigjë disa pyetjeve thelbësore si edhe janë; -Kalimi nga paralogjikja te logjikja dhe lindja e mendimit të identifikuar me fjalë -Ndërtimi strukturor syllabik i fjalës dhe apsekti disemik, trisemik dhe shumëkuptimor -Thelbi filozofik i mendimit dhe gjuha si mjetë shprehës që nga ndërtimi. Kalimi nga arsyetimi mitik në atë të filozofisë së lashtësisë dhe deri te filozfia moderne -Analiza e gjuhës që nga krijimi dhe deri në ditët tona argumentohet duke e parë atë edhe si një faktor me funskion social kundruar në këndëvështrimin gjithëpërfshirës të sociales Këto janë disa nga pyetjet që i shtroi edhe profesor Eqrem Çabej por që nuk u dha përgjigje. Aspekt tjetër i punës së Petro Zhejit është kontributi si përkthyes… Po përmendim dy nga përkthimet e tij -Ringjallja e Leon Tolstoit -Don Kishoti Mançes, vëllimi II i Miguel Servants-it E japim këtë shëmbull se kemi të bëjmë me dy kollosë të letërsisë botrore dhe dy gjuhë krejt të largëta , gjuhë ruse dhe gjuha spanjolle. Petro ishte “polyglot”, ai zotronte thellësisht disa gjuhë të vjetra dhe të reja,dhe konkretisht: Greqishten e vjetër dhe të renë, latinisht, italisht, frengjisht, spanjisht, gjermanisht, rusisht, sanskritisht, gjuhën mandarinishte, anglisht, gjuhë aziatike nipote dhe gjuhë skandinave, si dhe versione të përzjera të sllavishtes, përfshi dhe sërbokroatishten…etj. Petro kishte edhe një meritë dhe pasuri ishte modest…! Pkabo 10 shtator 2020 … 360grade.al Petro Zheji ka qënë një personalitet i jashtzakonshëm shumëplanësh, që rrallë, shumë rrallë, ndeshet. Ishte një mësues i supertalentuar i të gjitha moshave dhe shtresave shoqërore, dhe gama e tij e mësimdhënies ishte e gjerë dhe e gjithanshme , siç ishte kultura e tij e thellë dhe e kristaltë. Takimi më të ishte shterues, ai ishte nje psikolog I jashtzakonshëm dhe ka lënë gjurmë në të gjithë intelektualët e shquar që njohu, fatkeqësisht vetëm në Shqipëri. Përkthimet e tij të shkëlqyera kanë ushtruar një ndikim të ndjeshëm në ngritjen në një stad bashkëkohor të aftësive shprehëse të gjuhës shqipe, me fjalëformimet e tij të larmishme e të bazuara fort në traditën tonë më të mirë, por duke futur edhe po ato mjete shprehëse të letërsisë bashkëkohore që e bëjnë shqipen sot të krahasueshme me gjuhët më të përpunuara, falë kulturës së tij titanike dhe saktësisë së shprehjes së të gjitha gjëndjeve shpirtërore. Psh përkthimi i nobelistëve Steinbeck dhe Asturias kap edhe nuancat më fine të këtyre autorëve gjenialë. Por puna e tij e jetës ishte ekspozimi i një mjeti brilant të mendimit të tij në dobi të njerëzve dhe pikërisht përvijimi i një sistemi të ri të formalizimit të logjikës instinktive njerëzore. Me anë të këtij projekt-sistemi synohet të riinterpretohet sintetikisht e gjithë dija dhe të gjendet ndoshta një çelës i ri për realizimin e ëndrrave të përbashkëta filozofike –fetare të gjithë njerëzimit. Ky mjet sugjerohet në botimet “Shqipja dhe Sanskritishtja” (2 vol.), “Libri i Aforizmave “ dhe “ Roli Mesianik i Shqipes”. Më poshtë po paraqes përshtypjet e mia nga komunikimi im intelektual me Petron. Petro mendonte vetiu, ai kishte mendim që ishte në vetvete i vërtetë. Ai gjente Absolutin kudo dhe punonte me të, sikurse Kisha sot lufton Relativizmin. Gjuha e tij është demaskuese por e qetë, mendimi i tij është revolucionar, por me kuptimin që trajton papa Ratzingeri në librin e tij “Revolucioni i Zotit”. Ai kishte gjetur te shqipja mendimin e vetishëm, pra mendimin si e vërtetë e gjallë, mendimin që përjashton çdo dyshim, mendimin e pashkëputur nga fakti, mendimin e Frymës së Shenjtë. Shqipja e tij mbillte besim në çdo zemër. Absoluti i tij pa fërkim, pa sforcim ishte jashtë realitetit; prandaj pikërisht nëpërmjet tij ai e shihte këtë të fundit tejpërtej, si i huaj, si i jashtëm për të, pra realiteti s`mund të mbante më sekrete për të.Absoluti i tij kuptoi Krishtin si e vetmja rrugë që zgjidhet si vetvrasja e egos për të lënë të hyjë , ose për të gjetur botën që aspiron Njeriu, botën ku aspirata e tij çlirohet. Ai rivendos Absolutin si aksiomë të mendimit dhe përmbys Laplace-in kur i thotë Napoleonit të I : “Sire, je n`ai pas besoin de cette Hypothese” (Madhëri, nuk kam nevojë për këtë Hipotezë). Këtu me Hipotezë Laplace kuptonte Absolutin, Zotin. Keni dëgjuar për clairvoyance? Ai e përjetonte dhe të infektonte me të. Petrua komunikonte pa paramenduar siç porosit Ungjilli, mendimi I tij ishte vallëzues , siç e kërkon NIçja. Prandaj askush s`e kapte dot me algoritma linearë mendimi. Ai vuante nga “la douce folie de Christ” (çmendia e ëmbël e Krishtit). Zoti i tij s`luante me zare ( Einstein) por ai e përdorte gjuhën si zar për zbulim e krijim. Algoritmi i Petros është simbolik , ai s`kapet dot akoma informatikisht. Mesazhi i tij është i shifruar, i enkriptuar, por me shifër, zarf të hapur (One time pad) , si vetë natyra. Ai mund të quhet edhe Algoritëm natyral. Ai është pra edhe Antialgoritëm, i lindur edhe nga përpjekja për tu përballur me Antiligjin e asaj kohe. 360grade.al Çfarë veprash shqipëroi Petro Zheji Petro Zheji deri në vitin 2000 ka përkthyer mbi 55 vepra nga letërsia e huaj, prozë dhe dramë. Shumë prej tyre janë kryevepra të letërsisë botërore Petro Zheji është një nga përkthyesit më të spikatur në historinë e përkthimit shqip.Përkthimet e tij datojnë që nga vitet ‘50 dhe vijnë gjer në në vitet e fundit.Gjeografia e përkthimeve të tij është shumë e gjerë dhe shtrihet thuajse në të gjitha kontinentet. Veprat e përkthyera nga Zheji janë kryevepra të letërsisë botërore, ndaj dhe përgjegjësia ka qenë e madhe.Thuajse për të gjitha përkthimet ai ka marrë lëvdatat dhe vlerësimet e atyre që i njihnin këto vepra në origjinal.Petro Zheji ka përkthyer mbi 55 vepra letrare, kryesishtromane të vëllimshëm, trilogji, tregime dhe novela.Ai çoi gjer në fund punën e nisur nga Fan Noli dhe përktheu vëllimin e dytë të romanit “Don Kishoti i Mançës” Po rëndisim më poshtë disa nga përkthimet më të njohura të Petro Zhejit sipas letërsive dhe gjuhëve të origjinalit: Njohësit dhe lexuesit e rregullt të letërsisë së huaj mund të gjykojnë më së miri vlerat artistike dhe ndihmesën e Petro Zhejit në lëvrimin dhe pasurimin e gjuhës shqipe edhe nëpërmjet përkthimit cilësor. Petro Zheji me këto përkthime tregoi se ai bashkë me tërë atë plejadë përkthyesish të talentuar se shqipja është e aftë që të japë me fjalën e saj jetë dhe art kryeveprave të letërsisë botërore. Petro Zheji është sot shembulli i gjallë për përkthyesit e sotëm dhe të së ardhmes. Disa nga titujt e veprave të përkthyera nga Petro Zheji: Miguel Servantes: “Don Kishoti i Mançës”, pjesa e dytë, – 1977. Gëte: “Vuajtjet e Verterit të ri”, Tolstoi: “Ringjallja”, – 1961 Gorki: “Universitetet e mia”, 1985 “Foma Gordajev”, – 1960 Gollsuorth: “Farisejt e ishullit”, – 1975 Lui Aragon: “Këmbanat e Bazelit”, – 1964 Asturias: “Papa jeshil” & – “Zoti President” Vladimir Beljajev, “Kështjella e vjetër”, – trilogji – (1966, 1968, 1970) Gonnçarov: “Obllomovi”, – Vëll. 1, 2 – viti 1960 F. Ponverov, “Bruski”, – në katër vëllime, viti 1958 (përkthyer së bashku me Gjergj Zhejin) Andreas Brink: “Një sinë e thatë dhe e bardhë”, – 1986 Xhon Stainbek: “Vitet e zëmërimit”, – 1990. Zhorxh Simenon: “Qeni i Verdhë” – 1973, “Vëllezërit Riko”– 1985. Hans Kirk: “Klitgordi dhe bijtë” – 1986 Dymfa Kysak: “I thuaj vdekjes, Jo!” – 1972. Sant Antuan Ekzysperi: “Princi i vogël” – 1986. Irving Stoun: “Etja për jetën” (Van Gog) Viktor Eftimiu, “Xha Veriu dhe pranvera”, – 1984 et
- Arma sekrete e Churchillit në luftën kundër nazistëve!
Nga: Clare McHughPërkthimi: Telegrafi.com Mund ta quash me gjashtë emrat e saj: Pamela Beryl Digby Churchill Hayward Harriman – një aristokrate britanike që përfundoi si një lojtare e fuqishme në Uashington dhe ambasadore e ShBA-së në Francë, duke ndikuar në jetën e shumë të famshmëve në politikën dhe kulturën e shekullit XX. Kur ishte vetëm 20 vjeçe, vjehrri i saj, Winston Churchill, e angazhoi si “armën e tij më të gatshme dhe më të përkushtuar sekrete” [siç thotë një biografi e re], dhe gjatë Luftës së Dytë Botërore, ajo doli për pije dhe darka dhe joshi amerikanët e rëndësishëm, duke i bindur për kauzën britanike kundër nazistëve. Më vonë, ndikimi i saj u zgjerua më tej kur bashkëveproi me figura publike si familja Kennedy, Bill Clinton, Nelson Mandela dhe Truman Capote – i cili më pas e satirizoi atë në një shkrim, krahas “mjellmave” të tjera të tij. Kanë kaluar më shumë se 27 vjet qëkur Pamela Harriman pësoi një hemorragji fatale cerebrale gjatë notit në pishinën e hotelit “Ritz” të Parisit, por prapë mbetet një personazh përçarës, siç dëshmohet nga reagimet e ndryshme ndaj biografisë së re të Sonia Purnellit, Vendimmarrësja: Jeta e mahnitshme e Pamela Harrimanit – fuqi, joshje dhe intriga [Kingmaker: Pamela Harriman’s Astonishing Life of Power, Seduction, and Intrigue ]. Për disa, libri lexohet si një vlerësim i një gruaje me ndikim, që jetoi me guxim, zgjuarsi dhe ambicie në Britani, Evropë dhe ShBA. Të tjerët e konsiderojnë si tepër lavdërues për një grua që përdori seksin për të përparuar dhe ndikimi politik i së cilës, sipas tyre, është tepruar. Lindi në vitin 1920 si bija e një baroni të varfër që e edukoi për “të realizuar një martesë të mirë”, por Pamela nuk arriti të gjente një burrë gjatë “sezonit” të saj të parë në Londër në vitin 1938. Nancy Mitford, motra më cinike mes motrave të famshme Mitford, e përshkroi adoleshenten Pamela si një “gjë të vogël me flokë të kuqe”. Vitin tjetër, Randolph Churchill, i biri i vetëm i të famshmit Winston, i telefonoi për t’i kërkuar një takim. I bindur se do të vritej në luftën që sapo ishte shpallur, Randolphi donte të kishte një djalë. Gjatë darkës me Pamelan, ai kaloi shpejt deri te qëllimi. Purnell shkruan: “Ai nuk e donte atë … por, ajo dukej mjaft e shëndetshme për të lindur fëmijën e tij”. Pamela, e etur për t’u larguar nga një jetë shumë e mërzitshme me prindërit në Dorset, e pranoi marrëveshjen. Basti dha rezultat, megjithëse jo në lumturinë bashkëshortore. Randolphi, një pijanec dhe ngatërrestar, e trajtonte me përçmim para dhe pas lindjes së foshnjës Winston. Por, pasi vjehrri i saj u bë kryeministër në maj të vitit 1940, Pamela u gjend në dhomën ku merreshin të gjitha vendimet. “Askush nuk kishte mundësi të shihte politikën aq afër sa unë”, ka thënë ajo më vonë. Në atë kohë, Britania qëndronte e vetme kundër makinës së luftës naziste dhe Churchilli kishte urgjentisht nevojë për ndihmë transatlantike, e cila nuk po i vinte shpejt. Pas rënies së Parisit, sondazhet zbuluan se elektorati amerikan ishte edhe më pak i gatshëm se më parë për t’iu bashkuar kauzës së Aleatëve. Pamela e njihte rrezikun. “Nëse Amerika do të hynte në luftë, atëherë fitorja do të ishte e sigurt. Për aq kohë sa ata nuk ishin në luftë, gjithçka ishte e pasigurt”, ka thënë ajo më vonë. Churchilli e adhuronte nusen e tij të hareshme. Ai arriti të publikonte një portret të bukur të Pamelas me djalin e saj foshnjë (të realizuar nga Cecil Beaton, fotografi i preferuar i familjes mbretërore) në kopertinën e revistës “Life”, atëherë revista me qarkullimin më të madh në ShBA. Ai gjithashtu kishte aleatin e tij, Lordin Beaverbrook, për të financuar një gardërobë të re për të. Ajo la mbresa tek i dërguari i parë që Roosevelti dërgoi në Britani, Harry Hopkins, i cili e quajti atë “të mrekullueshme”. Dhe, kur pasaniku Averell Harriman mbërriti në Londër në mars të vitit 1941, për të administruar programin e ndihmës – diçka për të cilën Churchilli kishte shumë nevojë – Pamela bëri gjithçka për ta njohur atë. Kur Pamela, atëherë 21 vjeçe, filloi një lidhje me Averell Harrimanin, i cili ishte 49 vjeç dhe i martuar, kryeministri Churchill, i etur të dinte çfarë po thoshte dhe bënte Harrimani, e merrte në pyetje Pamelan gjatë lojërave të vona me letra. Duke bërë një analizë për librin Kingmaker në gazetën “The Times”, Roger Lewis hedh poshtë idenë që Pamela i siguronte të vjehrrit të saj informacione të rëndësishme, duke e përshkruar atë si “mercenare të obsesionuar me seksin”. Frank Costigliola, profesor i historisë në Universitetin e Konektikatit dhe autor i librit Aleancat e humbura të Ruzveltit [ Roosevelt’s Lost Alliances: How Personal Politics Helped Start the Cold War ], i tha BBC-së: “Pamela ishte një aset i jashtëzakonshëm për Churchillin, duke marrë parasysh rëndësinë e informacionit gjatë kohës së luftës. Të mendosh ndryshe do të thotë të jesh injorant ndaj historisë dhe të tregosh shenja mizogjinie”. Purnelli nuk i mohon aventurat seksuale të Pamelas, duke kujtuar në Kingmaker se ajo u bë e njohur si “kurtizania më e madhe e kohës së saj.” Gazetari Harrison Salisbury tregon se gjatë Luftës së Dytë Botërore, në Londër “seksin e gjeje në ajër po si mjegullën”. Pamela nuk ishte e vetmja që binte në shtrat me partnerë të rinj, edhe pse frekuenca me të cilën kjo ndodhte e bënte atë një përjashtim. Lista e (pjesshme) e të dashurve të saj përfshinte: Edward R. Murrow – gazetar në CBS; gjeneralmajorin Fred Anderson – komandant i Forcës Bombarduese Amerikane; kolonelin Jock Whitney – oficer i inteligjencës në OSS; si dhe shefin e Murrowit në CBS, Bill Paley, i cili ishte në stafin e gjeneralit Dwight D. Eisenhower. Çfarë informacioni i kaloi Pamela Churchillit – ose çfarë ai i kërkoi të thoshte amerikanëve të fuqishëm me të cilët ajo kishte marrëdhënie intime – kjo mbetet e panjohur, por Purnell shkruan: “Bisedat e saj në shtrat arrinin në veshët e liderëve dhe ndikonin në politikën e lartë në të dyja anët e Atlantikut”. Në vlerësimin e tij, Lewis e quan këtë si “teprim”, megjithëse është mirë të thuhet se kur Randolph Churchill më në fund mësoi për tradhtinë bashkëshortore të gruas së tij me Harrimanin, ai u bërtiti prindërve të tij për bashkëpunimin e tyre. E divorcuar pas luftës, Pamela u zhvendos në Paris dhe u bë pjesë e një rrethi kozmopolitan, duke pasur lidhje me një sërë burrash të pasur, përfshirë princin Aly Khan, Gianni Agnellin dhe Élie de Rothschildin. Këta dashnorë financuan stilin e saj të jetës luksoze, por asnjëri nuk do të vinte një unazë në gishtin e saj. Duke iu afruar të 40-ave, ajo bindi Leland Haywardin, një producent të suksesshëm të Broduej dhe Holivud, që për të të linte gruan e tij glamuroze, Nancy – e njohur si “Slim.” Pamela Hayward, siç quhej tani, dhe Lejdi Slim Keith – e martuar më vonë me bankierin britanik dhe aristokratin Kenneth Keith – ishin pjesë e “mjellmave ndërkontinentale” të përshkruara fillimisht nga shkrimtari Truman Capote në një numër të revistës Harper’s Bazaar në tetor 1959. Shumë të pasura, shumë të bukura dhe shumë elegante, këto zonja të shoqërisë e adhuronin Capoten dhe mbështeteshin tek ai si shoqërues dhe besnik – derisa ai nuk i bëri publike sekretet e tyre. Laurence Leamer, autor i librit Gratë e Kapotes [ Capote’s Women: A True Story of Love, Betrayal and a Swan Song for an Era ], e quante Pamelën “mjellma e zezë”, pjesërisht sepse ajo ishte një figurë e dyshimtë në rrethin e saj. “Ai e dinte se ajo mund të ishte e paturpshme për të fituar dhe mbajtur një burrë”, i tha Leameri, BBC-së. “Por, ajo ishte gjithashtu interesante, simpatike dhe rezultoi të ishte një grua fantastike”. Karriera dhe shëndeti i Haywardit ranë ndjeshëm gjatë dekadës pas martesës së tij me Pamelan, por ajo i qëndroi besnike. Edhe Brooke Hayward, vajza e tij nga një martesë e mëparshme, e cila në kujtimet e saj të famshme [ Haywire ] akuzoi Pamelan për marrjen e disa bizhuterive familjare (së bashku me ca mëkate të tjera), këtë e pranoi. “Pamela kishte një dhunti të madhe: ajo i kuptonte burrat që donte”, shkroi Hayward. Pas vdekjes së Lelandit, në pranverën e vitit 1971, fqinja e saj gazetare, Lally Weymouth, vuri re se ajo ishte “e dëshpëruar”. Nëna e Weymouthit, botuesja e “Washington Post”-it, Katharine Graham, po organizonte një festë dhe Weymouth e inkurajoi Pamelan të shkonte në vendin e saj. Aty Pamela takoi sërish Averell Harrimanin. Ai kishte mbetur i ve një vit më parë dhe të dy ish-të dashurit rifilluan menjëherë marrëdhënien e tyre, duke u martuar disa muaj më vonë. “U tha në Uashington se Pamela kishte lobuar për ftesën si një dredhi për të takuar Averellin”, shkruan Purnell. “Si gjithmonë, thashethemet për Pamelën ishin aq pikante saqë shumë njerëz nuk shqetësoheshin nëse ishin të vërteta”. Zonja e re Harriman përjetoi një lloj poshtërimi kur tregimi i shkurtër i Capotes [ La Côte Basque , 1965] u botua në revistën “Esquire” në vitin 1975, me Lejdin e pamëshirshme Ina Coolbirth – një figurë e përbërë, elementet e së cilës ngjanin me Harrimanin – në qendër të tij. Por, gjatë dy dekadave të fundit të jetës së saj, Pamela u bë një lojtare e fuqishme në Uashington. Mbështetur nga milionat e familjes Harriman, ajo filloi të financojë dhe promovojë kandidatët e Partisë Demokratike – pasi republikani Ronald Reagan fitoi zgjedhjet presidenciale në vitin 1980. Ndër të preferuarit e saj ishin dy presidentët e ardhshëm: Joe Biden, atëherë senator nga Delaueri, dhe Bill Clinton, atëherë guvernator i Arkansasit. Ky akt i tretë i fuqishëm kulmoi me emërimin e saj si ambasadore në Francë nga presidenti Clinton. Dhe, ndërsa ishte grua besnike dhe e kujdesshme ndaj Harrimanit të moshuar, Pamela u etiketua nga Ben Bradlee, ish-redaktor në “Washington Post”, si dikush “që e kishte politikën midis këmbëve”. Purnell thotë se kritika ndonjëherë armiqësore ndaj librit të saj i ka dhënë asaj një “pjesë të vogël të gjërave që Pamela përjetoi”, tha ajo për BBC. Ndoshta jeta e Pamelës është një lloj Testi i Rorshahut. Është si një standard i dyfishtë që ende vazhdon të ekzistojë? Siç vëren Leamer: “Është e vërtetë: Nëse fle me shumë njerëz dhe je grua, të quajnë ‘kurvë,’ por nëse je burrë, je ‘hamshor’”. Dhe, mbi çfarë bazash duhet të gjykosh një grua nga një epokë tjetër? Pamela bazohej te fuqia e saj që në moshë të hershme dhe, me një arsim të kufizuar, ajo kishte pak mundësi për të përparuar. Vlerësimi i vetë Pamelas për veten është me rëndësi. Duke folur për Michael Grossin në revistën “New York Magazine” në vitin 1992, dhe më vonë e cituar në “New York Times”, ajo tha: “Në thelb, jam një grua që punon në sfond. Gjithmonë e kam thënë këtë dhe gjithmonë e kam besuar. Preferoj të shtyj të tjerët përpara. Nuk më pëlqen të jem vetë në qendër të vëmendjes. Isha shumë e lumtur që isha gruaja e dy burrave që kam dashur”. /Telegrafi/
- Matteo Mandalà: Një dëshmi dokumentare e vyer dhe vendimtare.Zbulohet nga Lucia Nadin dhe Aurel Plasari
Matteo Mandalà: Një dëshmi dokumentare e vyer dhe vendimtare Zbulohet nga Lucia Nadin dhe Aurel Plasari teksti i dorëshkruar në latinisht Libërth fort-i-shkurtër i Luftës së Shkodrës (De Bello Scodrensi brevissimus libellus) të Marin Barletit (rr. 1450- rr. 1512) Gjetja e një vepre që mbahej e humbur, ose së cilës as që i dihej ekzistimi, është ngjarje që përbën shkak kënaqësie të madhe jo vetëm për atë që e ka promovuar, por edhe për shumë të tjerë, në veçanti për studiuesit që tanimë do të mund të shfrytëzojnë të dhëna të siguruara nga zbulimi i ri. Me zbulimin e tekstit të dorëshkruar në latinisht Libërth fort-i-shkurtër i Luftës së Shkodrës (De Bello Scodrensi brevissimus libellus) të Marin Barletit (rr. 1450- rr. 1512) në Departamentin e dorëshkrimeve të Bibliotekës kombëtare të Francës, Paris, ka përfituar padyshim historia e kulturës historiografike shqiptare duke u pasuruar me një dëshmi dokumentare të vyer dhe, sikurse do të thuhet, vendimtare. Lajmi për zbulimin qe bërë i ditur qysh më 2018, kur Lucia Nadin dhe Aurel Plasari dhanë një njoftim publik paraprak duke zgjedhur për këtë rast një përkim tejmase domethënës: Vitin Mbarëkombëtar të Gjergj Kastriotit – Skënderbeut në 550-vjetorin e ndarjes nga jeta të heroit kombëtar shqiptar, i cili pati për jetëshkrues të parë e më të rëndësishëm pikërisht Marin Barletin. Me këtë punim dhe botimin anastatik të dorëshkrimit në fjalë kurorëzohet me sukses faza nistore e një projekti studimi të cilit, sikurse do të kuptohet, i është dashur të kapërcejë jo pak vështirësi para se të mbërrijë këtë arritje me vlerë të veçantë shkencore. Nga kjo pikëpamje, nëse nuk është e tepërt të saktësohet që suksesi i kërkimit nuk ka qenë aspak i rastit, është me vend të vihet në dukje, nga ana tjetër, se ai duhet të konsiderohet si përfundimi fatlum i një rrugëtimi të gjatë e të mundimshëm, në shtratin e të cilit puqen së toku hulumtimet erudito-bibliografike të kryera në mënyrë të pavarur nga dy protagonistët e shquar të zbulimit. Aftësitë dhe kompetencat e tyre, jo të zakonshme e madje mjaft të vlerësuara, si dhe njohja e tyre solide e temave dhe problemeve kryesore historiografike të periudhës më të trazuar të historisë civile dhe kulturore shqiptare, ofrojnë një provë të mëtejshme në të mirë të sukseseve që studimet albanologjike, nëse përsëriten në bazë të këtij modeli, do të ishte e dëshirueshme të arrijnë në të ardhmen. Ky libër, që në fakt vetëm në rend kohor është dëshmia e fundit e raportit të konsoliduar profesional e miqësor mes Lucia Nadinit dhe Aurel Plasarit, konfigurohet nga njëra anë si një vërtetim i qartë i dobive që bashkëpunimi shkencor i siguron përparimit të dijes albanologjike dhe, nga ana tjetër, shërben si paradigmë pluridisiplinore prej së cilës brezat e rinj të studiuesve do të mund të përfitojnë duke gjetur në të zbatime të rrepta heuristike dhe me besueshmëri të sigurt metodologjike. Jo më kot këtyre të fundit u është lënë nga autorët “barra” për ta vijuar studimin e Luftës së Shkodrës duke u përkujdesur për botimin kritik të tekstit dhe për një përkthim të tij të mundshëm në shqip. Gjetja e vendndodhjes së veprës në dorëshkrim të Barletit, po thoshim, nuk ka qenë e lehtë dhe, madje, ka përbërë të parën sfidë të fortë që i detyroi dy studiuesit t’i vihen një analize të rrasët kritike të dokumentimit që kishin për duarsh. Duhej kapur filli i lëmshit të ngatërruar të referimeve në akte dokumentare private dhe të citimeve bibliografike. Duheshin përzgjedhur dhe ndarë në mënyrë kritike informacionet e larmishme, ndonjëherë kontradiktore e ndonjëherë të pështjelluara, dhënë në momente të ndryshme historike dhe larg njëri-tjetrit. Nëpërmjet këtij procesi mund të mbërrihej tek arsyet të cilat, në vend që ta lehtësonin gjetjen e dorëshkrimit, prodhuan hipoteza të pabaza ose shpunë në shtigje të gabuara derisa të shkaktonin harresën për të ardhur keq të zgjatur gjer në ditët tona, si edhe pamundësinë e një rishikimi historik sa të nevojshëm, aq edhe të ngutshëm të çështjes. Do të mjaftonin këto arsye për të pohuar që nxjerrja në dritë e Luftës së Shkodrës është për bashkësinë e historianëve shkas vlerësimi: duke davaritur mjegullën e dendur që, në mënyrë të pabesueshme, e pati mbështjellë veprën në fjalë, Nadini dhe Plasari ia dolën të ngjiten te zanafillat e interpretimeve të diskutueshme, të cilat tanimë pa frikë zhgënjimi mund të cilësohen të gabuara. Fjala është për tezën e një vargu historianësh të djeshëm e të sotëm që, ndonjëherë duke u bazuar në sugjerime të çastit dhe të tjera herë në vlerësime të pambështetura prej dokumentimit të nevojshëm, jo vetëm pati hedhur dyshime mbi origjinalitetin dhe autenticitetin e të parit punim historiografik që Barleti dërgoi në shtyp me titullin Rrethimi i Shkodrës (De obsidione scodrensi), por edhe e pati trajtuar me ndërdyshje identitetin, profilin intelektual si studiues dhe integritetin moral të vetë historianit, duke mbërritur deri te vënia në dyshim e rolit të tij prej dëshmitari sypamës të fakteve të ndodhura gjatë rrethimit të mirënjohur të Shkodrës. Pa dashur të ripërshkojmë argumentet që autorët e librit parashtrojnë me të dhëna të shumta, është rasti t’i kushtohet vëmendje një çështjeje me rëndësi të veçantë filologjike, që ka qenë rrahur për një kohë të gjatë dhe që tanimë Lufta e Shkodrës ndihmon të zgjidhet në mënyrë përfundimtare. Sikurse dihet, në qendër të asaj që mund të quhet querelle lidhur me figurën dhe veprën e Barletit kanë qenë një numër përkimesh tekstuale, sa objektive edhe të veçanta, mes Rrethimit të Shkodrës dhe Panegjirikut që shkodrani Marin Beçikemi (rr. 1470 – 1526), i së njëjtës kohë me bashkëqytetarin e tij ndonëse disa vite më i ri, ia doli ta botonte dy herësh radhazi: së pari në shtypshkronjën e Angelo Britannico-s nga Breshia, pa datim dhe me gjasë i gjysmës së dytë të 1504-s,– në mos edhe i 1505-s siç të bëjnë të mendosh datat përfund dy letrave përkushtuese të vendosura në fund të librit, – dhe së dyti më 1506, kësaj radhe në shtypshkronjën e Bernardino de Vitalit, botues me prejardhje shqiptare që pati fatin të botonte edhe dy veprat kryesore të Barletit. Pasiguria për datën e botimit të parë të Panegjirikut ka pas qenë bërë pengesë filologjike e pakapërcyeshme aq sa, në orvatje e sipër t’u gjetur një shpjegim të pëlqyeshëm “huazimeve tekstuale”, sikundër i përcaktoi historiani Francisc Pall në një sprovë të tij rinore të mirënjohur, qe e nevojshme të mëtohej me ngulm se hartimi i Panegjirikut të qenkësh kryer në një ndërkohë para botimit të Rrethimit të Shkodrës që, sikundër dihet, u krye më 10 janar 1504. E gjitha buronte nga bindja paragjykuese se një personalitet si ai i Beçikemit, emërmadh mes humanistëve të kohës së tij falë një karriere të shquar akademike dhe punimeve retorike të vlerësuara mbi tekstet latine, në asnjë mënyrë nuk mund të ishte ai që të kishte kryer në veprën e tij “huazime tekstuale” nga Barleti. Kështu historianit rumun dhe ndjekësve të tij iu desh t’ia atribuonin Barletit përgjegjësinë e “huazimeve”. Duke mos u zgjatur këtu me analizën e rindërtimit nga Pall-i në të gjitha hollësitë e tij të koklavitura, është rasti të vihet në dukje se pikërisht te ky impostim deduktiv e ka burimin zgjidhja befasuese e problemit të datimit të veprës së Beçikemit: hartimi i saj u pasdatua më 1503, ndërsa shtypi i saj – e shumta – në fund të atij viti. Një hipotezë e tillë mbështetej vetëm tek ato pak përkime anësore mes Panegjirikut dhe një ligjërate që Beçikemi mbajti më 30 korrik 1503 para senatit të Breshias. Kaq u quajt e mjaftueshme për “të dëftuar” që vepra e Beçikemit i takonte me domosdo një ndërkohe para botimit të Rrethimit, duke ia cenuar kësisoj autenticitetin kësaj vepre, dhe jo Panegjirikut. Është ky një nga ato raste në të cilat parimi epistemologjik galileian, siç duket sheshit, tradhtohet nga pamundësia për të verifikuar hipotezat teorike me demonstrime objektive e të pakundërshtueshme, prej atyre që shkencëtari nga Piza do t’i kishte quajtur “të vënies në provë”, dhe që tani Lufta e Shkodrës e sapogjetur na i vë për duarsh duke na lejuar të përmbysim vlerësimet e gabuara të bëra tokicë me kalimin e kohës, të rivendosim të vërtetën e fakteve, të rindërtojmë një histori korrekte të traditës historiografike e, më në fund, t’i kthejmë Marin Barletit meritat që i takojnë. Falë analizës së vëmendshme tekstuale, vënies në diskutim të referimeve ndërtekstuale dhe rindërtimit të kujdesshëm të kontekstit historik, Nadin dhe Plasari sqarojnë se dorëshkrimi i Barletit është hartuar vite më parë se botimi i hamenduar më 1503 i Panegjirikut të Beçikemit dhe, më saktësisht, mes dyvjetëshit 1498- 1499 dhe 1501-shit, dy skajet post dhe ante quem që regjistrojnë, përkatësisht, vitet e acarimit të konflikteve mes Republikës së Venedikut dhe turqve, nga njëra anë, dhe nga ana tjetër vdekjes së dogjës Agostino Barbarigo, të cilit Lufta e Shkodrës i kushtohet. Barleti, sikurse saktësojnë dy studiuesit, me gjasë e shkroi veprën me synimin për t’i bërë thirrje Senatit të Republikës dhe dogjës së saj që të ngulmonin në politikën e qëndresës ndaj mësymjes osmane pikërisht në një ndërkohë kur Republika pësonte mundje të përsëritura në luftime. Teksti, që nuk mbërriti në shtyp, duhet të ketë pasur qarkullim të gjerë, siç e dëftojnë citimet e nxjerra nga studimi propedeutik i burimeve. Asgjë nuk e përjashton, madje mund të hamendohet me shumë të drejtë që Beçikemi, si shkodran i mirë, ta ketë pas lexuar dorëshkrimin dhe ta ketë përdorur atë sikurse u vu në dukje, duke ngjallur reagimin legjitim të Barletit që vendosi të botojë menjëherë, duke iu drejtuar shtypshkronjës, një version të ri të përditësuar të atij që kishte qenë në fillim Libërth fort-i-shkurtër i Luftës së Shkodrës. Nuk ka dyshim që, nëse Francisc Pall-i dhe studiues të tjerë me vlerë do të kishin pasur dijeni për këto të dhëna kontekstuale dhe, sidomos, nëse do të kishin pasur për duarsh dorëshkrimin parizian, gjykimet e tyre kritike do të kishin shpënë në të tjera hipoteza dhe, me siguri, drejtim krejt të ndryshëm do të kishte ndjekur orvatja e tyre – e lavdërueshme gjithsesi – për të rishkruar një faqe aq vendimtare të historisë së humanizmit shqiptar në tokë italiane. Lypset shtuar, në qoftë ende e nevojshme, se një konfirmim të plotë të autorësisë së të dyja veprave, përkatësisht Luftës së Shkodrës dhe Rrethimit të Shkodrës, na e japin ballafaqimet tekstuale, të cilat në mënyrë paradigmatike davarisin edhe më të fundmet pasiguri duke i dhënë Marin Barletit meritën e padiskutueshme të themelimit të historiografisë shqiptare. Figura e historianit humanist shkodran, e tillë siç është skicuar në kreun e dytë të këtij punimi, shfaqet jo vetëm e qartë dhe, për më shumë arsye, interesante, por edhe në simbiozë të përkryer me kontekstin historik dhe kulturor të Qytetit që e priti së bashku me të tjerë mërgimtarë të shumtë shqiptarë dhe ballkanikë në ikje e sipër nga luftërat. Hulumtimet e hollësishme arkivore të kryera viteve të fundit nga Lucia Nadin dhe Aurel Plasari e kanë pasuruar njohjen tonë në një epokë historike të përshkuar prej shndërrimesh rrënjësore në kulturë, në ekonomi, në politikë, në marrëdhëniet mes popullsive ndëradriatike. Venediku dhe territoret e tij jo vetëm i pranuan aleatët e tyre besnikë të detyruar t’i braktisnin qytetet e veta të rëna në duar armike, por ditën të zhvillojnë politika mirëpritjeje dhe të mbështesin sisteme të përparuara për integrimin e bërthamave të konsiderueshme të të huajve që banonin në to. Në ndryshim nga sa ndodhte në të njëjtën kohë në rajonet më jugore të Gadishullit italik, ku procesi i pakontrolluar migrator në grupe të dendura të mërguarish ballkanikë, shqiptarë më së shumti, përfundoi me një përzgjedhje formash dyndjeje në qendra të vogla rurale mesjetare të braktisura, forma që përcaktuan edhe një izolim të dallueshëm i cili e vonoi e pakta për rreth dy shekuj formimin e një elite intelektuale, në territoret e Republikës sistemimi i elementit të huaj shqiptar, ndonëse u përdor edhe për të populluar zona moçalore ose të pashëndetshme ose edhe për të përballuar sulmet osmane në kufijtë e Friulit, mundësoi formimin e një shtrese kulturorisht mjaft të gjallë, që ia doli të përfshihej e të merrte pjesë aktive në jetën civile, ekonomike, kulturore, madje edhe politike të Qytetit të madh lagunar. Përgjatë shekullit që shkon nga themelimi i së njohurës si Scuola degli Albanesi (1442-1448) te botimi shqip i Mesharit të kryer nga Gjon Buzuku (1554/1555), në Venedik dhe territoret e tij bashkatdhetarët e Skënderbeut dëftuan një ndjenjë besnikërie e përkushtimi ndaj gjuhës së tyre, ndaj identitetit të tyre kulturor, ndaj atdheut të tyre, për fatet e të cilit nuk reshtën kurrë së interesuari. Qenë shumë ndër ta që kontribuuan për t’u mbajtur gjallë vëmendja ndaj atdheut të tyre të martirizuar, i cili për një çerek shekulli ia kishte dalë t’i vinte ledh ekspandimit turko-osman. Mes tyre qe edhe Marin Barleti, jeta e të cilit në mërgim u shenjua nga një ngjitje sociale dhe intelektuale e mundimshme, por e pandalshme: prej veprimtarisë rastësore tregtare të viteve të para te studimet e mëtejshme të përfunduara me dorëzimin priftëror dhe, më së fundi, te botimi i dy kryeveprave me vlerë të madhe historiografike që patën meritën e padiskutueshme t’i ngrenë një monument – de imperitura memoria europea – Qytetit të tij të lindjes dhe heroit të tij Skënderbe. Nga të dhënat e reja për jetën dhe për veprën e tij, të cilat i shtohen sot njohjes sonë të rikuperuara në mënyrë mjeshtërore, Barleti mund të konsiderohet tanimë pa mëdyshje prototipi madhor i intelektualit shqiptar militant që jetoi dhe veproi në kapërcyell të kalimit nga epoka e humanizmit të vonshëm në agimin e Rilindjes së parë. Këtë prototip na e ka ofruar të gjallë libri i këtushëm. Hora e Arbëreshëvet,
- “Tesla” prezanton “Cybercab” dhe autobusin vetëdrejtues
“Tesla” prezanton “Cybercab” dhe autobusin vetëdrejtues Shefi ekzekutiv i Tesla-s, Elon Musk, zbuloi sot një automjet të ri elektrik me vetëdrejtim – të cilin ai e quajti “Cybercab” – një moment historik pas disa vitesh premtimesh. Taksia vetëdrejtuese – e njohur gjithashtu si robotaksi – ka dy dyer që hapen lart dhe duket si një coupé bazuar në Modelin 3 më të shitur të “Tesla-s”. Më pas ai prezantoi “Robovan” – një automjet elektrik, autonom afërsisht me madhësinë e një autobusi, i projektuar për të transportuar deri në 20 persona. “Tesla” pret të nisë prodhimin e automjeteve në vitin 2026″, tha Musk duke shtuar se priret të jetë shumë optimist kur bëhet fjalë për oraret. “Cybercab” do të jetë gjithashtu e disponueshme për t’u blerë dhe do të kushtojë më pak se 30 000 dollarë. Fillimisht, softueri për ngarje autonome, i cili nuk kërkon që njerëzit të ndërmarrin veprime, do të dalë në rrugët në shtetet amerikane të Teksasit dhe Kalifornisë vitin e ardhshëm me automjetet aktuale Model 3 dhe Model Y
- Oscar Wilde, Profeti i Teprimit. Profesion poet, dramaturg, gazetar, shkrimtar për fëmijë, shkrimtar romance, skenarist, autor, prozator, gazetar i opinionit , eseist , fabulist
Oscar Wilde, Profeti i Teprimit Edukuar në Magdalen College, Trinity College Dublin Profesion poet, dramaturg, shkrimtar i shkurtër, gazetar, shkrimtar për fëmijë, shkrimtar romance, skenarist, autor, prozator, gazetar i opinionit , eseist , fabulist, libretist Vepra të shquara Rëndësia e të qenit i sinqertë, Ky zotëri elegant, i dashuruar pas paradokseve, argëtohej duke skandalizuar shoqërinë e kohës së tij. Deri aty sa konsiderohej si “hero i së keqes”. Edhe sot, madje, liria e tij ekstreme dhe përçmimi ndaj mendimit të shumicës është një shembull gjenial i refuzimit të çdo lloj konformizmi e fanatizmi.“Ai ishte një ndër forcat më të fuqishme të së keqes që u përplas në Europë në 300 vitet e fundit. Askush tjetër nuk ia shiti shpirtin djallit më shumë se ai”. Adolf Hitler? Jo. Ky është Oscar Wilde, sipas fjalëve të ish-të dashurit të tij, lordit Alfred Douglas, ose i dashuri Bosie. Fjalë që janë thënë edhe njëzet vjet pas proçesit gjyqësor për homoseksualizëm që e çoi shkrimtarin drejt shkatërrimit, duke i hapur dyert e burgut në Reading. Fjalë të hidhura që shfaqen në “The Wilde Myth”, një sulm i fundit i narçisit plak e fanatik ndaj mësuesit të tij, një vëllim që ka mbetur i pabotuar. Bocat e tij arritën shifra rekord më 19 tetor të vitit 2002 gjatë ankandit për kujtimet e Wilde, që siguroi mbi 850 mijë stërlina dhe që kishte si objekt kryesor një kapitull të shkruar me dorë të “Portretit të Dorian Greit”, që u shit për 72 mijë stërlina.E marrtë djalli Oscar Wilde! Edhe 150 vjet pas lindjes së tij, në Dublin më 6 tetor 1854, ky zotëri elegant irlandez i dashuruar pas paradokeseve e që argëtohej duke skandalizuar shoqërinë viktoriane gjithë vese të fshehta e virtyte publike, vazhdon të na flasë për veten, si për të na bindur me çdo kusht për batutën e thënë para Andre Gide: «Gjenialitetin tim e kam përdorur në jetë, në veprat e mia kam vendosur vetëm talentin dhe kjo është tragjedia e madhe e jetës sime”. Në këtë tragjedi, ku përfshihen farsa dhe melodrama, vazhdon të lulëzojë miti. Ikona moderne Ndërsa 150 vjetori i lindjes së tij festohet jo vetëm në Britaninë e Madhe dhe Irlandë mes shfaqjeve muzikore si e dështuara “Oscar Wilde” e Mike Read dhe biografive interesante “E pazbuluara e Oscar Wilde” e Joseph Pearce, në Luksemuburg është hapur edhe një pub që mban emrin e tij e ku përvjetori i lindjes është festuar me muzikë “live” e poezi. Nuk mund të mos mendosh se esteti eksentrik i salloneve të fundshekullit është me të vërtetë një ikonë jashtëzakonisht moderne. Ashtu si eleganca dhe talenti provokues mediatik, i parakohshëm për kohën kur jetoi, Wilde ka qenë një mësues i ekstravagancës. A nuk është ai që në veprën “Një grua pa rëndësi” pohon se moderimi është një gjë fatale dhe se asgjë nuk është më e suksesshme sesa teprimi dhe ekstravaganca? Është një frazë që mund ta përdorte shumë mirë edhe Sid Vicious i Sex Pistols. Për disa Wilde është vërtet vëllai i madh i punk-ut e rock-ut, paralajmëron ekstravagancën e veshjes dhe seksit, teprimet e alkoolit dhe drogës, duke i transformuar në mondanitet shik tendencat e gjeneratës romantike që i parapriu kohës së tij. Edhe para Gabriele D'Annunzio, Wilde mishëron një lloj elite për masat apo estetizmi të kuptueshëm për zonjat. Jo rastësisht ai drejtoi edhe një gazetë femërore “Lady's World”, e cila u pagëzua që në fillim prej tij në një mënyrë më demokratike “Woman’s World”. Por për të kuptuar këtë estet, që votohet nga publiku pasi i habit të gjithë me “kravata e metafora”, thotë Jorge Luis Borges, duhet të bindesh për faktin themelor të dokumentuar se Wilde, gati gjithnjë, “ka të drejtë”. Tragjedia Nën sipërfaqen e bisedës provokuese, pas shkëndijës dhe zjarrit që ndezin batutat e fabrikuara në mekanizmat perfektë të komedive të tij, Wilde ishte ai që s’do ta pranonte kurrë se ishte; një moralist. Ose më mirë një intelektual i revoltuar ndaj konvecioneve etike të kohës së tij. Ishte një aktor i madh me një shije teatrale për tragjedinë, mbi të gjitha atë të vetën. Në fakt arriti të recitojë në skenën e Anglisë viktoriane tragjedinë e tij, duke përfunduar në burg për një skandal erotik të lidhur me atë lloj dashurie që nuk guzon të thotë emrin e saj, sipas përkufizimit të tij. Në vitin 1884 shkrimtari u martua me Constance Lloyd, një brune irlandeze me të cilën pati dy fëmijë Cyril dhe Vivian. Constance ishte një grua e ndershme, por shumë konformiste për Oscar-in, që rrethohet nga miqësira të çuditshme. Pas dy vitesh njihet me të riun Robert Ross, që u mburr gjithnjë më pas për afrimin e Wilde me kënaqësitë homoseksuale dhe mbeti deri në fund miku i tij. Ndërkohë mbërrin edhe suksesi për të. Mes fundit të viteve ’80 dhe fillimit të viteve e ’90, Wilde shkruan veprat më të mira që nga përrallat e “Princit të lumtur” (1888) deri te proverbat e “Qëllimeve” (1891) dhe komeditë e shkëlqyera “Rëndësia e të qenit i rëndësishëm (1895) dhe “Salomè” e shkruar në frëngjisht në vitin 1893 dhe e publikuar një vit më pas në version anglisht të lord Alfred Douglas, i dashuri Bosie, me ilustrimet e mrekullueshme të Aubrey Beardsley.Viktimë e paradoksit të tij, sipas të cilit “jeta imiton artin”, Wilde njohu Bosie-n në vitin 1891, vit i suksesit të tij me “Portreti i Dorian Greit”, roman superdekandent që bazohet në një pakt faustian për rininë e përjetshme në këmbim të shpirtit. Protagonistët e tij, Basil dhe Dorian, duket se paraqesin Oscar dhe Bosie. Lidhja e tyre shumë provokuese e rrënoi shkrimtarin. Procesi gjyqësor për shpifje i Wilde kundër babait të Bosie, markezi i Queensberry, kthehet kundër tij deri sa shkrimtari dënohet me dy vjet burg. Wilde del plotësisht i rraskapitur. I braktisur nga shoqëria që e kishte bërë më parë një mit, ai vdes i vetëm në një hotel parizien më 30 nëntor të vitit 1900, në moshën 46 vjeçare. Kohët e fundit ai shkruante me pseudonimin Sebastien Melmoth, si protagonisti i romanit gotik “Melmoth the Wanderer” i Charles R. Maturin. Si të ishte vërtet “heroi i keq”, siç do ta përshkruante miku i tij Bosie, shumë vjet më pas. “Pushtimi” elegant i Londrës së ngurtë Kur i riu Oscar Fingal O' Flahertie Wills Wilde, 1,90 i gjatë e me trup të mbushur, mbërriti në Oxford, u paraqit fillimisht si një zotëri elegant i padisiplinuar. Ai nisi të frekuentonte dy mjeshtrat e estetizmit, John Ruskin dhe Walter Pater, rivalë mes tyre. Pikërisht në këtë kohë nisi të bënte ushtrimet e para të stilit. Në vjeshtën e vitit 1879, Wilde u nis për të “pushtuar” Londrën me një poemë mediokre dhe një doracak paradoksesh të magjishme. Falë natyrës jashtëzakonisht tërheqëse dhe ideve të cuditshme u bë shumë shpejt personazh atje. Aq sa pas tre vitesh, i ftuar në Anmerikë për një cikël konferencash, në doganën e Nju Jorkut i lejoi vetes edhe batutën e famshme: “Nuk kam asgjë për të deklaruar veç gjenialitetit tim”. Natyra rebele, “dhuratë” e familjes Gjeniu Wilde nuk kishte marrë pak nga familja e tij thuajse e jashtëzakonshme. Natyra rebele dhe gjestet teatrore ishte dhuratë e së ëmës, Jane Francesca Algee, që mburrej shpesh me prejardhjen e saj italiane. Me emrin italian Speranza ajo kishte shkruar kur ishte e re disa shkrime patriotike në favor të pavarësisë irlandeze. Tërheqjen nga veset Oscar e kishte trashëguar nga i ati William, okulist i mbretëreshës Viktoria dhe një feminist i madh i asaj kohe. Pikërisht për nder të një pacienti të të atit, mbretit të Suedisë, Wilde mori edhe emrin e tij të pagëzimit. Oscar Wilde “Ai që s’di të mësojë, jep mend” - Aforizma 1-Moderimi është diçka fatale. Asgjë s’është më e suksesshme sesa teprimi. Përvoja nuk ka asnjë vlerë etike: ajo është thjesht emri që njerëzit u japin gabimeve të tyre. 2-Të gjithë ata që s’janë të zotë të mësojnë, japin mend. 3-Tragjedia e plakut nuk është plakja, por rinia. 4-Kam shumë të dëshirë të flas për asgjë. Eshtë e vetmja çështje për të cilën di gjithçka. 5-Sot njohim çmimin e cdo gjëje, por jo vlerën e tyre. 6-Lumturia e një njeriu të martuar varet nga ajo me të cilën nuk është martuar. 7-Shumë pak e kuptojnë sot se në një martesë, dy vetë janë të vetmuar, ndërsa kur janë tre të paktën ke shoqëri. 8-E vetmja mënyrë sjelljeje më një grua është të bësh dashuri me të nëse është e bukur, ose të bësh dashuri me një tjetër nëse është e shëmtuar. 9-Vetëm njerëzit sipërfaqësorë nuk gjykojnë nga paraqitja e jashtme. 10-Sot të rinjtë kujtojnë se paratë janë gjithçka, kur plaken janë të sigurtë për këtë. 11-Publiku është jashtëzakonisht tolerant; fal gjithcka përveç gjenialitetit. 12-Vetëm modernizmi vjetërohet. 13-Unë mund t’i rezistoj gjithçkaje, përveç tundimeve. 14- Grate jane te krijuara vetem per dashuri 15-Mos u besoni ndjenjave te grave para se te martohen 16- Burrat e njohin shume shpejt jeten, grate shume vone 17- Ne themel te marteses qendron keqkuptimi reciprok 18- Grate adhurojne kur bien ne dashuri, por kur humbasin adhurimin e tyre, ato humbasin gjithçka 19- Grate kane nje instikt te cuditshem: enderrojne gjithçka veç asaj qe duhet











