Search this site

Profili i Ervis Gega Dodi Ngritja e paprecedentë e një artisti shqiptar për të udhëhequr një institucion të madh kulturor evropian. Ervis Gega-Dodi, një figurë e njohur në botën e artit, është emëruar Drejtor i Fondacionit të nderuar "Villa Musica", fondacionit më të madh shtetëror të muzikës në Gjermani. Ky emërim shënon një moment historik unik, pasi ajo është gruaja e parë me origjinë shqiptare që mban një pozicion kaq të lartë në historinë e Fondacionit. Por si arriti ketu violinistja e talentuar Ervis Gega ? Le ta pershkruajme shkurt udhëtimin e saj profesional. Ervis Gega Dodi është një violiniste e shquar shqiptare. Në vitin 1990, Gega u largua nga Shqipëria së bashku me familjen e saj. Studimet e larta për violinë i kreu në Londër. Në vitin 1996, Ervisi mori diplomën prestigjioze të recitalit koncert me çmimin më të lartë "Premier Prix" nga Shkolla e Muzikës dhe Dramës Guildhall. Për më shumë se një dekadë, ajo ka qenë pedagoge në universitete të ndryshme të muzikës në Gjermani dhe e angazhuar në evente solo, duke marrë vlerësime të vazhdueshme si nga mediat gjermane ashtu edhe nga ato shqiptare. Aktualisht èshtè me banim në Bon me familjen e saj.Ajo eshte nje familjare model dhe nje nene e urte e shkelqyer. Ervis Gega është violinistja më e re në Akademinë e Muzikës së Dhomës "Villa Musica", e njohur si pedagoge e nderuar që nga viti 2006.U nderua me titullin Profesor në Gjermani në vitin 2013. Violinistja dhe docentja Ervis Gega Dodi, nderohet me çmim në Gjermani 2018 - Universiteti-Johannes Gutenberg Mainz në Gjermani nderoi violinisten dhe docenten Ervis Gega Dodi me çmimin më të lartë për mësimdhënësit e muzikës. Ambasada e Shqipërisë në Gjermani, bën të ditur se çmimi iu dha Gega Dodit me motivazionin “rezultate të shquara” në veprimtarinë mësimdhënëse të docentes së muzikës me origjinë shqiptare. Veprimtarinë si docente Ervis Gega-Dodi e zhvillon krahas veprimtarisë koncertale në sallat më të shquara koncertale të Gjermanisë dhe jashtë saj. Loja e saj virtuoze në violinë është vlerësuar gjithashtu me çmime të larta. Në një botë ku ekselenca nderohet, Ervis Gega shkëlqen si një drite talenti artistik. Kontributet e saj në botën e muzikës, si interpretuese dhe edukatore, nënvizojnë ndikimin e saj të qëndrueshëm në peizazhin kulturor. Teksa luan në kompleksitetin e identitetit të saj të dyfishtë dhe triumfon , Ervis Gega mbetet një simbol i shpresës dhe i artit për muzikantët aspirantë kudo. Rrugëtimi i Ervis Gegës ilustron jo vetëm aftësinë e saj muzikore, por edhe qëndrueshmërinë dhe përkushtimin e saj ndaj profesionit si violinist, artiste ekselente ne muziken boterore. Nga lënia e atdheut për të ndjekur pasionin e saj e deri te njohja ndërkombëtare si virtuoze, historia e saj magjeps audiencën me talentin dhe mjeshtërinë e saj, Ajo qëndron si një dëshmi e fuqisë transformuese të muzikës dhe shpirtit të palëkundur të talentit dhe persosmerise ne ngjitje. Ervis Gega-Dodi, merr një pozicion Drejtor, kaq të lartë në Fondacionin Villa Musica. Në zemër të Gjermanisë, një violiniste dhe nje grua e shquar ka marrë drejtimin e një prej fondacioneve më prestigjioze muzikore në vend. Emërimi i saj i fundit si gruaja e parë në historinë e Fondacionit që mban një pozicion kaq të shquar shënon një moment historik. Një simfoni e ekselencës E themeluar me një mision për të nxitur talentet e rinj muzikorë nga të gjitha anët e globit, Villa Musica qëndron si një drite shprese për artistët e rinj. Me një formacion vjetor prej 140 koncertesh nëpër vende të ndryshme, ky fondacion jo vetëm që shfaq talente të jashtëzakonshme, por gjithashtu ofron bursa për studentët e talentuar. Për më tepër, Villa Musica ofron mbështetje në formën e instrumenteve muzikore të njohura për periudha të caktuara, duke pasuruar rrugëtimin artistik të muzikantëve premtues. Udhëheqja e Harmonisë Në kuadër të rolit të saj, zonja Gega-Dodi është përfshirë në mënyrë të ndërlikuar në Festivalin. Rhrin Vokal si pjesë e detyrave të saj. Le tè mesojme detyrat konkrete aktuale te Ervisit: 1.Drejtore Artistike e Fondacionit Villa Musica. 2. Drejtore Artistike e Filarmonise se Bonnit. 3. ⁠Professore ne Universitetin Johannes Guttenberg Mainz. 4. ⁠Professore ne Konservatorin Peter Cornelius. 5. ⁠Drejtuse Artistike e Cmimit te Muzikes se Dhomes „ Hans Gal Preis“ te Akademise se Shkencave Mainz. 6. ⁠Drejtore Artistike E Festivalit „ Rhein Vokal“ Artist që performon në violinë Një Testament për Talentin dhe Arritjen Duke vlerësuar aftësitë e saj të jashtëzakonshme dhe angazhimin e palëkundur, Sekretari i Shtetit për Kulturën, Z. Jürgen Hardeck, e cilësoi Prof. Ervis Gega si një menaxher thellësisht të suksesshëm, një violiniste shumë të talentuar dhe një pedagoge të nderuar. Ekspertiza e saj e shumëanshme dhe përkushtimi i pashembullt shkëlqejnë në gjithçka që ajo ndërmerr, duke frymëzuar ata që e rrethojnë. Një Maestro muzikor! Në një botë ku vlerësimet shpesh dominohen nga burrat, ngjitja e Ervis Gega-Dodit në zenitin e Fondacionit Villa Musica nuk është thjesht një fitore personale, por një triumf për gratë në art. Udhëtimi i saj shërben si një motivim për artistët aspirues dhe një testament i fuqisë së pasionit, talentit dhe këmbënguljes në ndjekjen e ëndrrave. Kur explorojme dhe lèvrojme në një botë muzikore që kapërcen kohën dhe hapësirën shikoime se ngjarja madhështore që ndodhi në Steinhalle të Muzeut Shtetëror, Villa Musica mahniti audiencën me një koncert magjepsës më 21 shtator në orën 19:00. Por kjo nuk është e gjitha - ky koncert shënon festën debutuese për drejtorin e ri muzikor, Ervis Gega, duke premtuar një mbrëmje të mbushur me talent dhe shkëlqim e saj muzikor të jashtëzakonshëm. Thyerja e barrierave beri qe te ngrihet ne kete detyre një artiste e talentuar shqiptare për të udhëhequr një institucion të madh kulturor evropian. Ervis Gega-Dodi, një figurë e njohur në botën e artit, është emëruar Drejtor i Fondacionit të nderuar "Villa Musica", fondacionit më të madh shtetëror të muzikës në Gjermani. Ky emërim shënon një moment historik unik, pasi ajo është gruaja e parë me origjinë shqiptare që mban një pozicion kaq të lartë në historinë e Fondacionit. Fondacioni Villa Musica është një institucion i nderuar që ushqen talentet e reja muzikore nga e gjithë bota. I njohur për organizimin e 140 koncerteve në vit në ambiente të ndryshme, Fondacioni ofron bursa financiare për studentët e shquar dhe i mbështet ata me instrumente të njohur për një periudhë të caktuar. Për më tepër, përgjegjësitë e zonjës Gega-Dodi përfshijnë mbikëqyrjen e Festivalit të këngëve "Rhein Vokal", duke shfaqur aftësitë e saj të gjithanshme drejtuese. Gjatë një konference për shtyp, Sekretari i Shtetit për Kulturën, z. Jürgen Hardeck, vlerësoi Prof. Ervis Gega si një menaxher tepër të suksesshëm, një violinist shumë të talentuar dhe një pedagog të dalluar. Kompleti i saj i larmishëm i aftësive dhe përkushtimi i palëkundur kanë kontribuar padyshim në ngjitjen e saj të jashtëzakonshme në këtë rol me ndikim në peizazhin kulturor. Udhëtimi i Ervis Gega-Dodit ilustron fuqinë e potencialit te saj muzikor, aftèsite dhe thyerjes barrirave të tavaneve prej xhami në fushën e artit dhe kulturës. Udhëheqja e saj vizionare dhe ndikimi i thellë në Fondacionin Villa Musica sinjalizojnë një epokë të re gjithëpërfshirjeje dhe përsosmërie në sferën kulturore evropiane. Le të marrim frymëzim nga historia e Ervis Gega-Dodit, duke treguar se talenti, pasioni dhe këmbëngulja nuk njohin kufij. Emërimi i saj nuk është thjesht një triumf personal, por një dëshmi e mundësive të pakufishme kur kapërcehen veshtiresi dge pergatitja eshte e madhe dhe teper serioze, dhe mundësitë përqafohen me besim dhe vendosmëri. Përqafoni frymën e madhèshtise, talentit, punes e mençurisè dhe virtuozitetit të mishëruar nga Ervis Gega-Dodi, Realiteti i suksesshem i Ervisit na lumturon, dëshmon ndikimin transformues të një artisti shqiptar në ballë të formësimit të narrativës kulturore të Evropës. Le të shërbejë udhëtimi i saj si një drite shprese dhe inkurajimi për artistët aspirantë, duke dëshmuar se rruga drejt suksesit është farkëtuar nga qëndrueshmëria, origjinaliteti dhe besimi i palëkundur në aftësitë e dikujt. Arritja e shquar historike e Ervis Gega-Dodit si Drejtor i Fondacionit Villa Musica në Gjermani simbolizon një triumf të diversitetit, talentit dhe këmbënguljes në peizazhin kulturor evropian. Udhëheqja e saj paralajmëron një epokë të re gjithëpërfshirjeje dhe përsosmërie, duke frymëzuar brezat që do të vijnë për të thyer barrierat, për të sfiduar pritshmëritë dhe për të luftuar për madhështi në ndjekjet e tyre artistike. Bashkohuni me ne për të festuar rrugëtimin e jashtëzakonshëm të Ervis Gega-Dodit dhe ndikimin transformues që ajo vazhdon të ketë në botën e muzikës dhe kulturës. Albumi Fotografik Pergatiti:Dr Liliana Pere.

Marjana Eski: Marjana Eski, një artiste dhe vizionare, nisi udhëtimin e saj artistik në Liceun Artistik në Tiranë, ku studioi në degën e pikturës, e më pas vijoi në Institutin e Lartë të Arteve (sot Akademia e Arteve), ku u diplomua për Grafikë. E apasionuar dhe e përkushtuar, pas diplomimit ajo u kthye në Liceun Artistik si pedagoge, duke udhëhequr specialitetin e Grafikës dhe, për më shumë se një dekadë, duke drejtuar degën e Artit Figurativ, duke kontribuar në formimin e një brezi artistësh të rinj që aspironin të thyenin kufijtë e ngushtë të shprehjes artistike. Vitet ’90 sollën për Shqipërinë një dritë të re në horizont pas dekadave izolimi. Në këtë atmosferë të etur për ndryshim, regjisorja legjendare Vera Grabocka krijoi një spektakël që për herë të parë sillte bukurinë dhe elegancën shqiptare në sytë e publikut: Miss Albania 1991. Skeptikët pyesnin: “A do të gjenden vajza të gatshme për këtë sfidë në një shoqëri ende të mbyllur?” Jo vetëm që erdhën, por secila shkëlqente më shumë se tjetra, duke sjellë në skenë bukurinë dhe krenarinë e një kombi të tërë. Në juri ishte edhe Marjana, dhe ishte momenti kur kurorën e fitoi Valbona Selimllari, ikona e parë e Miss Albania. Viti 1992 do të shënonte një tjetër moment historik – moda për herë të parë në ekranin shqiptar. Fjalë si "sfilatë" dhe "stilist" ishin ende të panjohura, dhe fjala "modë" ngjallte ende frikë si një “shfaqje mikroborgjeze.” Por Marjana, përkrah artistëve të tjerë të artit figurativ, solli frymën e re për 12 javë rresht në spektaklin “Rreth fatit për 12 javë”, një garë që çdo të shtunë mbrëmje i mrekullonte shikuesit me kreacione të guximshme, të gjitha të punuara me përkushtim dhe shpirt artistik. Kjo ishte një epokë kur shumëçka mungonte, por dashuria për artin dhe bukurinë e ndaluar triumfonin. Në natën finale, në një duel të ashpër, Marjana fitoi çmimin për fustanin më të bukur, ndërsa Top Modeli i parë shqiptar u shpall Ilda Reka, veshur me krijimin mahnitës të Marjanës. Ky triumf i dha Marjanës shtytjen për të vijuar bashkëpunimin me Vera Grabockën në të gjitha spektaklet madhështore nga Miss Albania e deri te festivalet e mëdha muzikore shqiptare, përfshirë Këngën Magjike. Në vitin 1997, Marjana do të përballej me largimin e vështirë nga atdheu, duke nisur një kapitull të ri në New York. Megjithatë, arti i saj do të përqafonte botën e modës në Manhattan. Ajo u bë pjesë e Carmi Couture Collection, duke debutuar me një sfilatë të dizajnuar nga ajo. Më pas, me projektet e saj të veçanta, arriti të bashkëpunojë edhe me emrin e njohur të modës, Ralph Lauren. Gazeta “Iliria” e përshkroi atë si “Ajo që veshi me të bukurat e Shqipërisë,” duke i dhënë jehonë impaktit të saj të pakrahasueshëm. Në vitin 2000, Marjana u përzgjodh nga artistja Claudia DeMonte, për një ekspozitë ndërkombëtare me 180 piktorë nga mbarë bota, që do të hapej në White Columns në New York, për të udhëtuar më pas në muze dhe galeri të njohura në SHBA. Një prej revistave më prestigjioze të artit dhe modës, ELLE Magazine, shënoi se Shqipëria ishte përfaqësuar me “Art Modern.” Marjana Eski, me veprat e saj të ndjera dhe unike, u bë pjesë e rrjeteve të artistëve të New York-ut, duke ekspozuar krah emrave të mëdhenj në Galerinë @49 dhe duke u përfshirë në librin e famshëm “Art in America 2002–2003 GUIDE”. Kthimi në atdhe, qoftë edhe përkohësisht, ishte gjithmonë emocionues për të. Me ftesën e Vera Grabockës, ajo u rikthye për të dizajnuar veshjet e Miss Albania 2002 dhe për koncertin e parë “Kristmes në Tiranë,” ku krijoi veshjet për divën Inva Mula dhe për orkestrën e spikerët. Marjana ishte gjithashtu pjesë e dy koncerteve të Inva Mulës në Butrint, duke treguar se lidhja e saj me Shqipërinë ishte gjithmonë e fortë. Arti i Marjanës nuk është thjesht përfaqësim i asaj që sheh, por i asaj që ndjen. “Unë filloj me një ide ose emocion që më krijon diçka dhe e përpunoj deri sa të arrij atje ku dua. Pastaj ndalem.” Vepra e saj është e ndërthurur me emocione dhe ngjyra të shpirtit, përfaqësuar me krenari në ekspozita të shumta ndërkombëtare – nga Shqipëria, Rumania, Italia, Brazili, deri në Zvicër e Danimarkë. Marjana Eski është një artist i përjetshëm, që me guximin dhe pasionin e saj theu kufijtë e ngushtë të asaj kohe dhe i fali Shqipërisë një vend të nderuar në artin botëror. Një Artiste Yll në Botën e Modës dhe Artit që me pasionin e saj sjell një dritë zhvillimi në botën e artit. Ajo beson se arti është një mjet fuqishëm për të shprehur ndjenjat, për të ndarë përvoja dhe për të ndihmuar të tjerët të shohin botën në mënyra të reja. Nëpërmjet punës së saj, Marjana na fton të përjetojmë një botë ku bukuria dhe kreativiteti janë udhëheqës, duke na inkurajuar të besojmë se arti mund të ndryshojë realitetin tonë. Me një vizion të qartë, ajo e ndihmon artin të tregojë historinë e djeshme dhe të sotme, duke mbjellë bukuri dhe emocione në çdo krijim. Ajo hapi dyert e botës së modës për shumë të rinj, duke treguar se krijimtaria mund të lulëzojë edhe në kushte të vështira Megjithatë, me kreativitetin e saj, Marjana arriti të shfaqte individualitetin e saj në çdo krijim, duke krijuar veshje të jashtzakonshme një krijuese që ka arritur të ndriçojë botën e modës me punën dhe përkushtimin e saj. Ajo është një frymëzim për të rinjtë shqiptarë dhe një shembull se si pasioni dhe talenti mund të çojnë në sukses, pavarësisht nga sfidat. Marjana vazhdon të jetë një ikonë e modës dhe artit, duke treguar se çdo ëndërr është e arritshme kur e ndjekim me guxim dhe dashuri Ajo beson se arti është një mjet fuqishëm për të shprehur ndjenjat, për të ndarë përvoja dhe për të ndihmuar të tjerët të shohin botën në mënyra të reja. Pikture nga Marjana Eski Marjana Eski mbetet një simbol i forcës dhe talentit të artistëve shqiptarë, një ikonë që përfaqëson bukurinë dhe kreativitetin e pasur të kulturës sonë. Ajo na tregon se me guxim dhe pasion, çdo ëndërr mund të bëhet realitet. ALBUMI FOTOGRAFIK Foto me stilistin e madh Pier Cardin Gjate spektaklit Mis Shqiperia. Gazeta Iliria i ben jehone aktivitetit te Marjana Eskit

Më 21 nëntor 1999, në Tiranë ndërroi jetë Marie Paluca Kraja, këngëtarja më e madhe e operës shqiptare, e cila ishte veçanërisht e njohur për interpretimin e saj të këngëve popullore shqiptare. Marije Kraja, in memoriam... Lindi në Zarë (Dalmaci), në vitin 1911. Ndoqi shkollën e mesme muzikore në Vjenë dhe kreu studimet e larta për kanto në Konservatorin e Gracit (1929–1934). Punoi si mësuese në gjimnazin “Donika Kastrioti” në Shkodër dhe në Institutin Femnor “Nana Mbretneshë”. Zhvilloi veprimtari koncertore në qytetet kryesore të vendit. Interpretoi pjesë të njohura të repertorit klasik dhe shumë këngë popullore. Pas çlirimit dha mësim në Liceun Artistik “Jordan Misja” dhe punoi në Teatrin e Operës dhe Baletit, ku interpretoi një radhë rolesh operistike kryesore të repertorit tradicional të huaj dhe shqiptar. Interpretuese në dy operat e para shqiptare “Mrika” (Prenk Jakova) dhe “Lulja e kujtimit” (Kristo Kono). Prej vitit 1963 punoi si pedagoge dhe udhëheqëse e klasës së kantos në Konservatorin Shtetëror të Tiranës. Marie Kraja është një ndër themelueset e traditës së interpretimit vokal profesionist. Interpretoi një repertor shumë të pasur muzikor, ku përfshihen tërë gjinitë e muzikës vokale profesioniste, që nga muzika e dhomës e deri tek ajo oratoriale e skenike. U shqua për veti individuale interpretuese, sidomos për trajtimin e këngës popullore; u karakterizua nga një teknikë dhe nivel artistik i lartë, përmes të cilave krijoi variante të reja koncertore të këngëve dhe formoi traditën e një interpretimi shumë besnik të këngës popullore, veçanërisht të këngës shkodrane. Marie Kraja ka përfaqësuar denjësisht artin shqiptar në një varg skenash të rëndësishme në botën e jashtme. Është dekoruar me urdhrin “Mjeshtre e Madhe e Punës”; ka marrë Çmimin e Republikës të Shkallës së Parë. Duke filluar nga viti 1999, zhvillohet çdo vit në Tiranë Festivali ndërkombëtar i këngëtarëve operistikë “Marie Kraja”.

Angelina Jolie i thotë "Asgjë tjetër nuk ka rëndësi" për të përveç amësisë “Mund të më heqësh gjithçka tjetër”, tha nëna e gjashtë fëmijëve në një intervistë të re NgaChelsey Sanchez Angelina Jolie mund të jetë një aktore fituese e Oskarit, një aktiviste për të drejtat e njeriut dhe një ikonë e modës . Por, mbi çdo titull tjetër në mantelin e saj të mbushur me njerëz, ajo është më krenare që është nënë . Duke folur me Michael Strahan të Good Morning America , Jolie foli për atë që fëmijët e saj do të thotë për të, duke e krahasuar pasionin e saj për mëmësinë me pasionin e Maria Callas për të kënduar. (Jolie luan primadonën e ndjerë në filmin biografik të ardhshëm të Pablo Larraín, Maria .) "Është lumturia ime," tha Jolie. “Mund të më heqësh gjithçka tjetër. Asgjë tjetër nuk ka rëndësi.” Jolie është nënë e gjashtë fëmijëve - Maddox , 23, Pax , 20, Zahara , 19, Shiloh , 18, Knox, 16 dhe Vivienne, 16 vjeç, të cilët i ndan me ish-burrin e saj, Brad Pitt. Jolie i tha Strahanit se dy djemtë e saj më të mëdhenj, Maddox dhe Pax, punuan për Maria me të dhe ndihmuan ta bënte përvojën "të mahnitshme". Megjithatë, fëmijët e saj nuk kanë dëshirë të ndjekin hapat e saj së shpejti. Angelina Jolie merr pjesë në një premierë në tapetin e kuq të vitit 2021 me Maddox, Vivienne, Knox, Shiloh dhe Zahara. "Asnjë nga fëmijët e mi nuk dëshiron të jetë para kamerës në këtë kohë," shpjegoi ajo. “Ata janë mjaft private. Shiloh është jashtëzakonisht private. Ata nuk kanë lindur me privatësi, apo jo? Kështu që unë shpresoj se ata mund ta kenë atë ndërsa rriten.” Jolie iu nënshtrua trajnimit vokal për performancën e saj si Callas në Maria - një proces që fëmijët e saj me sa duket ishin dëshmitarë. “Të gjithë fëmijët e mi vuajtën nga këndimi i hershëm i operës sime në shtëpi përpara se unë të bëhesha mirë”, kujton ajo, duke shtuar me shaka, “që ishte një makth”. Ajo foli më parë për qasjen e saj prindërore gjatë një interviste për kopertinën e "Harper's Bazaar ", dhjetor 2019/janar 2020 . “Njohja e vetes sonë të vërtetë është një pyetje shumë e rëndësishme për të gjithë ne. Sidomos një fëmijë”, tha ajo në atë kohë. "Unë mendoj se fëmijët duhet të jenë në gjendje të thonë: "Ja kush jam dhe çfarë besoj". Ne nuk mund t'i parandalojmë ata që të përjetojnë dhimbje, dhimbje zemre, dhimbje fizike dhe humbje. Por ne mund t'i mësojmë ata të jetojnë më mirë përmes tij.”

Fjalimi i Ismail Qemalit më 28 nëntor 1912 Oh! Sa të lumtur që e ndiej vehten sot, që shoh, këtu në Vlorë, kaqë burra Shqipëtarë të mbledhur tok, tuke pritur me kureshti e padurim përfundimin e kësaj mbledhjeje historike, për fatin e Atdheut tonë të dashur. Plot me gaz e me lot ndër sy, nga mallëngjimi, pra, po dal këtu para jush që t’ju gëzoj me sihariqin e madh, se sot, edhe këtë minutë, Kongresi çpalli mëvehtësinë e Shqipërisë, tuke lajmëruar gjithë botën mbarë për këtë punë e duke më ngarkuar mua kryesin’ e qeveris së përkohshme të Shqipërisë së lirë. Porsi ëndër më duket ky ndryshim i madh i vendit t’onë, që hoqi e voi të zezat e të lirit pesëqind vjet me radhë ndënë sundimin turk, por që tani në kohët e fundit, ishte gati të jepte shpirtin përgjithënjë, të shuhej e të çfarrosej krejtësisht nga faqia e dheut, këjo Shqipëri, që, dikur, shkëlqente nga trimërija e pashoqe e bijve të saj; kjo Shqipëri, që kur i kërcënohej rreziku Europës nga pushtimet e Turqisë, ndënë kryetrimin e pavdekur të saj, Skënderbejnë, u bë porta e hekurtë kundra sulmeve më të tërbuara të sulltanëve më t’egër që ka pas Turqija. Mirëpo, desh Zoti, që me punën, me trimërinë dhe guximin e pashoq të Shqipëtarëvet, sot e tutje të marrin fund mjerimet dhe vuajtjet e Atdheut t’onë, sepse, këtu e kështu, jemi të LIRË të PAVARUR dhe MËVEHTE, prandaj: qeshni e gëzoni! Për t’ia arrijtur kësaj dite të bardhë e të madhe, na ka ndihmuar gjaku i dëshmorëvet dhe puna e vlefshme e patriotëve t’anë dhe e të gjithë shokëve që muarrnë pjesë në këtë mbledhje dhe e të gjithë juve, që tani po ju gufon zemëra nga gazi i madh që ndieni; mirëpo mbledhja si më plak që jam, m’a ngarkoi mua Ngritjen e shënjtë të shënjës t’onë Kombëtare, të flamurit t’onë të ëndërruar e të dashur (nxjerr Flamurin, të cilin e ka të vendosur në një shtizë hekuri, natyrisht të vogël, dhe të pshehur nën pallto dhe passi e mba një sekondë në dorë e ngul në shtyllat e ballkonit. Amatorët, posa e shohin Flamurin thërrasin me gëzim e me zë të lartë: Rroftë Flamuri, Rroftë Shqipërija e Lirë). Ja, pra, ky është Flamuri Ynë i kuq e me shqiponjën dykrenare të zezë në mest. Dhe tani, të gjithë bashkë, si një trup i tërë dhe i pandarë, le të punojmë për t’a mburuar, për t’a përparuar e për t’a qytetëruar si i ka hije Atdhenë t’onë të Lirë. Tuke përfunduar, s’më mbetet gjë, veçse t’i drejtoj një lutje Zotit të Madh, që, bashkë me bekimet e Tij që i lipij të na japë për të qenë të denjë të kësaj dite, të pranojë që këtej e tutje të jem unë dëshmori më i parë i Atdheut, ashtu siç pata nderin dhe fatin që të jem i pari ta puth e ta bëj të valvitet i Lirë. Flamuri i ynë, n’atdhenë t’onë të lirë. Rroftë Flamuri! Rroftë Shqipërija! Dora e Zotit Kush ka patur fatin të ndodhet atje e ta shikojë këtë sqenë të përmallshme, s’ mund ta harrojë kurrë. Na u duk sikur Dora e Zotit e këputi zinxhirin e skllavërisë; sikur u çel menjëherë rruga e një jete të re e të lumtur për popullin t’onë; sikur duallëm nga terri në dritën e bekuar të diellit; zemrat na u mbushën me gaz e me shpresë. Qysh të mos lindeshin këto ndjenja duke parë sqenën e prekëshme të vëllazërimit: Myftiu i Dibrës Vehbiu q’u përfaqua me Ipeshkun e Durrësit Don Nikollë Kaçorin; orthodoksi beratas Bab Dud Karbunara mjekër-gjati që puthi në ballë katolikun shkodran Luigj Gurakuqin, bashkëpunëtori e dora e djathtë e Ismail Qemalit; Isa Buletini i Kosovës, me famë trimërie e në shumë kryengritje kundër Turqvet, që i puthi dorën Ismail Qemalit, beut të Vlorës; Murad Toptani nga Tirana, që ngriti flamurin në mes të Mbledhjes dhe këndonte Këngën e Flamurit, së bashku me përfaqësonjësit korçarë të Kolonisë së Bukureshtit q’e kishin prurë atë këngë nga Vllahia! Kush kishte parë ndonjëherë një pamje të tillë në Shqipëri? A mundej të mos mallëngjeheshim? A s’ishte për të derdhur lotë gëzimi? Një urim e një lutje pëshpëritte çdo buzë shqiptari: Falja, o Zot, tërë popullit tonë këtë vëllazërim për gjithmonë, që të munt të krijojë një jetë shtetërore të lirë e të lumtur. Nga kujtimet e Dhimitër Beratit – “Ata që shpallën pavarësinë Kombëtare”, fq 203 Bota Press

Ardit Gjebrea dhe kenga magjike Perdatiti: Dr.Li liana Pere. Ardit Gjebrea: Arkitekti i Emocionit dhe Magjisë Muzikore Ardit Gjebrea është një simfoni e gjallë e artit dhe mendimit. Një artist që ka gdhendur emrin e tij në kolonën zanore të jetës shqiptare, ai shquhet për një prezencë të fuqishme dhe një intuitë të veçantë për të krijuar lidhje të thella me publikun. Figura e tij është më shumë sesa një ikonë muzikore; ai është një dirigjent i emocionesh, një udhëheqës që frymëzon artistët dhe një pasqyrë e vlerave të artit të pastër. Si kantautor, krijimet e tij janë si piktura muzikore që prekin telat e shpirtit. Çdo tekst, çdo melodi që mban firmën e tij, përçon një mesazh universal dashurie, humanizmi dhe reflektimi. Si prezantues, ai është një mjeshtër i oratorisë, një urë që lidh spektaklin me realitetin, duke kthyer çdo skenë që prek në një arenë të pasionit dhe profesionalizmit. "Kënga Magjike": Tempulli i Artit dhe Transparencës Festivali i kenges magjike u krijua nga kant autori Ardit Gjebrea ne vitin 1999. Edicioni i parë i festivalit u transmetua nga Radio Televizioni Shqiptar, ndërsa të gjitha edicionet e tjera, që nga viti 2004, nga TV Klan. Ardit Gjebrea ka qenë prezantuesi kryesor i festivalit prej se është themeluar dhe në raste të tjera, ai ka bashkëprezantuar me prezantues të tjerë si Brigitte Nielsen, Natalia Estrada, Songül Öden dhe Elia Zogu. Si vazhdon historia. Nën drejtimin e Ardit Gjebreas, "Kënga Magjike" nuk është thjesht një festival; është një laborator krijimtarie dhe një fushëbetejë artistike ku çdo këngë është një gur në mozaikun e muzikës shqiptare. Gjebrea e ka transformuar këtë ngjarje në një ritual artistik, ku talenti dhe përkushtimi vendosen mbi piedestal. Me një skenografi magjike dhe një organizim që reflekton përpikmëri, festivali ngrihet si një spektakël ku ndriçojnë zëri, ndjenja dhe energjia e artistëve. Performancat janë të kuruara me kujdes, duke sjellë në skenë një ndërthurje të harmonishme mes zërit dhe pamjes, që përforcojnë mesazhin e këngës dhe përfshijnë publikun në një përvojë të paharrueshme. Transparenca: Melodia e Drejtësisë Një nga shtyllat kryesore të festivalit është sistemi i tij i votimit, i cili mbart vulën e drejtësisë dhe demokracisë artistike. Nën moton e tij të pandryshuar për vite me radhë, "Juria e vërtetë janë artistët", Gjebrea ka ngritur një strukturë që sfidon dyshimet dhe ruan integritetin. Artistët pjesëmarrës, si gjykatës të kolegëve të tyre, përfaqësojnë thelbin e sistemit, duke u bërë pjesë e vendimeve përfundimtare. Ky proces vlerësimi i jep çdo konkurrenti ndjesinë se zëri i tij ka vlerë, duke eliminuar favorizimet dhe duke përqafuar meritokracinë. Përmes transparencës, Ardit Gjebrea u ka dhënë artistëve dhe publikut një arsye për të besuar në forcën e talentit dhe përpjekjes. Fuqia e Performancës: Kur Skena Flet Nën drejtimin e tij, skena e "Kënga Magjike" është kthyer në një amfiteatër të madh emocionesh, ku çdo këngë është një rrëfim dhe çdo performancë një udhëtim shpirtëror. Me një estetikë të lartë dhe një përkushtim të pashoq, festivali ka sjellë në dritë jo vetëm emra të rinj por ka rindritur edhe yjet e muzikës shqiptare. Performanca nuk është thjesht një akt, por një ritëm që bashkon artin me shpirtin e publikut. Arditi: Kolona Zanore e Një tempulli festifal Në gjithë këtë kaleidoskop, Ardit Gjebrea qëndron si një gur i çmuar. Ai është udhërrëfyesi që i jep formë muzikës shqiptare, një mentor që nxit pasionin dhe një rojtar i vlerave të artit të ndershëm. Puna e tij si producent, artist dhe prezantues është një testament i shpirtit të tij krijues dhe përkushtimit ndaj publikut. Në botën ku shpesh emocionet treten në skutat e interesave, Ardit Gjebrea mbetet simboli i dritës, i zërit të sinqertë dhe i magjisë së përjetshme që arti sjell në jetët tona. Debatet dhe Fituesit në "Kënga Magjike 2024" Edicioni i 24-të i festivalit "Kënga Magjike" solli një atmosferë të ngjeshur emocionale dhe shumë diskutime, si gjithmonë. Festivali, i cili ka arritur të bëhet një platformë e rëndësishme për muzikën shqiptare, nuk ka shpëtuar pa polemika rreth fituesve dhe sistemit të votimit. Pavarësisht se çmimet i janë dhënë fituesve, disa prej artistëve kanë shprehur pakënaqësi për mënyrën se si është realizuar vlerësimi, duke ngritur dyshime për mundësinë e paracaktimit të fituesit. Në këtë edicion, fituesit ishin Rozana Radi dhe Sany Dimitri, të cilët shpallën fitoren e tyre në finalen e festivalit. Pavarësisht këtij suksesi, pati kritika rreth sistemit të votimit, që si gjithmonë ka qenë një temë e nxehtë diskutimi. Ardit Gjebrea, drejtuesi i festivalit, u angazhua për të sqaruar rolin e artistëve në këtë proces dhe për të mbrojtur transparencën e sistemit. Ai theksoi se artistët janë ata që japin shumicën e pikëve, duke u bërë juria e vërtetë, dhe se ky proces është i hapur dhe i drejtë. Diskutimet mes artistëve, si Ronela Hajati dhe Marsela Çibukaj, përplasën mendime dhe perceptime të ndryshme mbi mënyrën e vlerësimit dhe ndikimin e pikëve, duke shtuar tensionin pas përfundimit të festivalit. Përplasje të tjera u zhvilluan edhe në lidhje me mënyrën e prezantimit të performancave dhe preferencat artistike që mund të kenë ndikuar në përzgjedhjen e fituesve. “Kënga Magjike” këtë vit solli jo vetëm momente artistike mbresëlënëse, por edhe histori personale prekëse. Gjatë finales, artistja Xheisara ndau lajmin e saj të shtatzënisë, duke emocionuar publikun. Një tjetër moment i veçantë ishte triumfi i një kompozitori që theu rekorde duke fituar tri çmime kryesore – një arritje që nuk ishte parë më parë në historinë e festivalit. Por, ashtu si çdo edicion, rivaliteti mes artistëve ishte i pranishëm. Një përplasje dhe debat debatin e përhershëm mbi transparencën, duke i shtuar festivalit një dimension tjetër përtej muzikës. “Kënga Magjike” – Midis Kritikave dhe Lavdisë Pavarësisht polemikave, “Kënga Magjike” mbetet një nga skenat më të rëndësishme për muzikën shqiptare.  Drejtimi i suksesshëm i Ardit Gjebreas e ka transformuar këtë festival në një ngjarje të pakrahasueshme ku zëri i artistëve nuk ndalet vetëm te kënga, por edhe në diskutimet që pasojnë. Në fund, ajo që mbetet është muzika – e cila vazhdon të frymëzojë dhe të bashkojë breza. Edhe pse këto diskutime janë të natyrshme në një eveniment të tillë, ato tregojnë pasionin dhe angazhimin që artistët kanë për të arritur më shumë, por gjithashtu dhe dëshirën për të pasur një sistem të drejtë, ku meritokracia është në qendër të vlerësimit. Ardit Gjebrea, si udhëheqës i këtij festivali, vazhdon të ruajë rolin e tij si drejtues i një skene të madhe, ku emocionet dhe rivalitetet janë pjesë e përvojës kolektive që ky festival ofron çdo vit. "Kënga Magjike" është një skenë e pasionit dhe rivalitetit të shëndetshëm, ku Ardit Gjebrea ka krijuar një platformë për art dhe transparencë. Edhe pse debatet janë të natyrshme, ato tregojnë angazhimin për një sistem të drejtë dhe për përmirësim të vazhdueshëm. Ky festival mbetet një ngjarje e paharrueshme, që lidh muzikën me shpirtin e publikut dhe të artistëve, duke krijuar histori të magjishme çdo vit.

Revista “Prestige” në Dimensione Ndërkombëtare: Cilësi, Integritet dhe Ndikim Global 1. Cilësi e Lartë dhe Integritet “Prestige” është sinonim i përmbajtjes së cilësisë së lartë dhe integritetit të patëmetë. Artikujt dhe analizat janë të ndërtuara me standardet më të larta editoriale, duke siguruar një pasqyrë të saktë, objektive dhe të thellë mbi arritjet dhe zhvillimet më të rëndësishme në nivel botëror. 2. Rrjetëzimi Profesional Revista krijon mundësi të jashtëzakonshme për profesionistët që të lidhen me liderë, ekspertë dhe talente nga çdo cep i botës. Ngjarjet, konferencat dhe bashkëpunimet që ajo promovon kontribuojnë në ndërtimin e një rrjeti global të fuqishëm që mbështet rritjen dhe suksesin profesional. 3. Mjet Edukimi dhe Inspirimi “Prestige” është një udhërrëfyes për ata që kërkojnë të zhvillojnë aftësitë dhe karrierën e tyre. Artikujt frymëzues, këshillat praktike dhe tregimet e suksesit ndërkombëtar shërbejnë si burime të vlefshme për edukimin dhe motivimin e gjeneratave të reja të liderëve dhe inovatorëve. 4. Ndikim Pozitiv Absolut në Shoqëri Duke promovuar vlera si përkushtimi, integriteti dhe inovacioni, revista ka një ndikim pozitiv dhe të qëndrueshëm në shoqëri. Ajo pasqyron histori që frymëzojnë, inkurajojnë dhe ndërtojnë një kulturë që synon të lartësojë standardet sociale dhe ekonomike. 5. Promovim i Ekselencës dhe Diversitetit “Prestige” bën të dukshme arritjet e profesionistëve dhe organizatave që vendosin standarde të reja në fushat e tyre. Përmes promovimit të diversitetit dhe përfshirjes, ajo ofron perspektiva të ndryshme dhe nxit një frymë bashkëpunimi ndërkombëtar. 6. Prestigji Juaj Rritet me Ne Të qenit pjesë e “Prestige” – si lexues, i intervistuar apo kontribues – jo vetëm që rrit profilin tuaj personal apo profesional, por gjithashtu ju pozicionon në majën e ekselencës globale. Revista ju ndihmon të dalloheni si një lider me ndikim dhe vizion. Përfundim Revista “Prestige” është më shumë sesa një platformë mediatike – është një forcë transformuese për zhvillimin profesional dhe shoqëror. Me cilësinë e saj të lartë, integritetin e palëkundur dhe ndikimin pozitiv global, ajo mbetet një partner i pazëvendësueshëm për ata që kërkojnë të shkëlqejnë në çdo aspekt të jetës së tyre profesionale dhe sociale. Dr.Li liana Pere Acredit USA & BE

Aktorja, Nicole Kidman, ka thënë se është ende shumë e pasionuar me aktrimin dhe se e do punën e saj më shumë se kurrë. 57-vjeçarja ka arritur sukses të madh gjatë karrierës së saj dhe vazhdon të jetë e angazhuar me po të njëjtën pasion për aktrimin. “Jam ende shumë, shumë e pasionuar për atë që bëj. E dua aktrimin dhe e dua të qenit me njerëz që janë kaq frymëzues. Dhe një skenar i shkëlqyer është një skenar i shkëlqyer”, ka thënë ajo në një intervistë për E News. Pavarësisht moshës, famës dhe suksesit, Kidman është ende e gatshme të mbajë një orar të plotë me angazhime për pune. Ajo ka theksuar se është ende “jashtëzakonisht mirënjohëse” për mundësitë që i vijnë. “Nuk mendoj se puna të shteron. Më shumë të bën të qëndrosh në një vend e të jesh mirënjohëse për mundësitë për të punuar me njerëz që i do”, ka thënë ajo. Kidman më herët pati pranuar gjithashtu se është e gatshme të marrë përsipër “rreziqe" në karrierën e saj. “Ndoshta nuk e mendoj kështu. Thjesht shkoj dhe them ‘kjo është rruga që po ndjek dhe çfarëdo që ndodh, le të ndodh’. Nëse shihet si rrezik, unë do ta marr përsipër”, pati thënë ajo për Vanity Fair. Pavarësisht entuziazmit për karrierën, Kidman e pati pranuar se puna në Hollywood ndonjëherë mund të jetë përvojë “e luhatshme”. “Mendoj se kjo është natyra e asaj me të cilën po përballohemi tash. Gjërat po bëhen më të vogla sa i përket produksioneve të shfaqjeve dhe filmave. E ndjej këtë. Jam e sigurt që shumica e njerëzve në industri e ndjejnë këtë”, pati thënë ajo. #Nicole Kidman

Eqrem Çabej (1908-1980) Kur shtrohet problemi i burimit të një populli, ai do të shikohet të zgjidhet më fort nga ana e ruajtjes dhe e vazhdimësisë së gjuhës së tij sesa nga pikëpamja etnike, sepse më shumë se elementet e tjera gjuha është karakteristika që dallon një popull nga të tjerët. Një problem i tillë ndërkaq, për çdo popull, të çdo vendi qoftë e të çdo kohe, paraqitet kompleks, dhe për kushtet shqiptare veçanërisht i komplikuar. Kompleks: sepse në formimin e një populli si një njësi më vete e me tipare vetjake që e dallojnë nga popujt e tjerë, kanë pjesë, sikundër dihet, rrethana të ndryshme të karakterit gjeografik dhe procese të shumëfishta historike, etnike, ekonomike, kulturore e gjuhësore. I komplikuar: në këtë fushë të studimeve shqiptare është shumë e ndjeshme mungesa e burimeve historike e të shkrimit. Megjithatë, dija e re shqiptare, edhe me këtë varfëri burimesh, me mjetet që ka në dorë përpiqet t’i afrohet zgjidhjes së këtij problemi. Dhe ka arritur në këtë lëmë rezultate që mbeten, e që kanë zënë vend dhe në fushën shkencore ndërkombëtare. Për vetë karakterin kompleks të çështjes edhe metoda për t’u zbatuar këtu duhet të jetë komplekse. Aty duhet të bashkëpunojnë disa disiplina shkencore. Sidomos vijnë në vështrim aty gjeografia historike, historia, gjuhësia, etnografia dhe arkeologjia parahistorike. Rezultatet e njërës ndër këto fusha duhet të merren parasysh e të vlerësohen në masën e duhur nga disiplinat e tjera, të kombinohen me rezultatet e tyre, që të përmblidhen faktet e shumëllojshme në disa parime të përgjithshme, në disa fakte më të sigurta, për të arritur kështu disi në një sintezë. Shqiptarët janë autoktonë ose anas në Gadishullin Ballkanik, duke qenë që rrojnë aty që nga kohët e lashta parahistorike. Ata janë bashkë me grekët populli më i moçëm i kësaj treve, janë trashëgimtarë të situatës etnike të periodës së lashtë në këtë pjesë të Europës Juglindore. Në këto rrethana pyetja se ku e ka burimin populli shqiptar, do të thotë me fjalë të tjera këtë: Stërgjyshët e shqiptarëve, ai popull që ka folur gjuhën nga e cila ka rrjedhur shqipja e sotme, me ç’emër njihej në kohët antike në Ballkan? Prej cilit popull të lashtë të këtij gadishulli rrjedhin pra shqiptarët e sotëm? Në shekullin e kaluar u përhap shumëkund hipoteza se shqiptarët ishin stërnipët e pellazgëve. Kjo hipotezë a teori, e themeluar në tryezë të dijetarëve të huaj, pati jehonë të gjerë në lagjen e poetëve e shkrimtarëve shqiptarë të Shqipërisë e të Italisë. Ajo gjeti një truall pjellor në idetë e romanizmit, i cili në Europën Juglindore u përhap më vonë, në një kohë kur në Perëndim kishin dalë rryma letrare të tjera. Teoria pellazge ndërkaq më vonë ra poshtë. Pellazgët në burimet greke e romake përmenden si një shtresë etnike paragreke, jo më ekzistuese në periodën antike. Autorë si Herodoti e Straboni flasin për ta për një kohë më të lashtë dhe i paraqesin si një popullsi barbare, d.m.th. jogreke, e me një gjuhë të ndryshme nga greqishtja. I lokalizojnë në zonën e Detit Egje, kryesisht në Tesali, me përhapje më një anë nga Epiri, më anë tjetër nga Azia e Vogël, nga Kreta e nga ishuj të tjerë të zonës egjeane. Ata paraqiten ndërkaq gjithkund si një popull legjendar, i mbuluar me mjegullën e një miti, popull pa konsistencë historike konkrete. Ndonëse në kohë të reja janë pohuar disa lidhje të tyre me ilirët e me trakasit, duhet thënë se ai element etnik e gjuhësor që mund të quhej, me shumë rezervë, pellazg, për shumë arsye, edhe të karakterit gjeografik, nuk mjafton kurrsesi për të pohuar me një farë baze vërtetësie shkencore një birëri pellazge të popullit shqiptar. Duke u nisur nga një platformë më reale, për sqarimin e problemit të burimit, do t’i sillemi pikësëpari historisë si vazhdim i situatës parahistorike në Gadishull të Ballkanit. Kjo trevë e Evropës Jugore, në periodën antike ka qenë e banuar prej disa popujsh, popuj të ndryshëm nga ata të sotmit dhe të ndryshëm edhe nga njëri-tjetri. Dihet se në viset perëndimore të Gadishullit kanë banuar ilirët, në viset lindore trakasit, në anët jugore grekët, në qendër makedonët, të cilët kanë qenë të ndryshëm nga grekët edhe me një gjuhë më vete, sipas Herodotit me “gjuhë barbare”, d.m.th. jogreke. Duke lënë mënjanë disa popullsi më të vogla, si fiset iranike në pjesën lindore të Gadishullit dhe disa fise kelte në viset veriperëndimore e qendrore, kjo ka qenë gjendja etnike në epokën greko-romake. Në këtë mes shtrohet pyetja se prej cilit nga këta popuj zbresin shqiptarët, prej cilës nga gjuhët e tyre rrjedh gjuha shqipe. Në këtë problematikë grekët, ose si quheshin në atë kohë, helenët, përjashtohen vetvetiu, si një popull i ndryshëm nga populli shqiptar. Përjashtohen gjithashtu dhe makedonët e vjetër, si një popull relativisht i vogël dhe gjeografikisht më në skaj të truallit gjuhësor të shqipes, ndonëse për punë të afërsisë territoriale disa lidhje nuk mund të mohohen kryekrejet. Në këto rrethanat dy janë popujt që vijnë në vështrim si të parët e shqiptarëve, ilirët dhe trakasit. Ilirët kanë qenë një ndër popujt e mëdhenj të Europës së lashtë. Duke lënë mënjanë përhapjen e tyre në kohët parahistorike, në periodën historike ata shtriheshin që nga anët e Istrisë afër Triestës në veriperëndim e nga viset afër brigjeve të Danubit në veri gjer në gjirin e Artës së Çamërisë në jug, qytet që aso kohe quhej Ambrakia. Kështu fiset ilire banonin viset e sotme të Shqipërisë me Çamëri, të Malit të Zi, Bosnjes e Hercegovinës, Dalmacisë e Kroacisë, pra gjithë bregdetin lindor të Adriatikut me hinterlandin përkatës. Të fisit ilir kanë qenë pas gjithë gjasësh edhe mesapët e japigët e Apulisë në Itali Jugore. Në lindje fiset ilire mbërrinin gjer në anët e lumenjvet Vardar e Moravë në Maqedoni Veriore e në Kosovë, një trevë që në lashtësi quhej Dardania, dhe shtriheshin edhe në një pjesë të Serbisë së sotme. Në ato anë ilirët ishin kufi me fiset trake, vise-vise edhe duke u përzier me to. Edhe trakasit kanë qenë një ndër popujt e mëdhenj të Europës së lashtë: Herodoti e quan popullin më të madh pas indasve. Shkonin që prej kufijve të ilirëve në perëndim e gjer në brigjet e Detit të Zi në lindje, prej Detit Egje në jug e gjer në malet e Karpateve në Veri. Përfshinin kështu një pjesë të Greqisë e të Turqisë europiane të sotme, Bullgarinë, Rumaninë e një pjesë të Hungarisë e të Polonisë. Për fatet historike të këtyre popujve e të fiseve të tyre, nga mungesa e materialit burimor për të cilin u fol më sipër, shumë pak jemi në gjendje të dimë, dhe kjo errësirë njohurish shtohet sa më lart të ngjitemi në lashtësi të kohëve. Dimë p.sh. që koncepti edhe emri ilir erdhi e u përhap vetëm me kohë, duke dalë prej një popullsie me këtë emër e duke përfshirë edhe fise etnikisht e gjuhësisht të afra. Ky emër në epopetë e Homerit ende nuk shfaqet. Emri i ndonjë populli të veçantë, si ai i dardanëve dhe ai peonëve, të cilët në kohë historike kanë banuar në veri të makedonëve, del në skenë të historisë shumë më përpara se emri i përgjithshëm i ilirëve. Dihet gjithashtu që këta popuj të lashtë të Ballkanit, nën ndikimin e qytetërimit greko-romak, e sidomos me zotërimin e gjatë të Perandorisë Romake, me kohë pjesërisht u greqizuan, e për një pjesë të madhe u romanizuan. Me fjalë të tjera këta, pa u zhdukur si popuj, me kohë u asimiluan: lanë gjuhët e veta dhe morën vise-vise greqishten, vise-vise në pjesën më të madhe – latinishten. Kjo ndodhi sidomos nëpër qytete, nëpër qendra administrative e ushtarake ku romakët kishin ngulur garnizonet e tyre. Nëpër vise malore ndërkaq asimilimi nuk arriti të kryhej kryekrejet. Popullsitë vendase ruajtën më gjatë karakterin e tyre etnik dhe gjuhën e tyre. Ndonjëri nga këta popuj bile i shpëtoi gjer në fund romanizimit. Dëshmi e gjallë për këtë është populli shqiptar, i cili duhet të jetë pasardhës i njërit nga këta popuj (a fise) të paromanizuar. Çështja e birërisë, e filacionit, d.m.th. e rrjedhjes së një populli të sotëm prej një të lashti, të një gjuhe të re e të njohur prej një gjuhë të vjetër e të zhdukur, paraqitet mjaft e lehtë kur prej popullit të lashtë e prej gjuhës së tij kemi njohuri relativisht të sakta. Po në lidhje me shqiptarët e me shqipen, kjo çështje, si u tha, mbetet veçanërisht e vështirë. Gjuhët e lashta të Ballkanit, për mungesë shkrimesh të tyre, mund të thuhet se njihen pak e aspak. Prej gjuhës së trakasve ka disa pak mbishkrime, prej gjuhës së ilirëve të Ballkanit nuk është gjetur gjer më sot asnjë mbishkrim. Mbishkrimet e mesapëve të Italisë Jugore lexohen, porse interpretimi i tyre ka mbetur gjer sot i pasigurtë. Prej të dyja gjuhëvet, ilirishtes dhe trakishtes, kanë mbetur disa të ashtuquajtura glosa, d.m.th. disa fjalë të tyre të dëshmuara prej autorësh grekë e romakë bashkë me kuptimet e tyre të dhëna greqisht a latinisht. Ka edhe një numër mjaft të madh me emra vendesh e personash, të gdhendur nëpër gurë a të dëshmuar nëpër tekste të autorëve klasikë; emra shumica me interpretim gjuhësor-kuptimor të dyshimtë dhe ku dijetarët modernë kanë gjetur prandaj një fushë të lirë për gjykime shpeshherë arbitrare. Kështu dy gjuhët në fjalë mbeten thuajse të panjohura për ne. Ne nuk ua dimë strukturën gjuhësore, as sistemin gramatikor, as fjalorin e tyre. Në këto rrethana mjetet e krahasimit mungojnë: mungon çelësi për të krahasuar materialin e shqipes me atë të dy gjuhëve në fjalë. Duke qenë gjendja kështu, kriteri i gjuhës duhet të vështrohet së bashku me gjendjen gjeografike e historike. Në pikëpamje të gjeografisë historike dihet se shqiptarët e sotëm banojnë në ato vise ku në kohën antike banonin fise ilire. Në pikëpamje historike është vënë re me të drejtë, që sot e dy shekuj më parë, që nuk ka asnjë të dhënë, asnjë kumt historik që shqiptarët të jenë ardhës, që të kenë zënë vend në këto troje në një periodë historike të caktuar, si bie fjala aty nga mbarimi i kohës antike, ose në mesjetën e hershme. Në këto kushte vetë arsyeja e thjeshtë shtyn të pranohet që populli shqiptar është vendës, autokton në këto anë, në mos qysh prej periodave të mugëta parahistorike, së paku që prej kohës antike e këtej. Këto dy arsye, arsyeja e banimit në teritorin e dikurshëm ilir dhe arsyeja e autoktonisë, shpien vetvetiu në mendimin që shqiptarët e sotëm janë stërnipët e fiseve ilire të jugut dhe që shqipja është vazhdimi i njërit nga dialektet e vjetra ilire. Mund të thuhet bile që barra e argumentimit më fort u bie atyre që mohojnë burimin ilir të popullit shqiptar e të gjuhës së tij se atyre që e pohojnë. Në lidhje me këto nuk mund të jetë një gjë gand e e rastit edhe kjo, që emri i fisit ilir Albanoi, që përmend astronomi e gjeografi Ptolemeu i Aleksandrisë së Egjiptit në shekullin e dytë të erës sonë në trevën midis Durrësit e maleve të Kandavisë në Shqipëri të Mesme, vazhdon të rrojë në Arbën Arbër, Arbënesh Arbëresh, emri i Shqipërisë e i shqiptarëve në mesjetë, i gjallë dhe sot e kësaj dite. Në pikëpamje gjuhësore këtyre rrethanave vjen e u shtohet ky fakt, që vazhdimi i emrave të qyteteve, maleve e lumenjve të trevës shqiptare të kohës së lashtë, në trajtat e tyre të sotmet ka rrjedhur në pajtim me rregullat fonetike të gjuhës shqipe. Aty hyjnë barazime të tilla si Scardus : Shar, Scodra : Shkodër, Drivastum : Drisht, Pirustae : Qafa e Prushit, Lissus : Lesh (Lezhë), Isamnus : Ishëm Ishm, Dyrrachium : Durrës, Aulon : Vlonë Vlorë, Thyamis : Çam e të tjera. Edhe kjo dëshmon për autoktoninë ilire të popullit shqiptar: sepse ky zhvillim nga trajtat antike të këtyre emrave në të sotmet nuk gjen spjegim veçse me mjetet e shqipes. Nuk mund të spjegohet as me mjetet e gjuhëve romane as të gjuhëve sllave, e as nëpërmjet të ndonjë gjuhe tjetër të zonës ballkanike. Për vazhdimësinë ilire ka dhe të tjera të dhëna nga fusha gjuhësore, si disa barazime që dalin në emra personash ndër ilirët e hershëm e ndër shqiptarët e sotëm. Përveç këtyre, ato të paka fjalë që dihen prej ilirishtes, shpjegohen mirëfilli me anë të shqipes. Edhe mjaft fjalë të mbishkrimeve mesapike zbërthehen me gjuhën tonë. Në këtë mënyrë të dhënat e gjeografisë historike dhe të gjuhës vijnë e plotësojnë njëra-tjetrën. Nuk mungojnë edhe disa paralele të karakterit etnografik, në të cilat nuk po hyhet këtu. Prej lëmit të arkeologjisë meriton vëmendje rrethana që në disa stacione parahistorike të trevës shqiptare vihet re një vazhdimësi e kulturës materiale, një kontinuitet nga epokat e lashta gjer në mesjetën e hershme; kjo rrethanë vjen e u shtohet argumenteve gjeografike, historike e gjuhësore që u shtruan më sipër. Për sa u përket trakasve dhe gjuhës së tyre, mbi dëshminë e disa të dhënave historike dhe gjuhësore (emra vendesh me tipare trake) është vënë re me kohë një prani elementesh trake në krahun veriperëndimor të Gadishullit Ballkanik e veçanërisht në viset bregdetare të Adriatikut të jugut. Ato duhet të jenë përzier me kohë me elementet ilire, pa mundur të themi se nga ilirët e trakasit kush qe anas e kush i ardhur. Si përfundim, edhe për arsye historike mund të thuhet se në formimin e etnosit shqiptar në bazë qëndron elementi ilir, porse mund të ketë pasur dhe një komponente trake, me përmasa gjithsesi më të vogla. Si u krye procesi i këtij formimi etnik e gjuhësor, në ç’rrethana territoriale e historike, në gjendjen e sotme të njohurive është vështirë të përcaktohet. Aty shihet më qartë përfundimi, që është populli shqiptar më gjuhën e tij, sesa rruga e zhvillimit që u përshkua gjersa u arrit gjer në gjendjen e sotme (Botuar së pari në gazetën Rilindja, Prishtinë 23.VII.1977).

Top 5 filmat e Krishtlindjeve që rekomandon ChatGPT ChatGPT zgjedh filmat më të mirë për të sjellë magjinë dhe ngrohtësinë festive në shtëpinë tuaj Krishtlindja është koha ideale për të shijuar momente të ngrohta me familje dhe për të hyrë në atmosferën festive me filma të mrekullueshëm. Për të përzgjedhur listën e filmave më të mirë për Krishtlindje, ChatGPT është bazuar në një kombinim elementesh që përfaqësojnë magjinë e sezonit festiv. Kjo listë reflekton një udhëtim përmes traditave kinematografike dhe emocioneve të paharrueshme që lidhen me festat. Ja pesë filmat që ChatGPT rekomandon për t’i parë këtë sezon: Home Alone (1990) Një film klasik që kurrë nuk dështon. Aventurat e Kevin-it të vogël, i lënë vetëm në shtëpi, teksa përballet me dy hajdutë, janë një kombinim i humorit dhe shpirtit festiv. Love Actually (2003) Një histori e ndërlikuar dashurie që përcjell mesazhin se Krishtlindja është koha për të ndarë dashuri dhe kujtime të bukura. Me një kast të shkëlqyer aktorësh, ky film është ideal për të rriturit. Elf (2003) Will Ferrell ndriçon ekranin si Buddy, një njeri i rritur mes elfëve të Santa Claus-it, që përpiqet të gjejë vendin e tij në botën njerëzore. Ky film sjell shumë të qeshura dhe një mesazh për rëndësinë e familjes. The Polar Express (2004) Një film animacion magjik që ndjek një djalë të vogël në një udhëtim të paharrueshëm. Ky film frymëzon me mesazhin e besimit dhe mrekullisë festive. The Holiday (2006) Një histori romantike për dy gra që vendosin të shkëmbejnë shtëpitë e tyre gjatë pushimeve të Krishtlindjeve. Ky film është i mbushur me ndjenja të ngrohta dhe momente të paharrueshme. Kjo listë nuk është thjesht një sugjerim, por një ftesë për të hyrë në botën magjike të Krishtlindjeve. Çdo film sjell me vete emocione të veçanta: të qeshura, lot gëzimi dhe ndjenja ngrohtësie që vetëm këta filma mund të dhurojë. Përmes këtyre historive, Krishtlindjet bëhen më shumë se një festë – shndërrohet në një përvojë që mbush zemrat. Ndizni dritat e pemës, përgatitni një gotë kakao dhe lejoni që magjia e këtyre filmave t’ju përcjellë emocione të paharrueshme.

2025-a shpallet “Vit i shenjtë”! Papa Françesku: Falje jubilare mëkatesh në BOTA Mbrëmjen e sotme, në prag të Krishtlindjes, Papa Françesku hap “Vitin e Shenjtë”, një ngjarje tradicionale fetare e një pelegrinazh solemn në Bazilikën e Shën Pjetrit dhe në kishat e tjera të Romës. Për herë të parë kjo ka ndodhur në vitin 1300. Viti jubilar konsiderohet edhe një motor i fuqishëm turistik për qytetin. Ekspertët presin në Romë 30 milionë vizitorë e ndoshta më shumë. Në 1300-tën, në Romë u shfaqën shumë pelegrinë dhe Papa Bonifaci VIII e quajti spontanisht një vit jubile, vit të shenjtë. Fillimi zyrtar nuk ka qenë në kohën Krishtlindje, siç u bë zakon më vonë, por me një dekret papnor në fund të shkurtit. Bonifaci e shfrytëzoi situatën edhe për t’u mbrojtur kundër akuzave për herezi. Ai përcaktoi që të ketë një vit të shenjtë çdo 100 vjet. Por që në vitin 1350, kur papët e kishin rezidencën në Avignon dhe papati gjendej në krizë të thellë, pati përsëri një vit tjetër të shenjtë. Dhe pastaj që nga shekulli i 15-të çdo 25 vjet. “Aspekti financiar ka luajtur gjithmonë një rol. Por e rëndësishme gjithmonë është edhe solidariteti i kishës mbarëbotërore gjatë gjithë vitit të shenjtë.” – thotë historiani i kishës Ernesti.

Gëzuar ditëlindjen Sofia Loren, diva e kinemasë botërore mbush 90 vjeç 20 Shtator, 2024 Gëzuar ditëlindjen Sofia Loren, ikona e kinemasë italiane, diva par excellence. Diva e madhe, ikona e vërtetë e kinemasë italiane, lindi më 20 shtator 1934 në Romë, por u rrit në kushte shumë të vështira në Pozzuoli, province e Napolit. Një jetë e jashtëzakonshme, e karakterizuar nga dashuria e saj e madhe për producentin Carlo Ponti, i cili më pas u bë bashkëshorti i saj. Cinecittà, RAI dhe Hollywood i bëjnë homazhe asaj, duke i kushtuar “Sophia Loren: Diva e Napolit”, e cila hapet me ”La Ciociara” të Vittorio De Sica, i cili i dha asaj ”Palmën e Artë” në Kanë dhe ”Oskar” në 1962. Më pas ”La vita davanti a sé’ filmi i djalit të saj të dytë Edoardo, i cili në vitin 2020 shënoi rikthimin e yllit në ekranin e madh dhe bazohet në romanin prekës të Romain Gary. Aktorja fitoi ”David di Donatello” me një këngë nga kolona zanore e realizuar nga Laura Pausini e cila më pas fitoi Golden Globe dhe u nominua për Oscar, ndërsa filmi hyri në top 10 në Netflix në 37 vende. Në faturë ka edhe filma që shfaqen rrallë në Shtetet e Bashkuara, si ”Varfëria dhe Fisnikëria” ”Dasma Italiane” dhe ”Një ditë e veçantë”, filma që shënuan bashkëpunimet me Vittorio De Sica dhe Marcello Mastroianni.