Search this site

Si u arratis nga perandoria, themeluesi i shtetit shqiptar? 16.01.2019 - 17:18 Ismail Qemal bej Vlora lindi në Vlorë më 16 tetor 1844 dhe vdiq në Peruxhia, më 24 janar 1919. I biri i Mahmud bej Vlorës dhe Hedije Asllanpashali. Nga i ati vinte nga oxhaku i sanxhakbejlerëve të trashëgueshëm të Vlorës që i dhanë Perandorisë Osmane shumë personalitete dhe ndër vezirët e fundëm shqiptarë Ferid pashë Vlorën, ndërsa nga e ëma vinte po ashtu prej njerës nga oxhaqet më të vjetra bejlere. Kur ka qenë 4 vjeç, më 1848 Vlorajt u syrgjynosën, burrat në Konjë e gratë me fëmijët në Selanik. E gjithë pasuria iu sekuestrua si pasojë e kryengritjes që bënë kundër Tanzimatit më 1847. Në Selanik i vdes vëllai i vogël, Sulejmani, i cili u varros në oborrin e xhamisë Ortaj. Ismaili kishte nisur shkollën fillore ku mësoi turqishten dhe pasi u kthyen në Vlorë më 1852, vijoi shkollimin me mësues privat. Thelloi dijet e tij në turqishte, mësoi italishten nga një ikanak italian dhe më tej e edukuan i ati dhe e ëma. Më 1855 u regjistrua në gjimnazin “Zosimea” në Janinë, ku ishte i vetmi nxënës musliman në atë kohë. Mësoi aty greqishten e vjetër, latinishten, mori njohuri në matematikë e fizikë dhe privatisht arabisht e frëngjisht. Ka qenë nëpunës dhe deputet i Perandorisë Osmane, veprimtar i çështjes kombëtare dhe themelues i shtetit shqiptar. Ismail Qemali ishte firmëtari i parë i Deklaratës së Pavarësisë dhe kryetari i këshillit të ministrave të Qeverisë së Përkohshme të Shqipërisë. Në kujtimet e tij, Ismail Beu flet për Janinën si vendin ku kishte kryer studimet, si rajonin ku zbulonte gjurmë të qytetërimit parahelen ose pellazg. Karriera në administratën osmane Në majin e 1860 shkoi drejt Stambollit, ku banoi tek i afërmi i tij nga e ëma. Fuad Pasha i dha një punë në zyrën e përkthimeve të Ministrisë së Jashtme, ndërkohë që vazhdoi dhe studimet për drejtësi me një prusian të konvertuar quajtur Emin Efendi, drejtor i bibliotekës së ministrisë. Pasi iu desh të kthehej në Janinë, valiu i vilajetit Aqif Pasha e mori si ndihmësdrejtor të çështjeve politike. Shërbeu në të njëjtin post edhe me valinjtë pasues, Dervish e Ahmed Pasha deri më 1864. Me ftesë të ungjit të tij valiut të Thesalisë, Ismail Rahmi Pashës, u emërua shef i kabinetit të tij. Jo shumë kohë më pas, më 1865 u rikthye në zyrën e përkthimeve të Portës së Lartë. Vitin pasues i vdes i ati. Në shenjë mirësie miku Fuad Pasha i gatiti emërimin si Sekretar i Përgjithshëm në Janinë. Atë kohë i vjen ftesa nga Mid’hat Pasha, asokohe vali i vilajetit të Danubit, për një post në Rusçuk, qendra e vilajetit. Në mars-dhjetor 1867 ishte gjithashtu redaktor i një reviste turko-bullgare që dilte në Rusçuk, titulluar Istoènik Mnenija/Mecra-i Efkâr (Rryma e ideve), që pati vetëm dy numra, dhe që përmbante në veçanti artikuj mbi historinë e Perandorisë Osmane, kozmografinë, etikën dhe tekste të marra nga Voltaire. Me emërimin e eprorit të tij në Şurâ-yı Devlet azası (anëtar i Këshillit të Shtetit), Ismail beu e ndoqi në kryeqytet më 1867. Pasi Mid’hat Pasha u emërua në Bagdad, Ismail Beut i dhanë emërimin e valiut të Varnës ku nisi projektin për portin. Në prill të 1870 iu dha roli i kryetarit të Komisionit Evropian të Danubit, si delegat osman. Më 1873 së bashku me ish-konsullin anglez në Varna, z. Mayers, të ngulur në Stamboll u bënë ortakë në një sipërmarrje minierash dhe për më se një vit hapën një minierë linjiti në ishullin Imbros, ku kaloi pjesën më të madhe të kohës. Kur Mid’hat Pasha ishte ministër Drejtësie (1873-1876) e mori në Stamboll si sekretar privat. Më 1876 pas një gjakderdhjeje në viset bullgare, Porta e ngarkoi Ismail Beun që të studiojë dosjet dhe qe në krye të komisioneve hetimore të Filopopolit për ngjarjen. Pas zgjedhjes për së dyti të Mid’hat Pashës sadrazem, thirrej të merrte pjesë në komisionin e posaçëm për Kushtetutën e porsashpallur. Pas rënies së kabinetit të dytë dhe burgosjes së Mid’hat Pashës, bashkëpunëtorët e ngushtë të këtij u syrgjynosën në Anadoll, Ismail Qemali përkatësisht në Kytahja. Pas një marrëveshjeje me një firmë tregtare nga Hamburgu për të blerë dru bushi nga pylli i tij në Vlorë, mund të siguronte të ardhurat për të jetuar dhe të blinte një pronë të madhe në afërsi të Eskishehrit. Pas shtatë viteve të syrgjynit, u njoftua nga sadrazemi Said Pasha se qe emëruar vali në Mardin, Mesopotami. Pasi iu dha mundësia që të zgjidhte ndonjë post tjetër nga ai në Mardin, Ismail Beu zgjodhi të ishte në krye të sanxhakut të Bolusë më 1884. Më 1890 paraqiti tek Porta dorëheqjen nga posti, por jo shumë kohë më pas u caktua vali i vilajetit të Beirutit, ku pranë tij shërbente edhe kolegu i tij i Komisionit të Filipopolit, Vaso Pasha. Ishte në Beirut ditët kur kolegu dhe bashkëatdhetari i tij u ligështua nga zemra dhe vdiq. Më 1892 i paraqiti Sulltan Abdyl Hamidit një memorandum, i cili propozonte ndër të tjera federalizimin e Rumelisë. Pas një tjetër studimi, kësaj radhe për çështjen e Egjiptit, u emërua vali i Gjiritit po atë vit. Më 1897 u thirr nga Porta në kryeqytet, gjithnjë në vëmendjen e Pallatit duke shtuar edhe artikujt liberalë që kish botuar në gazetën e tij Mexhra Efqiar, u emërua Şurâ-yı Devlet azası. Arratisja nga Perandoria, përpjekja për një komplot Pasi qe emëruar vali në Tripoli, provincën më të qetë të perandorisë në atë kohë, si në Rumeli ashtu edhe në Anadoll kishte trazira, i mikluar nga nderimet dhe i përgëzuar për besnikërinë, nisi të dyshonte dhe t’i trembej emërimit. Më 1 maj 1900, pasi duhej të nisej për të marrë postin e tij, u arratis nga perandoria nën mbrojtjen e britanikëve, pasi kishte kërkuar strehim në jahtin e ambasadës angleze në Bosfor. Mori detin drejt Athinës, ku kontakti me politikanët arbërorë po i ndjellnin nevojën për rimëkëmbjen e vendit të origjinës. Më pas kaloi në Napoli dhe pas saj në Romë, ku u takua me veteranin Krispin. Më tej u vendos në Lozanë të Zvicrës, por i shqetësuar nga ndonjë atentat i mundshëm, shkoi drejt Parisit. Pasi u mor vesh me Faik bej Konicën dhe u vendos në Bruksel, mori frerët duke drejtuar botimin e Albanisë. Por marrëdhëniet me Konicën nuk zgjatën shumë, ai u largua nga Brukseli dhe pas pak kohe Ismail Beu u detyrua të hapte një tjetër gazetë ‘Le Salut de l’Albanie’ e që shtypej në shqip, turqisht e greqisht. Me ftesën e kolonisë shqiptare të Egjiptit, shkoi në Kajro ku u prit nga Kedivi. Pas një trilli të sulltanit, u dënua me vdekje në mungesë, me humbjen e të drejtave civile, gradës, meritave, dekoratave dhe pronave. Në shkurt të 1902 mori pjesë në Kongresin e organizuar në Paris nga Princi Sabahedin dhe Lutfullah, si përfaqësues i shqiptarëve. Në kontakt me marshallin Rexhep pashë Matin, autoritetet angleze dhe princin Sabahedin po përpiqej të organizonte njëfarë komploti që të bindte sulltanin për reformat që duheshin ndërmarrë. Plani nuk u vu në jetë pasi rrethanat ndërkombëtare nuk e lejonin. Rikthimi si deputet, aktiviteti patriotik, mbledhjet për kryengritje Pas Revolucionit Xhonturk më 1908 dhe rishpalljes së Kushtetutës më 21 korrik, Qemali u kthye nga mërgimi. Më 17 dhjetor të po atij viti parlamenti u hap dhe Qemali u zgjodh si deputet i Beratit, pavarësisht sa kishin luftuar xhonturqit që të mos zgjidhej. Me 26 deputetët shqiptarë rreshtohet me partinë opozitare “Hyrrjet ve ltilaf” (“Marrëveshje e Liri”) për decentralizimin e perandorisë dhe lirinë e mësimdhënies së gjuhëve kombëtare. Gushtin e 1910 udhëtoi nëpër Evropë dhe kërkonte “autonomi administrative” për shqiptarët në kushtet e brutalitetit të xhonturqve. Verën e 1911 shkoi në Cetinje të Malit të Zi te krerët e malësorëve, ku kishin gjetur strehë pas fushatës së Shefqet Turgut Pashës dhe kryengritjes së tyre. Pas një kuvendi në Gërçe, nënshkruan një memorandum me nxitjen e tij, i cili përmbante 12 pika me kërkesa kombëtare, duke shprehur edhe njëherë zotimin për lidhje me perandorinë. Me politikat kundër kombësive të partisë xhonturke në pushtet dhe shqiptarëve në veçanti të cilëve u kishin nisur katër ekspedita ndëshkimore, deputetët opozitarë u vetëdijësuan se pa kryengritje Porta nuk do të bindej t’i jepeshin kombit shqiptar të drejtat kombëtare. Përveç deputetit të Pejës, Ibrahim Efendiut dhe atij të Elbasanit, Haxhi Ali Efendiut deputetë, anëtarë të parisë dhe personalitete u mblodhën në shtëpinë e Reshit Aqif Pashës, e një herë tjetër në shtëpinë e Halil pashë Alizoti-Gjirokastrës dhe disa herë në shtëpinë e Syrja bej Vlorës. Mbledhja e mëvetësisë dhe formimi i qeverisë Pasi kushëriri i tij i dytë, mytesarifi i Vlorës Xhemil beu dhe i biri si kapiten i milicisë vendase, Et’hem beu, kishin përgatitur terrenin dhe organizimin e kuvendit duke lajmëruar delegatët. Të gjithë delegatët që kishte me vete u vendosën në selamllëkun e sarajeve të Vlorajve, ku dhe u mbajt Kuvendi që u shpall mëvetësia më 28 nëntor, të cilin e çeli Ismail Qemali me një fjalim dhe më pas firmosi me siglën Ismaïl Kemal në rezolutën e përpiluar nga sekretarët e mbledhjes, shqip nga Gurakuqi e osmanisht nga Shefqet Dajiu. Kryetar i qeverisë së përkohshme u zgjodh Ismaili, ndërsa Kaçorri nënkryetar. Anëtarët e qeverisë u lanë për t’u zgjedhur më 4 dhjetor pasi të vinin edhe delegatët e viseve të tjera dhe kryetari proklamoi mëvetësinë duke valvitur flamurin në njërën prej dritareve qendrore të selamllëkut të Vlorajve pak pa perënduar. Qeverisja, misionet diplomatike Marsin e 1913 u takua me Dukën de Monpensier, që kishte dëshirë të bëhej kandidat i fronit të Shqipërisë, i cili kishte ardhur me jahtin e tij me flamur britanik. Më 1 prill 1913 duka e kaloi në Brindizi, ku më tej do të vazhdonte takimet për çështjen e tërësisë tokësore të Shqipërisë me Fuqitë në Romë, Vjenë, Paris e sidomos në Londër. Pas punimeve të konferencës në kryeqytetin britanik, u kuptua se gjysma e territoreve shqiptare do t’i mbeteshin fituesve të Luftës Ballkanike. Ceremonia e varrimit dhe rivarrimit Ndërroi jetë nga një helmim në qytetin e Peruxhias, ku ndodhej i ftuar nga Qeveria Italiane për të arritur një bashkëpunim mbi të ardhmen e Shqipërisë. I shoqëruar nga tre djem të tij: Et’hemi, Qazimi dhe Qamili dhe nga përfaqësues të Ministrisë së Jashtme italiane, më 8 shkurt 1919, trupi i Ismail Qemalit u dërgua me tren në Brindizi nga ku, në bordin e torpedinieres “Alpino”, u shoqërua në Vlorë. Më 12 shkurt, nën një ceremoni madhështore, trupi i tij, i vendosur mbi shtratin e topit dhe i mbështjellë me Flamurin Kombëtar, u shoqërua në Kaninë, ku u varros në oborrin e Teqesë, në varrezat e familjes Vlora. Në atë kohë Vlora ndodhej nën pushtimin italian. Komanda italiane, që ia kishte frikën rebelimit, urdhëroi që në ceremoni të mos përdorej asnjë flamur shqiptar. Kjo ishte poshtëruese për ndjenjat e një populli patriot. Këshilli bashkiak i Vlorës këmbënguli në përdorimin e simbolit shqiptar. Komanda italiane e kuptoi mirë ultimatumin atdhetar dhe lejoi që gjatë ceremonisë arkivoli të mbulohej me flamurin shqiptar. Dhe ashtu u bë. Arkivoli u mbulua me flamurin e kuq me shqiponjën e zezë. Këtë flamur ia kishte dhuruar Ismail Qemalit duka i Monpasiesë në mars 1913, kur ai bëri një vizitë në Vlorë. Në ato ditë flamurin e mbante me vete djali i madh i Ismail Qemalit, Ethem Bej Vlora. Ceremonia e varrimit u bë me 12 shkurt 1919. Ishte e mërkurë. U mbajtën dy fjalime nga Jani Minga dhe nga Qazim Kokoshi. Mbas heshtjes u ekzekutua himni mbretëror italian. Pastaj kortezhi i gjatë u nis për në Kaninë. Ishte ora dhjetë. Karroca ku ndodhej arkivoli tërhiqej nga gjashtë kuaj. Anash ecnin me ngadalë dy rreshta ushtarësh. Banda ushtarake ekzekutonte melodinë e përmortshme Jone të kompozitorit italian Petrella. Kortezhi prihej nga dymbëdhjetë kurora që mbaheshin nga Djelmoshat e Vlorës, të shoqërisë me po këtë emër. Kurorat ishin gjithë lule, nderim dhe dashuri nga populli i Vlorës, nga shkollat, nga shoqëria Djelmoshat e Vlorës dhe nga gazeta Kuvendi. Mbas këtyre vinte Shoqëria djaloshare. Pastaj ecte banda ushtarake që luante Marshin funebër. Mbas bandës ushtarake ishin ushtarët e regjimentit 86 dhe reparti i mitralierëve italianë. Mbas këtyre ecte karroca me arkivolin e mbuluar me flamurin e kuq dhe shqiponjën e zezë, e nderuar dhe e ruajtur nga dy rreshta ushtarësh. Mbas karrocës ecte grupi i hoxhallarëve dhe mbas tyre të tre djemtë e Ismail Qemalit. Pastaj gjenerali Settimo Pacentini, kundëradmirali Lrubetti, autoritete ushtarake dhe civile të krahinës, paria e qytetit dhe e qarkut, qytetarët, nxënësit e shkollave dhe në fund ushtarët e kavalerisë. Përpara varrimit flamurin e morën djemtë e Ismail Qemalit, flamur të cilin e përdorën përsëri në rivarrimin e tij në Sheshin e Flamurit më 28 nëntor 1932. Mbas kësaj Et’hem Bej Vlora e dhuroi flamurin për Muzeun Kombëtar. Më 28 nëntor 1932, me rastin e 20-vjetorit të Pavarësisë, me kërkesën e popullit të Vlorës dhe me vendim të Qeverisë Mbretërore, trupi i tij u zhvendos në Vlorë, në lulishten e qytetit, në një varr monumental, vepër e skulptorit Odhise Paskali, aty ku më parë ishte shtëpia ku ai kish lindur dhe nga ku Shpalli Pavarësinë e Shqipërisë. Sot, përbri varrit të tij, ngrihet një monument madhështor, që simbolizon atë ditë nëntori, që do t’i jepte emrin e bukur atij sheshi të madh: “Sheshi i Flamurit”.

A është bronkiti ngjitës? “Pyet mjekun” është rubrika më e re, një platformë që bën të mundur kontaktin ndërmjet mjekut dhe pacientit. Nëse keni ndonjë pyetje, për gjithçka që ju shqetëson në shëndetin tuaj, këtu do të merrni përgjigje nga mjekë me eksperiencë, pa rezervime takimesh dhe duke shmangur radhët e gjata. Pacienti: A është bronkiti ngjitës? Mjeku: Bronkiti, i shoqëruar me kollitje, gulçime mungesë frymëmarrjeje, mund të përshkallëzohet nga një ftohje e vogël në një çështje më serioze të frymëmarrjes. Një shqetësim i zakonshëm është nëse bronkiti është ngjitës. Të kuptuarit e shkaqeve të tij dhe se si përhapet është çelësi për të mbrojtur veten dhe të tjerët. Bronkiti shfaqet kur tubat bronkialë inflamohen, duke çuar në grumbullimin e mukusit dhe vështirësi në frymëmarrje. Ka dy lloje: akute dhe kronike. Bronkiti akut zakonisht zhvillohet nga infeksionet virale ose bakteriale dhe zgjat disa javë. Bronkiti kronik, shpesh i lidhur me pirjen e duhanit ose irrituesit e mjedisit, zgjat shumë më gjatë dhe klasifikohet si një lloj sëmundjeje pulmonare obstruktive kronike (COPD). Bronkiti akut shkaktohet kryesisht nga viruse si ata përgjegjës për ftohjet, gripin ose COVID-19, megjithëse bakteret gjithashtu mund ta shkaktojnë atë. Faktorët mjedisorë si tymi ose pluhuri mund të irritojnë rrugët e frymëmarrjes, duke shkaktuar inflamacion. Bronkiti kronik, megjithatë, është një gjendje afatgjatë e shkaktuar shpesh nga acarimi i zgjatur i mushkërive, ku pirja e duhanit është një faktor kryesor rreziku. Ngjitshmëria e bronkitit varet nga shkaku themelor. Bronkiti akut i shkaktuar nga viruset ose bakteret mund të përhapet përmes pikave kur një person i infektuar kollitet ose teshtin. Mund të përhapet gjithashtu nëpërmjet sipërfaqeve të kontaminuara ose enëve të përbashkëta. Bronkiti kronik, megjithatë, nuk është ngjitës pasi rezulton nga dëmtimi afatgjatë i mushkërive, jo nga infeksioni. Ndonëse bronkiti në vetvete nuk është zakonisht kërcënues për jetën, komplikime si pneumonia mund të shfaqen, veçanërisht te fëmijët, të moshuarit ose ata me sistem imunitar të dobësuar. Bronkiti kronik paraqet rreziqe afatgjata për shëndetin nëse nuk trajtohet, pasi mund të përkeqësojë funksionin e frymëmarrjes me kalimin e kohës. Parandalimi përfshin shmangien e kontaktit të ngushtë me individë të sëmurë, larjen e duarve rregullisht dhe shmangien e pirjes së duhanit ose mjediseve të ndotura. Nëse zhvilloni simptoma si ethe të vazhdueshme, dhimbje gjoksi ose vështirësi në frymëmarrje, është thelbësore të kërkoni kujdes mjekësor për të përjashtuar gjendje më serioze si pneumonia. Nëse keni edhe ju pyetje, dhe doni të merrni një përgjigje të shpejtë nga mjekët e “spitalit tonë online”, klikoni këtu. Identiteti juaj do të mbetet anonim.

Gjuha e bukës Giuseppe Skirò di Maggio\ Zef Skiro di Maxho Gjatë vizitës së promovimit të librit” Fotosintezë e shpirtit tim” të gazetarit Rifat Rexhepit, në Hora të Arbërshëve, në drejtimin e shoqatës “Hora e Skëndërbeut”,me Dani Morina e Veli Genc Berisha, si dhe të të shoqëruar nga dy miq të mirë shembull të mbrekullueshëm të botës arbëreshe Salvatore di Chiara, si edhe Lino Parrino, shkuam për një vizitë në shtëpinë e shkrimtarit profesori Zef Skiro di Maxho, prodhues artistik i botës arbërore, lëvrues i shumë shumë zhanërve. Në shtëpi na priti edhe zonja Marg Scilipa një poete e ngrohtë, një grua fisnike ku ruan ende atë elegancë që as orari biologjik nuk mund të ta heq kurrë. Të gjithë së bashku kaluam disa çaste shumë të këndëshme. Momenti më i bukur për mua është kur më dhurojnë libra. Ky xhest nuk u mjaftua vetëm nga profesori por edhe Zonja Margarita e cila më dhuroi vëllimet e saj me poezi(që do të ndalem herës tjetër për të folur për to). Mbrëmjen e karnavaleve, të 2024 e cila u festua midis ndërrimit të datës 10 janar duke u gëdhirë 11 janar, më afrohet një vajzë arbëreshe dhe më dhuron librin “Gjuha e bukës” të autorit Giuseppe Skirò di Maggio \ Zef Skiro di Maxho. Atë natë shkrimtari Giuseppe Skiro di Maggio mbushte 80 vjeç. Atë mëngjes, ndërsa prisja fluturimin, nxorra librin “ Gjiha e bukës” e nisa ta shfletoja. Brënda në ato faqje perceptova se poezitë ishin shumë aktuale. Në këto poezi të autorit Skiro di Maxho ndihej sopravvivenza (mbijetesa) arbërore, ai sentiment të pastër dhe e pandotur që i rezitoi kohës si mjet autentik sikur të ishte një monument në gurë. Struktrura e këtij vëllimi poetik është ndarë në tre pjesë, të cilat ndjekin një farë evolucioni organik midis tyre; “Sunata”, “ Anno zero”, “Kopica e Ndryshku”. Në kapitullin e parë, autori Skiro lëvron me poezi mbi fizikën dhe egistencializmin;” Pa folur rrinë zëra njeriu\ se flasin veglat e duarve të djersitura- do shkruante autori tek poezia “ Lëndë” Vetëdija për një entitet e cila nuk kuptohet nëse nisimi vetëm nga e tashmja, por duhet filluar në mënyrë radikale nga e kaluara dhe e projektuar në të ardhmen.; “Jemi duke mbajtur mbi shpatulla peshën e rrënjëve të shekujve, si dhe urtësinë e “ndërgjegjes së re” – do shprehej autori në ato poesi të shkurtra dhe herë lakonike. “Janë buzë që flasin pa përgjigje”, ndërsa “Koha nis sërish e ngushëlluar nga mungesa”. “koha” si antiteza më e fuqishme, pjesë e eksponentit “ Asimilim”. Vetëdija e qenies është koha”, ai koncepti “ Kohë” ku Vitet rrjedhin dhe arbëreshi po bëhet pre e zhdukjes së tij. “ Hapsira” në poezitë e autorit ngelet me dozën e saj territoriale, e limituar, midis binomit “ Njeriu dhe etnia”. Hora në vargjet e tij është një hapsirë sa reale por edhe aq agnostike. Autorin e frikson e ardhmja e Horës e futur ne labirintin “ Globalizim”. Vetëm nëse ndalon e vëshgon sytë e Horës mund të kuptosh rrjedhshmërinë, lëvizjejen e saj, tërbimin e saj. I zhytur në shtjellat hapsirë-kohë, një shërbëtyre si mal me rrënjë uji, shfaqet, ku erërat nyjëzohen, kumbora e orëve të Odhigjitrisë çanë mjegullat e gjynjëzuar, e ndijim misteresh thërrasin në jetë kalorsit e Skënderbeut- shkruan autori Për poetin Skiro di Maxho; Dielli nuk kthehet në rreze, por një “copë e vjedhur nga era”,pjezësa fotoni të nderur në diell. Shpesh herë mendimi i tij apostrofohet në klauzolën “fizik dhe moral”; “Ne, si pemët lëngjet i sjellim nga dhethi ku lindëm, bota është mozaik, dhe epitafet zgjerojnë “rrënjë dhe lartësi” e të çon përtjej atij kufirit alabstër. Me fjalën e tij të lirë, autori na përcjellë në një rrugë të hapur, midis një “perëndimi dhe agimi” me vështirimin nga lindja. Në mbrëmje duart të vogëla e të thata të bujkut zhveshin shpirtin e heshtjes, hapin derën puhive të vakta ku gratë unjeshin nën hije, rrëfenin përrallat, vajzat në dhomat e arta qendisnin pajën, e këndojnë Pecutën e butë, që i rriti mirë. Intinerari i kthimit drejt Horës “gdhendet në palcë”. Jeta, një kafshim e puthje stinësh, valë që ikin nga krahët duke shkumuar, ndërsa malli i hollë përdridhet, te rrëza e Kumetës nën tingujt e kumborës me ajrin e qëlluar barsë. Cdo gjë lind, zhvillohet dhe vdes, por “para se të fiket çdo zë arbëresh, brenda qarkut të këtyre maleve të nxjerrim thirrma kushtrimi për rrezikun, të humbas e folmja jonë”. Në Hora sa herë kthehesh mund të kesh harruar ndonjë fjalë, por Hora ta kujton. Ajo është fjalori më i gjallë sepse çdo gjë frymon arbërisht,Shkëmbi, Sheshi, Përroi, kroi, lumi i Gjonit. Këtu që nga viti 1488 është një Arbëri. Spërkat vargjet me notat e identitetit të tij, arbëresh në gjuhë dhe në rit. Stema e Horës janë kallinjtë dhe ylli. Simbolet e bollëkut dhe simboli i lashtësisë si popull. “Korrën këtu një kalli\ mbeti i vetëm si gisht i nderë drejt qiellit. Ne mbajën e kallirit vendosa vetëtimën të fërgëllojë\ kur të fryjë era në kaltrsi e tokë.” Për autorin, rënia e apoteozës të dështimit të filozofisë së altruizmit efektiv është plaga e shekullit. Që prej 2000 vjet flasim për teoremën më të lartë të virtutit humanë “Dashurinë” për njeri-tjetrin, dhe ky projekt gjithmonë dhe më i dështuar,“Do të duhej të duheshim ka dy mijë vjet\ por i varfëri edhe tash qan e qesh me zgërdheshje”- do të shkruante Ai tek poezia “Dashuria” . Autori shkon më thellë asaj aksiome të tuprshme humane krimi i kryer i qënies njërëzore, dhe për këtë ai na përcjellë në Portellë, Purtelja e Gjineshtrës. Një mëngjes Maji 1947 me flamuj nëpër duar u vranë një grupë të pafajshëm midis tyre edhe edhe një vogëlueshe 8 vjeçare. “Perëndimi ka pasqyrim gjaku, e nesërmja do të jetë mot i mirë” – do të përfundonte vargjet autori. Në pjesën e parë nuk mungojnë edhe poezitë e karakterit erotik. Poezia “Eva” e cila mbartin vargje me nota të “sofistikuara” joshëse; “i djersitur, i bjerrë, në të miat humnera, yti nur”, po ashu edhe tek vargjet “Hermione” gjejmë nota erotike me sfumaturë malinconie dashurie; “jeta tek kufiri i një çasti.” Pjesa e dytë“Anno zero”, është një stil kaligram, dhe mund të themi që ka patur një farë influence nga simbolizmi francez. Në këtë pjesë të librit poeti Skiro di Maggio, na përcjellë vargjet e tij të skicuara, gjë që na kujton poetin Apollenair, i cili kanalizoi në veprat e tij frymën e inovacionit e cila u ndje në Evropë midis shekujve XIX dhe XX. Këto poezi të Skiroit ndërpresin në mënyrë drastike lidhjet me traditën poetike tradicionale dhe përdorin herë në stilin vertikal, si një “ gotik modern” dhe herë atë horizontal si faqet intime si në një kartoline. Ky stil i jep liri kufizimeve te metrikës, dhe gjuha që përdor, i japin një “dizenjo” kuptimit. Pjesa e fuqishme dhe e drejtpërderjt është pjesa e trete, “Kopica e Ndryshku”. Në këtë kapitull duket sikur autori ka në dorë atë forcë ndergjegjeje, një bagazh sa kulturor aq edhe pjekuri shpirtërore, që e ndihmon për të kuptuar gjithshka mbi botën e arbëreshit dhe çfarë po ndodh me të në botën e globalizimit,:”Lanë gjuhën tonë\ kultura lëtire\ aq mendimet na i pushtoi”. Me forcën kritike të ngjyer në sarkazmën e tij poeti Skiro iu drejtohet bashkëatdhetarëve të vet se identiteti , si dhe sensi i përkatësisë është virtuti më suprem për individin e një grupi që kanë lidhje në gjuhë dhe sentiment; “Mëma arbëresh e ardhur nga qyteti\hedhur papandehur\mbi qetësinë fjalë lëtirë të mbajë\ foshnjen të ikën te vapa\ vieni qui dove vai\ non correre, fermati\.. Shpopullimi ngelet një nga argumentat në poezinë e Skiro di Maxho, por autori shpreson tek etnia e tij, tek komunieteti tij; “Arbërshi i destinuar ti mbijetojë çdo Polis… Unë,Ti, Ai\ Ai, Unë, Ti\Ti, Ai Unë\Unë Ti Ai. Një skicë ku secili ka identitetin e tij, të gatshëm për një integrim në botën globale, por kurrë i asimiluar! Poeti Skiro di Maxho e di shumë mirë se nëse diçka duhet të ngelet e përjetshme, duhet investuar tek brezat e rinjë-“Vetëm ata do ti japin lagëshirë rrënjëve arbëreshe- thotë poeti, dhe më tej vazhdon me nota akoma më të forta për të gjithë ata që nuk dinë rëndësisnë e kësaj gjuhe më të lashtën në Europë – “Kur fëmijët do të mësojnë në bankat e shkollës, atëherë dielli do të lëshojë rreze mbi trutë e arbërshëve duke bërë kulturë, tregëti, politikë në gjuhën amtare do të fitojnë më shumë nga gjindja e huaj, edhe më të nderuar do të jenë”. Në kapitullin e fundit vargjet e tij herë duken si monolog e herë kethehen në dialog virtual dhe në këtë vorbull autori herë introspektiv dhe i kamufluar dhe herë i hapur, vozitë në shtjellat e Horës. Kthehet në bir i erës, ku çdo pjesë e mendimit të tij prek Horën, pasqyrohet mbi liqen dhe pa zënë në gojë fakte historike, penetron indirekt në historikun e e Horës, në ato kohë të një krenarie të të artë 1488-1819 ku Hora filloi të çelte me shkëlqimin e saj arbërore si një feniks, sepse ajo u ndërtua mbi të pamundërën. Hora, vizionare me një planimetri ndërtimi mbi 300 vjeçare. U ndërtua autonome, me administratë arbëreshe në gjuhë dhe të ritit bizantin , me shkollën e parë arbëreshe të Matrëngës në 1593.Hora me banorët e saj por edhe me kulturën e saj, arbëreshët njohës të katër gjuhëve: Latinishtja si gjuhë zyrtare, greqishtja e ritit, gjuha rajonale e tregëtisë si edhe arbërishtja gjuha e bukës. Por Hora ishte edhe fisnike, dy herë në vit lejonte të huaj në festën e Shën Mërisë që të vizitohej qyteza. Illuminizmi për Skiroin është forma më lartë e ndërgjegjes. Dielli është metafora e tij. Drita kur të preki ndërgjegjen e arbëreeshit vetëm atëherë Hora e ka arritur misionin e saj, dhe të vazhdojë të qëndrojë si një mbretëreshë e gjallë e fisnike 600 vjeçare me madhështinë e saj. Ky Diell , kjo ndërgjegje për Skiro di Maxho nuk është Utopi, por është një “Ëndërre?” Pikëpyetja që shoqëron fjlën “ Ëndërr” është, forma më demokratike e indirekte për ti përfshirë bashkëqytetarët e tij në çështjen më të madhe, atë të ruajtjes së identitetit. Esklamacioni i tij final është eshtë një euphemèo , është retorika që përmban përgjigjen; Mjafton të kesh shpirtin arbëror dhe pavdekësia e saj bëhet realitet! Vëllimi poetik “Gjuha e bukës” të autorit Skiro di Maxho është plot me figura letrare. i përshtatur në shqipen standart, dhe tek tuk gjejmë fjalë arbërisht, por tingullimi i fjalëve në arbërisht i shtojnë bukurinë sa artistike në stil ashtu dhe në përmbajtje këtij vëllimi poetik. “Mizare( bletët) dhe fëmijët rreth grumbujve me rrush të gangulluar pas vjeljes Butet(fuçitë e verës), rrufullisnin me kërthi të hapur, dhe vjeshta dehet vetëm me të bukurën.” Në këto rreshta arkadike të një një panoramë dioniziane si dhe të shpirtit njerëzor ndërthuret bashkimi i përsosur i të vetëdijshmes dhe të pavetëdijshmes. Ornela Radovicka Qëndra Albanologjike kërkime dhe studime mbi gjuhën dhe kulturën arbëreshe A. Bellusci themeluar në 1980.

Afër natyrësUllinjtë Shekullor të Shqipërisë – Pema Frutore e Lashtësisë AgroWeb Ulliri në Shqipëri është mjaft i vjetër, aq sa dhe në vendet e tjera të Mesdheut. Kjo pemë ka vendin dhe rëndësinë e saj në kulturën dhe artin popullor. Fjala ulli, në shqip rrjedh nga emri ullastër. Pema e këtij fruti paraqitet me dy forma të ndryshme: i egër dhe i kultivuar. Në vendin tonë ka shumë zakone të hershme që janë trashëguar edhe në ditët tona, të cilat lidhen pikërisht me këtë pemë frutore. Sipas të dhënave që AgroWeb.org ka gjetur, në duvakun e nuses vendoset një kurorë me degëza ulliri të lidhura bashkë me gjurmish. Diçka e tillë simbolizonte bekimin për lumturi dhe begati për familjen e re që sapo ishte formuar. Por historia me këtë pemë është akoma edhe më e lashtë. Fidani i Parë i Ullirit Në Shqipëri Arkeologët shqiptar kanë zbuluar detaje të cilat vërtetojnë lidhjen e ngushtë që kjo pemë kishte në kulturën tonë. Flitet se fidanët e parë në territorin Ilir kanë ardhur nga fisi i Molosëve. Ata e përhapën kulturën e kultivimit të ullirit dhe prodhimit të vajit deri në Shkodrën e sotëme. Ky shkëmbim erdhi si pasojë e tregtisë së vazhdueshme që Molosët bënin me fiset Ilire përmes portit të Apolonisë, Vlorës dhe Durrësit. Ndërkohë një tjetër hipotezë thotë se kanë qenë Pellazgët të cilët jetonin në afërsi të Athinës të cilët nisën kultivimin e kësaj peme. recommended by BeautyDerm Bëjeni para gjumit: në mëngjes rrudhat janë 70% më pak të dukshme Mëso më shumë Në shumë nga dokumentet e vjetër historike, tregohet se në territoret ku tani shtrihet Shqipëria, bujqësia ishte një nga shtyllat e ekonomisë. Sipas të dhënave ku AgroWeb.org bazohet, ullishtet dhe vreshtat kanë qenë dy nga aktivitetet kryesore. Ullinjtë Shekullorë Shqiptar Arkeologët shqiptarë kanë identifikuar se ullishtet në territoret shqiptare kanë ekzistuar që 12.000 vite para Erës Sonë. Ndërkohë që gjurmët e gjetura të mullinjve të vajit në Amantia apo Bylis, datojnë që 300-350 vite para Erës Sonë. Në vend rezulton se është i përhapur kultivimi i ullirit olea europaea L. sativa. 1- Ulliri i Tufinës. (Pronë e Qefaliajve). Mosha 2000-2500 vjet. 2- Ulliri Pulazeqin. Moshë afërsisht 2000 vjeç. Gjendet në Vlorë 3- Ulliri Kallmet kokërr-vogël. Gjendet në fshatin Kallmet të Lezhës. Vlerësohet me moshë mbi 1200vjet. 4- Ulliri i zi i Tujanit. Pemë e vlerësuar mbi 2500 vjet 5- Lashtraku i Grizhës. Gjendet në Gruemirë të Malësisë së madhe. Vlerësohet me moshë mbi 2000 vjet./AgroWeb.org

Piktura që keni ndarë duket se paraqet një vajzë të qetë me flokë të lëshuar, e veshur me një veshje të lehtë, ndoshta të bardhë. Vështrimi i saj është i drejtuar poshtë, duke krijuar një atmosferë reflektimi ose meditimi. Ajo lun ne harp Sfondi i butë dhe i valëzuar shton një ndjenjë lëvizjeje dhe ëndrre, ndërsa gjestet e buta të duarve të saj sugjerojnë qetësi dhe hijeshi. Tonet monokromatike ose sepia të pikturës theksojnë cilësinë e saj të përjetshme dhe klasike. Marjana Eski duket se ka kapur një gjendje të bukurisë introspektive në këtë vepër piktura mund të përfaqësojë paqen e brendshme ose ekuilibrin delikat midis forcës dhe butësisë.

Kjo pikturë nga Marjana Eski paraqet një natyrë të qetë me objekte tradicionale, përfshirë enë të ndryshme qeramike të vendosura mbi një sfond të punuar me dantellë dhe modele të gjalla të pëlhurave. Ngjyrat e forta dhe detajet e stilizuara i japin veprës një ndjesi të jetës së përditshme në një ambient autentik, me një përzierje të elementeve kulturore që mbartin histori dhe traditë. Fakti që janë paraqitur edhe peshq në pjesën e përparme mund të simbolizojë lidhjen me detin ose një simbolikë të bollëkut dhe jetës.

Një shqiptare në krye të hulumtimeve për inteligjencën artificiale në Microsoft CNA Një shqiptare në krye të hulumtimeve për inteligjencën Florida Doçi Florida Doçi është një tjetër histori suksesi shqiptare, që ka arritur në një prej kompanive më të mëdha të teknologjisë në botë - Microsoft. Ajo ka përfunduar studimet e larta në universitetin e Windsor-it, ku u diplomua në dy fusha: Shkenca Politike dhe Shkenca Biologjike e Bioteknologji. Aktualisht, ajo është një nga hulumtueset kryesore të inteligjencës artificiale (AI) në Microsoft, duke luajtur një rol të rëndësishëm në zhvillimin dhe implementimin e teknologjive të AI për produktet e kësaj kompanie globale. Lajme ekskluzive nga CNA Doni te informoheni te paret per lajme ekskluzive? Bashkohuni me grupin tone ne Facebook duke klikuar ketu. “Nuk mund ta përshkruaj me fjalë se sa e emocionuar jam që po bashkohem me Microsoft si hulumtuese kryesore, ku do të ndihmoj në sjelljen e inteligjencës artificiale në hapësirat bashkëpunuese të Microsoft. Microsoft u mundëson miliarda njerëzve anembanë botës të jenë produktivë, krijues, të qëndrojnë të lidhur dhe të arrijnë më shumë dhe nuk mund të mendoj për një mënyrë më të mirë për të bërë një ndikim në botë dhe për të ndryshuar jetët e njerëzve sesa përmes një produkti kaq gjithëpërfshirës! Nga kompjuteri im i parë, te llogaria ime e parë në Hotmail (që akoma e përdor!), nga ‘winks’ dhe ‘nudges’ në MSN Messenger te telefonatat pa fund në Skype me familjen dhe miqtë, nga detyrat e shumta dhe punimet akademike të konceptuara në Word, te projektet e kërkimit të analizuar në Excel dhe të gjitha posterat, prezantimet dhe portofolët e ilustruar në PowerPoint, produktet e Microsoft kanë qenë një shoqërues i vazhdueshëm i ëndrrave, ambicieve dhe arritjeve të mia gjatë jetës”, është shprehur Doçi ë një postim në rrjetet sociale. Ajo tregoi për fëmijërinë e saj, ku nuk ka pasur kompjuter dhe i është dashur të vizatojë ekranet. “Kështu që bashkimi me Microsoft është jo vetëm një arritje profesionale për mua, por edhe një moment i jashtëzakonshëm për atë vajzën e vogël që u rrit pa kompjuter dhe mësoi MS Office duke vizatuar e memorizuar ekranet dhe komandat. Jam shumë mirënjohëse për të gjithë ata që e kanë bërë përvojën time të intervistimit dhe punësimit në Microsoft të paharrueshme dhe veçanërisht falenderoj Davis Wanless, i cili ka qenë pranë meje në çdo hap! Mezi pres të shkruaj këtë kapitull të ri të karrierës sime në Microsoft”, përfundoi ajo. Kontributi i saj në fushën e inteligjencës artificiale dhe përkushtimi për të zhvilluar produkte që përmirësojnë përditshmërinë e miliona njerëzve është një shembull frymëzues për të gjithë ata që ëndërrojnë të ndikojnë në botë përmes teknologjisë.

Historiku/ Çfarë është Kodi i Flamujve Ndërkombëtarë Detarë, daton që në vitin 1855 TIRANË, 11 shtator/ATSH/ “Kodi Ndërkombëtar i Sinjaleve” ka një historik që daton shumë herët, qysh në 1855 kur u hartua drafti i parë nga Bordi Britanik i Tregtisë të cilët duke konsideruar zhvillimet teknologjike të kohës e panë “Librin e Sinjaleve Detare” si një sistem të vjetëruar dhe jo koherent çka pasoi krijimin e një sistemi të përditësuar i cili do të njihej si “Kodi Ndërkombëtar i Sinjaleve”, i cili u botua më 1857. Autoriteti Portual Durrës sjell sot historinë e këtij kodi, që përmbante 70,000 sinjale, 17,000 mesazhe dhe 18 flamuj sinjali, të cilët u përdorën në të gjithë botën nga Janari i vitit 1901 dhe një vit më vonë u rishikuan duke prezantuar 26 flamuj të tjerë prej të cilëve një banderolë e koduar sipas zanoreve, si dhe flamujt respektivë për shkronjat X, Y , Z. Rishikimet vijuese të cilave ju nënshtrua ky Kod gjatë Konferencës Ndërkombëtare të Radiotelegrafit të Madridit në vitin 1932 i shtuan këtij të fundit edhe gjashtë flamuj të tjerë gjegjës të gjuhëve të ndryshme si frëngjisht, italisht, gjermanisht, japonisht, norvegjisht dhe spanjisht. Kodi u testua gjatë Luftës së Parë Botërore ndërkohë që një kod i ri i sinjaleve u prezantua në 1934. Në vitin 1947, Kodi Ndërkombëtar i flamujve kaloi nën autoritetin e Organizatës Ndërkombëtare Detare (IMO), agjensia e Kombeve të Bashkuara për rregullimin e transportit detar, e cila u ngarkua edhe me përgjegjësinë për mirëmbajtjen e tij. Në vitin 1969, të tjerë flamuj u shtuan për të akomoduar gjuhët greke dhe ruse, dhe secilit flamur të sinjalit alfa-numerik iu caktua kuptimi në bazë të Kodit Ndërkombëtar. Tashmë janë dyzet flamuj në një grup të plotë të flamujve të sinjalit detar ndërkombëtar – një për secilën shkronjë të alfabetit anglez, një për secilin numër dhe katër flamuj të quajtur zëvendësues, të cilët përmbushin komunikime të dedikuara specifike. Sipas autorit të njohur Joe McMillan, formatet e flamujve individualë kanë humbur nën mjegullat e kohës. Ato u zhvilluan enkas për të kryer ripërsëritjen e kodeve të sinjalit detar dhe tregtar gjatë rrjedhës së shekujve XVII-të dhe fillim të shekullit të IXX-të. Ajo që bënë Popham, Marryat dhe Bordi Britanik i Tregtisë ishte caktimi i këtyre modeleve kryesisht para-ekzistuese në numra dhe shkronja specifike. Me fjalë të tjera, një flamur blu me një katror të bardhë në qendër ishte sinjali për “ gati për lundrim” shumë kohë përpara se ky mesazh të caktohej nën shkronjën P, dhe e verdha e fortë u përdor për qëllime të lidhura me karantinën shumë kohë përpara sekjo e fundit të përcaktohej nën shkronjën Q, por kushdo që ka krijuar flamurin e parë blu me një katror të bardhë në qendër, me siguri nuk është i njëjti person që doli me një flamur të verdhë me një disk të zi (që tani përdoret për shkronjën I). Sot, flamujt e Kodit Ndërkombëtar të Sinjalit përdoren në një sistem të kuptuar ndërkombëtarisht të përbërë nga 40 flamuj dhe një sërë banderolash të ndryshme prej të cilave 26 janë flamuj katrorë me shkronja të koduara, një për secilën shkronjë të alfabetit (A-Z); dhjetë janë banderola numerikë, një për të përcjellë përgjigjet dhe të tjerat mbartin funksion përsëritës, ndërkohë që në kodin aktual të NATO-s ka edhe 28 të tjerë. Kombinimet e ngjyrave të flamurit të koduar sinjalizues janë të kuq me të bardhë; blu me të verdhë; blu me të bardhë; e zezë me të bardhë dhe ngjyra e kuqe e pa kombinuar, të cilat janë lehtësisht të dallueshme në hapësirë detare. Një libër sinjalesh i vitit 1762 dëshmon se nga 26 flamuj në total vetëm 20 janë flamuj të mirëfilltë sinjalizues./k.s/j.p/

Historia e flamurit amerikan Për shumë amerikanë flamuri kombëtar është një simbol thuajse hyjnor. Por në fund të viteve 1700, gjatë Revolucionit Amerikan, regjimente të ushtrisë nën drejtimin e Xhorxh Uashingtonit, përdornin flamuj të ndryshëm gjatë luftës për pavarësi nga Britania. Flamuri amerikan ka kaluar shumë transformime për të marrë formën aktuale, tregon Earl Williams. “U transformua nga flamur jozyrtar në flamur zyrtar. Nuk mund të themi se kush e krijoi flamurin jozyrtar. Por ai u përdor për herë të parë nga John Paul Jones, toger në Ushtrinë Kontinentale. Ai pretendonte se në dhjetor 1775 kishte ngritur në anije një flamur me 13 shirita: shtatë të kuqe dhe gjashtë të bardha dhe në qoshen e sipërme, majtas, kishte flamurin britanik”. Williams është ekspert i flamujve të vjetër. Ai thotë se çdo flamur i vjetër tregon një histori. 13 shiritat përfaqësojnë solidaretet mes 13 shteteve të para dhe qëndresën e tyre përballë britanikëve. “Ky është flamuri që përdori Xhorxh Uashingtoni në zyrat e tij në Kejmbrixh të Masaçusetsit. Më pas këtë dizenjo përqafuan edhe kolonitë e tjera në 1776”. Ky ishte flamuri jozyrtar me rastin e pavarësisë më 4 korrik, 1776. Flamuri i parë zyrtar u krijua më pas nga kongresmeni Francis Hopkins nga Nju Xhërsi. “Ky u bë flamuri zyrtar më 14 qershor 1777, ose 11 muaj pas shpalljes së pavarësisë”. Hopkins ishte artist dhe dizenjator. Ai fillimisht e krijoi flamurin për Marinën Amerikane. “Të dhënat tregojnë se ai krijoi dy flamuj, ndoshta tre. Një për Amerikën, një për marinën dhe një ndoshta për Artilerinë e Këmbësorisë”. Megjithëse nuk janë gjetur skica për flamurin e parë, ka vizatime të vulave që ka krijuar Hopkins. Në një prej tyre shihet flamuri amerikan me 13 shirita: shtatë të bardha dhe gjashtë të kuqe. Në flamurin e marinës, shiritat e kuq janë në në perimetrin e jashtëm, që ta bëjnë flamurin më të dallueshëm në det. Hopkins shkruante në një letër drejtuar Kongresit: “Kam krijuar flamurin e Shteteve të Bashkuara, Vulën Kryesore, Vulën e Thesarit dhe dizenjon e dollarit”. Për punën e tij Hopkins kërkoi të shpërblehej me afro 105 litra verë. Nuk dihet se ç’ndodhi më tej me përfshirjen e Hopkins, por dimë se Betsy Ross, gruaja nga Filadelfia që qëndisi flamurin për Xhorxh Uashingtonin, u shndërrua në një simbol kombëtar. “Në fakt historia lidhur me Betsy Ross doli nga familja e saj, vite më pas. Por gjatë revolucionit kjo histori nuk qarkullonte publikisht”. Fillimisht historia e Betsy Rossit u tregua në vitet 1870. Të paktë ishin ata që e vunë dyshim këtë variant të lindjes së flamurit, pasi dihej shumë pak mbi frymëzimin dhe artistët që e krijuan këtë simbol të famshëm amerikan./voa Subscribe në YouTube: GAZETA INFOKUSI

Isa Boletini: “Unë jam mirë kur asht mirë Shqypnia” Featured Image facebook sharing buttontwitter sharing buttonpinterest sharing buttonemail sharing buttonsharethis sharing button Isa Boletini është një nga emrat më të njohur në rrafshin historik për gjithë kombin shqiptar. Ai ishte organizatori kryesor i mobilizimit të shqiptarëve të Kosovës në vitin 1912, në prag të shpalljes së Pavarësisë së Shqipërisë. Ai ishte bërë shpesh temë e nxehtë në Kosovë meqë Kulla e Isa Boletinit gjendet në Mitrovicë si një qytet problematik politik mes Kosovës dhe Serbisë. Isa Boletini është një prej patriotëve më të mëdhenj që ka jetuar në trojet shqiptare. Ai ka udhëhequr luftën për liri të shqiptarëve prej vitesh të tëra. “Unë jam mirë kur asht mirë Shqypnia” është një nga thëniet më të mira dhe më domethënëse që vë në pah atdhedashurinë dhe lidhjet kombëtare mes Kosovës dhe Shqipërisë. / KultPlus.com

Mariah Carey mirëpret Krishtlindjet me një vallëzim drithërues Nga Oliver Serani -01/11/2024 LONDËR, 1 nëntor /ATSH-DPA/ – Ylli i muzikës pop, Mariah Carey ka nisur sezonin e Krishtlindjeve pas një kërcimi të frymëzuar nga “Addams Family” në mediat sociale për të shënuar Halloween-in. Këngëtarja amerikane u vesh si Morticia Addams për videon e saj vjetore që shënon fillimin e festimeve. Klipi fillon bardh e zi me 55-vjeçaren që mban firmën e Morticia-s me flokë të zeza të gjata e të drejta dhe me një fustan të zi me mëngë lakuriqi. Carey kërcen me një burrë të veshur si Gomez Addams, i cili ka veshur një kostum me shirita, me flokët e tij të ngjitur, përpara se ajo t’i lëshojë një kamë. Kur ora shënon 23:59 e 31 tetorit deri në mesnatën e 1 nëntorit, hapet një dollap duke zbuluar një veshje të frymëzuar nga Babagjyshi i Krishtlindjeve. Më pas, videoja kalon te Carey, e veshur me veshjen e saj kuq e bardhë, ndërsa luhet kënga e saj hit e vitit 1994 “All I Want For Christmas Is You”. Carey është bërë gjithnjë e më shumë sinonim i sezonit të Krishtlindjeve që nga publikimi i albumit të saj të parë të festave “Merry Christmas” në 1994. Ajo do të vizitojë 20 qytete të SHBA në dy muajt e ardhshëm për shfaqje me temë festive për 30-vjetorin e albumit./ /os/ Në bazë të nenit 4 të ligjit ”Për funksionimin e Agjencisë Telegrafike Shqiptare”, ndalohet kopjimi, riprodhimi dhe publikimi i informacionit pa cituar burimin e tij.

Fakte dhe Shifra të Përgjithshme Eleanor Roosevelt lindi më 11 tetor 1884 në New York City. HISTORIA: Eleanor Roosevelt Zonja e Parë Eleanor Roosevelt (1884-1962), gruaja e Franklin D. Roosevelt (1882-1945), presidenti i SHBA-së nga viti 1933 deri në 1945, ishte një udhëheqëse më vete dhe e përfshirë në kauza të shumta humanitare gjatë gjithë jetës së saj. Mbesa e Presidentit Theodore Roosevelt (1858-1919), Eleanor lindi në një familje të pasur në Nju Jork. Ajo u martua me Franklin Roosevelt, kushëririn e saj të pestë që u hoq dikur, në vitin 1905. Nga vitet 1920, Roosevelt, i cili rriti pesë fëmijë, ishte i përfshirë në politikën e Partisë Demokratike dhe në organizata të shumta reformash sociale. Në Shtëpinë e Bardhë, ajo ishte një nga zonjat e para më aktive në histori dhe punoi për drejtësinë politike, racore dhe sociale. Pas vdekjes së Presidentit Roosevelt, Eleanor ishte delegate në Kombet e Bashkuara dhe vazhdoi të shërbente si avokate për një gamë të gjerë çështjesh të të drejtave të njeriut. Ajo mbeti aktive në kauzat demokratike dhe ishte një shkrimtare pjellore deri në vdekjen e saj në moshën 78-vjeçare. Vitet e hershme të Eleanor Roosevelt Anna Eleanor Roosevelt lindi më 11 tetor 1884 në New York City. Babai i saj, Elliott Roosevelt (1860-1894) ishte vëllai më i vogël i Theodore Roosevelt, dhe nëna e saj, Anna Hall (1863-1892), ishte nga një familje e pasur e Nju Jorkut. Babai i Roosevelt ishte një alkoolist dhe martesa e prindërve të saj ishte e trazuar. Pasi nëna e saj vdiq nga difteria në 1892 (babai i saj vdiq më pak se dy vjet më vonë), Roosevelt dhe dy vëllezërit e saj më të vegjël, Elliott Roosevelt Jr. (1889-1893) dhe Gracie Hall Roosevelt (1891-1941), jetuan me gjyshen e tyre. Mary Ludlow Hall (1843-1919), në Manhatan dhe Tivoli, Nju Jork. A e dinit? J. Edgar Hoover (1895-1972), drejtori i gjatë i Byrosë Federale të Hetimeve, i konsideronte të rrezikshme pikëpamjet liberale të Eleanor Roosevelt dhe besonte se ajo mund të përfshihej në aktivitetet komuniste. Ai urdhëroi agjentët e tij të monitoronin Roosevelt dhe të mbanin atë që u bë një dosje e gjerë për të. Roosevelt, një fëmijë i vështirë, serioz, u arsimua nga mësues privatë deri në moshën 15-vjeçare, kur u dërgua në Allenswood Academy, një shkollë për vajza në Angli. Ajo shkëlqeu nën mentorimin e drejtoreshës së shkollës, Marie Souvestre (1830-1905), e cila promovoi përgjegjësinë sociale dhe pavarësinë për gratë e reja. Edukimi formal i Roosevelt përfundoi në moshën 18-vjeçare, kur ajo u kthye në New York City dhe bëri debutimin e saj social në hotelin Waldorf-Astoria. Më pas, ajo u përfshi në mënyrë aktive me punën e reformës sociale, duke shërbyer si mësuese vullnetare për fëmijët emigrantë të varfër në Shtëpinë e Zgjidhjes Rivington Street në Manhattan dhe duke iu bashkuar Lidhjes Kombëtare të Konsumatorëve, misioni i së cilës ishte t'i jepte fund kushteve të pasigurta të punës dhe praktikave të punës në fabrika dhe biznese të tjera. Franklin dhe Eleanor Roosevelt Bachrach/Getty Images Franklin Roosevelt ulur pranë gruas Eleanor dhe qenit të tyre në shtëpi në Nju Jork, 1929.  Martesa dhe jeta familjare e Eleanor Roosevelt Më 17 mars 1905, Eleanor 20-vjeçare u martua me Franklin Roosevelt, një student 22-vjeçar i Universitetit të Harvardit dhe kushëriri i saj i pestë u hoq dikur. Të dy ishin takuar si fëmijë dhe u ritakuan pasi Eleanor u kthye nga shkolla në Angli. Dasma e tyre u zhvillua në shtëpinë e një prej të afërmve të Eleanorës në Upper East Side të Manhatanit dhe nusja u përcoll në korridor nga Presidenti i atëhershëm Theodore Roosevelt. Franklin dhe Eleanor patën gjashtë fëmijë, pesë prej të cilëve mbijetuan deri në moshën madhore: Anna (1906-1975), James (1907-1991), Elliott (1910-1990), Franklin Jr. (1914-1988) dhe John (1916-1981) . Në vitin 1910, Franklin Roosevelt filloi karrierën e tij politike kur u zgjodh në Senatin e Shtetit të Nju Jorkut. Tre vjet më vonë, ai u emërua ndihmës sekretar i Marinës së SHBA-së, një pozicion që e mbajti deri në vitin 1920, kur ai bëri një kandidim të pasuksesshëm për zëvendëspresidentin e SHBA-së me një biletë të drejtuar nga James Cox (1870-1957), një guvernator i Ohajos. Përveç rritjes së familjes së saj gjatë këtyre viteve, Eleanor Roosevelt ishte vullnetare me Kryqin e Kuq Amerikan dhe në spitalet e Marinës gjatë Luftës së Parë Botërore (1914-1918). Në vitet 1920, ajo u bë aktive në politikën e Partisë Demokratike dhe u përfshi gjithashtu në organizata të tilla aktiviste si Lidhja Tregtare e Unionit të Grave dhe Lidhja e Grave Votuese. Përveç kësaj, ajo bashkëthemeloi Val-Kill Industries, një fabrikë mobiljesh jofitimprurëse në Hyde Park, Nju Jork (ku ndodhej pasuria e familjes Roosevelt, Springwood), dhe dha mësim historinë dhe letërsinë amerikane në Todhunter School, një shkollë private për vajza në Manhattan. Në vitin 1921, Franklin Roosevelt u diagnostikua me poliomielit Fakte dhe Shifra të Përgjithshme Kush ishin prindërit e Eleanorës? Prindërit e Eleanorës ishin Elliott dhe Anna Hall Roosevelt. Elliott ishte vëllai më i vogël i Theodore "Teddy" Roosevelt, presidenti i njëzet e gjashtë i Shteteve të Bashkuara. Anna Hall e kishte prejardhjen nga familja Livingston. Livingstons, një familje e vjetër e lumit Hudson, luajti një rol të rëndësishëm në formimin e republikës së re: një Livingston administroi betimin e detyrës për George Washington, një tjetër nënshkroi Deklaratën e Pavarësisë, një tjetër u bë gjyqtar i Gjykatës së Lartë. A ishte Eleanor një fëmijë i vetëm? Eleanor kishte dy vëllezër Elliott Roosevelt (1889-1893) dhe Gracie Hall Roosevelt (1891-1941), i cili njihej si Hall. Disa muaj pas vdekjes së nënës së tyre në 1892, të dy djemtë morën ethet e kuqe. Hall u shërua, por Elliott jo. Kur vdiqën prindërit e Eleanorës? Nëna e Eleanorës vdiq nga difteria pas një operacioni më 7 dhjetor 1892, kur Eleanor ishte tetë vjeç. Babai i saj vdiq më 14 gusht 1894, më pak se dy vjet më vonë kur Eleanor nuk ishte fare dhjetë vjeç. Ku shkoi Eleanor në shkollë? Pas vdekjes së nënës së saj, Eleanor shkoi të jetonte me gjyshen e saj, znj. Valentine G. Hall, në Tivoli, Nju Jork. Ajo u arsimua nga mësues privatë deri në moshën 15-vjeçare, kur udhëtoi në Angli për të ndjekur Allenswood, një shkollë përgatitore për vajza, e drejtuar nga një drejtoreshë progresive, Marie Souvestre. Eleanor ishte shumë studioze, por edhe shumë e njohur në Allenswood dhe shumë besojnë se ajo fitoi shumë vetëbesim gjatë kohës së saj atje. Më vonë ajo shkroi se Marie Souvestre ishte një model i rëndësishëm dhe ndoshta një nga njerëzit më me ndikim në jetën e Eleanor. Në çfarë sporti mori pjesë Eleanor në Allenswood? Eleanor luajti hokej në fushë të universitetit. A shkoi Eleanor në kolegj? Jo, por Allenswood ofroi një mjedis serioz kolegjial ​​me standarde të larta shkollore. Çfarë bëri Eleanor pas festës së saj të daljes? Pas debutimit të saj në shoqërinë e Nju Jorkut, Eleanor e gjeti veten të kapur në një vorbull festash debutuese, një sprovë që ajo më vonë e quajti "agoni e plotë". Një vit më pas, Eleanor u kthye në aktivitete të tjera të pranueshme për të rinjtë socialë, duke iu bashkuar Ligës Junior dhe duke u dhënë mësim fëmijëve kalisthenikë dhe vallëzim në Shtëpinë e Vendbanimeve Rivington Street në Lower East Side të qytetit të Nju Jorkut. Ajo gjithashtu u bë anëtare e Lidhjes së Konsumatorëve, duke marrë pjesë në hetimin e dyqaneve të djersës në qytet. A mund të kërcente Eleanor? Eleanor ishte një balerin i shkëlqyer. Eleanor Roosevelt Reel u emërua në nder të saj. Cilët njerëz ndikuan në jetën e Eleanorës? Në një artikull të revistës Look të vitit 1951, Eleanor Roosevelt renditi shtatë persona që, sipas vlerësimit të saj, i dhanë formë jetës së saj. Dy të parët ishin babai dhe nëna e saj: babai i saj i dha dashurinë dhe sigurinë, dhe nëna i dha asaj qëllimin e paarritshëm të përsosmërisë. Madame Marie Souvestre, drejtoreshë dhe mësuese në shkollën Allenswood, i dha asaj një ndjenjë besimi dhe tezja e saj Pussie (Znj. W. Forbes Morgan) i mësoi disiplinën e saj. Por, siç tha ajo, kanë qenë personalitetet e bashkëshortit dhe vjehrrës së saj që kanë ushtruar ndikimin më të madh në zhvillimin e saj. Ishte ndikimi i tyre që e bëri atë "të zhvillohej dashje pa dashur në një individ". Së fundmi, Louis Howe, këshilltari politik i burrit të saj, e shtyu atë të interesohej për politikën. A donte Eleanor që FDR të bëhej President? Në autobiografinë e saj This I Mbaj mend, Eleanor shkroi: "Nga pikëpamja personale, unë nuk doja që burri im të bëhej president. Megjithatë, kuptova se ishte e pamundur të mbash një burrë jashtë shërbimit publik kur kjo ishte ajo që ai donte dhe ishte padyshim i pajisur mirë për këtë ishte egoizëm i pastër nga ana ime, dhe unë kurrë nuk i përmenda ndjenjat e mia për këtë temë." A kandidoi ndonjëherë Eleanor për Presidente? Jo. Presidenti Truman tregoi se ajo do të ishte e pranueshme për të si një kandidate për zëvendëspresidente, por Eleanor e bëri të qartë se ajo nuk dëshironte të kërkonte një post zgjedhor. Cila ishte marrëdhënia midis Sara Delano Roosevelt, nënës së FDR, dhe Eleanor? Marrëdhënia midis Eleanorës dhe vjehrrës së saj ishte një marrëdhënie komplekse, në ndryshim. Në kohën e fejesës së saj, Eleanor ishte një vajzë e turpshme dhe e pasigurt që kërkonte dashuri dhe pranim. Sara Roosevelt dominoi botën e saj dhe të Franklinit dhe kur Eleanor hyri në të, ajo dominoi edhe atë. Ishte sëmundja e burrit të saj, tha Eleanor, ajo që e bëri atë të qëndronte në këmbët e saj i