top of page

Search this site

Results found for empty search

  • Filozofia e Aristotelit ka ndikim tĂ« gjerĂ« dhe mbulon shumĂ« fusha tĂ« tjera tĂ« filozofisĂ« dhe mendimit.

    Aristoteli Filozofia e Aristotelit ka ndikim tĂ« gjerĂ« dhe mbulon shumĂ« fusha tĂ« tjera tĂ« filozofisĂ« dhe mendimit. Ja disa detaje mĂ« tĂ« thelluara nĂ« fusha tĂ« ndryshme: 1. Metafizika: Aristoteli Ă«shtĂ« njohur pĂ«r teorinĂ« e tij tĂ« "substancĂ«s", e cila Ă«shtĂ« ajo qĂ« Ă«shtĂ« realja dhe qĂ«ndron pas tĂ« gjitha ndryshimeve. Ai e ndau realitetin nĂ« dy kategori kryesore: Forma: PĂ«rmbajtja ose esenca e diçkaje, qĂ« Ă«shtĂ« e pĂ«rhershme dhe e pandryshueshme. Masa: Çdo objekt Ă«shtĂ« njĂ« bashkĂ«ngjitje e formĂ«s dhe masĂ«s (materies), qĂ« janĂ« tĂ« lidhura ngushtĂ« dhe nuk mund tĂ« ekzistojnĂ« pa njĂ«ra-tjetrĂ«n. Aristoteli gjithashtu pĂ«rdori konceptin e "çështjes" dhe "pĂ«rgjigjes" pĂ«r tĂ« shpjeguar se si çdo ndryshim ndodh nĂ« natyrĂ«, pĂ«rmes katĂ«r llojeve tĂ« shkakĂ«ve: Shkaku material: ÇfarĂ« Ă«shtĂ« njĂ« gjĂ«? Shkaku formues: Si Ă«shtĂ« e strukturuar? Shkaku i veprimit: Pse ndodhi? Shkaku final: Cili Ă«shtĂ« qĂ«llimi? 2. Logjika dhe Dialektika: Aristoteli Ă«shtĂ« i njohur pĂ«r zhvillimin e logjikĂ«s formale dhe krijimin e "silogjizmit", qĂ« Ă«shtĂ« njĂ« formĂ« deduksioni pĂ«r tĂ« nxjerrĂ« pĂ«rfundime tĂ« vlefshme. Silogjizmi pĂ«rbĂ«het nga tri pjesĂ«: Premisa e parĂ« (e pĂ«rgjithshme) Premisa e dytĂ« (e veçantĂ«) PĂ«rfundimi, qĂ« Ă«shtĂ« i natyrshĂ«m nĂ«se premisat janĂ« tĂ« vĂ«rteta. Ai gjithashtu zhvilloi metodat e mendimit tĂ« mirĂ« dhe argumentimit qĂ« pĂ«rdoren ende nĂ« filozofi dhe shkencĂ«. 3. Etika: Aristoteli Ă«shtĂ« themelues i etikĂ«s sĂ« virtytit, ku qĂ«llimi i jetĂ«s Ă«shtĂ« tĂ« arrish eudaimoninĂ« (lumturinĂ« e vĂ«rtetĂ« dhe qĂ«ndrueshmĂ«rinĂ« e brendshme). Sipas tij, kjo arrihet pĂ«rmes veprimeve tĂ« virtytshme. Ai dalloi midis dy lloje tĂ« virtyteve: Virtyti moral: Si mund tĂ« veprojmĂ« drejt pĂ«r tĂ« arritur ekuilibrin (p.sh., bujaria, guximi). Virtyti intelektual: Si mund tĂ« arrijmĂ« tĂ« kuptojmĂ« dhe zhvillojmĂ« mendimin e duhur (p.sh., mençuria, arsyetimi). Ai gjithashtu besonte se virtyti Ă«shtĂ« njĂ« mes i ekstremeve (p.sh., trimĂ«ria Ă«shtĂ« mes frikĂ«s dhe guximit tĂ« tepruar). 4. Politika: Aristoteli shkroi pĂ«r organizimin dhe natyrĂ«n e shoqĂ«risĂ« nĂ« veprĂ«n e tij "Politika". Ai e ndau shtetin nĂ« tri forma tĂ« ndryshme: Monarkia: Qeverisja nga njĂ« individ, kur Ă«shtĂ« e mirĂ«. Aristokracia: Qeverisja nga njĂ« grup i privilegjuar, kur Ă«shtĂ« e drejtĂ«. Republika: Qeverisja nga shumica e qytetarĂ«ve, kur Ă«shtĂ« e barabartĂ«. Ai gjithashtu ishte kritik ndaj formave tĂ« keqe tĂ« kĂ«tyre qeverisjeve: Tiranit (shpĂ«rthimi i monarkisĂ«). OligarkisĂ« (shpĂ«rthimi i aristokracisĂ«). DemokracisĂ« (kur shumica keqpĂ«rdor pushtetin). Aristoteli besonte se njĂ« shoqĂ«ri e mirĂ« Ă«shtĂ« ajo qĂ« ka njĂ« mesatare tĂ« shĂ«ndetshme tĂ« fuqisĂ« politike, dhe qĂ«llimi i politikĂ«s Ă«shtĂ« tĂ« sigurojĂ« mirĂ«qenien dhe arritjen e eudaimonisĂ«. 5. Shkenca dhe Natyrorja: Aristoteli ishte njĂ« pionier nĂ« studimin e natyrĂ«s dhe krijoi shumĂ« teorira nĂ« fushat si biologjia, fizikĂ«, dhe astronomia. Ai zhvilloi njĂ« metodĂ« tĂ« vĂ«zhgimit tĂ« drejtpĂ«rdrejtĂ« dhe sistematizimin e informacionit. Disa prej kontributet tĂ« tij janĂ«: Biologjia: Ai studionte organizmat dhe e ndau botĂ«n nĂ« shtazĂ« dhe bime, duke zhvilluar njĂ« sistem klasifikimi tĂ« gjallĂ«ve. Kinematika: Ai diskutoi lĂ«vizjen dhe tĂ«rheqjen, megjithatĂ« teoritĂ« e tij nĂ« fizikĂ« u tejkaluan mĂ« vonĂ« nga Galileo dhe Newton. Astronomia: Ai besonte se Toka ishte qendra e universit, ide qĂ« mbizotĂ«ronte deri nĂ« periudhĂ«n e Kopernikut. 6. Estetika: Aristoteli gjithashtu zhvilloi teori pĂ«r artin dhe estetikĂ«n. NĂ« veprĂ«n e tij "Poetika", ai shqyrtoi natyrĂ«n e tragjedisĂ« dhe veprat dramatike. Ai argumentoi se tragjedia ka dy elementĂ« tĂ« rĂ«ndĂ«sishĂ«m: Katarzisa: PĂ«rshtypja e pastrimit emocional qĂ« ndjekĂ«sit ndjejnĂ« nga veprimet dramatike. Mimesis: Kopjimi i realitetit, qĂ« Ă«shtĂ« thelbĂ«sor pĂ«r artin dhe veprat e artit. NĂ« pĂ«rmbledhje, filozofia e Aristotelit Ă«shtĂ« jashtĂ«zakonisht e gjerĂ« dhe e thellĂ«, duke ofruar njĂ« bazĂ« pĂ«r shumĂ« fusha tĂ« studimit dhe duke ndikuar nĂ« mendimin filozofik pĂ«r shumĂ« shekuj. Ja disa thĂ«nie tĂ« tjera tĂ« njohura nga Aristoteli: 1. "Çdo njeri Ă«shtĂ« ai qĂ« vepron, ashtu siç Ă«shtĂ« veprimi." 2. "Liria e vĂ«rtetĂ« Ă«shtĂ« tĂ« veprosh sipas arsyes." 3. "TĂ« gjithĂ« njerĂ«zit kĂ«rkojnĂ« lumturi, por disa e kĂ«rkojnĂ« atĂ« nĂ« mĂ«nyra tĂ« ndryshme." 4. "Nuk Ă«shtĂ« e mundur tĂ« jetosh njĂ« jetĂ« tĂ« lumtur pa pasur arsyen dhe virtytin." 5. "Eksistenca e njĂ« njeriu Ă«shtĂ« e lidhur ngushtĂ«sisht me qĂ«llimin e tij dhe kuptimin e jetĂ«s." KĂ«to thĂ«nie reflektojnĂ« mendimin e Aristotelit mbi natyrĂ«n e virtytit, moralit dhe kĂ«rkimin e lumturisĂ« si njĂ« qĂ«llim jetese. Ja disa thĂ«nie tĂ« tjera tĂ« njohura nga Aristoteli:

  • NĂ« jetĂ«n e Margarita XhepĂ«s pati nje dashuri te madhe: Xhaviti. Ai gjithashtu aktor, por nĂ« Teatrin e Kukullave e megjithatĂ« i bashkoi arti zemrat dhe qeniet e tyre.

    NĂ« jetĂ«n e Margarita XhepĂ«s pati nje dashuri te madhe: Xhaviti. Ai gjithashtu aktor, por nĂ« Teatrin e Kukullave e megjithatĂ« i bashkoi arti zemrat dhe qeniet e tyre. NĂ« intervistĂ«n “NĂ« kurthin e Piter Pan” nĂ« Tv Klan, Margarita Xhepa pĂ«rkufizon jetĂ«n me bashkĂ«shortin e saj dhe raportin e veçantĂ« mes tyre. I bashkoi arti, jetĂ«n e ndĂ«rtuan bashkĂ«: Kush ishte dashuria e Margarita Xhepa: NĂ« radhĂ« tĂ« parĂ« ishim artistĂ« tĂ« dy, edhe ai ishte artist, edhe unĂ«, na bashkoi arti. Vija re tek ai njeri qĂ« tĂ« parĂ«n kishte qytetari, kishte fisnikĂ«ri sepse vinte nga njĂ« familje fisnikĂ«sh, nga njĂ« familje me emĂ«r tĂ« mirĂ«. Kjo ka tĂ« bĂ«jĂ« shumĂ« sepse fĂ«mijĂ«t kryesorja janĂ« familja, edukata qĂ« marrin. PikĂ«risht mençuria, dĂ«shira pĂ«r artin na bashkoi. Ai e donte shumĂ« artin, por edhe unĂ« e doja. TĂ« dy punonim, sugjeronim me njĂ«ri-tjetrin, ndihmonim njĂ«ri-tjetrin. Ka qenĂ« gjĂ« shumĂ« e bukur. Profesioni i pĂ«rbashkĂ«t ndikonte nĂ« mirĂ«kuptimin mes tyre. PavarĂ«sisht roleve, kontakteve me njerĂ«z tĂ« tjerĂ«, asnjĂ«ri nuk bĂ«hej xheloz pĂ«r tjetrin sepse e dinin qĂ« dashuria e vĂ«rtetĂ« ishte ndryshe, pikĂ«risht ajo qĂ« mbanin nĂ« zemrat e tyre. Margarita Xhepa: As na ka shkuar ndĂ«rmend sepse edhe ai ishte artist, kishte partnerĂ«t e vet, edhe unĂ«, nĂ« asnjĂ« mĂ«nyrĂ« sepse ajo Ă«shtĂ« njĂ« truk fundi i fundit nĂ« art qĂ« bĂ«jmĂ«, kurse dashuria e vĂ«rtetĂ« shprehet ndryshe, por truket qĂ« pĂ«rdorim nĂ« film dhe role janĂ« tjetĂ«r gjĂ« dhe ne e kuptonim mirĂ« njĂ«ri-tjetrin. Kur aktorja ishte 52 vjeçe, Xhaviti u nda nga kjo botĂ« dhe kjo e bĂ«ri Margarita XhepĂ«n t’i pĂ«rkushtohej plotĂ«sisht tre djemve, krenarisĂ« sĂ« tyre mĂ« tĂ« madhe. Margarita Xhepa: Tre djem, njĂ«ri mĂ« i mirĂ« se tjetri e kjo ka qenĂ« dashuri e madhe sepse bashkĂ« me Xhavitin i kemi rritur kĂ«ta tre djem dhe mĂ« vjen mirĂ« qĂ« morĂ«n diçka por mĂ« tepĂ«r kanĂ« marrĂ« nga babai i tyre se sa nga unĂ«, kĂ«shtu them unĂ« kĂ«shtu qĂ« na u bĂ«nĂ« tĂ« mirĂ« dhe kjo Ă«shtĂ« krenaria e prindĂ«rve. DolĂ«n nĂ« jetĂ« pĂ«r veten e tyre, pĂ«r neve qĂ« na kanĂ« dhĂ«nĂ« kĂ«naqĂ«si, por edhe pĂ«r shoqĂ«rinĂ«, pĂ«r punĂ«t qĂ« bĂ«nin.

  • Pse Ă«shtĂ« i rĂ«ndĂ«sishĂ«m ndriçimi i peizazhit? Me avancimin e teknologjisĂ«, pĂ«rfshirja e veçorive inteligjente nĂ« drita po fiton popullaritet.

    ÇfarĂ« Ă«shtĂ« ndriçimi i peizazhit? Ndriçimi i peizazhit i referohet ndriçimit tĂ« kopshteve dhe zonave tĂ« tjera publike dhe private tĂ« jashtme. Ai pĂ«rfshin ndriçimin e sigurisĂ«, ndriçimin e rrugĂ«ve dhe mĂ« shumĂ«. Sa i pĂ«rket stileve tĂ« instalimeve, do tĂ« keni shumĂ« mundĂ«si pĂ«r tĂ« ndriçuar peizazhin tuaj. KĂ«tu pĂ«rfshihen shiritat LED, dritat e globit, dritat e shtyllave, dritat diellore, dritat e sensorĂ«ve tĂ« lĂ«vizjes, etj.  NdĂ«rsa dritat e peizazhit pĂ«rballen me sfida mjedisore si pluhuri, stuhitĂ«, shiu, etj., izolimi i ujit dhe pluhurit janĂ« tĂ« nevojshĂ«m. KĂ«to kĂ«rkesa ndryshojnĂ« nga ndriçimi i zakonshĂ«m i banesave. Dritat e peizazhit vijnĂ« me njĂ« strukturĂ« tĂ« fortĂ« dhe janĂ« shumĂ« tĂ« qĂ«ndrueshme, gjĂ« qĂ« i bĂ«n ato tĂ« shtrenjta. PĂ«r tĂ« ditur mĂ« shumĂ« rreth kĂ«saj, kaloni nĂ«pĂ«r kĂ«tĂ« artikull - Pse Ă«shtĂ« kaq i shtrenjtĂ« ndriçimi i peizazhit? Pse Ă«shtĂ« i rĂ«ndĂ«sishĂ«m ndriçimi i peizazhit? A do tĂ« ndiheni tĂ« sigurt duke ecur nĂ«pĂ«r shtigje tĂ« errĂ«ta gjatĂ« natĂ«s? Sigurisht qĂ« jo. Pra, qĂ«llimi kryesor i ndriçimit tĂ« peizazhit Ă«shtĂ« tĂ« sigurojĂ« sigurinĂ« dhe dukshmĂ«rinĂ« e duhur. HajdutĂ«t dhe grabitĂ«sit synojnĂ« zona tĂ« errĂ«ta. Dhe tĂ« kesh njĂ« peizazh tĂ« ndriçuar pĂ«rreth mund t'ju shpĂ«tojĂ« nga sulme tĂ« tilla. PĂ«rveç kĂ«saj, ajo rrit bukurinĂ« e arkitekturĂ«s dhe objekteve tĂ« tjera pĂ«rreth. PĂ«r shembull, nĂ«se keni pemĂ« ose kopshte tĂ« mĂ«dha rreth shtĂ«pisĂ« tuaj, ndriçimi i tyre do ta bĂ«jĂ« hapĂ«sirĂ«n tuaj tĂ«rheqĂ«se vizualisht. Kjo rrit mĂ« tej vlerĂ«n e pronĂ«s. IdetĂ« krijuese tĂ« ndriçimit tĂ« peizazhit 1. Kombinoni dritat e globit me gurë  Duke pasur gurĂ« nĂ« kopshtin tuaj i jep hapĂ«sirĂ«s tuaj njĂ« pamje tĂ« mahnitshme. PĂ«r tĂ« plotĂ«suar kĂ«tĂ« pamje, zgjidhni dritat globe. Ndriçimi i butĂ« i shpĂ«rndarĂ« i dritave tĂ« globit kur bie mbi gurĂ« krijon njĂ« rezultat qiellor. PĂ«r kĂ«tĂ« rast, ju sugjeroj tĂ« zgjidhni dritat me ngjyra tĂ« ngrohta me temperatura ngjyrash qĂ« variojnĂ« nga 2500K deri nĂ« 3000K. Kjo do ta bĂ«jĂ« zonĂ«n tuaj tĂ« banimit tĂ« ndihet mĂ« komode.  2. Dritat shumĂ«ngjyrĂ«she pĂ«r tĂ« nxjerrĂ« nĂ« pah arkitekturat  NĂ« vend qĂ« tĂ« pĂ«rdorni ngjyra tĂ« thjeshta tĂ« bardha, pse tĂ« mos shtoni disa ngjyra nĂ« peizazhin tuaj? Ju mund tĂ« instaloni ndriçues shumĂ«ngjyrĂ«sh nĂ« muret kufitare tĂ« shtĂ«pisĂ« tuaj. Kjo do tĂ« nxjerrĂ« nĂ« pah strukturĂ«n e ndĂ«rtesĂ«s, duke e bĂ«rĂ« atĂ« mĂ« tĂ«rheqĂ«se gjatĂ« natĂ«s. Drita me shirit LED Ă«shtĂ« gjithashtu njĂ« opsion i mirĂ« kĂ«tu. PĂ«r shembull, pĂ«rdorni shirita LED RGB nĂ« tokĂ«n kufitare tĂ« shtĂ«pisĂ« ose shtigjeve tuaja. Ky lloj ndriçimi funksionon mĂ« sĂ« miri pĂ«r tĂ« dekoruar shtĂ«pinĂ« tuaj gjatĂ« stinĂ«ve festive si Halloween ose Krishtlindjet. Krishtlindjet po vijnĂ« sĂ« shpejti, prandaj lexoni kĂ«tĂ« artikull pĂ«r tĂ« planifikuar paraprakisht ndriçimin tuaj- NjĂ« udhĂ«zues kompresiv pĂ«r dritat LED pĂ«r Krishtlindje . 3. Shkoni pĂ«r Uplighting nĂ« shtĂ«pinĂ« tuaj Ndriçimi Ă«shtĂ« njĂ« tjetĂ«r strategji e shkĂ«lqyer pĂ«r tĂ« ndriçuar peizazhin tuaj. Zakonisht, dritat e poshtme pĂ«rdoren pĂ«r ndriçimin e pĂ«rgjithshĂ«m. Por duke pĂ«rdorur ndriçuesit, ju mund tĂ« pĂ«rmirĂ«soni bukurinĂ« e shtĂ«pisĂ« tuaj nĂ« mĂ«nyrĂ« mĂ« efektive. Ky lloj ndriçimi funksionon mĂ« mirĂ« kur keni mure, shkĂ«mbinj ose gurĂ« me teksturĂ« nĂ« zonĂ«n pĂ«rreth. Hija e kĂ«tyre ndriçuesve sjell njĂ« prekje magjike nĂ« hapĂ«sirĂ«n tuaj. 4. LojĂ« me hije me dritĂ« Krijimi i njĂ« efekti hijezues duket i mahnitshĂ«m nĂ«se keni njĂ« zonĂ« tĂ« madhe tĂ« shtĂ«pisĂ« ose kopshtit. Synoni disa pjesĂ« tĂ« kopshtit tuaj dhe instaloni dritat e shkurtra si llamba. Mundohuni t'i vendosni kĂ«to pajisje mbi shkurre ose bimĂ« me gjatĂ«si tĂ« vogĂ«l. Mos e ndriçoni tĂ« gjithĂ« zonĂ«n; mbajini disa hapĂ«sira tĂ« errĂ«ta dhe ndriçoni tĂ« tjerat. Ky lloj ndriçimi do tĂ« krijojĂ« njĂ« efekt tĂ« shkĂ«lqyer hijesh. Mund tĂ« provoni gjithashtu tĂ« eksperimentoni duke instaluar ndriçues me temperatura tĂ« ndryshme ngjyrash nĂ« kopsht. NjĂ« ndriçim i tillĂ« i pĂ«rshtatet mĂ« sĂ« miri hoteleve dhe peizazheve turistike.  5. Ngritja mbi bimĂ«t  NĂ«se keni bimĂ« tĂ« mĂ«dha rreth peizazhit tuaj, provoni tĂ« shtoni ndriçues. KĂ«to drita do tĂ« shfaqen pemĂ«t nga fundi, duke krijuar njĂ« iluzion hapĂ«sire. Ju mund t'i pĂ«rdorni kĂ«to si ndriçim tĂ« theksuar pĂ«r peizazhin tuaj. Eksperimentoni me instalimin e dritave tĂ« shumta tĂ« vogla rreth pemĂ«ve tĂ« mĂ«dha; zgjedhja e pajisjeve me kĂ«nd tĂ« rrezeve tĂ« ulĂ«ta do tĂ« funksionojĂ« mĂ« mirĂ«. Dhe nĂ«se keni ndonjĂ« sipĂ«rfaqe uji, si nĂ« foto, reflektimi i dritĂ«s do ta bĂ«jĂ« atmosferĂ«n mĂ« tĂ« bukur. PĂ«r mĂ« shumĂ« informacion rreth kĂ«ndit tĂ« rrezes, mund tĂ« kontrolloni Gjithçka qĂ« duhet tĂ« dini rreth kĂ«ndit tĂ« rrezes . 6. Intensifikoni pamjen rustike shkĂ«mbore me drita tĂ« ngrohta  Zonat e peizazhit tĂ« parqeve ose vendeve tĂ« tjera argĂ«tuese qĂ« kanĂ« struktura shkĂ«mbore janĂ« tĂ« shkĂ«lqyera pĂ«r ndriçim. Ju mund tĂ« nxirrni nĂ« pah strukturĂ«n shkĂ«mbore duke zbatuar ndriçimin e theksuar nĂ« kĂ«to zona. Shkoni pĂ«r teknikĂ«n e fshehjes dhe kĂ«rkimit; instaloni ndriçim tĂ« vogĂ«l tĂ« integruar midis shkĂ«mbinjve. Ndezjet e dritĂ«s portokalli ose tĂ« verdhĂ« me temperatura mĂ« tĂ« ulĂ«ta tĂ« ngjyrave do ta plotĂ«sojnĂ« kĂ«tĂ« pamje. Pasqyrimi i ndriçimit tĂ« ngrohtĂ« nĂ« shkĂ«mb do tĂ« krijojĂ« njĂ« iluzion zjarri nĂ« shpellĂ«! 7. Krijo njĂ« shteg tĂ« ujit me drita blu  Shtigjet e zonĂ«s tuaj tĂ« kopshtit janĂ« njĂ« vend tjetĂ«r pĂ«r tĂ« shkuar pĂ«r ndriçim krijues. Dhe nĂ«se keni vendkalime tĂ« ngritura, mund tĂ« jetĂ« njĂ« lĂ«vizje e madhe qĂ« ndryshon lojĂ«n duke krijuar njĂ« efekt tĂ« ujit. PĂ«r kĂ«tĂ«, do t'ju duhet njĂ« dritĂ« me shirit LED me ngjyrĂ« blu dhe ta instaloni nĂ«n vendkalimet e ngritura, ashtu siç tregon fotografia. Sigurohuni qĂ« tĂ« ketĂ« hapĂ«sirĂ« ​​tĂ« mjaftueshme midis peizazhit dhe shtigjeve tĂ« ngritura pĂ«r tĂ« marrĂ« efektin lundrues. MegjithatĂ«, mund t'i provoni kĂ«to me çdo shirit LED me ngjyrĂ« tĂ« ndryshme nga bluja.  8. Ndriçim minimal pĂ«r njĂ« atmosferĂ« tĂ« qetë  NĂ«se nuk dĂ«shironi ndriçim tĂ« ndritshĂ«m rreth peizazheve tuaja tĂ« banimit, mbajeni atĂ« minimal me ndriçim tĂ« butĂ« me theks. Zgjidhni disa pika nĂ« zonĂ«n tuaj dhe instaloni ndriçues tĂ« vegjĂ«l nĂ« ato pika. Nuk ka nevojĂ« tĂ« ndriçoni sipĂ«rfaqen totale; vetĂ«m siguroni ndriçim tĂ« mjaftueshĂ«m pĂ«r sigurinĂ« ose ecjen gjatĂ« natĂ«s. Ndriçimi i butĂ« i kĂ«tyre dritave qĂ« dalin nga pemĂ«t sjell njĂ« atmosferĂ« simpatike. Kjo do t'i bĂ«jĂ« zonat tuaja pĂ«rreth tĂ« duken tĂ« qeta dhe komode.  9. Krijoni njĂ« mjedis tĂ« qetĂ« me ndezjen e qirinjve  Keni njĂ« vend ndenjĂ«se nĂ« natyrĂ« dhe dĂ«shironi t'i jepni njĂ« ambient komod? Shkoni pĂ«r ndezjen e qirinjve. Do tĂ« gjeni shumĂ« pajisje LED pĂ«r ndriçimin e qirinjve qĂ« krijojnĂ« njĂ« iluzion si qiri. Vendosja e kĂ«tyre dritave mund tĂ« funksionojĂ« mirĂ« si ndriçim humori. Ju duhet ta provoni kĂ«tĂ« konfigurim tĂ« dritĂ«s sĂ« qirinjve nĂ«se keni njĂ« pemĂ« tĂ« madhe nĂ« shtĂ«pinĂ« tuaj, hotelin ose resortin tuaj. VizitorĂ«t do tĂ« duan tĂ« kalojnĂ« orĂ« tĂ« tĂ«ra nĂ« njĂ« zonĂ« kaq tĂ« bukur dhe romantike tĂ« ndriçuar.  10. Ndriçimi i modelit magjik nĂ« rrugĂ« PĂ«rdorimi i pajisjeve LED tĂ« dizajnuara pĂ«r shtigjet Ă«shtĂ« njĂ« mĂ«nyrĂ« e shkĂ«lqyeshme pĂ«r tĂ« ndriçuar shtigjet tuaja rezidenciale ose tregtare. Ju do tĂ« gjeni llamba kalimi me madhĂ«si tĂ« ndryshme qĂ« krijojnĂ« modele tĂ« gjithanshme tĂ« dritĂ«s. Dizajni i kĂ«tij ndriçimi do tĂ« sjellĂ« njĂ« prekje magjike nĂ« shtigjet tuaja. VizitorĂ«t, veçanĂ«risht fĂ«mijĂ«t, do tĂ« magjepsen kur shohin njĂ« mjedis tĂ« tillĂ« drite. Dhe nĂ«se shkoni pĂ«r njĂ« ndriçim tĂ« tillĂ« pĂ«r parqe, do tĂ« krijojĂ« njĂ« atmosferĂ« tĂ« mirĂ« pĂ«r shĂ«titjet e natĂ«s. PĂ«r tĂ« marrĂ« ndriçimin e rrugĂ«ve ose rrugĂ«ve tĂ« nivelit tĂ« lartĂ«, kontrolloni kĂ«tĂ«- 10 prodhuesit kryesorĂ« tĂ« dritave LED nĂ« KinĂ« . 11. PĂ«rdorni Dritat Diellore By The Path  Kur ndriçoni njĂ« peizazh ose njĂ« zonĂ« tjetĂ«r tĂ« jashtme, fatura e energjisĂ« elektrike Ă«shtĂ« njĂ« shqetĂ«sim i madh pasi kĂ«to pajisje qĂ«ndrojnĂ« gjatĂ« gjithĂ« natĂ«s. NĂ« kĂ«tĂ« rast, marrja e ndriçimit diellor Ă«shtĂ« vendimi mĂ« i mirĂ«. Ju mund tĂ« pĂ«rdorni dritat diellore nĂ« shtegun e shtĂ«pisĂ« tuaj, restoranteve, vendpushimeve ose nĂ« çdo zonĂ« tjetĂ«r publike. Dritat do tĂ« ruajnĂ« energji gjatĂ« ditĂ«s dhe do tĂ« shkĂ«lqejnĂ« gjatĂ« natĂ«s. PĂ«rveç kĂ«saj, kĂ«to pajisje vijnĂ« nĂ« shumĂ« dizajne tĂ«rheqĂ«se. KĂ«shtu, do tĂ« kurseni faturat tuaja tĂ« energjisĂ« elektrike dhe do tĂ« zbukuroni hapĂ«sirĂ«n tuaj.  12. Ndriçimi i FshehtĂ« NĂ« ShatĂ«rvanĂ«t e Ujit Pasja e njĂ« shatĂ«rvani nĂ« zonĂ«n tuaj hap njĂ« derĂ« pĂ«r zbatimin e ndriçimit krijues. Ju mund tĂ« pĂ«rdorni ndriçues tĂ« zbehtĂ« ose me lumen tĂ« ulĂ«t pĂ«r tĂ« pĂ«rmirĂ«suar bukurinĂ« e ujĂ«varave. Reflektimet e dritave nĂ« ujin qĂ« rrjedh duken magjike. NĂ« kĂ«tĂ« rast, ndriçimi indirekt funksionon mĂ« mirĂ«. Mund tĂ« krijoni njĂ« efekt ndriçimi tĂ« fshehur me shirita LED ose tĂ« pĂ«rdorni ndonjĂ« dritĂ« tjetĂ«r LED. Por çfarĂ«do qĂ« tĂ« zgjidhni, sigurohuni qĂ« fiksimi tĂ« jetĂ« i lartĂ« VlerĂ«simet IP .  13. Ndriçimi i Trupit Ujor Ndriçimi i theksuar rreth trupave ujorĂ« Ă«shtĂ« njĂ« ide e mahnitshme e ndriçimit tĂ« peizazhit. NĂ« resorte dhe hotele me pesĂ« yje, krijohen pellgje tĂ« mĂ«dha deri tĂ« mesme pĂ«r t'i dhĂ«nĂ« njĂ« atmosferĂ« mĂ« natyrale hapĂ«sirĂ«s. Kjo krijon njĂ« ambient tĂ« qetĂ« dhe pozitiv nĂ« hapĂ«sirĂ«n tuaj. Ju mund tĂ« shtoni dritat me kĂ«nd tĂ« rrezeve tĂ« ulĂ«ta nĂ« pika tĂ« ndryshme tĂ« trupit tĂ« ujit dhe rreth pemĂ«ve pĂ«rreth pĂ«r t'i shfaqur ato. Prodhimi i njĂ« ndriçimi tĂ« tillĂ« me siguri do t'ju habisĂ«.  14. Ndriçimi i rrugĂ«s sĂ« ylberit Jeni pas ndriçimit me ngjyra? AtĂ«herĂ« pse tĂ« mos krijoni njĂ« shteg ylberi? DritĂ« me shirit LED tĂ« adresueshĂ«m Ă«shtĂ« ajo qĂ« ju nevojitet pĂ«r tĂ« krijuar njĂ« efekt tĂ« tillĂ« ndriçimi. KĂ«to pajisje vijnĂ« me njĂ« çip IC qĂ« ju lejon tĂ« kontrolloni ngjyrĂ«n e secilit segment. Kjo Ă«shtĂ« arsyeja pse ata njihen si shirita LED tĂ« Ă«ndrrave ose magjike. NĂ«se keni njĂ« shteg tĂ« lakuar, formoni shiritin LED duke ndjekur kurbĂ«n. Ju gjithashtu mund tĂ« shtoni gurĂ« tĂ« vegjĂ«l rreth ndriçimit pĂ«r tĂ« rritur bukurinĂ«.  15. PĂ«rdorni Fairy Lights nĂ« Patio Patio Ă«shtĂ« njĂ« nga peizazhet mĂ« tĂ«rheqĂ«se tĂ« zonĂ«s sĂ« banimit. Ky Ă«shtĂ« vendi ku pushoni me miqtĂ« dhe familjen tuaj, hani darkĂ« dhe snack, ose shijoni dritĂ«n e plotĂ« tĂ« hĂ«nĂ«s me gjelbĂ«rimin pĂ«rreth. Prandaj, pa dyshim, Ă«shtĂ« njĂ« vend i veçantĂ« pĂ«r shtĂ«pinĂ« tuaj. Dhe pĂ«r ta bĂ«rĂ« kĂ«tĂ« mĂ« tĂ« veçantĂ«, drita zanash Ă«shtĂ« ajo qĂ« ju nevojitet. Thjesht vendosni katĂ«r shtylla nĂ« zonĂ«n e ndenjjes sĂ« oborrit dhe varni dritat e zanave nĂ« tĂ«. Ju mund tĂ« jeni kreativ me dizajnin. PĂ«r shembull, krijimi i njĂ« perde ndriçimi Ă«shtĂ« njĂ« ide e shkĂ«lqyer. PĂ«rveç kĂ«saj, ju mund t'i pĂ«rdorni kĂ«to drita zanash rreth pemĂ«ve ose shkurreve tĂ« mĂ«dha.  16. Downlight On The Fence Dritat LED vijnĂ« nĂ« variante tĂ« ndryshme qĂ« ju japin njĂ« gamĂ« tĂ« gjerĂ« opsionesh pĂ«r ndriçimin e gardhit. Ju mund tĂ« pĂ«rdorni çdo lloj downlight qĂ« plotĂ«son mĂ« sĂ« miri gardhin tuaj. Dritat e projektimit janĂ« njĂ« opsion i shkĂ«lqyeshĂ«m kĂ«tu. Drita qĂ« rrjedh nĂ« mur krijon njĂ« ndriçim tĂ« bukur me theks. Ju gjithashtu mund tĂ« pĂ«rdorni pajisje projektuese me shpĂ«rndarĂ«s pĂ«r tĂ« krijuar ndriçim tĂ« butĂ«. Dritat e zanave janĂ« gjithashtu njĂ« opsion i shkĂ«lqyeshĂ«m kĂ«tu. MegjithatĂ«, çfarĂ«do pajisje qĂ« zgjidhni, mbani nĂ« mend ambientin dhe dizajnin e zonĂ«s suaj. Sigurohuni qĂ« pajisja qĂ« zgjidhni tĂ« komplimentojĂ« pamjen e pĂ«rgjithshme.  17. MbjellĂ«s tĂ« mĂ«dhenj me dritĂ« me lule PĂ«rdorimi i mbjellĂ«sve tĂ« ndriçuar do tĂ« sjellĂ« njĂ« faktor mahnitĂ«s nĂ« zonĂ«n tuaj tĂ« peizazhit. Ju mund ta blini kĂ«tĂ« kategori tenxheresh nga tregjet online ose tĂ« kĂ«rkoni nĂ« tregjet lokale. Ato vijnĂ« nĂ« ngjyra dhe dizajne tĂ« ndryshme. Ju mund tĂ« zgjidhni ngjyrat bazĂ« tĂ« bardha ose tĂ« zgjidhni opsione shumĂ«ngjyrĂ«she. NĂ« vend qĂ« tĂ« zgjidhni ndonjĂ« ngjyrĂ« grimcash, provoni tĂ« kombinoni mbjellĂ«s me ngjyra tĂ« ndryshme pĂ«r ndriçimin. Kjo do t'i japĂ« njĂ« pamje tĂ« ndryshme hapĂ«sirĂ«s suaj. MegjithatĂ«, nĂ« zgjedhjen e bimĂ«ve pĂ«r kĂ«to mbjellĂ«se, merrni parasysh madhĂ«sinĂ« e tenxhere.   18. Ndriçimi i tokĂ«s buzĂ« pishinĂ«s Shiritat LED janĂ« njĂ« mundĂ«si e shkĂ«lqyer pĂ«r ndriçimin e pishinĂ«s. Ju mund t'i pĂ«rdorni ato pĂ«r tĂ« pĂ«rshkruar zonĂ«n e pishinĂ«s nga brenda ose jashtĂ«. Por sigurohuni qĂ« ata tĂ« kenĂ« njĂ« vlerĂ«sim mĂ« tĂ« lartĂ« IP; IP98 Ă«shtĂ« alternativa mĂ« e sigurt pĂ«r tĂ« shkuar. MegjithatĂ«, dritat e integruara plotĂ«sojnĂ« mĂ« sĂ« miri dritĂ«n e shiritit LED. Ju mund tĂ« pĂ«rdorni dritat e zhytura nĂ« vendet e ndenjjes pranĂ« pishinĂ«s. Kur bĂ«het fjalĂ« pĂ«r ngjyrĂ«n, dritat blu i pĂ«rshtaten mĂ« sĂ« miri buzĂ« pishinĂ«s. Por ju mund tĂ« pĂ«rdorni çdo lloj ngjyre qĂ« i pĂ«rshtatet mĂ« shumĂ« hapĂ«sirĂ«s suaj. MegjithatĂ«, unĂ« ju sugjeroj tĂ« shkoni pĂ«r dritat RGB. Kjo do t'ju lejojĂ« tĂ« personalizoni ngjyrĂ«n e pishinĂ«s tuaj sipas disponimit tuaj. PĂ«r mĂ« shumĂ« ide pĂ«r ndriçimin e pishinĂ«s, kontrolloni kĂ«tĂ«- Ndriçimi i pishinĂ«s: UdhĂ«zuesi pĂ«rfundimtar . 19. PĂ«rdorni dritat e sensorit tĂ« lĂ«vizjes  Dritat e sensorĂ«ve tĂ« lĂ«vizjes janĂ« njĂ« opsion i mirĂ« pĂ«r shtigjet e kopshtit. Avantazhi i pĂ«rdorimit tĂ« kĂ«tyre dritave Ă«shtĂ« se ato zbulojnĂ« lĂ«vizjen e objekteve tĂ« gjalla dhe i ndezin ose fikin ato. Kjo Ă«shtĂ« njĂ« veçori e shkĂ«lqyer pĂ«r sigurinĂ« dhe kursimin e faturave tĂ« energjisĂ« elektrike. MegjithatĂ«, fillimisht duhet tĂ« shpenzoni mĂ« shumĂ« sepse kĂ«to ndriçime inteligjente tĂ« teknologjisĂ« sĂ« lartĂ« janĂ« tĂ« shtrenjta. KĂ«to drita mund t'i pĂ«rdorni edhe nĂ« portĂ«n hyrĂ«se tĂ« zonĂ«s tuaj ose nĂ« shkallĂ«t.  20. Efekti i ndriçimit tĂ« shkallĂ«ve tĂ« fshehura ShkallĂ«t e jashtme janĂ« njĂ« mundĂ«si tĂ«rheqĂ«se ndriçimi pĂ«r peizazhet komerciale dhe rezidenciale. Mund tĂ« ndriçoni shkallĂ«t, hapat, parmakĂ«t, etj. Dritat me shirita LED dhe ndriçimi i mbyllur janĂ« opsionet mĂ« tĂ« njohura pĂ«r ndriçimin e shkallĂ«ve. Ju mund tĂ« shkoni pĂ«r ndriçim tĂ« zhytur nĂ« shkallĂ«t ose skajet e shkallĂ«ve. SidoqoftĂ«, ky lloj i vendosjes sĂ« dritĂ«s sĂ« integruar Ă«shtĂ« mjaft i shtrenjtĂ«. NĂ« kĂ«tĂ« rast, dritat me shirita LED janĂ« njĂ« opsion mĂ« i mirĂ«. FalĂ« mbĂ«shtetĂ«sve tĂ« tij ngjitĂ«s qĂ« bĂ«jnĂ« instalimi i ndriçimit tĂ« shkallĂ«ve super e lehtĂ«. Ju mund tĂ« eksperimentoni me kĂ«to pajisje drite fleksibĂ«l pĂ«r tĂ« sjellĂ« njĂ« faktor wow nĂ« shkallĂ«t tuaja. Shikoni kĂ«tĂ« artikull pĂ«r mĂ« shumĂ« ide - 16 Ide pĂ«r ndriçimin e shkallĂ«ve me drita LED me shirita .  KonsideratĂ« kur zgjidhni pajisje pĂ«r ndriçimin e peizazhit  Dritat e peizazhit janĂ« instaluar jashtĂ«. Pra, natyrisht, ato merren me kushte tĂ« pafavorshme klimatike. KĂ«to pajisje kanĂ« nevojĂ« pĂ«r njĂ« strukturĂ« mĂ« tĂ« fortĂ« se ndriçimi i zakonshĂ«m i brendshĂ«m pĂ«r t'i bĂ«rĂ« ballĂ« njĂ« mjedisi tĂ« tillĂ«. Pra, mĂ« poshtĂ«, unĂ« kam renditur disa pika qĂ« duhet tĂ« keni parasysh kur zgjidhni dritat e peizazhit-  Color Temperatura TĂ« dy temperaturat e ngjyrave tĂ« ftohta dhe tĂ« ngrohta janĂ« tĂ« njohura pĂ«r ndriçimin e peizazhit. Por meqenĂ«se temperatura e ngjyrĂ«s sĂ« dritĂ«s ndikon shumĂ« nĂ« ambientin, tregohuni tĂ« mençur gjatĂ« zgjedhjes. Dritat e ngrohta me CCT tĂ« ulĂ«t janĂ« zgjidhja mĂ« e mirĂ« nĂ«se dĂ«shironi njĂ« ambient tĂ« qetĂ« dhe komod. Zakonisht, resortet ose peizazhet e hoteleve kanĂ« ndriçim tĂ« ngrohtĂ« tĂ« peizazhit. NĂ« tĂ« kundĂ«rt, nĂ« parqe do tĂ« gjeni ndriçim tĂ« kĂ«ndshĂ«m qĂ« i mban njerĂ«zit energjikĂ« dhe tĂ« motivuar pĂ«r stĂ«rvitje. NĂ«se ende jeni tĂ« hutuar rreth zgjedhjes sĂ« CCT-sĂ« sĂ« duhur, lexoni kĂ«tĂ« artikull- Si tĂ« zgjidhni temperaturĂ«n e ngjyrĂ«s sĂ« shiritit LED? IP Rating VlerĂ«simi IP Ă«shtĂ« njĂ« faktor vendimtar pĂ«r t'u marrĂ« parasysh pĂ«r ndriçimin e peizazhit. NjĂ« vlerĂ«sim mĂ« i lartĂ« IP do tĂ« sigurojĂ« qĂ« pajisja juaj tĂ« jetĂ« e papĂ«rshkueshme nga pluhuri dhe uji. Ndriçimi i peizazhit jo vetĂ«m pĂ«rballet me stuhinĂ« ose ujin e shiut; kur ujisni bimĂ«t e kopshtit, kĂ«to drita gjithashtu vijnĂ« nĂ« kontakt tĂ« drejtpĂ«rdrejtĂ« me ujin. Pra, nĂ«se dritat tuaja nuk janĂ« tĂ« mbyllura, uji do tĂ« hyjĂ« nĂ« pajisje dhe do tĂ« dĂ«mtojĂ« llambĂ«n. Prandaj, duhet tĂ« kontrolloni vlerĂ«simet e IP-sĂ« pĂ«rpara se tĂ« blini ndonjĂ« pajisje pĂ«r zonĂ«n tuaj. PĂ«r tĂ« ditur mĂ« shumĂ« rreth vlerĂ«simit IP, kontrolloni kĂ«tĂ«- VlerĂ«simi IP: UdhĂ«zuesi pĂ«rfundimtar . VlerĂ«simi IK PĂ«r tĂ« mbrojtur pajisjet tuaja tĂ« dritĂ«s nga ndikimi mekanik, gjithmonĂ« merrni parasysh vlerĂ«simet IK. IK do tĂ« thotĂ« Mbrojtja nga Ndikimi. KĂ«to vlerĂ«sime vlerĂ«sohen nga IK00 nĂ« IK10. Tani, pse Ă«shtĂ« kjo e rĂ«ndĂ«sishme pĂ«r ndriçimin e peizazhit? PĂ«r shembull, nĂ«se keni instaluar njĂ« pajisje ndriçimi nĂ« oborrin e shtĂ«pisĂ« tuaj, çka nĂ«se fĂ«mija godet dritĂ«n me forcĂ« me njĂ« top? NĂ«se drita ka njĂ« vlerĂ«sim mĂ« tĂ« ulĂ«t IK, ajo ka njĂ« rrezik mĂ« tĂ« lartĂ« pĂ«r t'u thyer. PĂ«r tĂ« shmangur kĂ«tĂ« situatĂ«, merrni parasysh shkallĂ«n e mbrojtjes qĂ« kĂ«rkon hapĂ«sira juaj dhe zgjidhni njĂ« pajisje nĂ« pĂ«rputhje me rrethanat. NĂ« kĂ«tĂ« rast, ky udhĂ«zues do t'ju ndihmojĂ« - VlerĂ«simi i IK: UdhĂ«zuesi pĂ«rfundimtar . Karakteristikat e zgjuara Me avancimin e teknologjisĂ«, pĂ«rfshirja e veçorive inteligjente nĂ« drita po fiton popullaritet. Pra, pse mbetet prapa? Ju gjithashtu duhet tĂ« zbatoni ndriçimin inteligjent nĂ« peizazhet tuaja. PĂ«r shembull, mund tĂ« pĂ«rdorni dritat e sensorit tĂ« lĂ«vizjes ose pajisje tĂ« adresueshme, duke i dhĂ«nĂ« hapĂ«sirĂ«s tuaj njĂ« atmosferĂ« tĂ« teknologjisĂ« sĂ« lartĂ«. Kjo teknikĂ« funksionon mĂ« sĂ« miri pĂ«r ndriçimin komercial tĂ« peizazhit. Pasja e dritave inteligjente tĂ«rheq vĂ«mendjen e vizitorĂ«ve dhe kĂ«shtu rrit vlerĂ«n e biznesit tuaj. PĂ«r t'ju mbajtur tĂ« pĂ«rditĂ«suar me ndriçimin modern, kontrolloni kĂ«tĂ«- 12 tendencat e ndriçimit tĂ« peizazhit LED qĂ« duhet tĂ« dini pĂ«r vitin 2023 . Efikasitetin e EnergjisĂ« Dritat e peizazhit mbahen ndezur gjatĂ« gjithĂ« natĂ«s, ndaj duhet tĂ« keni kujdes pĂ«r konsumin e tyre tĂ« energjisĂ«. Pa dyshim, LED-et janĂ« alternativa mĂ« e mirĂ« pĂ«r efikasitetin e energjisĂ«. PĂ«rdor rreth 80% mĂ« pak energji sesa ndriçimi tradicional. KĂ«shtu, pĂ«rdorimi i pajisjeve LED do tĂ« kursejĂ« faturat tuaja tĂ« energjisĂ« elektrike. Por a kanĂ« tĂ« gjitha LED-tĂ« cilĂ«si apo qĂ«ndrueshmĂ«ri tĂ« lartĂ«? Jo, pĂ«r t'u siguruar qĂ« po pĂ«rdorni njĂ« pajisje me cilĂ«si tĂ« mirĂ«, Ă«shtĂ« thelbĂ«sore tĂ« ndiqni njĂ« produkt origjinal nga njĂ« markĂ« me reputacion. Shikoni kĂ«tĂ« artikull pĂ«r zgjidhjet mĂ« tĂ« mira tĂ« ndriçimit LED- Prodhuesit dhe furnizuesit kryesorĂ« tĂ« dritave tĂ« shiritave LED nĂ« KinĂ« 2023 . Kostoja e pĂ«rgjithshme Dritat e peizazhit janĂ« mjaft tĂ« shtrenjta nĂ« krahasim me ndriçimet e tjera tradicionale tĂ« banesave. Pra, duhet tĂ« bĂ«ni njĂ« buxhet sĂ« pari pĂ«rpara se tĂ« zgjidhni ndonjĂ« tĂ« ardhme tĂ« lehtĂ«. Mos harroni, çmimi i llambave ndryshon nga marka nĂ« markĂ«. Por çmimi i pĂ«rballueshĂ«m nuk do tĂ« thotĂ« domosdoshmĂ«risht cilĂ«si e dobĂ«t. MegjithatĂ«, niveli i lumenit, vlerĂ«simi IP dhe IK, voltazhi, materiali i llambĂ«s, etj., ndikojnĂ« nĂ« çmimin e pajisjes. PĂ«r mĂ« tepĂ«r, nuk duhet tĂ« nĂ«nvlerĂ«soni politikat e garancisĂ« kur gjeni llamba tĂ« pĂ«rballueshme.  Albumi fotografik

  • John Galsworthy (1867-1933) ishte njĂ« shkrimtar, dramaturg dhe humanist britanik, i njohur mĂ« sĂ« shumti pĂ«r veprĂ«n e tij epike Saga e ForsajtĂ«ve. Ai u nderua me Çmimin Nobel.

    John Galsworthy ishte njĂ« nga shkrimtarĂ«t mĂ« tĂ« mĂ«dhenj tĂ« shekullit tĂ« 20-tĂ«, dhe vepra e tij ka mbetur njĂ« burim i pasur pĂ«r studime dhe refleksione. "Lulet e MollĂ«s" dhe "Saga e ForsajtĂ«ve" janĂ« vetĂ«m dy nga shumĂ« krijimet e tij qĂ« mbajnĂ« njĂ« ndjeshmĂ«ri tĂ« thellĂ« ndaj dilemave shoqĂ«rore dhe emocionale. Galsworthy u dallua pĂ«r aftĂ«sinĂ« e tij pĂ«r tĂ« parĂ« dhe pĂ«rshkruar kompleksitetin e shpirtit njerĂ«zor, veçanĂ«risht kur pĂ«rballohej me pĂ«rçarjet sociale dhe pasiguritĂ« e jetĂ«s. A keni lexuar ndonjĂ« nga veprat e tij? Si e keni pĂ«rjetuar ndjenjĂ«n e dashurisĂ« dhe dramĂ«s qĂ« ai pĂ«rcjell nĂ« shkrimet e tij? John Galsworthy (1867-1933) ishte njĂ« shkrimtar, dramaturg dhe humanist britanik, i njohur mĂ« sĂ« shumti pĂ«r veprĂ«n e tij epike Saga e ForsajtĂ«ve . Ai u nderua me Çmimin Nobel nĂ« LetĂ«rsi nĂ« vitin 1932  pĂ«r narrativĂ«n e tij tĂ« fuqishme dhe pĂ«rshkrimin e shkĂ«lqyer tĂ« jetĂ«s dhe shoqĂ«risĂ« britanike tĂ« kohĂ«s sĂ« tij. FatkeqĂ«sisht, ai u nda nga jeta vetĂ«m dy muaj mĂ« vonĂ«, mĂ« 31 janar 1933 . Origjina dhe Jeta e Tij John Galsworthy lindi mĂ« 14 gusht 1867  nĂ« Kingston upon Thames, Angli, nĂ« njĂ« familje tĂ« pasur. Fillimisht studioi drejtĂ«si nĂ« New College, Oxford , por nuk e ushtroi kurrĂ« kĂ«tĂ« profesion. NĂ« vend tĂ« kĂ«saj, ai u pĂ«rkushtua letĂ«rsisĂ« dhe u bĂ« njĂ« nga kritikĂ«t mĂ« tĂ« rĂ«ndĂ«sishĂ«m tĂ« sistemit klasor britanik. Galsworthy ishte gjithashtu njĂ« aktivist pĂ«r tĂ« drejtat e njeriut , duke mbĂ«shtetur reformat sociale dhe pĂ«rmirĂ«simin e kushteve tĂ« tĂ« burgosurve. Veprat mĂ« tĂ« njohura tĂ« Galsworthy-t Ai shkroi njĂ« sĂ«rĂ« romanesh, tregimesh tĂ« shkurtra dhe dramash. Disa nga veprat e tij mĂ« tĂ« rĂ«ndĂ«sishme janĂ«: 1. Saga e ForsajtĂ«ve (The Forsyte Saga) – 1906-1921 NjĂ« trilogi epike qĂ« pĂ«rshkruan historinĂ« e familjes Forsajt nĂ« njĂ« periudhĂ« tranzicioni social. Librat kryesorĂ« janĂ«: Pronari  (The Man of Property, 1906) NĂ« njĂ« lak ndriçues  (In Chancery, 1920) NĂ« dhomĂ«n e qetĂ«sisĂ«  (To Let, 1921) Kjo sagĂ« pasqyron ndryshimet nĂ« shoqĂ«rinĂ« britanike dhe konfliktet mes brezave. MĂ« vonĂ«, Galsworthy vazhdoi historinĂ« me dy trilogji tĂ« tjera: A Modern Comedy  dhe End of the Chapter . 2. Lulet e MollĂ«s (The Apple Tree, 1916) NjĂ« tregim prekĂ«s pĂ«r njĂ« dashuri tragjike, i frymĂ«zuar nga "Gjethet e barit" tĂ« Walt Whitman-it. Historia flet pĂ«r njĂ« romancĂ« tĂ« pamundur dhe pasojat e saj, duke pĂ«rdorur natyrĂ«n si njĂ« simbol tĂ« emocioneve njerĂ«zore. 3. Shpirtrat e LirĂ« (The Freelands, 1915) NjĂ« roman qĂ« trajton çështjet sociale dhe tensionet mes klasave shoqĂ«rore. 4. Ishulli i bardhĂ« (The White Monkey, 1924) Vazhdim i SagĂ«s sĂ« ForsajtĂ«ve , i cili pĂ«rqendrohet nĂ« brezin e ri dhe ndryshimet nĂ« shoqĂ«ri pas LuftĂ«s sĂ« ParĂ« BotĂ«rore. 5. Teatrot e tij Galsworthy ishte edhe dramaturg i suksesshĂ«m. Dramaturgjia e tij trajtonte tema sociale dhe morale. Disa nga dramat mĂ« tĂ« njohura janĂ«: DrejtĂ«sia  (Justice, 1910) – njĂ« kritikĂ« ndaj sistemit penal britanik Loja e Silver Box  (The Silver Box, 1906) – trajton hipokrizinĂ« sociale PĂ«rtej  (Loyalties, 1922) – flet pĂ«r paragjykimet dhe klasĂ«n shoqĂ«rore TrashĂ«gimia e Galsworthy-t Galsworthy u bĂ« njĂ« figurĂ« e rĂ«ndĂ«sishme nĂ« letĂ«rsinĂ« britanike tĂ« shekullit tĂ« 20-tĂ«, duke ndikuar nĂ« mĂ«nyrĂ«n se si paraqiteshin çështjet sociale dhe psikologjia njerĂ«zore nĂ« romanet e tij. Stili i tij realist dhe analiza e thellĂ« e shoqĂ«risĂ« vazhdojnĂ« tĂ« vlerĂ«sohen edhe sot. Pergatiti .Li liana Pere.

  • Charles Darwin ishte njĂ« shkencĂ«tar britanik, i njohur pĂ«r teorinĂ« e evolucionit me anĂ« tĂ« seleksionimit natyror.

    Charles Darwin ishte njĂ« shkencĂ«tar britanik, i njohur pĂ«r teorinĂ« e evolucionit me anĂ« tĂ« seleksionimit natyror. Ja njĂ« pasqyrĂ« e pĂ«rgjithshme mbi jetĂ«n, veprĂ«n dhe ndikimin e tij: Kush ishte Darwin? Charles Robert Darwin lindi mĂ« 12 shkurt 1809 nĂ« Shrewsbury, Angli, dhe vdiq mĂ« 19 prill 1882 nĂ« Kent. Ai vinte nga njĂ« familje e pasur dhe intelektuale. Babai i tij, Robert Darwin, ishte mjek, ndĂ«rsa gjyshi i tij, Erasmus Darwin, ishte filozof dhe natyralist. Arsimi dhe formimi i tij Darwin u arsimua fillimisht nĂ« ShkollĂ«n Shrewsbury. NĂ« vitin 1825, u regjistrua nĂ« Universitetin e Edinburgut pĂ«r tĂ« studiuar mjekĂ«sinĂ«, por nuk ishte i interesuar pĂ«r kĂ«tĂ« fushĂ«. MĂ« vonĂ«, ai u transferua nĂ« Universitetin e Kembrixhit, ku studioi teologji me synimin pĂ«r t’u bĂ«rĂ« prift. MegjithatĂ«, pasionet e tij kryesore ishin natyra dhe biologjia. NĂ« Kembrixh, ai u njoh me profesorĂ« dhe natyralistĂ« qĂ« e udhĂ«zuan drejt shkencĂ«s. Ku jetoi? Darwin kaloi pjesĂ«n mĂ« tĂ« madhe tĂ« jetĂ«s nĂ« Shrewsbury dhe mĂ« vonĂ« nĂ« Down House, Kent, ku kreu shumicĂ«n e studimeve tĂ« tij mbi evolucionin. GjatĂ« rinisĂ« sĂ« tij, ai udhĂ«toi nĂ« shumĂ« vende tĂ« botĂ«s, veçanĂ«risht gjatĂ« ekspeditĂ«s me anijen HMS Beagle (1831-1836), qĂ« e çoi nĂ« AmerikĂ«n e Jugut, Ishujt Galapagos dhe shumĂ« vende tĂ« tjera. Veprat kryesore 1. "Origjina e Llojeve" (1859) – Libri mĂ« i famshĂ«m i tij, ku paraqiti teorinĂ« e evolucionit me seleksionim natyror. 2. "Zbritja e Njeriut dhe PĂ«rzgjedhja nĂ« Lidhje me Seksin" (1871) – Zgjeroi idetĂ« e tij pĂ«r evolucionin te njerĂ«zit. 3. "Shprehja e Ndjenjave te Njeriu dhe KafshĂ«t" (1872) – Hulumtoi evolucionin e emocioneve. 4. "Ndryshimi i KafshĂ«ve dhe BimĂ«ve nĂ«n Domestikim" (1868) – Analizoi rolin e seleksionimit artificial. Lidhja e ideve tĂ« Darwin me filozofinĂ« Darwin pati njĂ« ndikim tĂ« madh nĂ« filozofi, veçanĂ«risht nĂ« mĂ«nyrĂ«n se si njerĂ«zit e kuptojnĂ« natyrĂ«n dhe rolin e tyre nĂ« univers: KundĂ«rshtimi i ideve tradicionale – Darwin sfidoi botĂ«kuptimin fetar tĂ« krijimit tĂ« drejtpĂ«rdrejtĂ« nga Zoti. Ndikimi nĂ« ekzistencializĂ«m – FilozofĂ« si Nietzsche dhe Sartre pĂ«rdorĂ«n idetĂ« e tij pĂ«r tĂ« argumentuar mbi mungesĂ«n e njĂ« qĂ«llimi tĂ« paracaktuar tĂ« jetĂ«s. Ndikimi te pragmatizmi – FilozofĂ«t si William James dhe John Dewey pĂ«rdorĂ«n evolucionin pĂ«r tĂ« shpjeguar zhvillimin e ideve dhe shoqĂ«rive. Ndikimi nĂ« botĂ«kuptimin modern Shkenca – Evolucioni Ă«shtĂ« themeli i biologjisĂ« moderne dhe gjenetikĂ«s. Psikologjia – IdetĂ« e Darwin ndihmuan nĂ« zhvillimin e psikologjisĂ« evolucionare. Sociologjia – Konceptet e tij u pĂ«rdorĂ«n (ndonjĂ«herĂ« gabimisht) nĂ« teoritĂ« sociale si darvinizmi shoqĂ«ror. Etika dhe feja – Ai ngriti pyetje tĂ« reja mbi moralin dhe ekzistencĂ«n e Zotit. NĂ« pĂ«rmbledhje, Darwin ishte njĂ« shkencĂ«tar i madh qĂ« ndryshoi rrĂ«njĂ«sisht mĂ«nyrĂ«n se si e kuptojmĂ« jetĂ«n dhe zhvillimin e saj nĂ« TokĂ«. IdetĂ« e tij vazhdojnĂ« tĂ« jenĂ« tĂ« rĂ«ndĂ«sishme edhe sot. Evolucioni, si koncept shkencor, ka pasur ndikim tĂ« madh nĂ« shumĂ« fusha tĂ« jetĂ«s dhe ka ndihmuar nĂ« zhvillimin e njohurive nĂ« biologji, psikologji, mjekĂ«si, dhe fusha tĂ« tjera. Shpjegimi i evolucionit dhe aplikimi i tij nĂ« shkencĂ« ka çuar nĂ« rezultate tĂ« shumta dhe tĂ« rĂ«ndĂ«sishme. Biologjia : Teoria e evolucionit nga seleksioni natyror, e propozuar nga Charles Darwin, ka shpĂ«rthyer kuptimin qĂ« kishim pĂ«r ndryshimin e specieve gjatĂ« kohĂ«s. Aplikimet e kĂ«saj teorie janĂ« parĂ« nĂ« studimin e biodiversitetit dhe adaptimeve tĂ« specieve, si dhe nĂ« kĂ«rkimin mbi sĂ«mundjet infektive, pasi evolucioni i mikroorganizmave ndihmon nĂ« zhvillimin e antibiotikĂ«ve dhe vaksinave. MjekĂ«sia : NjohuritĂ« mbi evolucionin kanĂ« ndihmuar nĂ« zhvillimin e kurave pĂ«r sĂ«mundje tĂ« ndryshme. Studimi i evoluimit tĂ« viruseve dhe baktereve ka çuar nĂ« krijimin e antibiotikĂ«ve dhe ilaçeve antivirale. Po ashtu, teoritĂ« evolutive kanĂ« ndihmuar nĂ« kuptimin e mekanizmave tĂ« trashĂ«gimisĂ« dhe tĂ« shfaqjes sĂ« sĂ«mundjeve gjenetike. Psikologjia : Evolucioni ka ofruar njĂ« kuptim tĂ« mekanizmave tĂ« sjelljes dhe zhvillimit tĂ« trurit tĂ« njeriut, duke ndihmuar nĂ« shpjegimin e aftĂ«sive sociale, emocionale, dhe mendore tĂ« individĂ«ve. Kjo ka çuar nĂ« zhvillimin e terapive psikologjike dhe kuptimin mĂ« tĂ« thellĂ« tĂ« sjelljes njerĂ«zore. Teknologjia dhe inxhinieria : NjĂ« nga aplikimet mĂ« interesante tĂ« evolucionit Ă«shtĂ« nĂ« fushĂ«n e algoritmeve evolucionare. KĂ«to janĂ« teknika qĂ« imitojnĂ« proceset natyrore tĂ« seleksionimit pĂ«r tĂ« optimizuar dhe pĂ«rmirĂ«suar sisteme komplekse, siç janĂ« zhvillimi i softuerĂ«ve dhe kĂ«rkimin nĂ« fushĂ«n e inteligjencĂ«s artificiale. NĂ« pĂ«rgjithĂ«si, evolucionin e kemi parĂ« si njĂ« rritje tĂ« kuptimit tonĂ« mbi jetĂ«n dhe natyrĂ«n, dhe aplikimi i tij nĂ« shkencĂ« ka sjellĂ« pĂ«rparime tĂ« mĂ«dha, veçanĂ«risht nĂ« mjekĂ«si, bioteknologji, dhe inxhinieri. Ajo Ă«shtĂ« e ndĂ«rlidhur ngushtĂ« me kĂ«rkimin shkencor dhe ka ndihmuar pĂ«r tĂ« pĂ«rmirĂ«suar jetĂ«n e njeriut.

  • Paul Samuelson – Mjeshtri i EkonomisĂ« Moderne dhe Arkitekti i GjuhĂ«s Shkencore Ekonomike.

    — Paul A. Samuelson Paul Samuelson – Mjeshtri i EkonomisĂ« Moderne dhe Arkitekti i GjuhĂ«s Shkencore Ekonomike. NjĂ« nobelist qĂ« solli ndryshim. NĂ« historinĂ« e mendimit ekonomik, Paul Anthony Samuelson mban vendin e njĂ« reformatori metodologjik:  Ai i solli ekonomisĂ« precizionin matematikĂ«s pa e ndarĂ« nga qĂ«llimi njerĂ«zor.  Metoda e tij ishte e qartĂ« dhe ambicioze: tĂ« bĂ«jĂ« nga ekonomia njĂ« disiplinĂ« tĂ« testueshme dhe tĂ« pĂ«rdorshme — njĂ« shkencĂ« qĂ« nuk thotĂ« vetĂ«m se çfarĂ« ndodh, por pse ndodh dhe si mund tĂ« pĂ«rmirĂ«sohet. > “NĂ«se mund ta shpjegosh qartĂ«, do tĂ« thotĂ« se e ke kuptuar.” — Paul A. Samuelson Lindur nĂ« Gary, Indiana, Samuelson u formua intelektualisht nĂ« University of Chicago dhe Harvard,  dhe mĂ« pas krijoi karrierĂ«n e tij te Massachusetts Institute of Technology (MIT).  Aty ai zhvilloi bindjen se ekonomia duhet tĂ« kombinojĂ« racionalitetin deduktiv me njohjen empirike. NjĂ« mendje qĂ« guxon tĂ« mendojĂ« ndryshe, tĂ« shohĂ« pĂ«rtej tabelave, numrave dhe teorive tĂ« thata – njĂ« mendje qĂ« kĂ«rkon kuptim.  Paul Samuelson ishte pikĂ«risht kjo mendje: ekonomisti qĂ« i dha sistem ekonomisĂ«, por edhe kuptim shoqĂ«risĂ«.  Ai nuk e pa kurrĂ« ekonominĂ« si njĂ« mekanizĂ«m tĂ« verbĂ«r tĂ« tregut, por si njĂ« organizĂ«m tĂ« gjallĂ«, ku çdo pulsim i çmimit, çdo frymĂ«marrje e konsumit dhe çdo lĂ«vizje e politikave publike pĂ«rfaqĂ«sonte jetĂ«n reale tĂ« njerĂ«zve. Profesionalisht, ai ishte njĂ« akademik i rrallĂ«, njĂ« shkencĂ«tar i mendimit ekonomik qĂ« kaloi jetĂ«n mes auditorĂ«ve dhe kĂ«rkimit shkencor nĂ« Massachusetts Institute of Technology (MIT), ku pĂ«r dekada formoi breza tĂ« tĂ«rĂ« ekonomistĂ«sh qĂ« sot udhĂ«heqin botĂ«n. Ai ishte pedagog, studiues, kĂ«shilltar qeveritar, dhe mbi tĂ« gjitha – njĂ« ndĂ«rtues paradigme. NĂ« kĂ«rkimet e tij, Samuelson nuk kĂ«rkoi thjesht t’i jepte pĂ«rgjigje pyetjeve tĂ« vjetra tĂ« ekonomisĂ«, por tĂ« ngrinte njĂ« gjuhĂ« tĂ« re pĂ«r t’i formuluar ato. Ai ishte i pari qĂ« futi me dinjitet matematikĂ«n si mjet themelor nĂ« analizĂ«n ekonomike, duke treguar se logjika e saktĂ« mund tĂ« shĂ«rbejĂ« si urĂ« mes teorisĂ« dhe jetĂ«s reale.  NĂ« librin e tij madhor Foundations of Economic Analysis (1947), ai ndĂ«rtoi themelet e ekonomisĂ« moderne si shkencĂ« e plotĂ«, e mbĂ«shtetur nĂ« barazi, ekuilibĂ«r dhe racionalitet, por gjithmonĂ« me njĂ« ndjesi tĂ« thellĂ« njerĂ«zore pas çdo ekuacioni. KĂ«rkimet e tij pĂ«rfshijnĂ« fusha qĂ« prekin çdo kĂ«nd tĂ« ekonomisĂ«: nga teoria e mirĂ«qenies dhe analiza e tregut tĂ« punĂ«s, te modelet e politikave fiskale dhe monetare.  Ai ishte njĂ« nga arkitektĂ«t intelektualĂ« tĂ« ekonomisĂ« pas LuftĂ«s sĂ« DytĂ« BotĂ«rore – njĂ« periudhĂ« qĂ« kĂ«rkonte jo vetĂ«m rindĂ«rtim fizik, por edhe moral, teorik, dhe social. PikĂ«risht pĂ«r kĂ«tĂ« vizion tĂ« gjerĂ« dhe pĂ«r pĂ«rpjekjet pĂ«r ta ngritur analizĂ«n ekonomike nĂ« nivelin e njĂ« shkence tĂ« vĂ«rtetĂ«,  "Samuelson u nderua nĂ« vitin 1970 me Çmimin Nobel nĂ« Shkencat Ekonomike".  Komiteti i Nobelit e pĂ«rshkroi me fjalĂ« qĂ« mbeten tĂ« pavdekshme:  “PĂ«r pĂ«rpjekjet e tij pĂ«r tĂ« ngritur nivelin shkencor tĂ« analizĂ«s ekonomike”.  Por pĂ«rtej kĂ«tij vlerĂ«simi formal, çmimi ishte njĂ« pranim se ekonomia kishte hyrĂ« nĂ« epokĂ«n e saj moderne,  falĂ« mendjes sĂ« njĂ« njeriu qĂ« dinte tĂ« shihte pĂ«rtej numrave. Ai e pa ekonominĂ« si njĂ« reflektim tĂ« qenies njerĂ«zore – njĂ« mĂ«nyrĂ« pĂ«r tĂ« kuptuar se si njeriu kĂ«rkon ekuilibĂ«r, drejtĂ«si, dhe mirĂ«qenie. NĂ« çdo formulĂ« tĂ« tij fshihet njĂ« mendim estetik, njĂ« pĂ«rpjekje pĂ«r harmoni, njĂ« pyetje e heshtur mbi vetĂ« natyrĂ«n e njeriut:  A mund tĂ« ketĂ« ekonomi pa etikĂ«?  A mund tĂ« ketĂ« zhvillim pa drejtĂ«si? NĂ« kĂ«tĂ« kuptim, Samuelson nuk ishte vetĂ«m ekonomist, por njĂ« filozof i rendit botĂ«ror, njĂ« humanist qĂ« na mĂ«son se pas çdo tregu, qĂ«ndron njĂ« njeri; pas çdo politike, njĂ« shpresĂ«; dhe pas çdo analize . NĂ« horizontin e mendimit modern, ku ekonomia shpesh shfaqet si njĂ« gjuhĂ« e ftohtĂ« numrash,  Paul Samuelson doli si njĂ« ekonomist i madh  i sistemit racional — njĂ« njeri qĂ« e pa ligjin ekonomik si ritĂ«m tĂ« jetĂ«s, dhe tregun si pasqyrĂ«. Paul Anthony Samuelson lindi mĂ« 15 maj 1915, nĂ« Gary, Indiana, nĂ« njĂ« familje hebreje emigrantĂ«sh nga Lituania. PrindĂ«rit e tij, Frank Samuelson dhe Ella Lipton, ishin njerĂ«z tĂ« punĂ«s, tĂ« pĂ«rkushtuar ndaj dijes dhe ndershmĂ«risĂ«, me njĂ« kulturĂ« qĂ« ndĂ«rthurte disilinĂ«n e hebrenjve tĂ« EuropĂ«s Lindore me Ă«ndrrĂ«n amerikane. NĂ« qytetin industrial ku hekuri e tymi ishin melodia e pĂ«rditshme, Paul i vogĂ«l kĂ«rkonte njĂ« tjetĂ«r melodi – atĂ« tĂ« strukturave tĂ« padukshme qĂ« lĂ«vizin njerĂ«zit, tregjet dhe shoqĂ«ritĂ«. Ai e mĂ«soi herĂ«t se ekonomia nuk Ă«shtĂ« thjesht pĂ«r para, por pĂ«r mĂ«nyrĂ«n si jetohet dhe si ndahen mundĂ«sitĂ«. NĂ« University of Chicago, ku hyri nĂ« moshĂ«n 16-vjeçare, Samuelson pĂ«rthithi atmosferĂ«n e debatit intelektual me etjen e njĂ« filozofi tĂ« ri. Ai mĂ«soi nga mendje si Frank Knight dhe Jacob Viner, por nuk u mjaftua me dogma – ai kĂ«rkoi pse-nĂ« pas çdo ligji ekonomik. Pas studimeve nĂ« Chicago, ai shkoi nĂ« Harvard University, ku pĂ«rfundoi doktoratĂ«n nĂ« ekonomi nĂ« vitin 1941. NĂ« Harvard, ai pĂ«rvetĂ«soi mendimin keynesian, por e pĂ«rpunoi me saktĂ«sinĂ« matematikore tĂ« njĂ« fizicisti. Ishin kĂ«to vite qĂ« formĂ«suan gjuhĂ«n e tij tĂ« dyfishtĂ«: racionalen e matematikĂ«s dhe sensibilen e filozofisĂ« morale. NĂ« vitin 1940, Samuelson u bashkua me Massachusetts Institute of Technology (MIT), ku do tĂ« qĂ«ndronte gjatĂ« gjithĂ« jetĂ«s. Aty krijoi njĂ« laborator mendimi qĂ« do tĂ« formonte breza ekonomistĂ«sh qĂ« udhĂ«hoqĂ«n politika publike, institucione ndĂ«rkombĂ«tare dhe qeveri. Ai ishte kĂ«shilltar pĂ«r Presidentin Kennedy, Presidentin Johnson dhe shumĂ« institucione ndĂ«rkombĂ«tare si Federal Reserve dhe Treasury Department. Puna e tij pĂ«rfshinte modelet e rritjes ekonomike, analizĂ«n e mirĂ«qenies, teorinĂ« e tregtisĂ« ndĂ«rkombĂ«tare, inflacionin dhe papunĂ«sinĂ«. NĂ« çdo analizĂ«, qĂ«llimi i tij ishte i njĂ«jtĂ«: tĂ« gjejĂ« ekuilibrin midis teorisĂ« dhe jetĂ«s. Samuelson pĂ«rdori matematikĂ«n pĂ«r tĂ« pĂ«rshkruar mekanizmat ekonomikĂ« me saktĂ«si shkencore.  Po ta analizojmĂ« shohim se : Ai tregoi se ligjet ekonomike janĂ« tĂ« qĂ«ndrueshme, si ligjet e natyrĂ«s, por i nĂ«nshtrohen motivimeve njerĂ«zore. MĂ«simi i saj: logjika mund tĂ« bashkĂ«jetojĂ« me ndjeshmĂ«rinĂ«; shkenca mund tĂ« kuptojĂ« njeriun. Ai i solli idetĂ« ekonomike nĂ« njĂ« gjuhĂ« tĂ« thjeshtĂ«, duke bĂ«rĂ« qĂ« çdo student tĂ« kuptojĂ« se tregu, inflacioni dhe punĂ«simi nuk janĂ« mistere, por pjesĂ« tĂ« pĂ«rditshmĂ«risĂ« sonĂ«. MĂ«simi i tij: dijet nuk janĂ« pĂ«r elitĂ«n, por pĂ«r tĂ« gjithĂ« qĂ« kĂ«rkojnĂ« tĂ« kuptojnĂ« botĂ«n.   UdhĂ«toi nĂ« strukturat matematikore tĂ« vendimmarrjes ekonomike. Ai tregoi se edhe brenda llogaritjeve tĂ« thata fshihet  Paul Samuelson nuk ndĂ«rtoi thjesht teori; ai ndĂ«rtoi mĂ«nyra tĂ« reja tĂ« tĂ« menduarit. IdetĂ« e tij ndikuan nĂ« mĂ«nyrĂ«n se si qeveritĂ« hartojnĂ« politikat fiskale, si bankat qendrore masin inflacionin, si mĂ«suesit shpjegojnĂ« ekonominĂ«. NĂ« çdo cep tĂ« globit, ku njĂ« student hap librin e tij, ekonomia ndalon sĂ« qeni numĂ«r dhe bĂ«het reflektim. NĂ« mendimin e tij, çdo treg ishte njĂ« arenĂ« ku njeriu pĂ«rpiqet tĂ« harmonizojĂ« dĂ«shirat me kufijtĂ«, ashtu si Aristoteli shihte politikĂ«n si kĂ«rkim i virtytit mes dy ekstremeve. Samuelson ishte njĂ« Aristotel i epokĂ«s moderne, qĂ« besoi se arsyeja ekonomike duhet tĂ« jetĂ« gjithmonĂ« nĂ« shĂ«rbim tĂ« sĂ« mirĂ«s sĂ« pĂ«rbashkĂ«t. Veprat kryesore : 1. Foundations of Economic Analysis (1947) — vepra themel. Koment: PĂ«rligjĂ«n formalizimin matematikor tĂ« teorisĂ« ekonomike; vendosi standardet e analizĂ«s sĂ« ekuilibrit dhe optimizimit. ËshtĂ« punĂ« metodologjike: nga ajo rrjedh transformimi i ekonomisĂ« nĂ« njĂ« fushĂ« ku hipotezat janĂ« tĂ« matshme dhe testueshme. 2. Economics: An Introductory Analysis (1948, dhe edicione tĂ« mĂ«vonshme) — teksti pedagogjik mĂ« i ndikuar i shekullit XX. Koment: NĂ« kĂ«tĂ« libĂ«r Samuelson sintetizoi idetĂ« neoklasike dhe keynesiane, duke ofruar njĂ« kornizĂ« tĂ« qartĂ« mĂ«simore. Libri e bĂ«ri ekonominĂ« tĂ« qasshme pa sakrifikuar rigorin. 3. Linear Programming and Economic Analysis (1958) — bashkĂ«punim me Dorfman dhe Solow. Koment: Zgjeroi mjetet e optimizimit nĂ« ekonominĂ« aplikuese; ndikoi mĂ«nyrĂ«n si planifikohen alokimet dhe politikat e efikasitetit. 4. Artikujt dhe analizat (rreth 400 artikuj) — kontribuime tĂ« pĂ«rhapura nĂ« teori makroekonomike, mirĂ«qenie, teoria e tregtisĂ« dhe politikĂ« publike. Koment: Vepra artikullore çoi idetĂ« e tij nga modeli te politika, duke treguar bashkĂ«lidhjen mes analizĂ«s dhe aplikimit. Krahasim filozofik — vendi i Samuelson-it nĂ« traditĂ« PĂ«r tĂ« kuptuar thellĂ« Samuelsonin, duhet tĂ« vendosim metodĂ«n dhe qĂ«llimin e tij krahas traditave filozofike dhe ekonomike qĂ« e paraprinĂ« dhe me tĂ« cilat ai dialogoi. 1. Me Aristotelin (etikĂ« praktike dhe teleologji) Krahasimi: Aristoteli shqyrtonte "mirĂ«n e pĂ«rbashkĂ«t" dhe formĂ«n mĂ« tĂ« mirĂ« tĂ« jetĂ«s; Samuelson, nĂ« nivel modern, e kanalizoi kĂ«tĂ« shqetĂ«sim nĂ« terma tĂ« mirĂ«qenies sociale dhe teorive normative ( p.sh . analiza e mirĂ«qenies, parimet e alokimit). Dallimi metodologjik: Aristoteli ishte filozof normativ; Samuelson u kujdes tĂ« formulojĂ« kriteret normative nĂ« terma qĂ« mund tĂ« mateshin dhe tĂ« vlerĂ«soheshin empiricisht. 2. Me Adam Smith (moraliteti dhe "dora e padukshme") Krahasimi: Smith vuri theksin te mekanizmat spontanĂ« tĂ« tregut dhe te lidhja midis moralit dhe interesit vetjake; Samuelson formalizoi mjete pĂ«r tĂ« analizuar kĂ«to mekanizma dhe pĂ«r tĂ« kuptuar kufizimet dhe dĂ«shtimet e tregut ( p.sh . mallrat publike, externalitetet). Dallimi: Smith ishte shkencĂ«tar-moralist i natyrĂ«s sĂ« tregut; Samuelson ofroi instrumente matematikore pĂ«r tĂ« vlerĂ«suar kur dhe pse ndĂ«rhyrja shtetĂ«rore Ă«shtĂ« e nevojshme. 3. Me John Maynard Keynes (teoria makro dhe pasiguritĂ«) Krahasimi: Keynes propozoi njĂ« paradigmĂ« tĂ« re makro qĂ« thekson rolin e pritshmĂ«rive dhe politikĂ«s fiskale; Samuelson u angazhua ta bĂ«jĂ« kĂ«tĂ« paradigmĂ« tĂ« qartĂ« dhe tĂ« aftĂ« pĂ«r pĂ«rdorim formal (neoklasik–keynesian synthesis). Dallimi: Keynes ishte shpesh mĂ« afĂ«r intuicionit dhe kontekstit historik; Samuelson e kanalizoi kĂ«tĂ« nĂ« modele ku efektet makroekonomike mund tĂ« diskutohet me terminologji precise. 4. Me RenĂ© Descartes dhe traditĂ«n racionaliste (metoda deduktive, matematika si mjet) Krahasimi: Si Descartes, Samuelson besonte te metoda e qartĂ«sisĂ« dhe deduksionit; matematika Ă«shtĂ« mjeti pĂ«r tĂ« arritur qartĂ«sinĂ«. Dallimi: Samuelson kombinon kĂ«tĂ« deduksion me testimin empiric — pra, nuk mjafton teoria elegante: ajo duhet tĂ« pĂ«rballet me tĂ« dhĂ«nat. 5. Me utilitarizmin (Bentham, Mill) dhe filozofinĂ« e mirĂ«qenies Krahasimi: ShumĂ« nga konceptet e mirĂ«qenies dhe vlerĂ«simit social nĂ« ekonominĂ« e Samuelson-it reflektojnĂ« preokupime utilitare: vlerĂ«simi i politikave sipas ndikimit nĂ« mirĂ«qenie. Dallimi: Samuelson synon ta bĂ«jĂ« kĂ«tĂ« vlerĂ«sim metodik dhe tĂ« matshĂ«m, duke shmangur retorikĂ«n morale pa kriterĂ«. 6. Me filozofinĂ« e shkencĂ«s moderne (Popper, Kuhn) Krahasimi: Samuelson kĂ«rkonte theorie qĂ« mund tĂ« testohen dhe t’i nĂ«nshtrohen rishikimit — njĂ« frymĂ« qĂ« afrohet me idetĂ« e falsifikimit dhe testimit.  Transformimi qĂ« ai solli (formalizimi i ekonomisĂ« mund tĂ« shihet si njĂ« ndryshim paradigme (Kuhn-i) nĂ« mĂ«nyrĂ«n e ushtrimit tĂ« disiplinĂ«s. Dallimi: Ekonomia mbart kompleksitetin e sjelljes njerĂ«zore, pra testimi dhe falsifikimi shpesh ndeshen me vĂ«shtirĂ«si empirike; Samuelson punoi pĂ«r tĂ« ulur kĂ«tĂ« hendek pĂ«rmes mjeteve matematike dhe metodave te sa Pse mori Çmimin Nobel — theks filozofik dhe metodologjik Komiteti i Nobelit (1970) nderoi Samuelson-in “pĂ«r pĂ«rpjekjet e tij pĂ«r tĂ« ngritur nivelin shkencor tĂ« analizĂ«s ekonomike”. ÇfarĂ« do tĂ« thotĂ« kjo nĂ« terma filozofikĂ«? Formalizim metodik:  Ai transformoi ekonominĂ« nga njĂ« fushĂ« pjesĂ«risht deskriptive/filozofike nĂ« njĂ« disiplinĂ« me modele tĂ« qarta, hipoteza dhe metoda testimi — kjo i afroi ekonomisĂ« kriteret e njĂ« shkence empirike. Sinteza teorike: PĂ«rmes teksteve dhe modeleve tĂ« tij, ai krijoi korniza qĂ« lidhin mikroekonominĂ« me makroekonominĂ«, dhe teorinĂ« me politikat — duke e bĂ«rĂ« teorinĂ« tĂ« pĂ«rdorshme pĂ«r zgjidhje reale. Pedagogjia dhe pĂ«rhapja: Libri i tij mĂ«simor bĂ«ri qĂ« gjuhĂ« e re (matematika dhe analiza) tĂ« pĂ«rhapej globalisht, duke formuar gjenerata qĂ« praktikonin ekonominĂ« me kĂ«tĂ« qasje. QĂ«llimi humanist:  NĂ« thelb tĂ« metodĂ«s sĂ« tij qĂ«ndronte vetĂ« kĂ«rkesa etike: qĂ« analiza tĂ« shĂ«rbente pĂ«r mirĂ«qenie; kĂ«shtu, formalizimi nuk ishte pĂ«r elegancĂ« tĂ« thatĂ«, por pĂ«r tĂ« bĂ«rĂ« mĂ« tĂ« efektshme politikĂ«n publike. Pra, Nobel-i ishte vlerĂ«sim i njĂ« ndryshimi epistemologjik:  Samuelson i dha ekonomisĂ« njĂ« identitet shkencor, ndĂ«rkohĂ« qĂ« ruajti vĂ«mendjen pĂ«r ndikimin social tĂ« teorisĂ«. Samuelson qĂ«ndron si urĂ«: ai merr seriozisht kĂ«rkesĂ«n pĂ«r saktĂ«si (matematika, testimi), por e vendos atĂ« " GjithnjĂ« nĂ« shĂ«rbim tĂ« pyetjes normative — si tĂ« pĂ«rmirĂ«sojmĂ« jetĂ«n njerĂ«zore pĂ«rmes politikĂ«s ekonomike. Ky kombinim e bĂ«n trashĂ«giminĂ« e tij tĂ« dyfishtĂ«: metodologjike dhe humane." > “NĂ« fund tĂ« fundit, ekonomia nuk Ă«shtĂ« pĂ«r xhepat — Ă«shtĂ« pĂ«r njerĂ«zit.” — Paul A. Samuelson “Ekonomia Ă«shtĂ« njĂ« mĂ«nyrĂ« pĂ«r tĂ« kuptuar botĂ«n, jo vetĂ«m pĂ«r ta matur atĂ«.” — Paul A. Samuelson Paul Samuelson mbetet  Mjeshtri i EkonomisĂ« Moderne dhe Arkitekti i GjuhĂ«s Shkencore Ekonomike NĂ« historinĂ« e mendimit ekonomik,  Paul Anthony Samuelson mban vendin e njĂ« reformatori metodologjik: ai i solli ekonomisĂ« precizionin matematikĂ«s pa e ndarĂ« nga qĂ«llimi njerĂ«zor. Metoda e tij ishte e qartĂ« dhe ambicioze: tĂ« bĂ«jĂ« nga ekonomia njĂ« disiplinĂ« tĂ« testueshme dhe tĂ« pĂ«rdorshme — njĂ« shkencĂ« qĂ« nuk thotĂ« vetĂ«m se çfarĂ« ndodh, por pse ndodh dhe si mund tĂ« pĂ«rmirĂ«sohet. > “NĂ«se mund ta shpjegosh qartĂ«, do tĂ« thotĂ« se e ke kuptuar.” — Paul A. Samuelson I Lindur mĂ« 15 maj 1915 nĂ« Gary, Indiana, Samuelson u formua intelektualisht nĂ« University of Chicago dhe Harvard, dhe mĂ« pas krijoi karrierĂ«n e tij te Massachusetts Institute of Technology (MIT). Aty ai zhvilloi bindjen se ekonomia duhet tĂ« kombinojĂ« racionalitetin deduktiv me njohjen empirike — njĂ« qĂ«ndrim qĂ« lidh metodĂ«n shkencore me kĂ«rkesĂ«n morale pĂ«r zgjidhje praktike. PĂ«r tĂ« kuptuar thellĂ« Samuelsonin, duhet tĂ« vendosim metodĂ«n dhe qĂ«llimin e tij krahas traditave filozofike dhe ekonomike qĂ« e paraprinĂ« dhe me tĂ« cilat ai dialogoi. 1. Me Aristotelin (etikĂ« praktike dhe teleologji) Krahasimi: Aristoteli shqyrtonte "mirĂ«n e pĂ«rbashkĂ«t" dhe formĂ«n mĂ« tĂ« mirĂ« tĂ« jetĂ«s;  Samuelson, nĂ« nivel modern, e kanalizoi kĂ«tĂ« shqetĂ«sim nĂ« terma tĂ« mirĂ«qenies sociale dhe teorive normative ( p.sh . analiza e mirĂ«qenies, parimet e alokimit). Dallimi metodologjik: Aristoteli ishte filozof normativ; Samuelson u kujdes tĂ« formulojĂ« kriteret normative nĂ« terma qĂ« mund tĂ« mateshin dhe tĂ« vlerĂ«soheshin empiricisht.  Samuelson formalizoi mjete pĂ«r tĂ« analizuar kĂ«to mekanizma dhe pĂ«r tĂ« kuptuar kufizimet dhe dĂ«shtimet e tregut ( p.sh . mallrat publike, externalitetet). Samuelson nuk ishte filozof tradicional; ai ishte metodolog i shkollĂ«s sĂ« mendimit qĂ« kĂ«rkon tĂ« bashkojĂ« qartĂ«sinĂ« e matematikĂ«s me ndjeshmĂ«rinĂ« normative tĂ« filozofisĂ« politike dhe ekonomike.  NĂ« praktikĂ«, ai ndĂ«rtoi njĂ« ndĂ«rfaqe midis argumentit filozofik (pĂ«r çfarĂ« duhet tĂ« synojĂ« shoqĂ«ria) dhe metodĂ«s shkencore (si ta matim dhe si ta testojmĂ« atĂ« synim). Komiteti i Nobelit (1970) nderoi Samuelson-in “pĂ«r pĂ«rpjekjet e tij pĂ«r tĂ« ngritur nivelin shkencor tĂ« analizĂ«s ekonomike”.  ÇfarĂ« do tĂ« thotĂ« kjo nĂ« terma filozofikĂ«? Ai transformoi ekonominĂ« nga njĂ« fushĂ« pjesĂ«risht deskriptive/filozofike nĂ« njĂ« disiplinĂ« me modele tĂ« qarta, hipoteza dhe metoda testimi — kjo i afroi ekonomisĂ« kriteret e njĂ« shkence empirike. PĂ«rmes teksteve dhe modeleve tĂ« tij, ai krijoi korniza qĂ« lidhin mikroekonominĂ« me makroekonominĂ«, dhe teorinĂ« me politikat — duke e bĂ«rĂ« teorinĂ« tĂ« pĂ«rdorshme pĂ«r zgjidhje reale. Libri i tij mĂ«simor bĂ«ri qĂ« gjuhĂ« e re (matematika dhe analiza) tĂ« pĂ«rhapej globalisht, duke formuar gjenerata qĂ« praktikonin ekonominĂ« me kĂ«tĂ« qasje.  NĂ« thelb tĂ« metodĂ«s sĂ« tij qĂ«ndronte vetĂ« kĂ«rkesa etike: qĂ« analiza tĂ« shĂ«rbente pĂ«r mirĂ«qenie. Samuelson qĂ«ndron si urĂ«: ai merr seriozisht kĂ«rkesĂ«n pĂ«r saktĂ«si (matematika, testimi), por e vendos atĂ« gjithnjĂ« nĂ« shĂ«rbim tĂ« pyetjes normative — si tĂ« pĂ«rmirĂ«sojmĂ« jetĂ«n njerĂ«zore pĂ«rmes politikĂ«s ekonomike. Ky kombinim e bĂ«n trashĂ«giminĂ« e tij tĂ« dyfishtĂ«: metodologjike dhe humane. > “NĂ« fund tĂ« fundit, ekonomia nuk Ă«shtĂ« pĂ«r xhepat  — Ă«shtĂ« pĂ«r njerĂ«zit.” — Paul A. Samuelson  Referencat: Burime kryesore: Paul A. Samuelson, Foundations of Economic Analysis, Harvard University Press, 1947. Paul A. Samuelson, Economics: An Introductory Analysis, McGraw-Hill, 1948. R. Dorfman, P. A. Samuelson & R. Solow, Linear Programming and Economic Analysis, McGraw-Hill, 1958. Nobel Prize Committee, The Sveriges Riksbank Prize in Economic Sciences 1970 – Paul A. Samuelson, NobelPrize.org . R. E. Backhouse, Foundations of Modern Economics: Paul Samuelson and the Transformation of Economic Analysis, Oxford University Press, 2017. M. Blaug, The Methodology of Economics, Cambridge University Press, 1992. D. Colander & H. Landreth, The Coming of Keynesianism to America, Edward Elgar, 2001. D. W. Hands, Reflection Without Rules: Economic Methodology and Contemporary Science Theory, Cambridge University Press, 2001. Kreditim autorĂ«sh Artikull origjinal: © 2024–2025 Liliana Pere – Founder. Publisher. Researcher. Author. Prestige Magazine.  TĂ« gjitha tĂ« drejtat e rezervuara.

  • Sami FrashĂ«ri rilindas i shquar, dijetar i madh, shkrimtar publicist, dhe ideologu i lĂ«vizjes kombĂ«tare

    Personalitete/Sami FrashĂ«ri (1850-1904) ishte rilindas i shquar, di jetar i madh, shkrimtar, publicist dhe ideologu kryesor i LĂ«vizjes KombĂ«tare Sami FrashĂ«ri (1 qershor 1850-18 qershor 1904), rilindĂ«s, erudit dhe dijetar i pĂ«rmasave botĂ«rore Sami FrashĂ«ri (1850-1904) ishte rilindas i shquar, dijetar i madh, shkrimtar, publicist dhe ideologu kryesor i LĂ«vizjes KombĂ«tare 01/06/2018 Personalitete Sami Bej FrashĂ«ri, njĂ«ri ndĂ«r personalitetet mĂ« tĂ« shquara tĂ« kombit, por edhe i kulturĂ«s botĂ«rore u lind mĂ« 1 qershor tĂ« vitit 1850, nĂ« fshatin FrashĂ«r tĂ« PĂ«rmetit. Ka vdekur mĂ« 18 qershor 1904, nĂ« Stamboll. Ai ishte rilindas i shquar, dijetar i madh, shkrimtar, publicist dhe ideologu kryesor i LĂ«vizjes KombĂ«tare Shqiptare. NĂ« literaturĂ«n e huaj Ă«shtĂ« i njohur me emrin Shemseddin Sami. Lindi nĂ« FrashĂ«r tĂ« PĂ«rmetit mĂ« 1 qershor 1850. Ishte njĂ« nga djemtĂ« e Halit bej Dakollarit. MĂ«simet e para i mori nĂ« fshatin e lindjes. MĂ« 1865 sĂ« bashku me pesĂ« vĂ«llezĂ«rit e tij dhe dy motrat u vendos nĂ« JaninĂ«. KĂ«tu sĂ« bashku me vĂ«llanĂ«, Naimin, Sami FrashĂ«ri kreu shkollĂ«n e mesme greke “Zosimea”, ku pĂ«rveç kulturĂ«s sĂ« pĂ«rgjithshme, pĂ«rvetĂ«soi krahas greqishtes sĂ« re e tĂ« vjetĂ«r edhe gjuhĂ«n latine si dhe gjuhĂ«n frĂ«nge dhe atĂ« italiane. NĂ« TetovĂ«, nga Mahmut Efendiu (Kalkendelenli Mahmut Efendi), mĂ«soi arabisht, persisht dhe turqisht . MĂ« 1872 u vendos nĂ« Stamboll ku zhvilloi njĂ« veprimtari tĂ« gjerĂ« patriotike pĂ«r çlirimin dhe bashkimin kombĂ«tar tĂ« popullit shqiptar dhe bashkĂ«punoi me pĂ«rfaqĂ«suesit mĂ« pĂ«rparimtarĂ« tĂ« lĂ«vizjes demokratike-borgjeze turke. Ishte njĂ« ndĂ«r organizatorĂ«t kryesorĂ« tĂ« “Komitetit Qendror pĂ«r mbrojtjen e tĂ« drejtave tĂ« kombĂ«sisĂ« shqiptare” dhe me themelimin e “ShoqĂ«risĂ« sĂ« tĂ« shtypurit me shkronja shqip” (1879) u zgjodh kryetar i saj. Samiu drejtoi revistat e para nĂ« gjuhĂ«n shqipe “Drita” dhe pastaj “Dituria” (Stamboll, 1884-85) ku shkroi njĂ« numĂ«r tĂ« madh artikujsh. PĂ«r nevojat e shkollĂ«s shqipe hartoi librat “Abetare e gjuhĂ«s shqipe” (1886), “Shkronjtore e gjuhĂ«s shqipe” (gramatika, 1886) dhe “ShkronjĂ«â€ (Gjeografia, 1888) nĂ« gjuhĂ«n shqipe. Nga veprat mĂ« tĂ« shquara tĂ« kĂ«tij mendimtari tĂ« shquar, patriot, demokrat dhe iluminist Ă«shtĂ« “ShqipĂ«ria ç’ka qenĂ«, ç’ështĂ« e ç’do tĂ« bĂ«het”, botuar mĂ« 1899 pa emĂ«r autori nĂ« Bukuresht. Ky traktat u bĂ« manifesti i Rilindjes KombĂ«tare Shqiptare, vepra qĂ« sintetizoi programin e lĂ«vizjes, strategjinĂ« dhe taktikĂ«n e saj. NĂ« tĂ« u shprehĂ«n idealet demokratike tĂ« zhvillimit politik e shoqĂ«ror tĂ« vendit, tĂ« zhvillimit tĂ« arsimit, tĂ« kulturĂ«s e tĂ« shkencĂ«s. Sami FrashĂ«ri hartoi dhe njĂ« fjalor tĂ« gjuhĂ«s shqipe i cili mbeti i pabotuar. Gjithashtu ai la nĂ« dorĂ«shkrim njĂ« pĂ«rmbledhje kĂ«ngĂ«sh popullore shqiptare. Çështjen shqiptare Sami FrashĂ«ri e mbrojti edhe nĂ« organet e ndryshme tĂ« shtypit qĂ« drejtoi, sidomos nĂ« gazetĂ«n turke “Terxhuman-i Shark”. Sami FrashĂ«ri Ă«shtĂ« autor i 57 veprave nĂ« gjuhĂ«n shqipe, turke dhe arabe duke pĂ«rfshirĂ« kĂ«tu edhe revistat e gazetat qĂ« i drejtoi duke botuar vetĂ« nĂ« to. Çështjen shqiptare dhe historinĂ« e popullit shqiptar Sami FrashĂ«ri i trajton edhe nĂ« veprat nĂ« gjuhĂ«n turke e sidomos nĂ« artikujt e botuar nĂ« shtypin e kohĂ«s, si edhe nĂ« veprat letrare me motive nga jeta shqiptare. Si dijetar i madh Sami FrashĂ«ri dha kontributin e tij tĂ« vyer nĂ« disa fusha tĂ« shkencĂ«s ku u dallua si pĂ«rfaqĂ«sues i mendimit tĂ« pĂ«rparuar materialist, jo vetĂ«m pĂ«r ShqipĂ«rinĂ«, por edhe pĂ«r vendet e Lindjes. ËshtĂ« autor i fjalorit normativ tĂ« gjuhĂ«s turke (Kamus-i tĂŒrki, 1901) i cili ruan vlerĂ«n e vet tĂ« madhe edhe nĂ« ditĂ«t e sotme. Fjalori “Kamus-i tĂŒrki” pĂ«rmban mbi 40 mijĂ« fjalĂ« e shprehje gjuhĂ«sore dhe Ă«shtĂ« pajisur me njĂ« parathĂ«nie tĂ« gjatĂ« tĂ« shkruar nga vetĂ« Samiu ku parashtron parimet e tij mbi fjalorin e njĂ« gjuhe letrare. Samiu Ă«shtĂ« edhe autor i disa fjalorĂ«ve dygjuhĂ«sh frĂ«ngjisht-turqisht 1882); turqisht-frĂ«ngjisht 1885); arabisht-turqisht (Kamus-i arabi). Vepra madhore e Sami FrashĂ«ri nĂ« gjuhĂ«n turke Ă«shtĂ« Enciklopedia e tij “Kamus-ul alĂąm” (1900) nĂ« 6 vĂ«llime, ku Samiu u jep njĂ« vend tĂ«dukshĂ«m botĂ«s shqiptare, figurave tĂ« rĂ«ndĂ«sishme qĂ« ka nxjerrĂ« populli shqiptar gjatĂ« historisĂ« sĂ« tij. NĂ« enciklopedinĂ« e Samiut gjenden njoftime pĂ«r institucionet shtetĂ«rore, arsimore, fetare etj., si edhe tĂ« dhĂ«na gjeografike jo vetĂ«m pĂ«r qytetet dhe qendrat administrative mĂ« tĂ« rĂ«ndĂ«sishme tĂ« ShqipĂ«risĂ«, por edhe pĂ«r fshatrat mĂ« tĂ« njohura. Si shkrimtar Sami FrashĂ«ri shkroi nĂ« gjuhĂ«n turke drama e romane. Vepra mĂ« e rĂ«ndĂ«sishme tregimtare Sami FrashĂ«ri “Besa”, e botuar mĂ« 1875 (?) e ka marrĂ« subjektin nga jeta shqiptare. Ajo u shfaq nĂ« teatrin perandorak nĂ« Stamboll mĂ« 1874, njĂ« vit para se tĂ« botohej. PĂ«r popullarizimin e dijeve shkencore shkroj disa libra dhe broshura, tĂ« ciat i pĂ«rmblodhi nĂ« “BibliotekĂ«n e xhepit”, hartoi tekste tĂ« ndryshme, botoi antologji me pjesĂ« tĂ« zgjedhura nga letĂ«rsia botĂ«rore dhe kryesisht orientale, ai la nĂ« dorĂ«shkrim 11 vepra kryesisht nga fusha e gjuhĂ«sisĂ« dhe e letĂ«rsisĂ«. Sami FrashĂ«ri ishte edhe njĂ« gazetar i talentuar. Ai ka bashkĂ«punuar me shkrime dhe ka qenĂ« redaktor dhe kryeredaktor nĂ« disa gazeta si psh: “” (“MĂ«ngjezi” 1876), ku pĂ«r njĂ« kohĂ« ishte kryeredaktor, (“Java”) etj. NĂ« punĂ«n krijuese tĂ« Sami FrashĂ«ri njĂ« vend tĂ« rĂ«ndĂ«sishĂ«m zĂ«nĂ« edhe pĂ«rkthimet, e kryesisht ato nga frĂ«ngjishtja. Ai shquhej pĂ«r kulturĂ«n e tij tĂ« gjerĂ« nĂ« shumĂ« fusha. Biblioteka personale e tij kishte 20,000 vĂ«llime. PĂ«r veprimtarinĂ« patriotike edhe pĂ«r frymĂ«n pĂ«rparimtare qĂ« pĂ«rshkon veprat e tij Porta e LartĂ« e ndoqi dhe e persekutoi Sami FrashĂ«rin, duke e internuar e izoluar. Vitet e fundit atij i qe ndaluar tĂ« dilte nga shtĂ«pia. Atdhetari i shquar vdiq nĂ« Stamboll. Titujt e veprave: Gjave (1876) ShqipĂ«ria çŽka qenĂ«, çŽështĂ« e çŽdo tĂ« bĂ«het (1899) [2] Besa dramĂ« (osmanisht) [2] Kamus-i Turki fjalor (osmanisht- Kamus al alam enciklopedia e parĂ« osmane e gjeografisĂ« dhe historisĂ«.[2] Kamus-i Fransevi, 1882 Fjalor osmanisht-frĂ«ngjisht Kamus-i Fransevi, 1885 Fjalor osmanisht-frĂ«ngjisht Kamus-i Arabi, Fjalor arabisht-osmanisht Dheu ËshtĂ« Flori[2] Dashuria e Talatit pĂ«r Fitneten Himmetu-l-Himam fi neshri-l-Islam SAMI FRASHËRI (1850 – 1904) FIGURA MË E SPIKATUR E RILINDJES KOMBËTARE SHQIPTARE NGA EDITORI 7 JANAR, 2023 12 MINUTA PËR TË LEXUAR 2 COMMENTS NjĂ« historiografi e Sami FrashĂ«rit, e pĂ«rkthyer nga gjuha turke SAMI FRASHËRI (1850 – 1904) FIGURA MË E SPIKATUR E RILINDJES KOMBËTARE SHQIPTARE DHE HISTORISË MODERNE TURKE Shemsettin Sami FrashĂ«ri, i njohur ndĂ«r shqiptarĂ«t si Sami Bej FrashĂ«ri, ka qenĂ« dhe mbetet njĂ« nga figurat mĂ« tĂ« spikatura jo vetĂ«m tĂ« Rilindjes KombĂ«tare Shqiptare, por edhe tĂ« vetĂ« historisĂ« moderne turke. Me veprat e tij madhore: /Kamus’i Fransevi (1882-1905, fjalor frengjisht – turqisht), Kamus’i Fransevi (1885, fjalor turqisht – frengjisht), Kamus’ul Alam (6 vĂ«llime, 1889 – 1898, enciklopedi e pĂ«rgjithshme), Kamus’i Arabi (1898, fjalor arabisht – turqisht, i papĂ«rfunduar), Kamus’i Turki (2 vĂ«llime, 1899 – 1900), / Sami FrashĂ«ri, si shkrimtar dhe akademik, zuri njĂ« vend tĂ« patjetĂ«rsuar nĂ« historinĂ« e kohĂ«s ku ai jetoi dhe punoi. NĂ« vijim pashtriku.org boton njĂ« historiografi tĂ« Sami FrashĂ«rit, tĂ« pĂ«rkthyer nga gjuha turke. ( * ) PĂ«rgatitĂ«s enciklopedish, fjalorĂ«sh dhe shkrimtar turk me origjinĂ« shqiptare. Ky Ă«shtĂ« shkrimtari i romanit tĂ« parĂ« tĂ« shkruajtur me shkronjat truke “Taashuk-i Talat dhe Fitnat (1872)”, i enciklopedisĂ« sĂ« parĂ« turke “Kamus-ul Alam (1889-1898) dhe i fjalorit tĂ« parĂ« [nĂ« kuptimin e plotĂ« tĂ« fjalĂ«s] modern turqisht “Kamus-i Turki (1901). Gjithashtu ka shkruar edhe fjalorĂ«t “Kamus-i Fransevi” frengjisht dhe “Kamus-i Arabi” arabisht. SĂ« bashku me vĂ«llain e tij tĂ« madh Abdyl FrashĂ«rin, kanĂ« bĂ«rĂ« alfabetin e parĂ« tĂ« gjuhĂ«s shqipe duke pĂ«rdorur shkronjat latine dhe ato greke nĂ« 1879. Kurse nĂ« 1886 ka shkruar njĂ« libĂ«r mbi gramatikĂ«n e gjuhĂ«s shqipe. VĂ«llai i tij, Naim FrashĂ«ri, pranohet si themeluesi i poezisĂ« shqiptare. NjĂ«kohĂ«shit (Shemsettin Sami) Ă«shtĂ« edhe babai i Ali Sami Jen, themeluesi i klubit sportiv Galatasaray. Ka lindur nĂ« vitin 1850 nĂ« ShqipĂ«rinĂ« jugore, nĂ« njĂ« fshat tĂ« quajtur FrashĂ«r tĂ« rrethit tĂ« Beratit. Ai Ă«shtĂ« djali i dytĂ« nga gjashtĂ« fĂ«mijĂ«t e Halit’it (i ati) tĂ« familjes FrashĂ«ri. Kurse dy prej fĂ«mijĂ«ve tĂ« tjerĂ«, Naimi dhe Abduli kanĂ« luajtur njĂ« rol shumĂ« tĂ« rĂ«ndĂ«sishĂ«m nĂ« historinĂ« e ShqipĂ«risĂ«. Arsimin e mesĂ«m e ka mbaruar nĂ« shkollĂ«n e mesme Zosimea nĂ« JaninĂ«, e cila ndodhet nĂ« GreqinĂ« e sotme. Krahas greqishtes sĂ« vjetĂ«r (dhe te re), frengjistes dhe italishtes, ai mĂ«soi edhe turqisht, arabisht dhe persisht. MeqenĂ«se familja e tij ishte e besimit bektashi, ai zgjodhi tĂ« ndiqte rrugĂ«n e tyre. Ka punuar njĂ« kohĂ« si sekretar (shkruajtĂ«s i letrave) i guvernatorit nĂ« JaninĂ«. NĂ« 1871 shkoi nĂ« Stamboll dhe filloi tĂ« punojĂ« nĂ« njĂ« shtypshkronjĂ«. GjatĂ« kĂ«saj kohe gjithashtu u mor me botimin (pjesĂ«-pjesĂ«) e romaneve “Taashuk-i Talat dhe Fitnat (1872-1873)”. Ka punuar edhe nĂ« gazetat “Siraxh” dhe “Hadika” te Ebuzzija Teufik’it. KĂ«to gazeta mĂ« vonĂ« u mbyllĂ«n meqĂ«nĂ«se filluan tĂ« shkruanin kundĂ«r osmanllinjve tĂ« rinj. Pas famĂ«s qĂ« fitoi me shfaqjen e tragjedisĂ« “Majori Plak” tĂ« pĂ«rkthyer nga frengjishtja nĂ« 1874, shkruajti dhe vuri nĂ« skenĂ« shfaqjen “Besa”, e cila trajtonte problemet e ShqipĂ«risĂ« sĂ« asaj kohe. NĂ« 1874 u dĂ«rgua nĂ« Trablusgarp pĂ«r tĂ« drejtuar punimet nĂ« gazetĂ«n e vilajetit. Shemsettini qĂ«ndroi atje, nĂ«ntĂ« muaj. PĂ«rpara kĂ«saj detyre ai udhĂ«toi pĂ«r nĂ« Itali. Me t’u kthyer nĂ« Stamboll nĂ« 1876 sĂ« bashku me Mihran Efendi Nakashjan filluan tĂ« botonin gazetĂ«n “Sabah”. Kjo gazetĂ« fitoi njĂ« popullaritet tĂ« madh nĂ« njĂ« kohĂ« tĂ« shkurtĂ«r dhe u arrit tĂ« botohej me tirazh shumĂ« tĂ« madh, gjĂ« qĂ« nuk ishte parĂ«, deri nĂ« atĂ« kohĂ«, nĂ« shtypin turk. NĂ« 1877 qĂ«ndroi pĂ«r njĂ« kohĂ« nĂ« Rodos dhe punoi si mbajtĂ«s i vulave tĂ« guvernatorit. Pas kthimit, shkrimin e tij “Shundan Bundan” [Nga kĂ«tu pĂ«r atje] qĂ« shkruante tek gazeta Sabah e vazhdoi tek gazeta Tercuman’i Shark. GjatĂ« kĂ«saj kohe u mor shumĂ« edhe me çështjet e ShqipĂ«risĂ«. Nga njĂ«ri krah pĂ«rkrahte “LĂ«vizja pĂ«r Bashkimin Shqiptar” tĂ« drejtuar nga vĂ«llai i tij Abduli, nga krahu tjetĂ«r dilte kundĂ«r ndarjes sĂ« ShqipĂ«risĂ« nga Shteti Osman. NĂ« 1880 me urdhĂ«r tĂ« Sulltan Abdulhamid’it u thirr nĂ« pallat dhe filloi punĂ«n nĂ« Komisionin e Kontrollit Ushtarak si sekretar. KĂ«tĂ« punĂ« e vazhdoi deri nĂ« fund tĂ« jetĂ«s sĂ« tij dhe nga pĂ«rfitimet ekonomike qĂ« mori kĂ«tu, pati mĂ« shumĂ« kohĂ« dhe mundĂ«si pĂ«r t’iu kushtuar edhe mĂ« shumĂ« librave tĂ« tij. GjatĂ« kĂ«tyre viteve pĂ«rktheu librin “Robinson Kruzo” tĂ« Daniel Defoe’s dhe librin “TĂ« mjerĂ«t” tĂ« Viktor Hygo’s. NĂ« vitet 1882-1883 botoi veprĂ«n e tij tĂ« madhe tĂ« parĂ« “Kamus-i Fransevi” (fjalor frengjisht-turqisht) dhe nĂ« 1885 njĂ« pjesĂ« tĂ« po kĂ«saj vepre nĂ« turqisht-frengjisht. Si rezultat i kĂ«saj vepre, Sulltan Abdulhamid’i e dekoroi atĂ« me medaljen e nderit. Duke filluar nga viti 1889 dhe pĂ«r nĂ«ntĂ« vjet shkruajti (vetĂ«) dhe botoi enciklopedinĂ« “Kamus-ul Alam” pas sĂ« cilĂ«s u bĂ« edhe njĂ« nga shkrimtarĂ«t mĂ« me zĂ« nĂ« Turqi. Akoma pa e pĂ«rfunduar “Kamus-ul Alam” nĂ« 1896-1897 botoi pjesĂ«-pjesĂ« fjalorin me tĂ« gjerĂ« arabisht-turqisht. Arriti tĂ« botojĂ« vetĂ«m 504 faqe deri tek shkronja “xhim”. NĂ« 1898 pas rregullimeve qĂ« i bĂ«ri Shemsettin Sami, u botuan nĂ«pĂ«r gazeta njĂ« seri artikujsh. NĂ« 1899 filloi tĂ« shkruaj fjalorin e parĂ« turqisht-turqshit “Kamus-i Turki” sipas parimeve moderne tĂ« asaj kohe. NĂ« 1901 pasi e botoi kĂ«tĂ« vepĂ«r tĂ« madhe, ia dedikoi veten plotĂ«sisht kĂ«rkimeve mbi gjuhĂ«n turke. NĂ« 1902 pĂ«rgatiti pĂ«rkthimin e “Kutadgu Bilik” dhe nĂ« 1903 tĂ« “Orhun Abideleri”. Ai ndĂ«rroi jetĂ« nĂ« shtĂ«pinĂ« e tij nĂ« Erenköy, akoma pa e mbaruar veprĂ«n e tij “Ortaçağ Kipçakçası” (Kipçak, Ă«shtĂ« njĂ« fis turk qĂ« gjatĂ« shekujve XI-XV ka jetuar nĂ« brigjet e Detit tĂ« Zi, kurse nĂ« ditĂ«t e sotme jetojnĂ« nĂ« Egjipt dhe Siri). Edhe pse me origjinĂ« shqiptare dhe i interesuar drejtpĂ«rsĂ«drejti me çështjet e ShqipĂ«risĂ«, ka mbrojtur pĂ«rherĂ« modernizimin e shtetit Osman dhe ka theksuar shumĂ« rĂ«ndĂ«sinĂ« e turqishtes si gjuhĂ« e pĂ«rbashkĂ«t e perandorisĂ«. PĂ«r studimin e turqishtes, modernizimin dhe mĂ«simin e saj nĂ« fusha tĂ« ndryshme, jo vetĂ«m nĂ« kohĂ«n e Shemsettin Samiut, por nĂ« tĂ« gjitha kohĂ«rat kanĂ« qenĂ« tĂ« pakĂ«t personat si ai. Fjalori turqisht-turqisht “Kamus-i Turki” Ă«shtĂ« shkruajtur me turqishten osmane dhe pĂ«rbĂ«het nga tre gjuhe (turqisht, arabisht, persisht). FjalĂ«ve arabisht dhe persisht, ashtu si edhe nĂ« fjalorĂ«t e vjetĂ«r, i Ă«shtĂ« kushtuar njĂ« kujdes i veçantĂ« nĂ« pĂ«rdorimin e tyre nĂ« gjuhĂ«n e pĂ«rditshme. KĂ«tyre fjalĂ«ve nuk u Ă«shtĂ« dhĂ«nĂ« kuptimi i tyre i vĂ«rtetĂ«, por kuptimi sipas gjuhĂ«s sĂ« pĂ«rdorur turke. Gjithashtu i Ă«shtĂ« kushtuar kujdes i veçantĂ« edhe fjalĂ«ve tĂ« huazuara nga gjuhĂ«t perĂ«ndimore. Por ajo qĂ« Ă«shtĂ« mĂ« e rĂ«ndĂ«sishmja Ă«shtĂ« se kujdesi mĂ« i veçantĂ« i Ă«shtĂ« kushtuar turqishtes (shtylla kurrizore e osmanishtes) dhe etimologjisĂ« sĂ« saj. Shemsettin Sami ka mbrojtur pĂ«rherĂ« çështjen e thjeshtimit dhe turqizimit tĂ« gjuhĂ«s, prandaj pĂ«r kĂ«tĂ«, shumĂ« herĂ« ka kĂ«rkuar qĂ« nĂ«se nevojitet t’i kthehet pĂ«rseri burimeve tĂ« turqishtes sĂ« vjetĂ«r (madje edhe tĂ« turqishtes sĂ« lindjes [Çağatayca]). Libri “ShqipĂ«ria çfarĂ« ishte, çfarĂ« Ă«shtĂ«, çfarĂ« do tĂ« bĂ«het” pishtari i Rilindjes KombĂ«tare, i pĂ«rket Shemsettin Samiut. Duke iu mbĂ«shtetur kĂ«saj vepre, ky bashkĂ« me Naimin dhe Abdulin quhen si kokat e mendjes kombĂ«tare shqiptare. NĂ« kryeqytetin e ShqipĂ«risĂ«, TiranĂ«, nĂ« njĂ«rin prej shesheve tĂ« tij, gjendet edhe busti i Samiut. Libri “ShqipĂ«ria çfarĂ« ishte, çfarĂ« Ă«shtĂ«, çfarĂ« do tĂ« bĂ«het” pĂ«r herĂ« tĂ« parĂ« nĂ« 1899 u shkruajt nĂ« gjuhĂ«n shqipe (pa emrin e autorit). MĂ« vonĂ« u botua nĂ« frengjisht dhe nĂ« 1904 pas vdekjes sĂ« Shemsettin Samit ky libĂ«r u botua nĂ« Sofje (bashkĂ« me emrin e tij si autor) i pĂ«rkthyer nga gjuha shqipe nĂ« turqisht fjalĂ« pĂ«r fjalĂ«. HistorianĂ«t turq, nĂ« pĂ«rgjithĂ«si nuk e pranojnĂ« kĂ«tĂ« si vepĂ«r tĂ« Shemsettin Samit, por kĂ«tĂ« ngjarje e vlerĂ«sojnĂ« si njĂ« pĂ«rpjekje e tij pĂ«r tĂ« rritur edhe mĂ« shumĂ« famĂ«n e tij nĂ« Rilindjen KombĂ«tare (shqiptare). Duke marrĂ« parasysh interesin e madh qĂ« ka treguar Shemsettin Samiu nĂ« çështjet turke dhe ato osmane, mendohet se kjo e vĂ«rteton nĂ« njĂ« farĂ« mĂ«nyre kĂ«tĂ« mendim. PĂ«rkundĂ«r kĂ«saj nuk ka asnjĂ« pikĂ« dyshimi pĂ«r autorĂ«sinĂ« e tij nĂ« veprat e tij shqipe. Romani “Taashuk-i Talat dhe Fitnat” i Shemsettin Samit qĂ« nga 1872 filloi tĂ« botohej pjesĂ« – pjesĂ« nĂ« gazetĂ«n “Hadika”. Dhe nĂ« verĂ«n e vitit 1873 pĂ«rfundoi botimi i tij. Ky roman qĂ« tregon pĂ«r dashurinĂ« e Talat’it me Fitnat’it, nĂ« letĂ«rsinĂ« turke vlerĂ«sohet si romani i parĂ« turqisht. Vepra e Shemsettin Samit (romani) i shkruar me shkronja turke, Ă«shtĂ« njĂ« çështje qĂ« nuk Ă«shtĂ« vĂ«rtetuar plotĂ«sisht nĂ«se ky Ă«shtĂ« romani i parĂ« ose jo. Por, pĂ«r nga popullariteti qĂ« ka fituar, ky Ă«shtĂ« padyshim romani i parĂ«. V e p r a t – Roman Taashuk-i Talat dhe Fitnat (1873) – TeatĂ«r Besa (1874) Sejdi Jahja (1875) Gave (1876) Mezalim-i Endulus (nuk Ă«shtĂ« botuar) Vixhdan (nuk Ă«shtĂ« botuar) – PĂ«rkthime Florian, GalatĂ©e (1773) Dumanoir & d’Ennery – Majori Plak (1874) Daniel Defoe – Robinson Kruzo Viktor Hygo – TĂ« mjerĂ«t (1880, mungon vĂ«llimi i fundit) Ali bin Ebi Talib – Esh’ar-i Muntehabe (1900, pĂ«rkthime nga Divan’i i Ali bin Ebu Talib) – Fjalor dhe Enciklopedi Kamus-i Fransevi (1882-1905, fjalor frengjisht-turqisht) Kamus-i Fransevi (1885, fjalor turqisht-frengjisht) Kamus-ul Alam (6 vĂ«llime, 1889-1898, enciklopedi e pĂ«rgjithshme) Kamus-i Arabi (1898, fjalor arabisht-turqisht, i papĂ«rfunduar) Kamus-i Turki (2 vĂ«llime, 1899-1900) – Librat e gramatikĂ«s (gjuhĂ«sore) Usul-i Tenkit dhe Tertib (1886) Nev’usul Sarf-i Turki (1891, gramatika moderne turqisht) Elif-ba Turki (1898, libĂ«r pĂ«r mĂ«simin e arabishtes, sipas metodĂ«s sĂ« re] Usul-i Xhedid-i Kauaid-i Arabije (1910, libĂ«r pĂ«r mĂ«simin e arabishtes, sipas metodĂ«s sĂ« re) Tatbikat-i Arabije (1911) PĂ«rveç kĂ«tyreve, ka shkruajtur edhe libra tĂ« vegjĂ«l mbi astronominĂ«, gjeologjinĂ«, historia e Islamit, antropologjinĂ«, gratĂ«, mitologjinĂ«, gramatikĂ«n. Ka mbledhur anekdoda nĂ« njĂ« botim me dy vĂ«llime “Letaif”. Ka mbledhur fjalĂ« tĂ« urta nĂ« njĂ« botim me katĂ«r vĂ«llime “Emsal”. Ka botuar pĂ«r ciklet shkollore alfabete dhe libra leximi. NjĂ«kohĂ«sisht ka botuar edhe disa vepra nĂ« shqip sĂ« bashku me librin e gramatikĂ«s “Abetarja e ShkronjĂ«torja”. ____________ *) E pĂ«rktheu dhe e pĂ«rshtati nĂ« shqip: Andi Kallushi, 07. 08. 2010 Burimet: – Shkrimi mĂ« me vlerĂ« i shkruar pĂ«r Shemsettin Samin Ă«shtĂ« bĂ«rĂ« nga Prof. Dr. Ömer Faruk Akun dhe kjo Ă«shtĂ« botuar nga Alfa Yayınları Istanbul (1998). – Islam Ansiklopedisi, M.E.B. vĂ«llimi i 11’tĂ«, faqet 411-422. http://www.turkceciler.com/semsettin_sami.html *** NjĂ« pĂ«rgjigjie pĂ«r mohuesit e pellazgĂ«ve PELLAZGËT KANË FOLUR KËTË GJUHË QË FLASIM NE SOT, KA THËNË SAMI FRASHËRI “Pa dyshim PellazgĂ«t janĂ« kombi mĂ« i vjetĂ«r arian i EuropĂ«s. Ka shumĂ« fakte dhe shumĂ« rrĂ«fime qĂ« na tregojnĂ« se PellazgĂ«t qĂ« ne na duken si njĂ« pĂ«rrallĂ« pĂ«r faktin qĂ« janĂ« njĂ« komb shumĂ« i lashtĂ«, kanĂ« folur kĂ«tĂ« gjuhĂ« qĂ« flasim edhe ne sot e kĂ«saj dite. Emrat e perĂ«ndive qĂ« PellazgĂ«t u faleshin, i ka huazuar mitologjia e grekĂ«ve dhe romakĂ«ve, por edhe shumĂ« fjalĂ« tĂ« tjera qĂ« historia i ka ruajtur si emra vendesh etj,.. duken qĂ« janĂ« fjalĂ« thjeshtĂ« shqip edhe na tregojnĂ« qĂ« PellazgĂ«t kanĂ« folur mijra vjet mĂ« parĂ« tĂ« njĂ«jtĂ«n gjuhĂ« qĂ« flasim edhe ne sot, pothuajse pa ndryshime, ose me aq pak ndryshime saqĂ« po tĂ« dilte ndonjĂ« pellazg do tĂ« mund tĂ« flisnim me tĂ« si flet njĂ« gegĂ« me njĂ« toskĂ«. ” – kĂ«shtu ka shkruar Sami FrashĂ«ri nĂ« librin “ShqipĂ«ria ç’ka qenĂ«, ç’ështĂ« e ç’do tĂ« bĂ«het”. NĂ« vazhdim lexoni njĂ« fragment tĂ« shkĂ«putur nga ky libĂ«r: “Emrat e perĂ«ndive qĂ« PellazgĂ«t u faleshin, i ka huazuar mitologjia e grekĂ«ve dhe romakĂ«ve, por edhe shumĂ« fjalĂ« tĂ« tjera qĂ« historia i ka ruajtur si emra vendesh etj,.. duken qĂ« janĂ« fjalĂ« thjeshtĂ« shqip edhe na tregojnĂ« qĂ« PellazgĂ«t kanĂ« folur mijra vjet mĂ« parĂ« tĂ« njĂ«jtĂ«n gjuhĂ« qĂ« flasim edhe ne sot, pothuajse pa ndryshime, ose me aq pak ndryshime saqĂ« po tĂ« dilte ndonjĂ« pellazg do tĂ« mund tĂ« flisnim me tĂ« si flet njĂ« gegĂ« me njĂ« toskĂ«. ShqiptarĂ«t flasin njĂ« nga mĂ« tĂ« vjetra e mĂ« tĂ« bukura gjuhĂ« tĂ« dheut. GjuhĂ«t qĂ« kanĂ« qĂ«nĂ« tĂ« ngjashme dhe bashkĂ«kohĂ«se me gjuhĂ«n shqipe janĂ« zhdukur prej mijĂ«ra vjetĂ«sh, dhe nuk fliten mĂ« nĂ« asnjĂ« vend tĂ« botĂ«s. NĂ« vendin e tyre fliten gjuhĂ«t qĂ« rrjedhin prej tyre. Shqipja si gjuhĂ« Ă«shtĂ« e ngjashme me greqishten e vjetĂ«r, me latinishten, me sanskritishten gjuhĂ« e vjetĂ«r e IndisĂ«, me zendishten gjuhĂ« e PersisĂ« sĂ« vjetĂ«r, me keltishten, me teutonishten etj. Por kĂ«to gjuhĂ« qĂ« numĂ«ruam mĂ« sipĂ«r janĂ« me tĂ« reja se gjuha shqipe dhe kanĂ« mijĂ«ra vjet qĂ« nuk fliten mĂ«, dhe rrojnĂ« tĂ« shkruara vetĂ«m nĂ« faqet e disa librave shumĂ« tĂ« vjetĂ«r. KĂ«to gjuhĂ« quhen “gjuhĂ« tĂ« vdekura”, dhe shqipja, gjuha jonĂ« qĂ« Ă«shtĂ« mĂ« e vjetĂ«r nga ato Ă«shtĂ« e gjallĂ« dhe flitet edhe sot si nĂ« kohĂ«n e PellazgĂ«ve. Pa dyshim PellazgĂ«t janĂ« kombi mĂ« i vjetĂ«r arian i EuropĂ«s. Ka shumĂ« fakte dhe shumĂ« rrĂ«fime qĂ« na tregojnĂ« se PellazgĂ«t qĂ« ne na duken si njĂ« pĂ«rrallĂ« pĂ«r faktin qĂ« janĂ« njĂ« komb shumĂ« i lashtĂ«, kanĂ« folur kĂ«tĂ« gjuhĂ« qĂ« flasim edhe ne sot e kĂ«saj dite. Emrat e perĂ«ndive qĂ« PellazgĂ«t u faleshin, i ka huazuar mitologjia e grekĂ«ve dhe romakĂ«ve, por edhe shumĂ« fjalĂ« tĂ« tjera qĂ« historia i ka ruajtur si emra vendesh etj,.. duken qĂ« janĂ« fjalĂ« thjeshtĂ« shqip edhe na tregojnĂ« qĂ« PellazgĂ«t kanĂ« folur mijra vjet mĂ« parĂ« tĂ« njĂ«jtĂ«n gjuhĂ« qĂ« flasim edhe ne sot, pothuajse pa ndryshime, ose me aq pak ndryshime saqĂ« po tĂ« dilte ndonjĂ« pellazg do tĂ« mund tĂ« flisnim me tĂ« si flet njĂ« gegĂ« me njĂ« toskĂ«. *** Gramatika e gjuhĂ«s shqipe, lakimi dhe zgjedhimi, hollĂ«sia e nyjeve, dhe e pĂ«remrave e tĂ« tjera bukuri tĂ« kĂ«saj gjuhe, qĂ« jo vetĂ«m asnjĂ« nga gjuhĂ«t e sotme nuk i ka, por as gjuhĂ«t e vjetra nuk i kanĂ«, na tregojnĂ« qĂ« shqipja Ă«shtĂ« njĂ« gjuhĂ« shumĂ« e vjetĂ«r dhe na vjen nga kohĂ«t e qĂ«motĂ«shme e ruajtur e paprishur dhe e pandryshuar. ShĂ«nja e kombit Ă«shtĂ« gjuha. Çdo komb njihet me anĂ« tĂ« gjuhĂ«s. Ata njerĂ«z qĂ« harrojnĂ« apo nuk flasin mĂ« gjuhĂ«n e tyre, me kalimin e kohĂ«s bĂ«hen qytetarĂ« tĂ« atij kombi qĂ« i flasin gjuhĂ«n. ShumĂ« qytetĂ«rime qĂ« janĂ« zhdukur mos pandehni se vdiqĂ«n ose u vranĂ« tĂ« gjithĂ«, jo, por u pĂ«rzien me kombe tĂ« tjerĂ« dhe morĂ«n gjuhĂ«n e tyre dhe u bĂ«nĂ« pjesĂ« e tyre. KĂ«shtu u zhdukĂ«n Maqedonasit, ThrakĂ«t, Frigasit, dhe shumĂ« popullĂ«si tĂ« tjera qĂ« nuk ishin pellazgĂ« d.m.th. shqiptarĂ« si ne, pra kĂ«to popullĂ«si sot nuk janĂ« por u zhukĂ«n dhe u harruan sepse humbĂ«n gjuhĂ«n e tyre. Por shqiptarĂ«t e atij vendi qĂ« sot quhet ShqipĂ«ri e kanĂ« ruajtur fort mirĂ« gjuhĂ«n e tyre, dhe kĂ«shtu edhe sot nĂ« kĂ«tĂ« vend flitet gjuha e PellazgĂ«ve tĂ« lashtĂ«. – Si kanĂ« mundur shqiptarĂ«t tĂ« ruajnĂ« gjuhĂ«n e tyre tĂ« plotĂ« e tĂ« paprishur pĂ«r njĂ« kohĂ« kaq tĂ« madhe? – Si ka mundĂ«si qĂ« gjuha shqipe nuk Ă«shtĂ« prishur dhe nuk Ă«shtĂ« ndryshuar edhe pse nuk ka pasur shkronja dhe libra, dhe duke mos qĂ«nĂ« e shkruar dhe duke mos e mĂ«suar nĂ«pĂ«r shkolla, kur gjuhĂ« tĂ« shkruara dhe tĂ« krijuara me kujdes tĂ« madh janĂ« prishur aq shumĂ« sa sot quhen gjuhĂ« tĂ« tjera? PĂ«rgjigja e kĂ«tyre pyetjeve Ă«shtĂ« fare e lehtĂ«: ShqiptarĂ«t e kanĂ« mbajtur gjuhĂ«n dhe kombin e tyre jo me shkronja, jo me dituri dhe sa me qytetĂ«rim, por vetĂ«m me pastĂ«rti, duke qĂ«nĂ« gjithmonĂ« vetĂ«m dhe duke mos u pĂ«rzjerĂ« me tĂ« tjerĂ«, dhe duke mos futur tĂ« huaj nĂ« vendin e tyre. TĂ« qĂ«ndruarit larg nga e gjithĂ« bota, nga dituritĂ«, nga tregĂ«tia me njĂ« fjalĂ« tĂ« jetuarit nĂ«pĂ«r male, u ka ruajtur shqiptarĂ«ve kombin dhe gjuhĂ«n. Se pĂ«rse shqiptarĂ«t nuk kanĂ« menduar tĂ« shkruajnĂ« gjuhĂ«n e tyre, kjo Ă«shtĂ« njĂ« çudi e madhe. Nuk flasim pĂ«r ato fise tĂ« vegjĂ«l dhe tĂ« shpĂ«rndarĂ« tĂ« PellazgĂ«ve dhe tĂ« IlirĂ«ve tĂ« vjetĂ«r, sepse ata duke jetuar nĂ«pĂ«r male nuk kishin nevojç qĂ« tĂ« shkruanin dhe as nuk u vinte ndĂ«r ment njĂ« gjĂ« e tillĂ«. Por Maqedonasit qĂ« kishin njĂ« mbretĂ«ri tĂ« sofistikuar, ashtu edhe mbretĂ«ria e Pirros nĂ« Epir dhe e TeutĂ«s nĂ« Iliri pĂ«rse nuk patĂ«n nevojĂ« qĂ« tĂ« shkruajnĂ« gjuhĂ«n e tyre? Filipi i MaqedonisĂ« qĂ« donte qĂ« tĂ« zgjeronte mbretĂ«rinĂ« e tij dhe tĂ« pushtonte GreqinĂ«, pĂ«rse nuk bĂ«ri tĂ« shkruhej gjuha e tij ashtu si greqishtja? Aleksandri i Madh le tĂ« themi qĂ« nuk pati kohĂ«, por PtolemenjtĂ« qĂ« zgjuan diturinĂ« dhe gjuhĂ«n greke nĂ« Aleksandri, si nuk menduan pĂ«r gjuhĂ«n e tyre qĂ« ti bĂ«nin njĂ« palĂ« shkronja, duke parĂ« tĂ« gjithĂ« kombet e AzisĂ« dhe tĂ« Egjiptit qĂ« shkruanin cilido nĂ« gjuhĂ«n e tij? RomakĂ«t mĂ«sonin filozofinĂ« nĂ« gjuhĂ«n greke, por kishin bĂ«rĂ« shkronja edhe pĂ«r gjuhĂ«n e tyre latinishten, kĂ«shtu qĂ« shumĂ« gjĂ«ra i shkruanin dhe i lexonin nĂ« kĂ«tĂ« gjuhĂ«. Johan George von Hahn (1811-1869), filologu i madh gjerman, ka shkruar shumĂ« tĂ« vĂ«rteta pĂ«r ShqipĂ«rinĂ«, dhe ka gjetur nĂ« njĂ« vend tĂ« ShqipĂ«risĂ« njĂ« gur tĂ« shkruar shqip me disa shkronja tĂ« cilat u ngjajnĂ« shumĂ« shkronjave fiqinishte edhe duken tĂ« marra prej atyre por pa qenĂ« vetĂ« ato. Por kĂ«to shkronja nuk janĂ« parĂ« gjetkĂ«, dhe as dihet qĂ« tĂ« kenĂ« qenĂ« tĂ« pĂ«rdorura nĂ« ShqipĂ«ri. Disa varre dhe tĂ« tjerĂ« gurĂ« tĂ« shkruara me shkronja greke nĂ« AzinĂ« e VogĂ«l afĂ«r AngoresĂ«, si edhe disa tĂ« tjerĂ« tĂ« shkruara me shkronja latine nĂ« Etruri tĂ« ItalisĂ«, gjuha e tĂ« cilĂ«ve (gjuha e shkruar mbi varret dhe gurĂ«t) nuk Ă«shtĂ« as greqisht as latinisht, duken tĂ« jenĂ« shkruar nĂ« gjuhĂ«n shqipe prej Frigasve dhe EtruskĂ«ve tĂ« vjetĂ«r, tĂ« cilĂ«t ishin PellazgĂ« d.m.th. shqiptarĂ«. Kuptohet qĂ« shqiptarĂ«t e vjetĂ«r kanĂ« shkruar gjuhĂ«n e tyre me ato shkronja qĂ« njihnin, kĂ«shtu qĂ« ata shkruanin herĂ« me shkronja arabe, herĂ« me shkronja greke dhe latine. Kjo ka ndodhur sepse shqiptarĂ«t nuk kanĂ« menduar kurrĂ« qĂ« tĂ« pĂ«rgatitnin njĂ« palĂ« shkronja pĂ«r tĂ« shkruar gjuhĂ«n e tyre: dhe gjuha shqipe kishte mbetur deri nĂ« kohĂ«n tonĂ« gjuhĂ« e pashkruar.”

  • Ervis Gega-Dodi njĂ« yll nĂ« botĂ«n e artit, tashmĂš nĂš detyrĂšn: Drejtor i Fondacionit tĂ« nderuar "Villa Musica", nĂš Gjermani. PĂšrgatiti: Dr. Liliana Pere

    Profili i Ervis Gega Dodi Ngritja e paprecedentĂ« e njĂ« artisti shqiptar pĂ«r tĂ« udhĂ«hequr njĂ« institucion tĂ« madh kulturor evropian. Ervis Gega-Dodi, njĂ« figurĂ« e njohur nĂ« botĂ«n e artit, Ă«shtĂ« emĂ«ruar Drejtor i Fondacionit tĂ« nderuar "Villa Musica", fondacionit mĂ« tĂ« madh shtetĂ«ror tĂ« muzikĂ«s nĂ« Gjermani. Ky emĂ«rim shĂ«non njĂ« moment historik unik, pasi ajo Ă«shtĂ« gruaja e parĂ« me origjinĂ« shqiptare qĂ« mban njĂ« pozicion kaq tĂ« lartĂ« nĂ« historinĂ« e Fondacionit. Por si arriti ketu violinistja e talentuar Ervis Gega ? Le ta pershkruajme shkurt udhĂ«timin e saj profesional. Ervis Gega Dodi Ă«shtĂ« njĂ« violiniste e shquar shqiptare. NĂ« vitin 1990, Gega u largua nga ShqipĂ«ria sĂ« bashku me familjen e saj. Studimet e larta pĂ«r violinĂ« i kreu nĂ« LondĂ«r. NĂ« vitin 1996, Ervisi mori diplomĂ«n prestigjioze tĂ« recitalit koncert me çmimin mĂ« tĂ« lartĂ« "Premier Prix" nga Shkolla e MuzikĂ«s dhe DramĂ«s Guildhall. PĂ«r mĂ« shumĂ« se njĂ« dekadĂ«, ajo ka qenĂ« pedagoge nĂ« universitete tĂ« ndryshme tĂ« muzikĂ«s nĂ« Gjermani dhe e angazhuar nĂ« evente solo, duke marrĂ« vlerĂ«sime tĂ« vazhdueshme si nga mediat gjermane ashtu edhe nga ato shqiptare. Aktualisht ĂšshtĂš me banim nĂ« Bon me familjen e saj.Ajo eshte nje familjare model dhe nje nene e urte e shkelqyer. Ervis Gega Ă«shtĂ« violinistja mĂ« e re nĂ« AkademinĂ« e MuzikĂ«s sĂ« DhomĂ«s "Villa Musica", e njohur si pedagoge e nderuar qĂ« nga viti 2006.U nderua me titullin Profesor nĂ« Gjermani nĂ« vitin 2013. Violinistja dhe docentja Ervis Gega Dodi, nderohet me çmim nĂ« Gjermani 2018 - Universiteti-Johannes Gutenberg Mainz nĂ« Gjermani nderoi violinisten dhe docenten Ervis Gega Dodi me çmimin mĂ« tĂ« lartĂ« pĂ«r mĂ«simdhĂ«nĂ«sit e muzikĂ«s. Ambasada e ShqipĂ«risĂ« nĂ« Gjermani, bĂ«n tĂ« ditur se çmimi iu dha Gega Dodit me motivazionin “rezultate tĂ« shquara” nĂ« veprimtarinĂ« mĂ«simdhĂ«nĂ«se tĂ« docentes sĂ« muzikĂ«s me origjinĂ« shqiptare. VeprimtarinĂ« si docente Ervis Gega-Dodi e zhvillon krahas veprimtarisĂ« koncertale nĂ« sallat mĂ« tĂ« shquara koncertale tĂ« GjermanisĂ« dhe jashtĂ« saj. Loja e saj virtuoze nĂ« violinĂ« Ă«shtĂ« vlerĂ«suar gjithashtu me çmime tĂ« larta. NĂ« njĂ« botĂ« ku ekselenca nderohet, Ervis Gega shkĂ«lqen si njĂ« drite talenti artistik. Kontributet e saj nĂ« botĂ«n e muzikĂ«s, si interpretuese dhe edukatore, nĂ«nvizojnĂ« ndikimin e saj tĂ« qĂ«ndrueshĂ«m nĂ« peizazhin kulturor. Teksa luan nĂ« kompleksitetin e identitetit tĂ« saj tĂ« dyfishtĂ« dhe triumfon , Ervis Gega mbetet njĂ« simbol i shpresĂ«s dhe i artit pĂ«r muzikantĂ«t aspirantĂ« kudo. RrugĂ«timi i Ervis GegĂ«s ilustron jo vetĂ«m aftĂ«sinĂ« e saj muzikore, por edhe qĂ«ndrueshmĂ«rinĂ« dhe pĂ«rkushtimin e saj ndaj profesionit si violinist, artiste ekselente ne muziken boterore. Nga lĂ«nia e atdheut pĂ«r tĂ« ndjekur pasionin e saj e deri te njohja ndĂ«rkombĂ«tare si virtuoze, historia e saj magjeps audiencĂ«n me talentin dhe mjeshtĂ«rinĂ« e saj, Ajo qĂ«ndron si njĂ« dĂ«shmi e fuqisĂ« transformuese tĂ« muzikĂ«s dhe shpirtit tĂ« palĂ«kundur tĂ« talentit dhe persosmerise ne ngjitje. Ervis Gega-Dodi, merr njĂ« pozicion Drejtor, kaq tĂ« lartĂ« nĂ« Fondacionin Villa Musica. NĂ« zemĂ«r tĂ« GjermanisĂ«, njĂ« violiniste dhe nje grua e shquar ka marrĂ« drejtimin e njĂ« prej fondacioneve mĂ« prestigjioze muzikore nĂ« vend. EmĂ«rimi i saj i fundit si gruaja e parĂ« nĂ« historinĂ« e Fondacionit qĂ« mban njĂ« pozicion kaq tĂ« shquar shĂ«non njĂ« moment historik. NjĂ« simfoni e ekselencĂ«s E themeluar me njĂ« mision pĂ«r tĂ« nxitur talentet e rinj muzikorĂ« nga tĂ« gjitha anĂ«t e globit, Villa Musica qĂ«ndron si njĂ« drite shprese pĂ«r artistĂ«t e rinj. Me njĂ« formacion vjetor prej 140 koncertesh nĂ«pĂ«r vende tĂ« ndryshme, ky fondacion jo vetĂ«m qĂ« shfaq talente tĂ« jashtĂ«zakonshme, por gjithashtu ofron bursa pĂ«r studentĂ«t e talentuar. PĂ«r mĂ« tepĂ«r, Villa Musica ofron mbĂ«shtetje nĂ« formĂ«n e instrumenteve muzikore tĂ« njohura pĂ«r periudha tĂ« caktuara, duke pasuruar rrugĂ«timin artistik tĂ« muzikantĂ«ve premtues. UdhĂ«heqja e HarmonisĂ« NĂ« kuadĂ«r tĂ« rolit tĂ« saj, zonja Gega-Dodi Ă«shtĂ« pĂ«rfshirĂ« nĂ« mĂ«nyrĂ« tĂ« ndĂ«rlikuar nĂ« Festivalin. Rhrin Vokal si pjesĂ« e detyrave tĂ« saj. Le tĂš mesojme detyrat konkrete aktuale te Ervisit: 1.Drejtore Artistike e Fondacionit Villa Musica. 2. Drejtore Artistike e Filarmonise se Bonnit. 3. ⁠Professore ne Universitetin Johannes Guttenberg Mainz. 4. ⁠Professore ne Konservatorin Peter Cornelius. 5. ⁠Drejtuse Artistike e Cmimit te Muzikes se Dhomes „ Hans Gal Preis“ te Akademise se Shkencave Mainz. 6. ⁠Drejtore Artistike E Festivalit „ Rhein Vokal“ Artist qĂ« performon nĂ« violinĂ« NjĂ« Testament pĂ«r Talentin dhe Arritjen Duke vlerĂ«suar aftĂ«sitĂ« e saj tĂ« jashtĂ«zakonshme dhe angazhimin e palĂ«kundur, Sekretari i Shtetit pĂ«r KulturĂ«n, Z. JĂŒrgen Hardeck, e cilĂ«soi Prof. Ervis Gega si njĂ« menaxher thellĂ«sisht tĂ« suksesshĂ«m, njĂ« violiniste shumĂ« tĂ« talentuar dhe njĂ« pedagoge tĂ« nderuar. Ekspertiza e saj e shumĂ«anshme dhe pĂ«rkushtimi i pashembullt shkĂ«lqejnĂ« nĂ« gjithçka qĂ« ajo ndĂ«rmerr, duke frymĂ«zuar ata qĂ« e rrethojnĂ«. NjĂ« Maestro muzikor! NĂ« njĂ« botĂ« ku vlerĂ«simet shpesh dominohen nga burrat, ngjitja e Ervis Gega-Dodit nĂ« zenitin e Fondacionit Villa Musica nuk Ă«shtĂ« thjesht njĂ« fitore personale, por njĂ« triumf pĂ«r gratĂ« nĂ« art. UdhĂ«timi i saj shĂ«rben si njĂ« motivim pĂ«r artistĂ«t aspirues dhe njĂ« testament i fuqisĂ« sĂ« pasionit, talentit dhe kĂ«mbĂ«nguljes nĂ« ndjekjen e Ă«ndrrave. Kur explorojme dhe lĂšvrojme nĂ« njĂ« botĂ« muzikore qĂ« kapĂ«rcen kohĂ«n dhe hapĂ«sirĂ«n shikoime se ngjarja madhĂ«shtore qĂ« ndodhi nĂ« Steinhalle tĂ« Muzeut ShtetĂ«ror, Villa Musica mahniti audiencĂ«n me njĂ« koncert magjepsĂ«s mĂ« 21 shtator nĂ« orĂ«n 19:00. Por kjo nuk Ă«shtĂ« e gjitha - ky koncert shĂ«non festĂ«n debutuese pĂ«r drejtorin e ri muzikor, Ervis Gega, duke premtuar njĂ« mbrĂ«mje tĂ« mbushur me talent dhe shkĂ«lqim e saj muzikor tĂ« jashtĂ«zakonshĂ«m. Thyerja e barrierave beri qe te ngrihet ne kete detyre njĂ« artiste e talentuar shqiptare pĂ«r tĂ« udhĂ«hequr njĂ« institucion tĂ« madh kulturor evropian. Ervis Gega-Dodi, njĂ« figurĂ« e njohur nĂ« botĂ«n e artit, Ă«shtĂ« emĂ«ruar Drejtor i Fondacionit tĂ« nderuar "Villa Musica", fondacionit mĂ« tĂ« madh shtetĂ«ror tĂ« muzikĂ«s nĂ« Gjermani. Ky emĂ«rim shĂ«non njĂ« moment historik unik, pasi ajo Ă«shtĂ« gruaja e parĂ« me origjinĂ« shqiptare qĂ« mban njĂ« pozicion kaq tĂ« lartĂ« nĂ« historinĂ« e Fondacionit. Fondacioni Villa Musica Ă«shtĂ« njĂ« institucion i nderuar qĂ« ushqen talentet e reja muzikore nga e gjithĂ« bota. I njohur pĂ«r organizimin e 140 koncerteve nĂ« vit nĂ« ambiente tĂ« ndryshme, Fondacioni ofron bursa financiare pĂ«r studentĂ«t e shquar dhe i mbĂ«shtet ata me instrumente tĂ« njohur pĂ«r njĂ« periudhĂ« tĂ« caktuar. PĂ«r mĂ« tepĂ«r, pĂ«rgjegjĂ«sitĂ« e zonjĂ«s Gega-Dodi pĂ«rfshijnĂ« mbikĂ«qyrjen e Festivalit tĂ« kĂ«ngĂ«ve "Rhein Vokal", duke shfaqur aftĂ«sitĂ« e saj tĂ« gjithanshme drejtuese. GjatĂ« njĂ« konference pĂ«r shtyp, Sekretari i Shtetit pĂ«r KulturĂ«n, z. JĂŒrgen Hardeck, vlerĂ«soi Prof. Ervis Gega si njĂ« menaxher tepĂ«r tĂ« suksesshĂ«m, njĂ« violinist shumĂ« tĂ« talentuar dhe njĂ« pedagog tĂ« dalluar. Kompleti i saj i larmishĂ«m i aftĂ«sive dhe pĂ«rkushtimi i palĂ«kundur kanĂ« kontribuar padyshim nĂ« ngjitjen e saj tĂ« jashtĂ«zakonshme nĂ« kĂ«tĂ« rol me ndikim nĂ« peizazhin kulturor. UdhĂ«timi i Ervis Gega-Dodit ilustron fuqinĂ« e potencialit te saj muzikor, aftĂšsite dhe thyerjes barrirave tĂ« tavaneve prej xhami nĂ« fushĂ«n e artit dhe kulturĂ«s. UdhĂ«heqja e saj vizionare dhe ndikimi i thellĂ« nĂ« Fondacionin Villa Musica sinjalizojnĂ« njĂ« epokĂ« tĂ« re gjithĂ«pĂ«rfshirjeje dhe pĂ«rsosmĂ«rie nĂ« sferĂ«n kulturore evropiane. Le tĂ« marrim frymĂ«zim nga historia e Ervis Gega-Dodit, duke treguar se talenti, pasioni dhe kĂ«mbĂ«ngulja nuk njohin kufij. EmĂ«rimi i saj nuk Ă«shtĂ« thjesht njĂ« triumf personal, por njĂ« dĂ«shmi e mundĂ«sive tĂ« pakufishme kur kapĂ«rcehen veshtiresi dge pergatitja eshte e madhe dhe teper serioze, dhe mundĂ«sitĂ« pĂ«rqafohen me besim dhe vendosmĂ«ri. PĂ«rqafoni frymĂ«n e madhĂšshtise, talentit, punes e mençurisĂš dhe virtuozitetit tĂ« mishĂ«ruar nga Ervis Gega-Dodi, Realiteti i suksesshem i Ervisit na lumturon, dĂ«shmon ndikimin transformues tĂ« njĂ« artisti shqiptar nĂ« ballĂ« tĂ« formĂ«simit tĂ« narrativĂ«s kulturore tĂ« EvropĂ«s. Le tĂ« shĂ«rbejĂ« udhĂ«timi i saj si njĂ« drite shprese dhe inkurajimi pĂ«r artistĂ«t aspirantĂ«, duke dĂ«shmuar se rruga drejt suksesit Ă«shtĂ« farkĂ«tuar nga qĂ«ndrueshmĂ«ria, origjinaliteti dhe besimi i palĂ«kundur nĂ« aftĂ«sitĂ« e dikujt. Arritja e shquar historike e Ervis Gega-Dodit si Drejtor i Fondacionit Villa Musica nĂ« Gjermani simbolizon njĂ« triumf tĂ« diversitetit, talentit dhe kĂ«mbĂ«nguljes nĂ« peizazhin kulturor evropian. UdhĂ«heqja e saj paralajmĂ«ron njĂ« epokĂ« tĂ« re gjithĂ«pĂ«rfshirjeje dhe pĂ«rsosmĂ«rie, duke frymĂ«zuar brezat qĂ« do tĂ« vijnĂ« pĂ«r tĂ« thyer barrierat, pĂ«r tĂ« sfiduar pritshmĂ«ritĂ« dhe pĂ«r tĂ« luftuar pĂ«r madhĂ«shti nĂ« ndjekjet e tyre artistike. Bashkohuni me ne pĂ«r tĂ« festuar rrugĂ«timin e jashtĂ«zakonshĂ«m tĂ« Ervis Gega-Dodit dhe ndikimin transformues qĂ« ajo vazhdon tĂ« ketĂ« nĂ« botĂ«n e muzikĂ«s dhe kulturĂ«s. Albumi Fotografik Pergatiti:Dr Liliana Pere.

  • Eksplorimi i ndĂ«rthurjes tĂ« vetĂ«dijes dhe AI. Çfare shikojme ne panelet e teknologjisĂ« informatike. Nga Liliana Pere + AI.

    Imagjinoni botĂ«n e teknologjisĂ« informatike—njĂ« sferĂ« e mbushur me inovacione, algoritme komplekse dhe mundĂ«si tĂ« pafundme. Brenda kĂ«tij domeni dinamik, kĂ«rkimi i njohurive dhe mendjemprehtĂ«sisĂ« nuk njeh kufij. MegjithatĂ«, mes vorbullĂ«s sĂ« informacionit dhe pĂ«rparimeve, njĂ« individ shquhet pĂ«r qasjen e saj unike pĂ«r tĂ« zotĂ«ruar ndĂ«rlikimet e AI. VĂ«trimi dhe marrja e njohurive nĂ« fushĂ«n e teknologjisĂ« informatike nuk eshte pa sfida. Ashtu si shumĂ« profesionistĂ« aspirantĂ«, u ndesha me momente vetĂ«dyshimi dhe pasigurie. Deti i gjerĂ« i pafundem, algoritmeve dhe gjuhĂ«ve tĂ« programimit shpesh dukej i frikshĂ«m, duke hedhur hije hezitimi nĂ« rrugĂ«n drejt perparimit. MegjithatĂ«, vendosmĂ«ria dhe etja e palĂ«kundur pĂ«r dije jane shtysĂ« pĂ«rpara. GjatĂ« njĂ« momenti tĂ« introspeksionit qĂ« ajo gjeti njĂ« mjet tĂ« fuqishĂ«m - njĂ« mjet qĂ« jo vetĂ«m do tĂ« rriste aftĂ«sitĂ« e saj njohĂ«se, por gjithashtu do tĂ« transformonte tĂ« gjithĂ« qasjen e saj ndaj tĂ« mĂ«suarit: ndĂ«rgjegjĂ«simin. NĂ« njĂ« botĂ« tĂ« karakterizuar nga lidhje e vazhdueshme dhe mbingarkesa e informacionit, koncepti i ndĂ«rgjegjes mund tĂ« duket si njĂ« luks i largĂ«t. MegjithatĂ«, pĂ«r ekspertet, integrimi i praktikave tĂ« ndĂ«rgjegjes nĂ« rutinĂ«n e tyre tĂ« studimit iehte njĂ« ndryshim i lojĂ«s. Duke kultivuar njĂ« qasje rĂ« ndĂ«rgjegjshme, qe te mĂ«son tĂ« pĂ«rqendrojĂ« vĂ«mendjen e saj, tĂ« shfrytĂ«zojĂ« kreativitetin e saj dhe publicitetin e apasionuar ne kete kombinim dhe krijimit te Webe- ve Revistes etj, dhe tĂ« lundrojĂ« nĂ« peizazhet e ndĂ«rlikuara tĂ« AI me hir dhe mjeshteri dhe inovacion. Mindfulness, me theksin e tij nĂ« tĂ« qenit i pranishĂ«m nĂ« moment dhe nxitja e vetĂ«dijes, i mundĂ«soi asaj tĂ« pĂ«rmirĂ«sonte aftĂ«sitĂ« e saj pĂ«r zgjidhjen e problemeve dhe tĂ« kultivonte njĂ« kuptim mĂ« tĂ« thellĂ« tĂ« algoritmeve komplekse. NĂ«pĂ«rmjet meditimit tĂ« ndĂ«rgjegjes dhe ushtrimeve tĂ« qĂ«llimshme tĂ« frymĂ«marrjes, ajo gjeti njĂ« ndjenjĂ« qartĂ«sie dhe qetĂ«sie mes kaosit tĂ« studimeve tĂ« teknologjisĂ« informatike. NdĂ«rsa expertiza fillon kĂ«rkimin e saj pĂ«r tĂ« zotĂ«ruar funksionet e brendshme tĂ« AI, nderkaq bĂ«het frymĂ«zim pĂ«r profesionistĂ«t e tjerĂ« nĂ« kĂ«tĂ« fushĂ«. kembengulja dhe puna e palodhur ne spektrin e informatikes shĂ«rben si njĂ« testament pĂ«r fuqinĂ« transformuese tĂ« ndĂ«rgjegjes nĂ« rritjen e aftĂ«sive njohĂ«se, promovimin e alternatives se AI dhe nxitjen e njĂ« lidhjeje mĂ« tĂ« thellĂ« me botĂ«n e teknologjisĂ« informatike. NĂ« njĂ« rrĂ«fim tĂ« endur me pĂ«rkushtim, fleksibilitet dhe vetĂ«dije, u shfaq natyrshem rezultati dhe perparimi, si njĂ« shembull i shkĂ«lqyer i mjeshtĂ«risĂ« sĂ« ndĂ«rgjegjshme nĂ« fushĂ«n e AI. Historia e saj nĂ«nvizon rĂ«ndĂ«sinĂ« e pĂ«rqafimit tĂ« ndĂ«rgjegjes si njĂ« mjet pĂ«r sukses, si nĂ« aspektin akademik ashtu edhe nĂ« atĂ« profesional. Puna e Ekspertes Ă«shtĂ« njĂ« kujtesĂ« se mes botĂ«s me ritme tĂ« shpejta tĂ« teknologjisĂ« informatike, ndĂ«rgjegjja mund tĂ« shĂ«rbejĂ« si njĂ« dritĂ« udhĂ«zuese - njĂ« spirancĂ« qĂ« na mbĂ«shtet nĂ« momentin e tanishĂ«m dhe ushqen potencialin tonĂ« njohĂ«s. Si profesioniste nĂ« kĂ«tĂ« fushĂ«, pĂ«rqafimi i praktikave tĂ« ndĂ«rgjegjĂ«simit jo vetĂ«m qĂ« mund tĂ« pĂ«rmirĂ«sojĂ« performancĂ«n tonĂ«, por edhe tĂ« pasurojĂ« boten tone profesionale dhe ate te tonĂ« tĂ« pĂ«rgjithshme. Pra, ndĂ«rsa gĂ«rmoni mĂ« thellĂ« nĂ« sferat e AI, algoritmeve dhe teknologjisĂ« informatike, mbani mend historinĂ« e nje zonje me nje kalvar te gjate mundimesh pune e perpjeljes per te mesuar si njĂ« dĂ«shmi e fuqisĂ« transformuese tĂ« zotĂ«rimit tĂ« ndĂ«rgjegjshĂ«m. LĂ«reni vĂ«mendjen tĂ« jetĂ« busulla juaj, duke ju udhĂ«hequr drejt njĂ« tĂ« ardhmeje ku njohuria, kreativiteti dhe mirĂ«qenia konvergojnĂ« nĂ« harmoni tĂ« pĂ«rsosur. NĂ«pĂ«rmjet navigimitt magjepsĂ«s tĂ« ekspertes Pere, na kujtohet ndikimi i thellĂ« i vĂ«mendjes nĂ« fushĂ«n e studimeve tĂ« teknologjisĂ« informatike. Si profesionistĂ« qĂ« pĂ«rpiqen pĂ«r pĂ«rsosmĂ«ri nĂ« kĂ«tĂ« fushĂ«, le tĂ« pĂ«rqafojmĂ« fuqinĂ« e vĂ«mendjes ndĂ«rsa lundrojmĂ« nĂ« peizazhet gjithnjĂ« nĂ« zhvillim tĂ« AI dhe inovacionit. Nga. Liliana Pere.

  • Maria MONTESSORI (1870-1952) - ishte njĂ« shkencĂ«tare italiane, mĂ«simdhĂ«nĂ«se, pedagoge, filozofe, mjeke, neuro-psikiatĂ«re e fĂ«mijĂ«ve, e njohur ndĂ«rkombĂ«tarisht pĂ«r metodĂ«n e saj edukative - “Metoda Mon

    Maria MONTESSORI (1870-1952) - ishte njĂ« shkencĂ«tare italiane, mĂ«simdhĂ«nĂ«se, pedagoge, filozofe, mjeke, neuro-psikiatĂ«re e fĂ«mijĂ«ve, e njohur ndĂ«rkombĂ«tarisht pĂ«r metodĂ«n e saj edukative - “Metoda Montessori” - e zbatuar nĂ« mijĂ«ra kopshte, shkolla fillore, tĂ« mesme dhe tĂ« larta nĂ« mbarĂ« botĂ«n. Pasuria e mendimeve tĂ« saj pĂ«rfaqĂ«son ende edhe sot njĂ« model tĂ« rĂ«ndĂ«sishĂ«m pĂ«r t’u ndjekur. Mesazhet janĂ« tĂ« thjeshta, por tĂ« fuqishme. Me rastin e pĂ«rvjetorit tĂ« vdekjes tĂ« saj, 6 maj 1952, po listoj 10 parimet bazĂ« tĂ« “Metodes pedagogjike Montessori” 1. “Edukimi Ă«shtĂ« njĂ« proces natyral qĂ« merret nga fĂ«mija, nuk pĂ«rfitohet nga dĂ«gjimi i fjalĂ«ve, por nĂ«pĂ«rmjet pĂ«rvojave tĂ« fĂ«mijĂ«s nĂ« ambientin ku ndĂ«rvepron. FjalĂ«t mund tĂ« harrohen, ose edhe tĂ« mos dĂ«gjohen. Ajo qĂ« mĂ«son mĂ« sĂ« shumti Ă«shtĂ« shembulli praktik. 2. "VetĂ«dija pĂ«r vlerat personale”. Kjo gjĂ« e lejon njĂ« fĂ«mijĂ« tĂ« eksperimentojĂ«, tĂ« provojĂ«, tĂ« gabojĂ« e t’ia nisĂ« sĂ«rish nga e para, do tĂ« thotĂ« qĂ« ai do tĂ« bĂ«het i vetĂ«dijshĂ«m pĂ«r aftĂ«sitĂ« e veta dhe do tĂ« mĂ«sojĂ« kĂ«mbĂ«nguljen, nĂ« mĂ«nyrĂ« qĂ« tĂ« mos dorĂ«zohet. 3. “ËshtĂ« e nevojshme qĂ« tĂ« rriturit t'i lenĂ« fĂ«mijĂ«t tĂ« lirĂ« nĂ« zgjedhjet e tyre. ËshtĂ« e nevojshme qĂ« ta respektojmĂ« fĂ«mijĂ«n, duke e lĂ«nĂ« tĂ« shprehĂ« natyrĂ«n dhe prirjet e veta. Ai nuk Ă«shtĂ« pasqyrim i dĂ«shirave tĂ« tĂ« riiturit. 4. “Heshtja mpreh ndjeshmĂ«ritĂ« tona. Duke ndenjur nĂ« heshtje, jo vetĂ«m mund tĂ« dĂ«gjojmĂ« me mĂ« shumĂ« vĂ«mendje fjalĂ«t e tjetrit, por ia dalim tĂ« kuptojmĂ« thellĂ«sisht realitetin qĂ« na rrethon. ËshtĂ« e rĂ«ndĂ«sishme qĂ« ta lejojmĂ« fĂ«mijĂ«n ta jetojĂ« edhe kĂ«tĂ« dimension, duke ruajtur gjithmonĂ« kundrejt tij njĂ« marrĂ«dhĂ«nie dashamirĂ«se dhe mbĂ«shtetĂ«se. Favorizimi i heshtjes, megjithatĂ«, nuk do tĂ« thotĂ« ta imponojmĂ« atĂ«, duke i mbyllur gojĂ«n fĂ«mijĂ«s, por duke i krijuar kushtet deri sa ky tipar tĂ« manifestohet spontanisht: duke i ofruar fĂ«mijĂ«s njĂ« ambient jo tĂ« zhurmshĂ«m, duke mos e ndĂ«rprerĂ« verbalisht kur kryen me interes njĂ« aktivitet, duke e lejuar tĂ« vĂ«zhgojĂ« njĂ« insekt qĂ« i tĂ«rheq vĂ«mendjen apo njĂ« gur nĂ« tokĂ«. LĂ«rini fĂ«mijĂ«t qĂ« tĂ« zbulojnĂ«, bukurinĂ«, Ă«mbĂ«lsinĂ« e heshtjes. Mos e impononi, mos e mbushni me fjalĂ« e tinguj tĂ« kotĂ«. 5. “NĂ«se pĂ«r njerĂ«zimin ekziston njĂ« shpresĂ« shpĂ«timi dhe ndihme, kjo ndihmĂ« vjen veçse nga fĂ«mija, sepse tek ai ndĂ«rtohet njeriu. Duhet tĂ« kuptojmĂ« qĂ« fĂ«mija Ă«shtĂ« njĂ« punĂ«tor dhe qĂ«llimi i punĂ«s sĂ« tij Ă«shtĂ« tĂ« prodhojĂ« NJERIUN”. TĂ« vĂ«zhgoni njĂ« fĂ«mijĂ« ju mĂ«son, i jep pĂ«rgjigje shumĂ« pyetjeve qĂ« i bĂ«ni vetes. VĂ«zhgojini fĂ«mijĂ«t me vĂ«mendje! 6. “Premisa e parĂ« pĂ«r zhvillimin e fĂ«mijĂ«s Ă«shtĂ« pĂ«rqendrimi. FĂ«mija qĂ« pĂ«rqendrohet Ă«shtĂ« pafundĂ«sisht i lumtur”. Kur shihni qĂ« fĂ«mijĂ«t tuaj janĂ« tĂ« pĂ«rqendruar nĂ« ndonjĂ« aktivitet, mos i ndĂ«rprisni. Lejoni qĂ« pĂ«rqendrimi i tij tĂ« shprehet duke e bĂ«rĂ« tĂ« lumtur. 7. “AsnjĂ«herĂ« mos e ndihmoni njĂ« fĂ«mijĂ«, ndĂ«rkohĂ« qĂ« po bĂ«n njĂ« detyrĂ«, pĂ«r tĂ« cilĂ«n ndjen se mund tĂ« ketĂ« sukses”. Shfaqni besim nĂ« aftĂ«sitĂ« e tij. Kjo gjĂ« e bĂ«n tĂ« sigurt, i rrit vetĂ«besimin, rrit nevojĂ«n e tij pĂ«r tĂ« vepruar dhe pĂ«r t’u pĂ«rmirĂ«suar. 8. “NjĂ« provĂ« e korrektĂ«sisĂ« sĂ« veprimeve tona edukative, Ă«shtĂ« lumturia e fĂ«mijĂ«s”. BuzĂ«qeshja e fĂ«mijĂ«ve tuaj tregon se jeni shumĂ« tĂ« zotĂ« nĂ« rolin tuaj si prindĂ«r. 9. “ThonĂ« se duhet t’u mĂ«sojmĂ« fĂ«mijĂ«ve tĂ« duan mamin, babin, mĂ«suesen; duhet t’u mĂ«soni atyre tĂ« duan tĂ« gjithĂ« e gjithçka. Po kush Ă«shtĂ« ky zot i dashurisĂ«, qĂ« dĂ«shiron t’u mĂ«sojĂ« fĂ«mijĂ«ve tĂ« duan? Ai qĂ« i gjykon si teka tĂ« gjitha veprimet e fĂ«mijĂ«ve dhe qĂ« mendon se si tĂ« mbrohet prej tyre? Duhet tĂ« jemi tĂ« edukuar, nĂ«se dĂ«shirojmĂ« tĂ« edukojmĂ«.” Si mund tĂ« mĂ«sojmĂ« dashurinĂ«, nĂ«se nuk dimĂ« si tĂ« dashurojmĂ«? Keqardhjen nĂ«se nuk ndjejmĂ« keqardhje? Duhet tĂ« bĂ«hemi vetĂ« nxĂ«nĂ«s, para se tĂ« mund tĂ« mĂ«sojmĂ« fĂ«mijĂ«t. 10. “MĂ« shumĂ« se sa eletriciteti, qĂ« bĂ«n dritĂ« nĂ« errĂ«sirĂ«, mĂ« shumĂ« se sa ajri qĂ« e çon zĂ«rin tonĂ« nĂ« hapĂ«sirĂ«, mĂ« shumĂ« se çdo energji tjetĂ«r qĂ« njeriu ka zbuluar e shfrytĂ«zuar, ka rĂ«ndĂ«si dashuria: ndĂ«r tĂ« gjitha gjĂ«rat, ajo Ă«shtĂ« mĂ« e rĂ«ndĂ«sishme. FĂ«mija Ă«shtĂ« burim dashurie.

  • Princi William dhe Kate Midlleton do tĂ« vazhdojnĂ« tu japin pĂ«rparĂ«si fĂ«mijve tĂ« tyre.Nga, Vann.

    Kate Middleton 'nuk do tĂ« kthehet' nĂ« tĂ« njĂ«jtin rol mbretĂ«ror. Nga Vann Princi William dhe Kate Middleton pa dyshim mezi presin njĂ« vit plot mundĂ«si. Diagnoza, trajtimi dhe shĂ«rimi i kancerit tĂ« Kate e bĂ«nĂ« vitin 2024 njĂ« vit tĂ« vĂ«shtirĂ« pĂ«r Princin dhe PrinceshĂ«n e Uellsit. Sigurisht, ajo qĂ« ndodhi ka ndikuar shumĂ« jo vetĂ«m tek ata, por edhe te fĂ«mijĂ«t e tyre, princi George, princesha Charlotte dhe princi Louis. GjatĂ« mundimeve dhe shtrĂ«ngimeve tĂ« vitit tĂ« kaluar, Uilliami dhe Kate i dhanĂ« pĂ«rparĂ«si jetĂ«s familjare, me mbretin e ardhshĂ«m qĂ« e quajti vitin 2024 "tĂ« tmerrshĂ«m". Tani, korrespondentja mbretĂ«rore Rebecca English ka dhĂ«nĂ« njĂ« histori mahnitĂ«se se Kate Middleton do tĂ« kthehej nĂ« detyrat mbretĂ«rore, por jo nĂ« tĂ« njĂ«jtĂ«n shkallĂ« si pĂ«rpara diagnozĂ«s sĂ« saj c.a.n.c.e.r. Princi Uilliam dhe Kate Middleton do tĂ« vazhdojnĂ« t'u japin pĂ«rparĂ«si fĂ«mijĂ«ve tĂ« tyre Tani, njĂ« vit pasi Kate Middleton u zhduk nga pikĂ«pamja e publikut nĂ« janar 2024, gjĂ«rat po duken shumĂ« mĂ« tĂ« ndritshme. Ajo njoftoi vjeshtĂ«n e kaluar se ishte pa kancer, por qĂ« atĂ«herĂ« i ka marrĂ« gjĂ«rat ngadalĂ«, siç duhet. PavarĂ«sisht nga statusi i tyre i rĂ«ndĂ«sishĂ«m nĂ« Familjen MbretĂ«rore, ajo dhe bashkĂ«shorti i saj, Princi William, gjithmonĂ« kanĂ« pasur prioritet mirĂ«qenien e fĂ«mijĂ«ve tĂ« tyre. GjatĂ« gjithĂ« c.a.n.c.e.r tr:eatme:nt dhe rikuperimin e Kate, çifti bĂ«ri çdo pĂ«rpjekje pĂ«r tĂ« strehuar fĂ«mijĂ«t e tyre nga ndikimet negative. Edhe pse fĂ«mijĂ«t e tyre janĂ« mbretĂ«rorĂ« dhe mĂ« i madhi i tyre, Princi George, njĂ« ditĂ« do tĂ« jetĂ« mbret, William dhe Kate duan t'u sigurojnĂ« fĂ«mijĂ«ve tĂ« tyre njĂ« fĂ«mijĂ«ri sa mĂ« normale qĂ« tĂ« jetĂ« e mundur. "ËshtĂ« shumĂ« e frikshme pĂ«r fĂ«mijĂ«t" Siç u tha mĂ« parĂ«, viti 2024 ka qenĂ« njĂ« vit i vĂ«shtirĂ« pĂ«r Familjen MbretĂ«rore. Princi George, Princesha Charlotte dhe Princi Louis kanĂ« jetuar tĂ« gjithĂ« nĂ« merak, ndoshta duke mos e ditur se si po bĂ«n nĂ«na e tyre apo çfarĂ« Ă«shtĂ« c.a.n.c.e.r. Si rezultat, Seward deklaroi se William dhe Kate do tĂ« sigurohen qĂ« fĂ«mijĂ«t e tyre tĂ« kenĂ« disa dhurata ekstra tĂ« mĂ«dha nĂ« vitin 2025. Edhe pse William dhe Kate duan njĂ« jetĂ« mĂ« tĂ« rregullt pĂ«r fĂ«mijĂ«t e tyre, jeta mbretĂ«rore do t'i arrijĂ« nĂ« mĂ«nyrĂ« tĂ« pashmangshme ata. Si anĂ«tarĂ« tĂ« lartĂ« tĂ« Familjes MbretĂ«rore, çifti mban pĂ«rgjegjĂ«si tĂ« rĂ«ndĂ«sishme. Kate Middleton Ă«shtĂ« "e prirur pĂ«r t'i dhĂ«nĂ« pĂ«rparĂ«si familjes sĂ« saj edhe mĂ« shumĂ«" ËshtĂ« e paqartĂ« se si, kur dhe si Kate Middleton do tĂ« rrisĂ« detyrimet e saj mbretĂ«rore nĂ« muajt e ardhshĂ«m. Mbetet pĂ«r t'u parĂ« nĂ«se ajo dhe William do tĂ« udhĂ«tojnĂ« ndĂ«rkombĂ«tarisht sĂ« bashku, por koha e trazuar u ka dhĂ«nĂ« atyre njĂ« perspektivĂ« krejtĂ«sisht tĂ« re mbi jetĂ«n, e cila mund tĂ« ketĂ« ndikim nĂ« jetĂ«n e Kate nĂ« tĂ« ardhmen. NĂ« njĂ« postim pĂ«r Daily Mail, shkrimtarja mbretĂ«rore Rbbeca English citoi burime qĂ« deklaruan se William dhe Kate kanĂ« njĂ« pikĂ«pamje krejt tjetĂ«r pĂ«r jetĂ«n, duke shtuar se "trauma" ka "ndryshuar" princeshĂ«n e Uellsit si person. Kate Middleton do t'i 'japĂ« pĂ«rparĂ«si fĂ«mijĂ«ve mbi detyrat mbretĂ«rore', pohon burimi PĂ«r mĂ« tepĂ«r, njĂ« burim pohoi se Kate nuk do tĂ« ndjekĂ« mĂ« tĂ« njĂ«jtin program si ajo para sĂ«mundjes sĂ« saj. Rebecca English gjithashtu deklaroi se Kate nuk kishte «asnjĂ« plan, ende, pĂ«r ndonjĂ« turne mbretĂ«ror tĂ« huaj nĂ« shkallĂ« tĂ« plotë». MegjithatĂ«, princesha «mund ta shoqĂ«rojĂ« tĂ« shoqin nĂ« njĂ« udhĂ«tim tĂ« shkurtĂ«r, nĂ«se ndihet nĂ« lartĂ«sinĂ« e saj». NĂ« tĂ« njĂ«jtĂ«n kohĂ«, William pritet tĂ« vazhdojĂ« detyrĂ«n e tij mbretĂ«rore si zakonisht, potencialisht edhe duke marrĂ« mĂ« shumĂ« angazhime pasi babai i tij, mbreti Charles, i nĂ«nshtrohet c.a.n.c.e.r tr:eatme:nt. Edhe pse mund tĂ« udhĂ«tojĂ« vetĂ«m jashtĂ« shtetit pĂ«r ekskursione mĂ« tĂ« shkurtra, fakti qĂ« nuk do tĂ« ndĂ«rmarrĂ« udhĂ«time mĂ« tĂ« gjata jashtĂ« vendit Ă«shtĂ« «njĂ« shenjĂ« tjetĂ«r e pĂ«rparimit tĂ« KaterinĂ«s» Ju lutemi tĂ« ndani kĂ«tĂ« artikull nĂ«se besoni se Kate Middleton do tĂ« bĂ«jĂ« njĂ« mbretĂ«reshĂ« tĂ« shkĂ«lqyer!

  • Gruri – Buka e duarve tonaEditorial i Revista PrestigeMe rastin e "FestĂ«s sĂ« Grurit"Gruri Ă«shtĂ« jetĂ«, Ă«shtĂ« mardhĂ«nje e njeriut me tokĂ«n.

    Gruri – Buka e duarve tona Editorial i Revista Prestige Me rastin e "FestĂ«s sĂ« Grurit" Gruri Ă«shtĂ« jetĂ«, Ă«shtĂ« mardhĂ«nje e njeriut me tokĂ«n. Dora e njeriut, mbjell grurin dhe mbi tĂ« – toka e ngrohtĂ«, e gatshme tĂ« japĂ« jetĂ«. Gruri Ă«shtĂ« mĂ« shumĂ« se njĂ« kulturĂ« bujqĂ«sore. Ai Ă«shtĂ« simboli i jetĂ«s qĂ« ringjallet, i punĂ«s qĂ« shpĂ«rblehet dhe i shpresĂ«s qĂ« nuk shuhet kurrĂ«. NĂ« ShqipĂ«ri, nĂ« fushat e arta tĂ« MyzeqesĂ«, ku toka frymon me ritmin e stinĂ«ve, gruri Ă«shtĂ« mbret dhe shenjtĂ«ri. NĂ« çdo kallĂ«z gruri fshihet njĂ« histori dashurie: njeriu qĂ« e mbjell me durim, dielli qĂ« e rrit, shiu qĂ« e lag, dhe kombajna qĂ« e korr me tinguj tĂ« gĂ«zimit. Aty Ă«shtĂ« buka jonĂ«, dora e nĂ«nĂ«s qĂ« e gatuar me zemĂ«r, tryeza qĂ« bashkon familjen, jeta qĂ« vazhdon. Toka na thĂ«rret – dhe ne i japim gaz! KĂ«mbĂ«t zbathur nĂ« dhe, duart tĂ« nxira nga puna, fytyra tĂ« lodhura por tĂ« ndritura nga krenaria. KĂ«shtu vjen festa: jo me drita tĂ« rreme, por me dritĂ«n e vĂ«rtetĂ« tĂ« njĂ« kombi qĂ« nderon punĂ«n dhe tokĂ«n. Kur kombajnat ndizĂ«n dhe korrin arat e verdha, Ă«shtĂ« sikur vetĂ« toka kĂ«ndon njĂ« kĂ«ngĂ« mirĂ«njohjeje. Buka Ă«shtĂ« energji. Ajo nuk vjen thjesht nga furra – ajo vjen nga pĂ«rkushtimi, nga bashkĂ«jetesa shekullore mes njeriut dhe natyrĂ«s. NĂ« çdo fetĂ« buke Ă«shtĂ« gjyshja qĂ« e mbulon me napĂ«, babai qĂ« zgjohet herĂ«t pĂ«r tĂ« vaditur, fĂ«mija qĂ« mĂ«son tĂ« çmojĂ« çdo kokĂ«rr. Prandaj FestĂ«n e Grurit e kremtojmĂ« me krenari. Sepse ajo Ă«shtĂ« festa e tĂ« gjithĂ«ve. ËshtĂ« festa e jetĂ«s, punĂ«s, tokĂ«s dhe dashurisĂ« sĂ« vĂ«rtetĂ« pĂ«r natyrĂ«n. ËshtĂ« momenti kur i themi vetes dhe njĂ«ri-tjetrit: "Hambaret le t’i mbushim plot, đŸŒŸ Gruri Ă«shtĂ« bukĂ«, jetĂ« Gruri Ă«shtĂ« baze  ushqimi.

 REVISTA  PRESTIGE

Revista Prestige është një platformë dixhitale kulturore dhe edukative që ofron info të thella dhe të larmishme nga te  gjitha fushat.
Ajo prezanton, nderon, kujton dhe promovon figura të shquara shqiptare dhe ndërkombëtare, duke krijuar një urë lidhëse mes teknologjisë, inteligjencës dhe kujtesës njerëzore.

​

REVISTA PRESTIGE eshte pjese e platformes akademike  ACADEMIA EDU me mbi 15,770 universitete dhe 270 milion anëtarë e studiues.

 

revistpresttige@gmail.com
 

© 2024 Prestige Blog. All Rights Reserved.

bottom of page