Search Results

Sinjale që tregojnë se jeni më i zgjuar se mesatarja Inteligjenca njerëzore është një fushë kërkimore interesante dhe komplekse, pasi ne jemi ende larg nga të kuptuarit plotësisht të aftësive njohëse të trurit të njeriut. Ndërsa shumica e njerëzve janë brenda normës për sa i përket aftësisë intelektuale, disa individë shfaqin shenja të inteligjencës mbi mesataren. Përkufizimi i inteligjencës mbi mesataren Inteligjenca mund të përkufizohet si aftësia për të mësuar, arsyetuar, zgjidhur probleme, përshtatur dhe kuptuar koncepte komplekse. Është një konstrukt multifaktorial që shkon përtej vlerësimit të thjeshtë të koeficientit të inteligjencës (IQ). Ndërsa IQ përdoret shpesh për të matur inteligjencën e përgjithshme, shumë njerëz me inteligjencë mbi mesataren mund të kenë rezultate të IQ në intervalin normal ose pak më të lartë. Njerëzit me inteligjencë mbi mesataren shpesh demonstrojnë një grup unik tiparesh dhe aftësish që i dallojnë nga të tjerët. Është e rëndësishme të theksohet se inteligjenca nuk është një karakteristikë statike; mund të zhvillohet dhe forcohet gjatë gjithë jetës. Është e rëndësishme të theksohet se asnjë person nuk i posedon të gjitha këto karakteristika në masë të barabartë dhe inteligjenca mund të shfaqet në mënyra të ndryshme në varësi të kontekstit dhe aftësive specifike. Për më tepër, ka shumë forma të inteligjencës përtej asaj të matur nga IQ tradicionale, të tilla si inteligjenca emocionale, sociale, artistike dhe praktike. Diversiteti i mendjeve njerëzore është ajo që e bën botën tonë një vend magjepsës plot me mundësi. Truri i njerëzve inteligjentë Truri i njerëzve inteligjentë është një temë me interes të madh për shkencëtarët që kërkojnë të kuptojnë bazën biologjike të inteligjencës. Ndërsa inteligjenca është një koncept kompleks që përfshin faktorë të shumtë, si trashëgimia, mjedisi dhe përvoja, ka disa karakteristika të trurit që janë të lidhur me inteligjencën. Një nga karakteristikat më të studiuara është dendësia e sinapseve, lidhjet ndërmjet neuroneve. Është zbuluar se njerëzit inteligjentë kanë një densitet më të madh të sinapseve, gjë që lejon komunikim më efikas midis rajoneve të ndryshme të trurit. Kjo mund të nxisë shpejtësi më të madhe të përpunimit të informacionit dhe integrim më të mirë të njohurive. Për më tepër, disa kërkime kanë treguar se njerëzit inteligjentë mund të kenë efikasitet më të madh në transmetimin e informacionit neuronal. Kjo do të thotë se ata mund të përpunojnë informacionin më shpejt dhe në mënyrë më efikase sesa njerëzit më pak inteligjentë. Disa rajone specifike të trurit janë lidhur gjithashtu me inteligjencën. Për shembull, korteksi paraballor, i përfshirë në planifikim, vendimmarrje dhe kontroll kognitiv, shpesh është më i zhvilluar te njerëzit inteligjentë. Për më tepër, hipokampusi, i përfshirë në kujtesë, dhe amigdala, i përfshirë në përpunimin e emocioneve, mund të luajnë gjithashtu një rol në mbështetjen e inteligjencës. Megjithatë, është e rëndësishme të theksohet se inteligjenca është një konstrukt kompleks dhe shumëdimensional dhe nuk mund të shpjegohet plotësisht vetëm nga karakteristikat e trurit. Ndërveprimi midis faktorëve gjenetikë, mjedisorë dhe eksperiencialë është vendimtar në zhvillimin e inteligjencës. Karakteristikat e njerëzve me inteligjencë mbi mesataren Disa vite më parë, besimi shkencor mbizotërues ishte se njeriu lindi me një numër fiks neuronesh (qelizash të trurit) dhe se me kalimin e moshës ai ishte i destinuar në mënyrë të pashmangshme të humbiste një pjesë të mirë të tyre. Sipas këtij këndvështrimi, një person ka lindur me një shkallë të caktuar inteligjence, (e cila për këtë arsye ishte e paracaktuar gjenetikisht), dhe nëse ai nuk e dëmtonte trurin e tij përmes abuzimit me alkoolin ose substancat e tjera të dëmshme, ai mund të shpresonte vetëm të plaket ndërsa duke minimizuar rënien e aftësive të tij mendore. Në vend të kësaj, u zbulua se inteligjenca mund të rritet (ose edhe të ulet) gjatë gjithë ekzistencës. Studimet dhe kërkimet mbi neuroplasticitetin e trurit kanë nxjerrë në pah se neuronet e reja mund të krijohen edhe në një moshë të vonë, duke dëshmuar se është e mundur të përmirësohet inteligjenca në çdo fazë të jetës sonë. Krijuese/Kreativiteti Një nga karakteristikat përcaktuese të njerëzve me inteligjencë mbi mesataren është kreativiteti. Këta njerëz shpesh janë të talentuar me një imagjinatë të gjallë dhe një aftësi për të menduar divergjent. Unë jam në gjendje të krijoj zgjidhje novatore për problemet dhe të gjej mënyra të reja për t’u përballur me sfidat. Krijimtaria e tyre mund të variojë nga disiplinat artistike deri te zbulimet novatore shkencore. Kujtesa Sa herë jeni akuzuar se keni harruar ditëlindjet, përvjetorët apo angazhimet e bëra; Sa herë është akuzuar mungesa e vëmendjes ndaj detajeve se jeni shumë e zënë duke menduar për gjërat tuaja? Kujdes: një kërkim mund të shënojë hakmarrjen tuaj sot. Siç u zbulua nga një studim nga Universiteti i Torontos, ai do të kishte nxjerrë në pah sesi njerëzit më harrues mund të ishin në të vërtetë… thjesht më inteligjentë. ” Studiuesit sugjeruan se […] një tru veçanërisht efikas mund të zgjedhë qëllimisht të harrojë një sërë detajesh nga e kaluara për t’u lënë vend atyre nga e tashmja, me qëllimin specifik për të marrë vendime të menjëhershme sa më mirë që të jetë e mundur”. Në thelb, një tru që bën pa disa informacione jo parësore, sipas studiuesve, mund të jetë “më i shpejtë”, duke punuar më mirë me përqendrim të plotë në gjërat më të rëndësishme. Mësimi i shpejtë Njerëzit inteligjentë kanë aftësinë për të asimiluar dhe kuptuar informacionin e ri shpejt dhe me efikasitet. Unë jam në gjendje të analizoj dhe sintetizoj koncepte komplekse, duke kapur lidhjet midis ideve të ndryshme. Kjo aftësi e shpejtë e të mësuarit i lejon ata të përshtaten shpejt me situatat e reja dhe të përballen me sfidat me kreativitet dhe fleksibilitet. Të menduarit kritik dhe analitik Mendimi kritik është një komponent thelbësor i inteligjencës mbi mesataren. Këta njerëz janë në gjendje të analizojnë informacionin në detaje, të njohin modelet, të vënë në dukje gabimet dhe të formulojnë argumente të arsyetuara mirë. Ndjeshmëri ndaj emocioneve Ndryshe nga mençuria konvencionale që njerëzit me inteligjencë më të lartë janë të shkëputur emocionalisht, ata shpesh tregojnë ndjeshmëri më të madhe ndaj emocioneve të të tjerëve dhe ndjeshmëri më të thellë. Kjo aftësi për të kuptuar dhe për t’u lidhur me të tjerët mund t’i bëjë ata udhëheqës dhe lehtësues të shkëlqyer të marrëdhënieve ndërpersonale. Kuriozitet dhe etje për dije Njerëzit me inteligjencë superiore shpesh nxiten nga një kuriozitet i lindur dhe një etje e pangopur për njohuri. Ata janë gjithmonë në kërkim të sfidave të reja dhe mundësive të të mësuarit, të motivuar nga zbulimi i horizonteve të reja dhe dëshira për të thelluar të kuptuarit e tyre për botën. Kanë vetëkontroll të mirë Ata që kanë vetëkontroll të mirë nuk dominohen nga kënaqësia e menjëhershme dhe dinë ta shtyjnë kënaqësinë. Studimi i botuar në revistën autoritative Psychological Science (Shamosh et al., 2008) lidhi aftësinë për të shtyrë kënaqësinë e menjëhershme për të marrë kënaqësi më të madhe në të ardhmen (vetëkontroll) me rezultate më të larta në testet e inteligjencës. Vetëkontrolli lidhet me korteksin paraballor anterior të trurit. Literatura shkencore është plot me prova që lidhin korteksin paraballor me aftësinë e arsyetimit, zgjidhjen e problemeve, kujtesën e punës, sjelljen e planifikuar dhe shumë aftësi të tjera njohëse të rendit më të lartë. Ndikimi i inteligjencës së lartë në jetë dhe shoqëri Njerëzit me inteligjencë mbi mesataren mund të kenë një ndikim të rëndësishëm në shoqëri në shumë mënyra: Inovacioni dhe përparimi shkencor: Mendjet jashtëzakonisht të ndritura janë shpesh në ballë të inovacionit shkencor dhe teknologjik, duke nxitur përparimin e njerëzimit në fusha kyçe si mjekësia, inxhinieria dhe kompjuteri. Kontributi në art dhe kulturë: Artistët, shkrimtarët dhe muzikantët me inteligjencë superiore sjellin perspektiva të reja dhe ide novatore në botën e artit dhe kulturës, duke pasuruar përvojën tonë estetike dhe intelektuale. Udhëheqja efektive: Të menduarit kritik dhe aftësitë për zgjidhjen e problemeve të njerëzve me inteligjencë superiore i bëjnë ata liderë efektivë, të aftë për të marrë vendime të menduara dhe për të trajtuar sfidat komplekse që karakterizojnë botën moderne. Zgjidhja e problemeve globale: Mendjet e ndritura mund të luajnë një rol vendimtar në zgjidhjen e problemeve globale si ndryshimet klimatike, uria botërore dhe krizat humanitare duke ofruar zgjidhje novatore dhe të qëndrueshme. Kontributet për shoqërinë: Njerëzit me inteligjencë më të lartë mund të ndikojnë pozitivisht në shoqëri përmes pjesëmarrjes së tyre aktive në vullnetarizëm, filantropi dhe promovim të përpjekjeve bamirëse. Inteligjenca mbi mesataren është një atribut i jashtëzakonshëm që mund të shfaqet në shumë forma dhe kapacitete. Kreativiteti, të menduarit kritik, memoria e jashtëzakonshme dhe ndjeshmëria janë vetëm disa nga karakteristikat që i dallojnë këto mendje të shkëlqyera. Megjithatë, është thelbësore të mbani mend se inteligjenca nuk është përcaktuesi i vetëm i suksesit dhe përmbushjes personale. Çdo individ ka talente dhe aftësi unike, dhe diversiteti i mendjeve është ajo që pasuron shoqërinë tonë. Promovimi i përfshirjes dhe inkurajimi i zbulimit dhe zhvillimit të talenteve te çdo individ është thelbësor për krijimin e një bote ku të gjithë mund të arrijnë potencialin e tyre të plotë.Ar b

Kadri Roshi ishte një figurë madhështore e kinemasë dhe teatrit shqiptar, një artist që ndriçoi skenat me pasionin dhe aftësinë e tij të jashtëzakonshme. Zëri i tij i fuqishëm dhe interpretimi plot thellësi e bëri të paharrueshëm, ndërsa shpirti i tij i ndershëm dhe dedikimi i palodhur ndaj artit e nguliti në memorien e shqiptarëve. Fillimet e tij, që u shfaqën me një natyrshmëri të papërsëritshme në rolet e para, ishin shenja të një shpirti të pavdekshëm në art, një shprehje e dashurisë për teatrin dhe kinemanë, e cila do të mbetej gjithmonë e pranishme. Roli i tij në "Skënderbeu"  ishte një hap i parë, por aq i rëndësishëm saqë ndihmoi në formësimin e një legjende të artit shqiptar. Më 6 shkurt të vitit 2007 ndërroi jetë figura e mirënjohur e skenës dhe ekranit shqiptar, Kadri Roshi. Ai lindi më 4 janar të vitit 1924 në Ballsh, në një familje me prejardhje nga Libohova. Aktori përjetoi një vegjëli të trazuar, pasi humbi të emën teksa ishte 2 vjeç dhe mbeti jetim dhjetë vjet më vonë, kur vdiq edhe i ati. Karriera e tij si aktor nisi në moshën 21-vjeçare në skenën e Teatrit Popullor. Në vitin 1951 u diplomua në Pragë. Me t’u kthyer në vendin e tij të origjinës, Roshi rimori ekzekutimin e roleve të para në logun e jetës artistike të vendit, Teatrin Kombëtar. Kadri Roshi mendohet të ketë interpretuar rreth 180 role në teatër dhe në kinematografi, duke lënë në kujtesën e artdashësve një portret të pashlyeshëm. Rolet e tij variojnë nga skllavi Ezop, te kujdestari i “Lulëkuqe mbi mure”, si edhe nga mbrojtësi i thekshëm i gjuhës shqipe në Rilindje, deri te plaku Mere i “Njeriu me top”. Disa prodhime të tjera filmike ku Roshi ka mishëruar role protagoniste janë: “Vdekja e burrit” (1991), “Apasionata” (1983), “Ballë për ballë” dhe “Këshilltarët” (1979), “Gjeneral gramafoni” (1978), “Njeriu me top” (1977), “Fije që priten” (1976), “Përballimi” (1976), “Malet me blerim mbuluar” (1971), “I teti në bronz” (1970). Për kontributin e dhënë në artin shqiptar, Kadri Roshi u nderua me Çmimin e Karrierës në Festivalin e Filmit Artistik të vitit 1995, me Çmimin e Madh të Nderit në vitin 1997 dhe iu akordua vlerësimi “Nderi i Kombit”. Kadri Roshi mbetet një emër i pavdekshëm në historinë e artit shqiptar, një aktor që shndërroi çdo rol në një pasqyrë të shpirtit dhe jetës së njerëzve. Me çdo interpretim, ai solli një thellësi dhe ndjeshmëri të rrallë, duke krijuar lidhje të forta mes publikut dhe personazheve që luante. Pasioni dhe devotshmëria që ai tregoi ndaj artit të aktrimit do të vazhdojnë të frymëzojnë brez pas brezi, duke bërë që trashëgimia e tij të mbetet gjithmonë e gjallë në zemrat e shqiptarëve. Kadri Roshi nuk ishte vetëm një aktor, por një shenjë e artit të pastër dhe një simbol i përkushtimit ndaj kulturës.

këngëtarja kolumbiane, Shakira ndezi skenën në ceremoninë e Grammy me një performancë të zjarrte. Ajo u shfaq në skenën Grammy 18 vjet pas performancës së saj të mëparshme, dhe performoi një përzierje të dy prej kënge të saj – hitin e vjetër të vitit 1998, “Ojos Asi” dhe “Las Mujeres Ya No Lloran”. Ajo e hapi performancën me një kërcim që shoqëroi këngën “Ojos Asi” me pjesë të koreografisë së njohur nga koncertet. ×

Leondardo da Vinci është një figurë mbresëlënëse që sfidon kufijtë e artit, shkencës dhe inxhinierisë. Ja një përshkrim i detajuar i jetës, veprave dhe ndikimit të tij: --- Biografia dhe Konteksti Historik Data dhe Vendi i Lindjes: Leonardo u lindi më 15 prill 1452 në fshatin Vinci, në Italinë e mesjetës, në një kontekst ku Rilindja po çlillohej me forcë. Edukimi dhe Mësimet e Para: Fëmijëria dhe arsimi i tij u formuan në një ambient ku arti, shkenca dhe filozofia klasike ishin në zhvillim të shpejtë. Ai filloi trajnimin e tij artistik në atelien e Andrea del Verrocchio në Florencë, ku u njoh me teknikat e pikturës, skulpturës dhe artizanatit. Veprat Artistike Mona Lisa: Një nga pikturat më të njohura në botë, vlerësuar për sfumaton—teknika që krijon kalime të buta midis dritës dhe hijes—e cila i jep portretit një realizëm dhe një mister të thellë. Portreti vazhdon të fshehë sfida të interpretimit, duke e bërë atë objekt të studimit dhe admirimit për shekuj. Darka e Fundit (The Last Supper): Një vepër monumentale që shpreh dramatikisht momentin e fundit të Krishtit me apostujt e tij. Kompozimi i saj dhe përdorimi i perspektivës e bëjnë atë një shembull të shkëlqyer të aftësisë teknike dhe të ndjeshmërisë emocionale. Teknika Sfumato: Leonardo ishte pionier në përdorimin e kësaj teknike, e cila krijon një ngjyrim të pasur dhe të butë, duke i dhënë pikturave një dimension të thellë realiste që rrallëherë ishte i mundur për kohën. Gjeni Universal: Shkenca dhe Inxhinieria Studimet Anatomike: Duke kryer disseksione dhe analizime të hollësishme të trupit njerëzor, Leonardo krijoi skica të pabesueshme të strukturës muskulore, kockave dhe organeve. Këto studime ishin shumë përpara kohës së tij dhe u bënë baza për zhvillimet e ardhshme në fushën e mjekësisë. Inxhinieria dhe Shpikjet: Leonardo vizionoi dhe dizajnoi një shumëllojshmëri pajisjesh dhe mekanizmash. Nga konceptet e makinave fluturuese deri te projektet për mjete ushtarake, skicat e tij tregojnë një mendje të shkëlqyer që e kapërceu kohën. Shumë nga idetë e tij për shekuj më vonë u realizuan me zhvillimet e teknologjisë moderne. Studimi i Natyrës dhe Matematikës: Leonardo ishte i pasionuar nga studimi i elementëve natyrorë, duke analizuar lëvizjen e ujit, botën botanike dhe astronominë. Ai shihte lidhjen e ngushtë midis matematikës dhe artit, duke përdorur proporcione perfekte dhe simetri për të krijuar kompozime harmonike. Arkitektura dhe Urbanizmi Edhe pse nuk u bë i njohur kryesisht për arkitekturën, Leonardo kishte ide të avancuara për dizajnin e ndërtesave dhe për rregullimin urban. Ai përpiqej të integrojë natyrën me strukturat njerëzore, duke krijuar konceptet që parashikonin vendosjen dhe funksionin e elementëve arkitektonikë në harmoni me mjedisin përreth. Trashëgimia dhe Ndikimi Ndikimi në Art: Leonardo ka lënë një trashëgimi të paharrueshme në historinë e artit. Pikat e tij për të studiuar dritën, ngjyrat dhe realizmin e bëjnë pikturat e tij standarde të arritjes artistike. Trashëgimia Shkencore dhe Inxhinierike: Skicat dhe shënimet e tij mbeten burim frymëzimi për studiuesit, inxhinierët dhe shpikësit e ditëve të sotme. Mendja e tij kërkimore dhe inovative ka ndikuar zhvillimet në shumë fusha, duke e bërë atë një figurë ndër më të mëdhenjtë të historisë njerëzore. Kultura dhe Filozofia e Rilindjes: Leonardo përfaqëson idealet e Rilindjes, duke bashkuar artin, shkencën dhe humanizmin. Mendësia e tij gjithëpërfshirëse për të kuptuar botën ka lënë gjurmë të thella në zhvillimet kulturore dhe filozofike të periudhës. Përfundim Leonardo da Vinci nuk ishte vetëm një piktor i jashtëzakonshëm, por edhe një studiues, shpikës dhe vizionar. Ai përfaqëson figurën ideale të një gjeni universal, i cili kaloi kufijtë e disiplinave të ndryshme dhe përfshiu çdo aspekt të jetës në kërkimin e dijes dhe bukurisë. Për këtë arsye, ndikimi i tij mbetet i papërshkrueshëm dhe i vazhdueshëm, duke frymëzuar breza të tërë për të ndjekur rrugën e inovacionit dhe të eksplorimit. ABONIM Pyetni Chatbot Lojëra & Kuize Historia dhe Shoqëria Shkencë & Teknike Biografitë Kafshët & Natyra Gjeografia dhe Udhëtimi Arti dhe Kultura ProCon Paratë Videot Shtëpi Lista Artet Pamore Arti dhe Kultura Veprimet 10 vepra arti të famshme nga Leonardo da Vinci Shkruar nga Alicja Zelazko Faktet e kontrolluara nga Redaktorët e Enciklopedisë Britannica Një nga piktorët e mëdhenj të Rilindjes , Leonardo da Vinci testoi vazhdimisht traditat dhe teknikat artistike. Ai krijoi kompozime novatore, hetoi anatominë për të përfaqësuar me saktësi trupin e njeriut, konsideroi psikikën njerëzore për të ilustruar karakterin dhe eksperimentoi me metodat e përfaqësimit të hapësirës dhe objekteve tredimensionale në një sipërfaqe dy-dimensionale. Rezultati i kureshtjes së tij të pashtershme janë shumë projekte të papërfunduara, por edhe disa nga paraqitjet më të gjalla, komplekse dhe më të buta të natyrës njerëzore. Eksperimentet e tij ndikuan në artin e pasardhësve të tij dhe shpesh u bënë standardi i përfaqësimit në shekujt pasues. Pas vdekjes së tij në 1519, Leonardo la shumë fletore të mbushura me shënime dhe skica, por shumë pak vepra të përfunduara. Disa nga pjesët e tij u përfunduan nga asistentët, por të tjerat u humbën, u shkatërruan ose u lyen më shumë. Më poshtë janë 10 shembuj të disa prej veprave të tij më të njohura të mbijetuara. Mona Lisa (rreth 1503–19) Vepra artistike më e famshme në botë, Mona Lisa tërheq mijëra vizitorë në Muzeun e Luvrit çdo ditë, shumë prej të cilëve janë të detyruar nga vështrimi misterioz dhe buzëqeshja enigmatike e personit. Portreti në dukje i zakonshëm i një gruaje të re të veshur modestisht me një vello të hollë, ngjyra të zymta dhe asnjë bizhuteri mund të ngatërrojë gjithashtu shikuesit e tij, të cilët mund të pyesin se për çfarë bëhet fjalë gjithë bujë. Thjeshtësia e pikturës hedh poshtë talentin e Leonardos për realizëm. Fytyra e modeluar butë e subjektit tregon trajtimin e tij të aftë të sfumatos , një teknikë artistike që përdor shkallëzime delikate të dritës dhe hijes, në vend të vijës, për të modeluar formën. Velloja e lyer me delikatesë, fijet e punuara imët dhe interpretimi i kujdesshëm i pëlhurës së palosur zbulojnë durimin e palodhur të Leonardos në rikrijimin e vëzhgimeve të tij të studiuara. Për më tepër, shprehja hutuese e vajzës vetëm sa e shton realizmin e saj. Buzëqeshja e saj mund të jetë tërheqëse ose mund të jetë tallëse - shikuesit nuk mund ta kuptojnë plotësisht sepse, si një njeri, ajo është një figurë komplekse, duke mishëruar karakteristika të kundërta në të njëjtën kohë. Darka e Fundit (rreth 1495–98) Një nga pikturat më të famshme në botë, Darka e Fundit është porositur nga Ludovico Sforza , duka i Milanos dhe mbrojtësi i Leonardos gjatë qëndrimit të tij të parë në atë qytet, për manastirin Domenikane të Santa Maria delle Grazie. Duke përshkruar një rrëfim të njëpasnjëshëm, Leonardo ilustron disa momente të lidhura ngushtë në Ungjij, duke përfshirë Mateun 26:21–28, në të cilin Jezusi deklaron se një nga Apostujt do ta tradhtojë dhe më pas vendos Eukaristinë . Leonardo, i cili ishte i intriguar nga mënyra se si karakteri i një burri mund të zbulohet në qëndrim, shprehje dhe gjeste, përshkroi reagimin unik të secilit dishepull ndaj deklaratës. Qëndrimet e Apostujve ngrihen, bien, zgjerohen dhe ndërthuren ndërsa duken se pëshpëritin, bërtasin, pikëllojnë dhe debatojnë rreth Jezusit, i cili ulet i qetë në qendër. Për shkak të teknikës eksperimentale të pikturës së Leonardos, në të cilën ai përdorte tempera ose bojë vaji në dy shtresa terreni përgatitor, puna filloi të shpërbëhej menjëherë pasi ai e mbaroi. Megjithatë, shikuesit ende mund ta njohin atë si një studim kompleks të emocioneve të ndryshme njerëzore, të zbuluara në një përbërje të thjeshtë mashtruese. Njeriu Vitruvian (rreth 1490) Vizatimi me stilolaps dhe bojë i Leonardos Man Vitruvian vjen nga një nga shumë fletoret që ai mbajti në dorë gjatë viteve të pjekurisë. Ajo shoqërohet me shënime, të shkruara me shkrim pasqyre, mbi përmasat ideale njerëzore që arkitekti romak Vitruvius parashtroi në një libër mbi arkitekturën nga shekulli I pes. Vizatimi ilustron teorinë e Vitruvit se njeriu ideal mund të përshtatet brenda një rrethi dhe një katrori, dy forma të papajtueshme. Leonardo e zgjidhi konceptin duke vizatuar një figurë mashkulli në dy pozicione të mbivendosura - një me krahët e shtrirë për t'u përshtatur në një katror dhe një tjetër me këmbët dhe krahët e shtrirë në një rreth. Vepra tregon jo vetëm përpjekjen e Leonardos për të kuptuar tekste domethënëse, por edhe dëshirën e tij për t'i zgjeruar ato. Ai nuk ishte i pari që ilustroi konceptet e Vitruvit, por vizatimi i tij më vonë u bë më ikonik, pjesërisht sepse kombinimi i tij i matematikës, filozofisë dhe artit dukej një simbol i përshtatshëm i Rilindjes. Vizatimi tani është i vendosur në Galerie dell'Accademia, Venecia , ku zakonisht nuk është i ekspozuar, por ruhet në një arkiv të kontrolluar nga klima. Autoportret (rreth 1490/1515–16) I konsideruar prej kohësh si një autoportret, vizatimi me shkumës të kuq i një plaku me flokë të gjatë të valëzuar dhe mjekër është riprodhuar në atë masë saqë përcakton se si shumica e njerëzve mendojnë për pamjen e Leonardos. Megjithatë, disa studiues argumentojnë se figura, me tiparet e saj të thepisura, vetullat e gërvishtura dhe sytë e ulur, duket shumë më e vjetër se mosha e Leonardos; Leonardo vdiq në moshën 67-vjeçare. Ata propozojnë që vizatimi mund të jetë një nga vizatimet e tij groteske, skica që ai bënte zakonisht në fletoret e tij të njerëzve me tipare të çuditshme. Këdo qoftë portreti që përfaqëson, është një largim nga subjektet shpesh magjepsëse të Leonardos, megjithatë ai arriti ta mbushë figurën me fisnikërinë dhe mençurinë e një moshe të pjekur. Virgjëresha e shkëmbinjve (rreth 1483–86) Bazuar në dëshmitë stilistike, shumë studiues e konsiderojnë pikturën Virgjëresha e shkëmbinjve në Luvër si të parën nga dy pikturat që Leonardo bëri për një legjendë apokrife, në të cilën Familja e Shenjtë takohet me Shën Gjon Pagëzorin teksa ikin në Egjipt nga Masakra e të Pafajshmëve të Herodit . Leonardo ishte i përfshirë në vite konfliktesh me Konfraternitetin e Konceptimit të Papërlyer, i cili porositi punën dhe mosmarrëveshja përfundimisht e çoi Leonardon të pikturonte një version tjetër të temës rreth vitit 1508, i cili tani ndodhet në Galerinë Kombëtare të Londrës. Piktura e parë tregon mënyrat në të cilat Leonardo nisi në Rilindjen e Lartë . Pikturat e hershme të kësaj periudhe shpesh përshkruanin figura në rregullime lineare, të ndara nga njëra-tjetra dhe të ngurtë në formë. Megjithatë, te Virgjëresha e Shkëmbinjve , figurat e Virgjëreshës Mari , Fëmija Krishti, foshnja Gjon dhe një kryeengjëll janë rregulluar në një përbërje piramidale dhe ato jo vetëm që zënë një hapësirë ​​bindëse, por ndërveprojnë me njëra-tjetrën përmes gjesteve dhe shikimeve. Një Mari e re ulet në tokë në një peizazh shkëmbor misterioz, jo në një fron siç e përshkruanin shumë piktura të hershme të Rilindjes. Trupi i saj ka lëvizje—duket se lëkundet ndërsa anon kokën në mënyrë mbrojtëse drejt foshnjës Gjoni, i cili gjunjëzohet në lutje në të majtë dhe ajo duket sikur e shtyn atë te Fëmija Krishti në të djathtë. Jezusi, nga ana tjetër, bekon Gjonin si një kryeengjëll, i parë në një pozë komplekse nga mbrapa, tregon drejt Gjonit dhe shikon në mënyrë të pakuptueshme nga jashtë te shikuesi. Leonardo gjithashtu përjashtoi dukshëm nënkuptuesit tradicionalë të shenjtë - aureolët për Marinë dhe Krishtin dhe një shkop për Gjonin - në mënyrë që Familja e Shenjtë të duket më pak hyjnore dhe më njerëzore. Koka e një gruaje (1500–10) Koka e një gruaje , një furçë e vogël që vizaton me pigment, përshkruan një grua të re me kokën e anuar dhe sytë e saj poshtë. Qëndrimi i saj kujton Virgjëreshën Mari në The Virgin of the Rocks të Leonardos , duke sugjeruar se vizatimi mund të ketë shërbyer si model. Pseudonimi i vizatimit , La scapigliata , përkthehet në "të çrregullt" dhe i referohet fijeve të flokëve të çuditshëm të gruas së re. Lëshimet dhe shpatullat e skicuara lirshëm kontrastojnë me fytyrën shumë të përfunduar, ku Leonardo modeloi butësisht tiparet delikate të gruas, nga qepallat e saj të rënda deri te buzët e saj të buta. Ai zbulon mjetet fluide të punës së Leonardos, duke përdorur vizatimin ekspresiv për të krijuar formë dhe shtresim të kontrolluar për të ofruar detaje. Zonja me një hermelinë (rreth 1489–91) Shumë historianë arti e identifikojnë gruan rinore te Zonja me Ermine si Cecilia Gallerani, zonja e mbrojtësit të Leonardos, Ludovico Sforza, duka i Milanos. Hermelina përdorej shpesh si emblemë për dukën. Gruaja kthen kokën djathtas, me sytë e saj të shndritshëm në dukje të drejtuar nga diçka jashtë kornizës. Megjithëse piktura është pikturuar shumë, veçanërisht sfondi i errët, ajo megjithatë zbulon njohuritë e Leonardos për anatominë dhe aftësinë e tij për të përfaqësuar karakterin në qëndrim dhe shprehje. Ai rrëmben rininë dhe natyrën gjeniale të vajzës në tiparet e saj të pamëshirshme, vështrimin e vëmendshëm dhe përqafimin e butë të hermelinës, e cila ulet me kokën e përkulur në mënyrë mbretërore dhe vigjilente. Dora e saj e hollë zbulon strukturën e komplikuar të kockave nën lëkurë, ashtu si koka e hermelinës sugjeron kafkën poshtë gëzofit të përpunuar imët. Salvator Mundi (rreth 1500) Portreti kokë më kokë i Salvator Mundi (rreth 1500; "Shpëtimtari i Botës") u bë tituj në 2017 kur u shit për një rekord 450.3 milionë dollarë në ankand. Çmimi i lartë ishte edhe më befasues kur merret parasysh se Salvator Mundi ishte në gjendje të keqe, ai kishte një histori të diskutueshme dhe atribuimi i tij ishte një temë debati midis studiuesve dhe kritikëve. Shumë ekspertë vërejtën aftësinë e dobët të përdorur për të përfaqësuar fytyrën e Jezusit; qëndrimi i ngurtë, i cili ishte aq ndryshe nga pozat karakteristike të dredha-dredha të mjeshtrit të Rilindjes; dhe përfaqësimi jo bindës i globit të qelqtë, i cili, nëse është i fortë, do të kishte pasqyruar një pamje të shtrembëruar të mbajtësit të tij, një truk optik për të cilin Leonardo do të kishte ditur. Christie's, shtëpia e ankandeve që menaxhoi shitjen, hodhi poshtë kritikat, duke vënë në dukje se çdo mungesë artizanale ishte rezultat i restaurimit të rëndë në shekujt e mëparshëm dhe vuri në dukje modelimin e butë të dorës së djathtë të Jezusit dhe finesën e kaçurrelave të tij të ngushta, të dyja karakteristika që i ngjanin teknikës së Leonardos. Shtëpia e ankandeve pohoi gjithashtu se konservatorët kishin konfirmuar se piktura ishte bërë nga të njëjtat materiale që Leonardo do të kishte përdorur, veçanërisht ultramarine , një pigment blu i shtrenjtë me cilësi të lartë, shpesh i rezervuar ekskluzivisht për virtuozët. Debati i atribuimit vazhdoi edhe pas shitjes, por interesi për veprën dhe shuma e madhe e paguar në ankand dëshmuan për famën e qëndrueshme të Leonardos dhe pozicionin e tij të fuqishëm në kanunin e historisë së artit pesë shekuj pas vdekjes së tij. Ginevra de' Benci (rreth 1474/78) I vendosur në Galerinë Kombëtare të Artit në Uashington, DC, portreti i Ginevra de' Benci është piktura e vetme e Leonardos e shfaqur publikisht në hemisferën perëndimore. Është një nga veprat më të hershme të Leonardos, e përfunduar kur ai ishte në fillim të të 20-tave dhe tregon disa nga metodat jokonvencionale që do të përdorte gjatë gjithë karrierës së tij. I frymëzuar nga bashkëkohësit e tij veriorë, Leonardo theu traditën duke e përshkruar gruan e re solemne në një pozë prej tre të katërtat dhe jo në profilin e zakonshëm, dhe kështu ai mund të ketë qenë artisti i parë italian që pikturoi një kompozim të tillë. Ai vazhdoi të përdorte pamjen prej tre të katërtat në të gjitha portretet e tij, duke përfshirë Mona Lizën , dhe shpejt u bë standardi për portretet, aq i kudondodhur saqë shikuesit e marrin si të mirëqenë sot. Leonardo gjithashtu mund të ketë përdorur gishtat e tij kur boja ishte ende ngjitëse për të modeluar fytyrën e Ginevra, siç sugjerohet nga gjurmët e gishtërinjve që gjenden në sipërfaqen e bojës. Në anën e pasme të pikturës, një kurorë dafine dhe palme rrethon një degëz dëllinjë ( ginepro në italisht - një lojë fjalësh për emrin e personit), dhe një rrotull që mban frazën latine "bukuria zbukuron virtytin" ndërthur secilën prej florës. Pamja e cunguar e anës së pasme sugjeron se piktura mund të jetë prerë në fund, ndoshta për shkak të dëmtimit nga uji ose zjarri. Disa studiues spekulojnë se portreti në pjesën e përparme do të kishte përfshirë duart e Ginevrës dhe propozojnë që një studim me pika argjendi të krahëve dhe duarve të vendosura në Kështjellën Windsor mund të ketë shërbyer si një vizatim paraprak. Virgjëresha dhe Fëmija me Shën Anën (rreth 1503–19) Disa studiues besojnë se Virgjëresha dhe Fëmija me Shën Anën ishte piktura e fundit e Leonardos dhe në këtë vepër ai përdori shumë nga konventat që ai kishte vendosur gjatë karrierës së tij për të përshkruar tre breza të Familjes së Shenjtë - Shën Anën , vajzën e saj, Virgjëreshën Mari dhe Fëmijën e Krishtit. Ana, në kulmin e përbërjes piramidale, shikon Marinë, e cila ulet në prehrin e saj, ndërsa Virgjëresha e frenon me butësi Fëmijën e Krishtit që të hipë në një qengj. Në kontrast me foshnjën e njohur Leonardo të përshkruar në Virgjëreshën e Shkëmbinjve , figura e Krishtit në Virgjëreshën dhe Fëmijën me Shën Anën duket e pafajshme, duke demonstruar sjellje lozonjare të mitur dhe duke treguar një shprehje besimi teksa kthen shikimin e nënës së tij. Ndërveprimet mes figurave ndihen intime dhe zbulojnë aftësinë e Leonardos për të përfaqësuar marrëdhënie bindëse njerëzore. Piktura tregon gjithashtu interesin e përjetshëm të Leonardos për të përfaqësuar në mënyrë të besueshme hapësirën tre-dimensionale në një sipërfaqe dy-dimensionale. Ashtu si në shumë prej pikturave të Leonardos, figurat qëndrojnë mes një peizazhi fantastik. Duke përdorur perspektivën ajrore , një teknikë për të cilën ai shkroi në Traktatin e tij mbi Pikturën , Leonardo krijoi iluzionin e distancës duke pikturuar formacionet shkëmbore në sfond në mënyrë që ato të duken blu-gri dhe më pak të detajuara se peizazhi i planit të parë. Ai e përdori këtë teknikë në shumë nga peizazhet e veprave të tij të mëparshme, duke përfshirë Mona Lizën dhe Virgjëreshën

Kate Middleton dëshmon se është "Princesha e fëmijëve" më e mirë, pasi një fanse e adhurueshme refuzon të largohet "Ishte sikur të ishte një nga nënat" kur Princesha e Uellsit u bashkua me nxënësit e shkollës në një ekskursion në Galerinë Kombëtare të Portreteve Nga Janine Henni dhe Simon Perry Kate Middleton njihet për mënyrën e saj të ngrohtë me fëmijët dhe një vajzë e re që e takoi atë në një ekskursion të veçantë, dukej se ishte dakord! Princesha e Uellsit, 43 vjeç, vizitoi Galerinë Kombëtare të Portreteve në Londër më 4 shkurt me një grup nxënësish katër dhe pesë vjeç për të eksploruar një iniciativë të re për fëmijët e frymëzuar nga kuadri i saj i fushatës Shaping Us, e cila promovon ndërgjegjësim më të madh rreth aftësive sociale dhe emocionale për një shoqëri më të ndritshme. Princesha Kate ishte në elementin e saj me fëmijët nga Shkolla Fillore e Kishës All Souls të Anglisë dhe një vajzë e vogël u lidh veçanërisht! Princesha e Uellsit i befasoi të pranishmit kur zbriti nga autobusi me studentët, duke hyrë në muzeun që ajo mbështet si mbrojtëse, ndërsa mbante duart me një vajzë të vogël të quajtur Grace. Siç shihet në pamjet e fansave , Grace nuk donte të linte dorën e Princeshës Kate kur ishte koha që mbretërore të bënte një lëvizje. Vajza e re shpejt kaloi nga mbajtja e dorës së majtë të Kate në dorën e djathtë, ndërsa familja mbretërore lëvizte pas saj. Gjesti i ëmbël solli një buzëqeshje në fytyrën e Princeshës Kate dhe ajo qëndroi me Grace për t'i mbajtur dorën. Kate Middleton udhëton me autobusin e shkollës për një udhëtim "Magjik" në terren me kopshtarët në Londër Kamerat kapën një tjetër moment të adhurueshëm kur Grace u përkul në krahun e Princeshës Kate, ndërsa një vajzë tjetër e vogël qëndronte afër belit të Kate, duke e shtyrë princeshën të vendoste një dorë të dashur në kokë dhe t'i hidhte një sy të dy fëmijëve. Princesha e Uellsit - e cila ndan Princin George , 11, Princeshën Charlotte , 9 dhe Princin Louis , 6, me bashkëshortin e saj Princin William - shpesh lidhet me fëmijët në daljet mbretërore dhe vitet e para të jetës janë një fokus kryesor në punën e saj. Kate vizitoi Galerinë Kombëtare të Portreteve me fëmijët e kopshtit në ditën e hapjes së Bobeam Tree Trail, i projektuar si një udhëtim ndërveprues nëpër portretet e galerisë për të ndezur mësimin social dhe emocional. Projekti është i pari i këtij lloji që krijohet nga Korniza Shaping Us nga Qendra Mbretërore e Fondacionit për Fëmijërinë e Hershme që Kate filloi në 2021 për të rritur ndërgjegjësimin rreth rëndësisë së pesë viteve të para të jetës së një fëmije dhe e çoi atë punë në nivelin tjetër me debutimin e fushatës Shaping Us në 2023. Kate Middleton shkruan një mesazh të fuqishëm rreth gurthemelit të punës së saj mbretërore: "Ne duhet të investojmë në njerëzimin" "Ne ishim absolutisht të kënaqur që ishim një vend ku korniza mund të animohej dhe të vihej në jetë," thotë Liz Smith, drejtoreshë e mësimit dhe angazhimit në Galerinë Kombëtare të Portreteve, për PEOPLE për partneritetin. "Ishte një udhëtim i rregullt shkollor me një person shumë të veçantë në autobus," shtoi Smith për të pasur Princeshën Kate si mysafire speciale. "Kjo ishte mjaft e qëllimshme. Është planifikuar të jetë për fëmijë dhe mund ta humbasë atë magji nëse e keni atë nisje zyrtare." Smith thotë se fëmijët ishin "me të vërtetë të emocionuar që ishin me të" dhe se ajo mendon se ata lanë një përshtypje edhe te Princesha e Uellsit. "Mendoj se mundësia e saj për t'u ulur me ta, për të bërë portrete me ta, për të zbuluar ato histori dhe për të qenë një nga të rriturit në një udhëtim shkollor ishte një kënaqësi e tillë," thotë Smith. Princesha Kate "ushqehej natyrshëm dhe po dëgjonte dhe integrohej me grupin. Ajo ishte një nga festat e shkollës dhe nuk kishte asnjë prezantim zyrtar. Dukej sikur të ishte një nga nënat, një nga ndihmësit. Dhe, ndërsa jeni në një udhëtim shkollor, po mësoni ndërsa po ecni dhe po i jepni kuptim mjedisit. Ishte një kënaqësi e vërtetë.

Urtësia e papërsëritshme e filozofit Emanuel Kant Ndryshe gjermanët për të thonë se është ‘’babai i Gjermanisë’’ dhe një nga filozofët më të mëdhenj të botës. Mendohet se Emanuel Kant nuk ka dalë kurrë jashtë qytetit të tij dhe ka qenë rigoroz në veprimet e veta. Mbahet si një shkencëtar multidisiplinar dhe rigoroz për gjithë jetën e vet që ngeli udhëzues për të gjithë. Ndryshe përsëri thuhet që filozofia fillon dhe mbaron me Kantin. Ai ka pasur një ndikim shumë të madh tek filozofët në të ardhmen. Kanti(1724-1804) është një nga mendimtarët e Iluminizmit gjerman (Aufklärung), i mirënjohur kryesisht për librin e tij “Kritika e arsyes së pastër”, por edhe për refleksionet e tij mbi moralin, estetikën dhe politikën. Fëmija i katërt i një familjeje prej njëmbëdhjetë fëmijësh, ai lindi dhe vdiq në Konisberg, duke mos u larguar asnjëherë nga vendlindja. Nga viti 1740 deri më 1746 studioi në Universitetin e Konigsbergut teologjinë, kryesisht filozofinë, matematikën, shkencat fizike dhe natyrore. Interesi i pamatë i profesorit të tij, Martin Knucen, për shkencën angleze e nxiti filozofin të njihte fizikën e Isak Njutonit. Botimi i parë: “Mendime mbi vlerësimin e vërtetë të forcave të gjalla” më 1749 përbën pikënisjen e kumtesave shkencore të njëpasnjëshme. Jetoi sipas një orari të pandryshueshëm. Profesor në Universitetin e Königsbergut, ai është një nga filozofët e parë që mbajti një karrige universiteti. Emanuel Kanti e mori udhën e amshimit 12 shkurtin e vitit 1804, duke mërmëritur fjalët “kjo është e mira” (Es ist gut). Mbi varrin e tij do të shkruhej postulati i “Kritikës së arsyes praktike”: “Qielli me yje mbi mua, ligji moral në mua”. Mbetet një nga mendimtarët e arsyes së kulluar, si shtresimi më i qenësishëm i filozofisë gjermane. Ai arriti në sintezën e rrymave racionaliste dhe empiriste të iluministëve evropianë, që i bashkoi në një metafizikë të lirisë dhe të detyrës; ai kurorëzoi kështu ndërtesën intelektuale të shekullit të iluministëve. Çështjet që la pezull, u bënë çështje të filozofisë romantike. Kanti u shqetësua më së shumti në ofrimin e një përgjigje vendimtare për tri pyetjet e mëposhtme: Çfarë mund të di unë? Çfarë duhet të bëj? Çfarë mund të shpresoj? të cilat përbëjnë par excellence programin e çdo filozofi. Liria tek Kanti është një koncept që ndërhyn në fushën morale, në nivelin e pyetjes: Çfarë duhet të bëj? Kanti afirmon se vetëm përmes ligjit moral, ai e njoh veten si të lirë. Liria kantiane është ngushtësisht e lidhur me nocionin e autonomisë, që nënkupton: ligj për vetveten, pra liria i bindet ligjit të krijuar nga vetë unë. Kemi të bëjmë me respektin e angazhimit të dikujt, një përputhje me veten. Po ashtu, fenomenet në mendimin kantian janë subjekt i ligjit të shkakësisë natyrore: çdo ngjarje është efekti i një tjetri, për të vijuar deri në pafundësi. Në kundërshtim me fenomenin, njeriu, në sundimin moral, është i lirë, çka nënkupton se ai ka fuqinë për të filluar një gjendje të vetvetes. Nëse duam të kuptojmë parimin bazë të moralit të një shoqërie të lirë, nuk mund të gjejmë pikë referimi më të mirë se sa mendimi i Emanuel Kantit. Ai është filozofi më i rëndësishëm dhe gjerësisht i diskutuar si filozofi moralist në histori. Dhe ai ishte i vetëndërgjegjshëm një liberal i Iluminizmit, i cili besonte në një qeveri të kufizuar dhe në lirinë maksimale. Në esenë “Teoria dhe Praktika”, Kant paraqet një pasqyrë të teorisë së tij politike. Me mendimin se një shtet civil është krijuar për të siguruar të drejtat tona, ai shprehet: “Askush nuk mund të më detyrojë që të jem i lumtur në përputhje me konceptin e tij për mirëqenien e të tjerëve, sepse gjithsecili mund ta kërkojë lumturinë në çfarëdo mënyre që ai e sheh të arsyeshme, për sa kohë që ai nuk cenon lirinë e të tjerëve për të ndjekur një qëllim të ngjashëm mund të pajtohet me lirinë e gjithë të tjerëve brenda një ligji të përgjithshëm të zbatueshëm, – d.m.th. ai duhet t’i japë të tjerëve të njëjtën të drejtë që gëzon edhe vetë”. Filozofia morale e Kantit justifikon të drejtat ekstremisht të forta kundër forcës. I vetmi justifikim për forcë në filozofinë e tij është mbrojtja e vetvetes ose e të tjerëve. Prandaj, qeveria e tij ideale duhet të jetë jashtëzakonisht e kufizuar dhe të lejojë shpengimin e imagjinatave, ndërmarrjeve dhe eksperimenteve të qytetarëve në jetesë. Kanti ruan pozicione të çuditshme në pozita të veçanta morale. Ai ka një pikëpamje të çuditshme sa i përket martesës, e konsideron si një robëri reciproke, mendon se gënjeshtra është gjithmonë e gabuar, pavarësisht se e ç’natyre është. Kanti është më bindës në aspektin më abstrakt, kur merret me çështje themelore filozofike. Kanti, shpikësi i një gjuhe të re filozofike, na bën të mundur zotërimin e të pazotërueshmes “Kanti është një filozof që na lejon të mendojmë dhe ndërtojmë kategori, të zotërojmë të pazotërueshmen: ai është ballafaquar vazhdimisht me atë që tejkalon aftësitë tona për të njohur, imagjinatën tonë, tejkalon format tona të jetës. Na jep mjetet për të zotëruar atë që vuan më së shumti, qoftë idetë metafizike si Perëndia, shpirti ose liria. Ai nuk është ngushëllues, por është një mësues i shkëlqyer për t’i dhënë një emër asaj që është përtej nesh”, – shprehet Michaël Foessel. Ndikimi i tij mbi filozofinë, ndikim të cilin e ushtron si nëpërmjet mësimeve, ashtu edhe përmes shklrimeve të tij, është i madh në Evropë, veçanërisht në idealizmin gjerman (Johann Gottlieb Fichte, Friedrich Schelling, Friedrich Hegel), për të cilin ai mund të konsiderohet si themelues.

Sa i mungon realitetit babai i fjalës së urtë, i mençurisë së kombit Dritëro, babai i të gjithëve, fjala jote kumbonte si zëri i dheut, si kënga e fshatit, si psherëtima e një nëne që pret birin e saj në prag. Ti ishe ai që e deshe njeriun me gjithë brengat e tij, që e ngrite fjalën në art dhe dhimbjen në varg. Na mësoje me poezinë tënde të duam mëmëdhenë, ta shohim nënën tonë si Shqipërinë dhe Shqipërinë si nënën tonë. Na dhe forcë të kuptojmë se fjala ka peshë, se e vërteta qëndron mbi gjithçka, dhe se njeriu është aq i madh sa ndershmeria puna dhe e verteta , ëndrrat e tij. Sa herë lexojmë vargjet e tua, sikur të dëgjojmë përsëri në dhomën e heshtur, duke na pritur, duke na folur me atë butësinë e mendimtarit që di të dojë dhe të qortojë njëkohësisht. Na mungon, Dritëro! Na mungon ti, fjala jote e urtë, mençuria jote prej atdhetari të vërtetë. Por fjala jote nuk do të shuhet kurrë. Ajo do të mbetet në mendjet dhe zemrat tona, si një dritë që s’e fik as nata më e gjatë. Na mungon babai i fjalës së urtë, i mençurisë së kombit Ah, Dritëro, sa duhesh në këtë kohë! Në kohën e zhurmës, ku fjala e urtë është bërë e rrallë, ku të thjeshtët presin një zë që t’i mbrojë, ku politika rrëshqet mbi fjalë të kota, pa mendim, pa shpirt. Sa mungon pena jote, që dinte të shkruante për njeriun e zakonshëm me madhështi, për fshatarin që punon tokën, për gruan që mban mbi supe dhe familjen, dhe dhimbjen, dhe dashurinë për këtë dhe. Ju mungon përkrahja jote njerëzve të thjeshtë, që ti i bëre të ndihen të mëdhenj, që i ngrite me fjalën tënde të drejtë, që u dhe zë, dinjitet, forcë. I mungon fjala jote e duhur kësaj dalldie politike, që s’di më të ndalet, që s’ka më vertetesi, që nuk dëgjon, nuk mendon, nuk ndjen. Po ti s’je larg, Dritëro! Ti je aty, në vargjet që na dhe, në urtësinë që na mësove, në mendimin që nuk vdes. Por ne kemi mall… shumë mall! Sa mungon babai i fjalës së urtë, i mençurisë së kombit Kishe shpirt, kishe mendje, kishe kurajë! Të flisje për të thjeshtin pa e ulur, të qortoje të madhin pa frikë, të doje këtë vend pa kushte, pa maska, pa lajka. Ah, Dritëro, sa duhesh sot! Në këtë kohë fjalësh të zbrazëta, ku mençuria është zë i shuar, ku guximi është bërë heshtje, dhe drejtësia një ëndërr e prerë. Ti e dije dhimbjen e popullit, e dije etjen për drejtësi. Ti e dije peshën e vargut, që mund të shkundte shpirtin, që mund të mbillte dritë, aty ku nata rëndonte mbi ne. Tani fjala jote rri si një gur i shenjtë, në zemrat tona, në librat e tu, në mendjet që nuk harrojnë. Po ne kemi mall… shumë mall! Na mungon babai i fjalës së urtë, i mençurisë së kombit Kishe shpirt, kishe mendje, kishe kurajë! Të flisje për të thjeshtin pa e ulur, të qortoje të madhin pa frikë, të doje këtë vend pa kushte, pa maska, pa piar. Ah, Dritëro, sa duhesh sot! Në këtë kohë fjalësh të zbrazëta, ku mençuria është zë i shuar, ku guximi është bërë heshtje, dhe drejtësia një ëndërr e prerë. Ti e dije dhimbjen e popullit, e dije etjen për drejtësi. Ti e dije peshën e vargut, që mund të shkundte shpirtin, që mund të mbillte dritë, aty ku nata rëndonte mbi ne. Tani fjala jote rri si një gur i shenjtë, në zemrat tona, në librat e tu, në mendjet që nuk harrojnë. Po ne kemi mall… shumë mall! Na mungon babai i fjalës së urtë, i mençurisë së kombit Ishe i ndershëm, babaxhan, i madh në thjeshtësinë tënde. Flisje me njerëzit si të ishin miqtë e tu të vjetër, u jepje fjalën e duhur, pa zbukurime, pa shtirje. Kush nuk të deshi ty? Kush nuk u pa në vargjet e tua? Kush nuk mësoi prej teje si të dojë këtë vend, si të mbajë kokën lart, edhe kur koha është e rëndë? Ti shkrove për nënën, për dheun, për fshatarin, për qytetin, për dashurinë që nuk matet me fjalë të mëdha, por me zemër, me besë, me përkushtim. Ah, Dritëro! Na mungon! Në çdo cep të kësaj toke, ku fjala e ndershme është bërë e rrallë, ku mençuria është harruar, e politika flet, por nuk dëgjon. Po ti je aty, në librat që s’plaken, në vargjet që frymojnë, në zemrat që ende të lexojnë, që ende të duan. E ne kemi mall… shumë mall! Na mungon babai i fjalës së urtë, i mençurisë së kombit Peshonte fjala jote, si gur themeli në mendjen e kombit, si buka e ndarë mes njerëzve të thjeshtë, si urtia e një plaku që sheh përtej kohës. Por tani peshon edhe më shumë! Në një botë ku fjalët janë bërë të lehta, ku e vërteta zëvendësohet me zhurmë, ku urtësia është mall i rrallë. Vlera jote nuk është kujtim, por dritë që ndriçon ende, në vargjet që nuk vdesin, në mendjet që nuk harrojnë. Ti dhe dashuri, dhe kurajë, dhe mençuri. Na mësove të duam, të mendojmë, të guxojmë. Ah, Dritëro, sa duhesh sot! Sa mungon zëri yt mes gjithë kësaj rrëmuje! Por fjala jote rri këtu, e rëndë si gur, e butë si puhizë, e përjetshme si vetë kombi që e deshe aq shumë. Nga Liliana Pere.

Dukagjini, një rajon i njohur për bukuritë e tij natyrore dhe traditat e pasura, është një vend ku historia dhe natyra bashkëjetojnë në harmoni. Thethi, një fshat i mbuluar nga mali dhe i rrethuar nga pyje e lëndina, ofron një pamje të mahnitshme dhe qetësi të thellë. Ky vend është një thesar i trashëgimisë kulturore dhe një mikpritës i natyrës së paprekur. Dukagjini është një rajon historik dhe natyror që ndodhet në pjesën veriore të Shqipërisë. Ky rajon shtrihet mes Alpeve Shqiptare dhe Dukagjinit të Ulët dhe është i njohur për peizazhet e tij të jashtëzakonshme, natyrën e pasur, dhe trashëgiminë kulturore. Rajoni ka një rëndësi të veçantë në historinë e Shqipërisë dhe është i njohur për mikpritjen e tij dhe për ruajtjen e traditave të lashta. Historia dhe Gjeografia Dukagjini ka një histori të gjatë dhe të pasur, që daton që nga periudha ilire. Gjatë periudhës romake dhe bizantine, ky rajon ka qenë i populluar dhe ka pasur ndikime të ndryshme kulturore. Në periudhën mesjetare, Dukagjini ka luajtur një rol të rëndësishëm në formimin e principatave shqiptare dhe ka qenë një qendër strategjike për popullatën shqiptare. Gjatë periudhës osmane, rajoni ka mbajtur një rëndësi ekonomike dhe ushtarake. Rajoni është i ndarë në dy pjesë kryesore: Dukagjini i Lartë, që është më malor dhe i pasur me pyje e pasuri natyrore, dhe Dukagjini i Ulët, që është një zonë më e sheshtë dhe më e zhvilluar bujqësisht. Krahina e Dukagjinit dhe Thethi janë ndër zonat më të veçanta të Shqipërisë, të njohura për historinë, traditat dhe natyrën e tyre të jashtëzakonshme. Ja disa arsye pse ato shquhen: 1. Bukuria Natyrale dhe Alpet Shqiptare Thethi  ndodhet në zemër të Alpeve Shqiptare dhe është i rrethuar nga maja të larta si Jezerca dhe Radohima. Kanioni dhe Ujëvara e Grunasit  janë pika të mahnitshme natyrore që tërheqin vizitorë. Lumi i Shalës dhe Lumi i Thethit  kanë ujë të kristaltë, duke e bërë zonën akoma më të bukur. 2. Historia dhe Traditat Dukagjini ka një histori të pasur që lidhet me fiset e lashta shqiptare dhe periudhat osmane e komuniste. Kulla e Ngujimit në Theth  është një simbol i Kanunit të Lekë Dukagjinit dhe i traditës së besës e mikpritjes. 3. Mikpritja dhe Kanuni i Lekë Dukagjinit Kjo krahinë është e njohur për respektin e madh ndaj mikut dhe rregullat e Kanunit, të cilat kanë udhëhequr jetën shoqërore për shekuj. 4. Kultura dhe Arkitektura Unike Shtëpitë e ndërtuara me gurë dhe çatitë prej druri janë tipike për këtë zonë. Kisha e Thethit, e ndërtuar në vitin 1892, është një ndër pikat më të vizituara nga turistët. 5. Potenciali Turistik Në vitet e fundit, Thethi dhe e gjithë krahina e Dukagjinit janë bërë destinacione të njohura për turistët që kërkojnë aventurë, natyrë dhe qetësi. Ekoturizmi po zhvillohet shumë, me shtigje për hiking dhe eksplorime natyrore. Fshatrat dhe Bukuria Natyrale Dukagjini është i njohur për fshatrat e tij tradicionale dhe natyrën mahnitëse. Disa nga fshatrat më të njohura janë: 1. Thethi – Një fshat malor i vendosur në Alpet Shqiptare, Thethi është një nga destinacionet më të njohura për turizëm natyror dhe aventurë. I rrethuar nga male të larta, Thethi ofron peizazhe spektakolare, me atraksione të tilla si Ujëvara e Thethit, Kulla e Ngujimit, dhe shumë shtega malore që çojnë në pika panoramike. Thethi është një vend i mrekullueshëm për ata që duan të eksplorojnë natyrën dhe të përjetojnë jetën tradicionale të malësorëve. 2. Vuthaj – Ky fshat është i njohur për mikpritjen e tij dhe bukurinë natyrore. I vendosur mes maleve, Vuthaj ofron mundësi për ecje malore dhe për të mësuar mbi traditat lokale. 3. Shkrel – Një tjetër fshat i Dukagjinit, Shkrel është i njohur për pyjet e tij të gjelbra dhe peizazhet e paprekura. Ky vend është ideal për ata që duan të kalojnë kohë në natyrë dhe të shijojnë ajrin e freskët malor. Klima dhe Turizmi Klima e Dukagjinit është e ndryshueshme, me klimë malore në lartësitë më të larta dhe klimë më të butë në Dukagjinin e Ulët. Dimri është i ftohtë, me shumë borë, veçanërisht në Dukagjinin e Lartë, ndërsa vera është e freskët dhe e këndshme. Për këtë arsye, Dukagjini ofron mundësi për aktivitete të ndryshme gjatë gjithë vitit, përfshirë ecje malore, skijim, rafting, dhe turizëm natyror. Rajoni është gjithashtu i njohur për ruajtjen e traditave të lashta, si mikpritja, folklori, dhe gatimet tradicionale, që janë një atraksion i rëndësishëm për vizitorët. Bukuria më e Madhe e Dukagjinit Dukagjini është një rajon që ofron disa nga pamjet më të bukura natyrore në Shqipëri, me fshatra të qeta, male të larta, lumenj dhe ujëvara të kristaltë. Thethi, me natyrën e tij të paprekur dhe pamjet spektakolare, është padyshim një nga destinacionet më të bukura. Po ashtu, Vuthaj dhe Shkrel janë fshatra që ofrojnë një paqe të veçantë dhe mundësi për t'u lidhur me natyrën dhe kulturën tradicionale Dukagjini është një vend ku natyra dhe historia janë të ndërthurura në mënyrë harmonike, duke e bërë këtë rajon një nga më të veçantët dhe më të bukurit në Shqipëri. Ne Dukagjin, si dhe në gjithë Shqipërinë, ka shumë kisha që janë të njohura për bukurinë e tyre historike dhe arkitektonike. Disa prej këtyre kishave janë të vendosura në fshatra të izoluar dhe malorë, duke ofruar jo vetëm vlera fetare, por edhe një pamje spektakolare. Ja disa nga kishat më të bukura dhe më të njohura në rajonin e Dukagjinit dhe afër tij: 1. Kisha e Shën Mërisë, Theth Kisha e Shën Mërisë në Theth është një nga kishat më të njohura dhe më të bukura të Dukagjinit. Ajo është e vendosur në një peizazh mahnitës, me malet e larta që rrethojnë fshatin dhe ofron një atmosferë të qetë dhe spirituale. Kisha daton që nga shekulli i 19-të dhe është një shembull i mrekullueshëm i arkitekturës tradicionale shqiptare, me gurë të gdhendur dhe një ndihmesë të madhe në ruajtjen e kulturës dhe besimit lokal. Kjo kishë është jo vetëm një vend i shenjtë, por edhe një atraksion turistik i rëndësishëm. 2. Kisha e Shën Kollit, Vuthaj Në fshatin Vuthaj, kisha e Shën Kollit është një tjetër shembull i bukurisë dhe thjeshtësisë tradicionale të kishave malore. E ndodhur në një nga zonat më të izoluara të Dukagjinit, kjo kishë ka një arkitekturë karakteristike dhe është e rrethuar nga një peizazh natyror mbresëlënës. Kisha është një vend i rëndësishëm për komunitetin lokal dhe një simbol i besimit dhe traditave të këtij rajoni. 3. Kisha e Shën Nikollës, Shkrel Kisha e Shën Nikollës në Shkrel është një tjetër kishë historike e Dukagjinit. Ajo ka një rëndësi të madhe për banorët e kësaj zone dhe është e njohur për bukurinë e saj arkitekturore dhe atmosferën e qetë që ofron. Kisha është një vend i adhurimit dhe shërbimeve fetare dhe është e ndërtuar me gurë të mëdhenj dhe me një stil të thjeshtë, por të bukur. 4. Kisha e Shën Gjonit, Malësia e Madhe Kisha e Shën Gjonit, e vendosur në një nga fshatrat e Malësisë së Madhe, është një tjetër shembull i kishave të Dukagjinit me bukuri të jashtëzakonshme. Kjo kishë ka një lidhje të fortë me traditat lokale dhe ka një histori të gjatë që daton që nga periudha mesjetare. Ajo është një nga vendet më të vizituara për ata që duan të eksplorojnë trashëgiminë fetare dhe historike të këtij rajoni. 5. Kisha e Shën Shënkollit, Bajkaj Kisha e Shën Kollit në Bajkaj është një tjetër shembull i kishave tradicionale të Dukagjinit. Ky vend i shenjtë është i njohur për thjeshtësinë dhe bukurinë e tij, dhe ndodhet në një vend ku natyra është jashtëzakonisht e bukur. Kisha është një pikë e rëndësishme për komunitetin e Bajkaj dhe për besimtarët që vizitojnë këtë zonë. 6. Kisha e Shën Gjonit, Kukël Në Kukël, një fshat i malësisë, ndodhet një tjetër kishë e bukur, e cila është ndërtuar me gurë dhe është një shembull i arkitekturës tradicionale të këtij rajoni. Kisha e Shën Gjonit është e njohur për historinë dhe rëndësinë e saj kulturore, dhe është një vend i shenjtë për besimtarët lokalë. Këto kisha, të cilat janë të vendosura në zona të ndryshme të Dukagjinit dhe përreth tij, janë dëshmi e besimit dhe kulturës së pasur të këtij rajoni. Ato janë jo vetëm vendet ku praktikohet feja, por edhe simbol i identitetit dhe traditave të malësorëve të Dukagjinit, duke ofruar një shkrirje të bukur mes natyrës dhe trashëgimisë kulturore.Thethi është një nga fshatrat më të njohura dhe më të bukura të Shqipërisë, i vendosur në Alpet Shqiptare, në pjesën veriore të vendit, në rajonin e Dukagjinit. Ky fshat është një destinacion turistik i njohur për bukurinë natyrore, historinë e pasur dhe traditat e ruajtura për shekuj me radhë. Gjeografia dhe Klima Thethi është i rrethuar nga male të larta, duke përfshirë majat e Alpeve Shqiptare, që ofrojnë pamje spektakolare dhe peizazhe të paprekura. Fshati ndodhet në një lartësi rreth 1000 metra mbi nivelin e detit, dhe është i izoluar nga pjesa tjetër e Shqipërisë për një pjesë të madhe të vitit, pasi rruga që e lidh me pjesën tjetër të vendit është e vështirë për t'u kaluar gjatë dimrit për shkak të borës. Klimë është alpinë, me dimra të ftohtë dhe me borë të thellë dhe verë të freskët dhe të këndshme, që e bën këtë fshat ideal për aktivitete të natyrës si ecje malore, ngjitje dhe skijim. Historia dhe Trashëgimia Thethi ka një histori të pasur, që ka kaluar nga periudhat ilire, romake dhe mesjetare. Gjatë periudhës osmane, Thethi ka qenë një fshat i njohur për rezistencën ndaj autoriteteve dhe është ndihmuar nga terreni i tij malor për t'u mbrojtur nga sulmet. Kultura e Thethit është formuar nga zakonete dhe traditat e popullatës malësore që jetonin aty, të cilat janë ruajtur deri në ditët e sotme. Një nga elementet më të rëndësishëm të trashëgimisë kulturore të Thethit është Kulla e Ngujimit, një ndërtesë tradicionale e përdorur për të mbrojtur banorët nga armiku gjatë periudhave të vështira. Ajo është një simbol i jetës së vështirë dhe mbijetesës në këtë rajon të largët dhe të izoluar. Pamje dhe Atraksione Natyrale Thethi është i njohur për bukuritë natyrore që ofron, të cilat janë një magnet për turistët që duan të eksplorojnë Alpet Shqiptare. Disa nga atraksionet kryesore janë: Ujëvara e Thethit: Një nga ujëvarat më të larta dhe më të bukura në Shqipëri, e cila ka një rreth 25 metra lartësi. Ajo është një pamje spektakolare dhe është një nga vendet më të vizituara për ata që duan të kalojnë kohë në natyrë dhe të shijojnë freskinë e ujit që bie nga shkëmbinjtë e lartë. Peisazhi i Thethit: Fshati është i rrethuar nga majat e larta malore dhe pyjet e dendura, duke ofruar mundësi të shkëlqyera për ecje malore dhe turizëm aventurë. Shtegu i Alpeve: Ky është një prej itinerarëve më të njohur për të eksploruar natyrën e Thethit dhe të Alpeve Shqiptare. Ky shteg lidh Thethin me fshatrat e tjera të Alpeve dhe është një mundësi e shkëlqyer për të zbuluar peizazhet e mrekullueshme të kësaj zone. Kodra e Shën Mërisë: Një vend i shenjtë dhe një tjetër atraksion historik në Theth, që ofron një pamje të bukur të fshatit dhe rrethinës. Kjo kodër është e njohur për besimtarët dhe për ata që kërkojnë një vend të qetë për meditimin dhe për t'u ndjerë më afër natyrës dhe shenjave të shenjta.Ujvara e Thethit është një fenomen natyror shumë i veçantë, dhe prurjet e ujit që krijojnë këtë ujëvarë kanë origjinën nga burime të shumta malore që janë formuar nga reshjet e shiut dhe shkrirja e borës në Alpet Shqiptare Prurjet e ujit që ushqejnë ujëvarën vijnë kryesisht nga një burim i fuqishëm që ndodhet në malet përreth. Ky burim është i pasur me ujë të pijshëm dhe është një nga burimet më të rëndësishme për zonën, duke furnizuar fshatin Theth dhe rrethinat me ujë të freskët. Uji që rrjedh nga ky burim përshkon një shteg malor të shkëmbinjve dhe krijon rjedhën që zbret nga lartësia deri në pellgun në fund. Kjo ujëvarë ka një cikël të veçantë të prurjeve, që është i varur nga sezonaliteti. Gjatë pranverës dhe verës, kur borëshkrirja është në kulmin e saj dhe reshjet e shiut janë më të mëdha, prurjet e ujit janë më të fuqishme, duke e bërë ujëvarën të duket më e madhështishme dhe me një rënie më të fuqishme. Në dimër, kur temperaturat janë më të ulëta dhe reshjet e shiut janë më të pakta, prurjet janë më të vogla, dhe uji mund të formojë akull në anët e ujëvarës, duke krijuar një pamje magjepsëse, por më të qetë. Për këtë arsye, vizitorët mund të përjetojnë ndryshime të mëdha në pamjen dhe forcën e ujëvarës në varësi të kohës së vitit, dhe kjo është një nga elementet që e bën vizitën në Ujvarën e Thethit edhe më të veçantë. Kultura dhe Traditat Thethi është një fshat që ka ruajtur shumë nga traditat dhe zakonet e tij të lashta, dhe jetesa e banorëve është ende e lidhur ngushtë me natyrën dhe aktivitetet bujqësore. Mikpritja e banorëve të Thethit është e njohur dhe shumë turistë që vizitojnë këtë zonë mund të shijojnë gatime tradicionale dhe të njihen me mënyrën e jetesës malësore. Festat dhe ngjarjet kulturore janë të rëndësishme në Theth dhe përreth tij. Një nga festat më të njohura është festa e Shën Mërisë, ku komuniteti lokal mblidhet për të festuar dhe për të ruajtur lidhjen e tyre me historinë dhe kulturën fetare të këtij vendi.⁸ Turizmi në Theth Ujvara e Thethit është një nga atraksionet më të njohura natyrore të Shqipërisë, e vendosur në fshatin Theth, në Alpet Shqiptare. Kjo ujëvarë ka një lartësi prej rreth 25 metrash dhe është një nga më të mëdhatë në rajon. Ajo ka një pamje mahnitëse, duke u derdhur me forcë nga shkëmbinjtë në një pellg të kristaltë poshtë, duke krijuar një pamje spektakolare që tërheq vizitorët nga e gjithë bota. Ujvara e Thethit është e rrethuar nga male të larta dhe peizazhe malore, duke e bërë këtë vend një destinacion ideal për ata që duan të eksplorojnë natyrën dhe të kalojnë kohë në ajrin e pastër malor. Për të arritur tek ujëvara, duhet të kaloni një shteg malor, që është një aventurë në vetvete dhe ofron mundësi për të shijuar bukurinë e natyrës dhe panoramat mahnitëse të zonës. Ujvara është një vend i preferuar për fotografi dhe për ata që duan të ndjehen të lidhur me natyrën e paprekur të Dukagjinit. Për shkak të bukurisë natyrore dhe mundësive për aktivitete të natyrës, Thethi ka tërhequr një numër të madh turistësh, sidomos në vitet e fundit. Fshati ofron mundësi për ecje malore, ngjitje, dhe kamping. Po ashtu, shumë vizitorë vijnë për të eksploruar Parkun Kombëtar të Thethit, një zonë e mbrojtur që ofron një biodiversitet të pasur dhe një natyrë të paprekur. Me infrastrukturën që po zhvillohet dhe me mundësitë për akomodim në shtëpi tradicionale dhe guesthouse, Thethi është një destinacion që ofron një eksperiencë të vërtetë të natyrës shqiptare dhe jetës malësore. Përfundim Thethi është një vend që mbetet në kujtesën e çdo vizitori për bukurinë e tij të natyrshme, historinë e pasur dhe mikpritjen e ngrohtë. Ky fshat malor është një nga vendet më të veçanta dhe tërheqëse në Shqipëri, që ofron një mundësi të shkëlqyer për ata që duan të shpërngulen nga qyteti dhe të përjetojnë natyrën dhe kulturën e Alpeve Shqiptare.

Melodi e keputun Mjerimi dhe Revolta në Artin e Marjana Eskit Frymëzuar nga poezitë e Migjenit Arti i Marjana Eskit është një pasqyrim i fuqishëm i mjerimit dhe revoltës, dy motive kyçe në veprën e Migjenit. Përmes ngjyrave të errëta, linjave të thyera dhe figurave të shtrembëruara nga dhimbja, ajo sjell një interpretim vizual të vargjeve që kanë tronditur breza të tërë. Në një nga punimet e saj, duart e shtrira drejt qiellit kujtojnë vargjet e “Poemës së Mjerimit”, ku njeriu i shtypur kërkon shpëtim, por vetëm heshtja e natës i kthen përgjigje. Sfondi i errët dhe trupat e shpërbërë përçojnë atë dëshpërim të thellë që Migjeni e shprehte aq fuqishëm me fjalët e tij. Në një tjetër punim, një familje e drobitur – një grua e lodhur, një burrë i heshtur dhe një fëmijë i pafajshëm – duket sikur sapo kanë dalë nga rreshtat e “Lagjes Varfanjake”. Eksi i jep formë një realiteti që poeti e ka përjetësuar me fjalë, duke e bërë edhe më të prekshëm për shikuesin. Ky cikël pikturash është më shumë se një homazh për Migjenin; është një vazhdimësi e mesazhit të tij, një thirrje për reflektim mbi padrejtësitë sociale, një kujtesë se arti dhe poezia janë mjete të fuqishme për të dhënë zë atyre që nuk mund të flasin. Po, Marjana Eski njihet për pikturat e saj ekspresioniste, të cilat shpesh përcjellin emocione të forta dhe mesazhe të thella mbi realitetin social. Ekspresionizmi  është një rrymë artistike që thekson ndjenjat dhe përjetimet e brendshme të artistit, shpesh duke përdorur forma të deformuara, ngjyra të forta dhe kontraste dramatike për të shprehur emocione të fuqishme. Ndikimi i Migjenit në artin e saj është i kuptueshëm, pasi ai ishte një prej shkrimtarëve më të rëndësishëm të realizmit kritik në Shqipëri. Poemat dhe proza e tij pasqyrojnë vuajtjet e njeriut të thjeshtë, pabarazinë sociale dhe dëshirën për një shoqëri më të drejtë. Me gjuhën e tij të fuqishme dhe temat e tij sociale, Migjeni ka qenë një frymëzim për shumë artistë të mëvonshëm, përfshirë edhe ata që kanë zgjedhur të shprehen përmes pikturës. Marjana Eski është një piktore e njohur që shpesh eksploron tema të thella sociale dhe emocionale në veprat e saj. Ne rastin konkret ne këte kolazh pikturash frymezimi vjen nga Migjeni Pikturat e saj, të mbushura me ngjyra bardh e zi, portretizojnë vuajtjet njerëzore, sidomos situata të vështira si sëmundjet, mjerimi dhe fatkeqësitë që ndikojnë në jetën e individëve. Përdorimi i kontrasteve të forta dhe kompozimeve dramatike në punimet e saj sjellin një ndjesi të dhimbjes dhe humbjes, duke reflektuar mbi sfidat që përballen individët në shoqëri, si dhe pasojat e shoqërive që kanë kaluar periudha të vështira, përfshirë shkatërrimin e besimeve dhe kultesh fetare. Dhe megjithate shpresa per te mos e humbur besimin fetar mbeti ne shpirtin e njerzve. Liria eshte e cmuar. Në veprat e saj, shpesh shihen figura të sëmura, gra me fëmijë në bark dhe mjedise të shkatërruara, shprehet dhimbje dhe liri krijimtarije, apel, të cilat ndihmojnë në krijimin e një atmosferë që bën thirrje për reflektim dhe empati për realitetin e jetës së shumë njerëzve. Mjerimi pezull mbi qytet Fjalet e qiriut Në veprat e saj, shpesh shihen figura të sëmura, gra me fëmijë në bark dhe mjedise të shkatërruara, të cilat ndihmojnë në krijimin e një atmosferë që bën thirrje për reflektim dhe empati për realitetin e jetës së shumë njerëzve. Shpirt i burgosur Perseri mjerimi Zoti të dhashe Nenat lindin shentore.Nenat lindin shenjtore! U prishen kultet fetare por besimi u ruajt ne shpirtrat e njerzve . U prishet kultet fetare po besimi u ruajt ne shpirtrat e njerezve Tek Kjo statuje shkruhet: I dedikohet atij qe ka me shume merita per kete vend! Interpretoi:Liluana Pere.

Ana Golja është një aktore dhe këngëtare kanadeze me origjinë shqiptare. Ajo është më e njohur për rolin e saj si Zoë Rivas në serialin televiziv "Degrassi: Next Class"  dhe "Degrassi: The Next Generation" . Përveç aktrimit, ajo ka ndjekur edhe një karrierë në muzikë dhe ka publikuar disa këngë. Golja ka marrë pjesë në disa projekte televizive dhe filmike, duke përfshirë filmin "The Cuban"  (2019), ku luajti një nga rolet kryesore përkrah aktorit legjendar Louis Gossett Jr. Për performancën e saj në këtë film, ajo mori vlerësime pozitive. Ajo është e angazhuar edhe në kauza bamirësie dhe ka qenë një zë aktiv për çështje sociale. Lexoni te plote karrieren e saj. Ana Golja,  Ana was born in Toronto, Canada on January 31st, 1996. At the age of 5, Ana started to dance, and her love for performing grew stronger as she grew older. She began acting at the age of 9, and landed her first audition by playing Lucy in "1-800 Missing" . From there, Ana went on to play a variety of roles in several film and television productions for various networks. RISING STAR IN ACTING It’s safe to say Ana is a veteran in the acting industry. With 19 years of experience under her belt, Ana has worked in film, television and theatre. After many years in the children's television circuit, working for Disney, Family Channel and Nickelodeon, Ana landed her lead role on “Degrassi” , where she played the trouble causing diva, Zoe Rivas for 6 seasons. Her contribution to the show earned the production an Emmy nomination for “Outstanding Children's Program” in 2014. Her other notable projects include “Full Out” (which earned her a Canadian Screen Award nomination in 2016), “The Fanatic” (starring alongside John Travolta and Devon Sawa) and “The Cuban” (which she produced and starred alongside Louis Gossett Jr, Shohreh Aghdashloo and Giacomo Gianniotti). MUSICAL EVOLUTION Ana's deep connection with music started at 11 years old, when she landed her first Broadway role in Irving Berlin’s “White Christmas" . She then joined Sir Andrew Lloyd Webber's production of "The Sound of Music" in Toronto. Her musical journey also included classical voice, theory, and piano training at The Royal Conservatory in Toronto. At just 16, Ana began writing and recording her music. Inspired by the greats such as: Amy Winehouse, Etta James and Nina Simone, she released her debut album, "Epilogue” in 2018. This soulful album reached #26 on the iTunes Pop Album chart. Since then, Ana has gone on to release an EP (“Strive”) in 2021, along with 2 music videos. She is currently working on her new EP, slated to release in 2025. CREATIVE ADAPTATION AND FUTURE ENDEAVORS The pandemic era was a time of transformation for Ana. It influenced her artistic direction, leading to more instinctive and reflective work. After her debut in producing “The Cuban” , Ana’s passion for production and development grew. Inspired by figures like Sandra Bullock, Reese Witherspoon, and Margot Robbie, she aims to create roles she's passionate about. Her goal is to produce meaningful content that positively impacts audiences. Currently, Ana is in the process of developing her slate of films. She believes that the world is filled with inspiring stories, much like those found in films such as "Lion" , "Forrest Gump" , "The Upside" , and "Green Book" and she's determined to bring similar stories to life. CAREER HIGHLIGHTS A C T I N G C A R E E R : Portrayed 'Zoe Rivas' in "Degrassi: The Next Generation" for 6 seasons. Ana’s contribution to the show earned them an Emmy nomination for “Outstanding Children’s Program” in 2014. Lead role in the film "Full Out" as gymnast Ariana Berlin, which earned her a Canadian Screen Award nomination in 2015 Winner of the “Best Actress Award” (for her work in “The Cuban”) at the Italian Contemporary Film Festival in 2020 MUSIC CAREER: Released the EP “Strive” , showcasing a blend of contemporary pop and soul. Debut album “Epilogue” climbed to #26 on the iTunes Pop Album Chart in Canada In 2021, released an EP titled “Strive” , along with 2 music videos Headlined her first show(sold out) at the Drake Underground in Toronto in 2022 Hosted and performed the Albanian Qualifier for Eurovision

Shpallja e 28 Janarit si “Dita e Lirisë – Dita e Visar Zhitit” në Illinois është një moment historik dhe i veçantë që nderon poetin dhe shkrimtarin shqiptar Visar Zhiti, një figurë kyçe e letërsisë dhe kulturës shqiptare, si dhe një simbol i qëndresës kundër fjales se lirë. Visar Zhiti, i cili u arrestua në vitin 1982 nga regjimi totalitar shqiptar për shkak të aktiviteteve të tij letrare dhe poezi, kaloi vite të tëra në burg, ku vuajti përpjekjet e shtypjes ideologjike të regjimit. Ai u lirua më 28 janar 1987, një datë që tani është bërë simbol i lirisë, triumfit të fjalës dhe mendimit të lirë mbi tiraninë. Poezia e Visar Zhitit, e njohur për intensitetin emocional dhe mesazhet e saj të fuqishme kundër padrejtësisë dhe shtypjes, është bërë një mjet i rëndësishëm për të shpalosur forcën e qëndresës intelektuale. Në veprat e tij, ai e përdori poezinë si një mjet për të pasqyruar shpresën dhe rezistencën, duke i dhënë një shans të rinisë shqiptare dhe çdo brezi tjetër që të mbajë gjallë idenë e lirisë dhe drejtësisë. Në një ceremoni të zhvilluar në Chicago, proklamata që shpallte këtë ditë të rëndësishme iu dorëzua Visar Zhitit nga dy personalitete të rëndësishme, Edon Shaqiri, President i Komunitetit Shqiptar në Illinois, dhe Dr. Sonila Sejdaras, Presidentja e “Care for Albania”. Ky moment historik u shoqërua me pjesëmarrjen e shumë intelektualëve dhe artistëve shqiptarë që jetojnë dhe punojnë në SHBA, të cilët e nderuan poetin dhe përjetësuan këtë ngjarje të rëndësishme për historinë shqiptare dhe botëkuptimin kulturor. Shpallja e kësaj dite në Illinois është një simbol i njohjes dhe vlerësimit të kontributit të Visar Zhitit në pasurimin e letërsisë dhe mendimit të lirë shqiptar, si dhe një kujtesë e fuqisë së fjalës për të thyer heshtjen dhe shtypjen. Kjo ngjarje është një nderim për veprën e tij dhe për rëndësinë e lirisë si një vlerë themelore të shoqërive demokratike, që vazhdon të frymëzojë breza të tërë për ta çmuar dhe mbrojtur lirinë . Albumi fotografik.

Artistet femra kanë marrë vetëm një në pesë nominime dhe fitore në ‘Grammy’ gjatë tetë viteve të fundit, sipas një raporti të ri. Hulumtimi i kryer nga Akas ka zbuluar se artistet femra kanë marrë vetëm një në pesë nominime dhe fitore në ‘Grammy’ gjatë tetë viteve të fundit, shkruan DailyMail . Burrat kryesuan nominimet në 94 për qind të kategorive të ‘Grammy’ midis viteve 2017 dhe 2024, me gratë që përbënin vetëm 19 për qind të të nominuarave dhe të fituesve gjatë kësaj periudhe. Yjet botërore si: Taylor Swift, 35 vjeçe, Miley Cyrus, 32 vjeçe, dhe Billie Eilish, 23 vjeçe, fituan tri nga çmimet kryesore në vitin 2024 – përfshirë ‘Albumin e Vitit’, ‘Incizimin Muzikor të Vitit’ dhe ‘Këngën e Vitit’ – por raporti zbuloi se vetëm 24 për qind e të nominuarve dhe 32 për qind e fituesve ishin gra në 94 kategoritë vitin e kaluar. Lexo po ashtu Raporti i titulluar “Zërat e munguar të grave në muzikë dhe lajmet muzikore” tregoi se, pavarësisht se lëvizja #MeToo ishte në kulmin e saj në vitin 2018, analiza tregon se për sa i përket ‘Grammy’, viti 2018 ishte më i keqi për gratë dhe grupet muzikore të përbëra vetëm nga femra, duke shënuar numrin më të ulët të nominimeve, 14 për qind, dhe përqindjen më të ulët të fitoreve, 11 për qind. Raporti zbuloi se disa kategori të ‘Grammy’ nuk kanë pasur fituese femra për disa vite, përfshirë çmimin ‘Producenti i Vitit’ (për muzikë jo-klasike). Fituesit e këtij çmimi gjatë tetë viteve të fundit përfshijnë: Pharrell Williams, 51 vjeç, Greg Kurstin, 55 vjeç, Andrew Watt, 35 vjeç, dhe vëllain e Billie Eilish, Finneas O’Connell, 27 vjeç. Jack Antonoff, i cili prodhoi albumin e Taylor Swift, “Midnights”, e ka fituar këtë çmim në vitet 2022, 2023 dhe 2024. Vitin e kaluar, Taylor Swift u nominua për gjashtë çmime dhe bëri histori në ‘Grammy’ si personi i parë që ka fituar katër herë çmimin ‘Albumi i Vitit’, pasi mori çmimin për “Midnights”, albumin e saj të dhjetë. Megjithatë, këngëtaret solo dhe grupet e përbëra vetëm nga gra kanë munguar në kategoritë Metal Performance dhe Orchestral Performance gjatë tetë viteve të fundit. Në vitin 2018, hashtag-u #GrammysSoMale u bë trend në rrjetet sociale, kur gratë fituan vetëm 11 nga 84 çmimet ‘Grammy’ të ndara. Më vonë atë vit, drejtori i ‘Grammy’, Neil Portnow, tha për gazetarët se ai mendonte se gratë duhet të “ngrihen” për të qenë pjesë e industrisë. Që nga ajo kohë, artistet kanë kritikuar shpesh çmimet për mungesën e përfaqësimit të grave. Në vitin 2019, Dua Lipa e kritikoi hapur zotin Portnow gjatë fjalimit të saj të pranimit të çmimit, duke thënë se ajo ishte e nderuar “të nominohej përkrah kaq shumë artisteve të jashtëzakonshme këtë vit”. Ajo vazhdoi: “Mesa duket, këtë vit ne vërtet u ngritëm”. Në vitin 2020, Nicki Minaj shkroi në Twitter: “Mos harroni kurrë që ‘Grammy’-t nuk ma dhanë çmimin për artisten më të mirë të re, kur kisha shtatë këngë në Billboard në të njëjtën kohë dhe një debutim më të madh se çdo repere femër në dekadën e fundit – dhe që vazhdova të frymëzoj një brez të tërë. Ata ia dhanë një burri të bardhë, Bon Iver”. Në vitin 2020, Teyana Taylor shkroi: “Më mirë ta kishit quajtur çmimin për ALBUMIN MË TË MIRË R&B PËR MESHKUJ, sepse gjithçka që shoh në këtë kategori janë burra”. Këtë vit, nga 1,101 nominime në 94 kategori, gratë kanë arritur numrin më të lartë të nominimeve në nëntë vitet e fundit, por me vetëm 28 për qind të nominimeve, ato ende nuk përbëjnë një të tretën e totalit, sipas raportit. Ceremonia e 67-të e çmimeve ‘Grammy’ do të mbahet në ‘Crypto Arena’ në Los Angeles të dielën. Beyonce kryeson listën me 11 nominime për albumin e saj të muzikës country, “Cowboy Carter”. Ndër të nominuarit këtë vit janë gjithashtu Sabrina Carpenter, 25 vjeçe, Taylor Swift .

“Manifest” është zgjedhur fjala e vitit 2024 në gjuhën angleze nga Fjalori i Cambridgeit, pasi superylli shqiptar i muzikës, Dua Lipa, dhe gjimnastja Simone Biles e përdorën për të përshkruar mekanizmin drejt suksesit të tyre. Definicioni tradicional i fjalës, si mbiemër ishte diçka që “vërehej lehtë, ose e dukshme” dhe si emër “për të treguar diçka të qartë përmes shenjave apo veprimeve”. Pas ndikimit të madh të pop-ylllit, fjala “të manifestosh” ka marrë edhe kuptimin e “të imagjinuarit për arritjen e diçkaje që dëshironi dhe që nëse beson se do ta bësh, kjo e bën më të mundshme”. Termi, që ka marrë vëmendje të madhe në TikTok dhe rrjete tjera sociale, ishte kërkuar 130 mijë herë në uebfaqen e fjalorit të gjuhës angleze këtë vit. Ekipi ka thënë se kjo e ka bërë “manifest” fjalën më të kërkuar të vitit. “U përdor gjerësisht në të gjitha mediat gjatë ngjarjeve të vitit 2024 dhe kjo tregon se si kuptimi i një fjale mund të ndryshojë përgjatë kohës”, ka thënë Wendalyn Nichols nga ekipi menaxhues i uebfaqes. Gjatë një koncerti , Dua Lipa, pati përdorur termin kur kishte folur për arritjen e paraqitjes në festivalin më të madh të botës “Glastonbury”. Kjo fjalë ka rrënjë nga vitet 1300. #Dua

Taylor Swift do të jetë ylli i vërtetë i Grammy Awards: e nominuar për gjashtë çmime, ajo është edhe prezantuese e ceremonisë Është zyrtare: Taylor Swift, prezantuese në ceremoninë e Grammy Awards Ceremonia e pritur me padurim nga fansat e muzikës do të mbahet të dielën më 2 shkurt në Los Angeles dhe premton të jetë e mbushur me emocione. Nuk dihet ende se cili çmim do të dhurojë këngëtarja e Blank Space, por një gjë është e sigurt: prania e saj do të shtojw edhe më shumë dritë në mbrëmje. Taylor Swift, në fakt, do të jetë jo vetëm prezantuese, por edhe një nga protagonistet absolute të garës, me gjashtë nominime. Nëse do të fitonte albumin e vitit me “The Tortured Poets”, ajo do të bënte histori duke u bërë artistja e parë që fiton titullin për herë të pestë. Por kush janë favoritët e vërtetë këtë vit? Beyoncé kryeson nominimet me 11 nominime për albumin e saj Cowboy Carter, e ndjekur nga Billie Eilish dhe, natyrisht, Taylor Swift. Për herë të parë në histori, pesë konkurrojnë për tre çmimet kryesore: Albumi, Kënga dhe Rekordi i Vitit. E për të bërë edhe më të paarritshëm eventin, do të ketë performanca live nga disa prej yjeve më të dashur të momentit. Interpretuesit që do të ngjiten në skenën Billie Eilish, Charli XCX, Sabrina Carpenter, Chappell Roan, Shakira dhe frontmeni i Coldplay, Chris Martin. Ceremonia do të transmetohet në CBS dhe Paramount+ duke filluar nga ora 20:00 EST (02:00 ET). Një event i paharrueshëm për adhuruesit e muzikës dhe fansat e Taylor Swift, të cilët presin me padurim të shohin dashurinë e tyre të shkëlqejë edhe një herë.

Migjeni – Zëri i Revoltës dhe Shpresës Në qiellin e letërsisë shqipe, një yll u shfaq shpejt dhe ndriçoi fuqishëm, por jeta e tij e shkurtër nuk e ndaloi që të linte pas një trashëgimi të pavdekshme. Migjeni, poeti i dhimbjes dhe i revoltës, erdhi në botë jo për të kënduar bukurinë idilike të jetës, por për të dëshmuar mjerimin e një populli të përhumbur në varfëri dhe padrejtësi. Me një penë që nuk njihte frikë, ai shkroi me zjarr e dhembje për botën që e rrethonte, duke shkundur ndërgjegjen e kohës së tij dhe duke lënë një jehonë që ende kumbon në shoqërinë shqiptare. Migjeni – Zëri i Revoltës dhe Shpresës Migjeni – Jeta, Veprimtaria dhe Idetë 1. Vendlindja dhe Familja Millosh Gjergj Nikolla, i njohur si Migjeni, lindi më 13 tetor 1911 në Shkodër, një nga qytetet më të rëndësishme kulturore të Shqipërisë. Familja e tij ishte me origjinë nga Vuthajt e Malësisë së Madhe (sot në Mal të Zi), një zonë e banuar nga shqiptarë ortodoksë. Babai: Gjergj Nikolla – një tregtar i njohur në Shkodër. Nëna: Lena Nikolla – shtëpiake dhe mbështetëse e fortë e edukimit të fëmijëve të saj. Familja: E njohur për traditat fetare ortodokse dhe për lidhjet e forta me kulturën shqiptare dhe atë sllave. 2. Arsimi dhe Formimi Migjeni kreu arsimin fillor dhe të mesëm në Shkodër, ku u dallua për zgjuarsinë dhe dashurinë për leximin. Në vitin 1923, me mbështetjen e familjes, ai u regjistrua në Seminarin Ortodoks të Manastirit në Manastir (Maqedoni e Veriut). Ky seminar ishte një nga institucionet më të njohura të arsimit ortodoks në Ballkan, ku mësimet zhvilloheshin kryesisht në serbisht dhe greqisht. Gjatë kohës në seminar, Migjeni: Lexoi gjerësisht letërsi dhe filozofi perëndimore. U njoh me veprat e autorëve të mëdhenj si Dostojevski, Tolstoi, Nietzsche, dhe Gorki. U formua si një mendimtar kritik ndaj shoqërisë dhe padrejtësive sociale. Në vitin 1932, pas përfundimit të seminarit, ai nuk pranoi të bëhej prift, por vendosi të ndjekë rrugën e mësuesisë. 3. Karriera si Mësues Pas kthimit në Shqipëri, Migjeni punoi si mësues në disa qytete: Vrakë (Shkodër) – ku dha mësim për një periudhë të shkurtër. Puka (1933-1935) – një qytet i varfër malor, ku Migjeni pa nga afër kushtet e mjerueshme të popullit. Përvoja në Pukë pati një ndikim të madh në krijimtarinë e tij. Shkodër (1936-1937) – u emërua mësues në një shkollë qytetare, por për shkak të përkeqësimit të shëndetit u detyrua të ndërpresë mësimdhënien. 4. Sëmundja dhe Përpjekjet për Shërim Migjeni vuante nga tuberkulozi, një sëmundje e pashërueshme në atë kohë. Për të kërkuar shërim, në vitin 1937, ai shkoi për kurim në Itali (Sanatoriumin e Torinos). Gjendja e tij u përkeqësua, dhe më 26 gusht 1938, ndërroi jetë në moshën vetëm 26 vjeçare. 5. Krijimtaria Letrare Migjeni është një nga figurat më të rëndësishme të realizmit kritik në letërsinë shqipe. Veprat e tij reflektojnë gjendjen e mjerueshme të Shqipërisë së kohës dhe kritikojnë padrejtësitë shoqërore. Poezia Vëllimi i tij poetik më i njohur është "Vargjet e Lira", i cili u përgatit për botim në vitin 1936, por u censurua nga regjimi i kohës. Vepra u botua vetëm pas Luftës së Dytë Botërore. Temat kryesore të poezisë së Migjenit: Varfëria dhe Mjerimi – përshkrimi realist i jetës së shtresave të ulëta. Kritika ndaj fesë – kundërshtimi i rolit të klerit në shoqëri. Pabarazia sociale – shoqëria feudale dhe padrejtësitë e saj. Liria dhe Revolta – dëshira për një ndryshim të madh shoqëror. Disa nga poezitë më të famshme të tij janë: "Poema e Mjerimit" "Të Lindet Njeriu" "Recitali i Malësorit" "Kanga e rinisë" Proza Migjeni shkroi edhe tregime të fuqishme sociale, të cilat përshkruajnë realitetin e zymtë shqiptar të kohës. Disa nga tregimet e tij më të njohura: "Bukuria që vret" "Studenti në shtëpi" "Novela e Qytetit të Veriut" "A don qymyr zotni?" Këto tregime trajtojnë tema si varfëria, shtypja, iluzioni i dashurisë dhe pabarazia e grave në shoqëri. 6. Idetë dhe Filozofia Migjeni ishte një mendimtar i lirë dhe kritik i fortë i realitetit shoqëror të kohës së tij. Ai nuk besonte në një Zot që mund të ndihmonte të varfrit dhe denonconte hipokrizinë fetare dhe shtypjen sociale. Idetë e tij kryesore: Realizmi kritik – përshkrimi i jetës ashtu siç ishte, pa idealizim. Antiklerikalizmi – kritika ndaj fesë që justifikonte padrejtësitë. Ndjenja e revoltës – kërkesa për ndryshime të thella shoqërore. Dashuria për popullin e thjeshtë – përkushtimi për të nxjerrë në pah vuajtjet e masave. 7. Rëndësia dhe Trashëgimia Migjeni, edhe pse jetoi vetëm 26 vjet, la një trashëgimi të fuqishme në letërsinë shqiptare. Ai konsiderohet poeti i revoltës dhe i mjerimit, dhe veprat e tij patën një ndikim të madh, veçanërisht pas Luftës së Dytë Botërore. Sot, Migjeni nderohet si një nga shkrimtarët më të mëdhenj shqiptarë. Në Shkodër ka një teatër me emrin e tij (Teatri Migjeni). Në disa qytete ka shkolla dhe rrugë me emrin e tij. Vepra e tij vazhdon të studiohet në shkolla dhe universitete. Përfundim Migjeni ishte një shkrimtar që e pa realitetin me sy kritik dhe nuk ngurroi ta pasqyronte në veprat e tij. Ai mbetet një ndër figurat më të rëndësishme të letërsisë shqipe, duke na kujtuar përmes vargjeve dhe tregimeve të tij se shoqëria ka nevojë për ndryshim, drejtësi dhe liri. Poezia "Kënga e rinisë" është një nga poezitë më të njohura të Migjenit, e cila pasqyron shpirtin rebel dhe të etur për ndryshim të rinisë. Ajo shpreh revoltën ndaj gjendjes së mjerueshme dhe kërkesën për një jetë më të mirë, duke theksuar energjinë dhe optimizmin e brezit të ri. "Kënga e rinisë" – Migjeni Rini, thueja kangës s’ande Me za të nalt’ e me kang’ të re, Thueja kangës me fllad të letë Që t’bajë jehonë nëpër dhè. Thueja kangës, me tinguj t’artë, Me tinguj t’bukur e fjalë t’kthjellta, Me diell në ballë e hanë në gji, Me erë pranvere në krah të lehta. Nji kang’ e re, nji kang’ e re, Si fllad i ambël që lmon fetyren, Si gazi i ambël që del prej zemre, Si andërr e bukur që bjen hare. Analizë e poezisë Kjo poezi është një manifest i shpirtit të lirë dhe rinisë, e cila synon të ndërtojë një të ardhme më të ndritur. Migjeni përdor një gjuhë të fuqishme dhe figurative për të krijuar një ndjenjë shprese dhe force. Poezia "Kënga e rinisë" është një nga poezitë më të njohura të Migjenit, e cila pasqyron shpirtin rebel dhe të etur për ndryshim të rinisë. Ajo shpreh revoltën ndaj gjendjes së mjerueshme dhe kërkesën për një jetë më të mirë, duke theksuar energjinë dhe optimizmin e brezit të ri. "Kënga e rinisë" – Migjeni Pergatiti. Li liana Pere

Niccolò Paganini – Gjeniu i violinës Niccolò Paganini lindi më 27 tetor 1782  në Genova, Itali , në një familje të thjeshtë. Babai i tij, Antonio Paganini, ishte një marinar dhe shitës i veglave muzikore , ndërsa e ëma e tij besohet se kishte një ndikim të madh në të ardhmen e tij muzikore, pasi e inkurajoi të ndiqte ëndrrën e violinës. Fillimet e jetës dhe arsimi muzikor Paganini nuk kishte një arsimim të formalizuar muzikor si shumë kompozitorë të tjerë të kohës, por ishte një autodidakt gjenial . Që në moshë të vogël, ai filloi të mësonte mandolinën me ndihmën e babait të tij dhe më pas kaloi tek violina. Në moshën 5 vjeçare , ai filloi të mësonte violinën. Në moshën 7 vjeçare , ai kompozoi pjesët e tij të para. Në moshën 11 vjeçare , ai u dërgua në Parma  për të studiuar me muzikantë të njohur të kohës, si Alessandro Rolla . Thuhet se kur Paganini mbërriti për të marrë mësime nga Rolla, ky i fundit, pasi dëgjoi interpretimin e tij, e këshilloi të mos merrte më leksione, sepse tashmë e kishte kaluar nivelin e mësuesve të tij! Paganini nuk ndoqi një akademi të rregullt  muzikore, por ai e zhvilloi talentin e tij përmes përkushtimit të jashtëzakonshëm  dhe praktikës së palodhur. Ai studionte deri në 10-12 orë në ditë , duke eksperimentuar me teknika të reja që askush nuk i kishte përdorur më parë. Jeta e tij e trazuar dhe suksesi ndërkombëtar Në moshën 17 vjeçare , Paganini u zhduk nga skena muzikore për disa vite dhe thuhet se ai jetoi një jetë të shthurur, plot lojëra fati dhe aventura dashurie . Disa histori thonë se ai kaloi vite duke jetuar në kështjella të izoluara, duke praktikuar në fshehtësi teknikën e tij revolucionare. Kur u rikthye, ai filloi të performonte në Itali dhe më pas në të gjithë Evropën, duke mahnitur audiencën me shkathtësinë e tij të pabesueshme në violinë . Momentet kryesore të karrierës së tij: Në 1805 , u bë violinisti zyrtar i Oborrit të Lucca-s. Në 1813 , bëri debutimin e tij të madh në Milano dhe mori famë të menjëhershme. Nga 1828 deri në 1831 , ai bëri një turne të suksesshëm në Francë dhe Gjermani , ku njerëzit e krahasonin me një krijesë mbinjerëzore . Në 1834 , për shkak të shëndetit të dobët, u tërhoq nga skena dhe jetoi vitet e fundit të jetës së tij në Nice, Francë , ku vdiq më 27 maj 1840 . Miti dhe legjendat rreth tij Talenti i tij i pabesueshëm dhe pamja e tij enigmatike bënë që njerëzit të besonin se Paganini kishte një pakt me djallin . Thuhej se ai mund të luante me katër nota të ndryshme njëkohësisht , një teknikë që askush tjetër nuk mund ta imitonte. Për shkak të këtij miti, Kisha Katolike refuzoi ta varroste në tokë të shenjtë , duke e parë si një figurë të dyshimtë. Vetëm pas shumë vitesh, trupi i tij u varros më në fund me nderime në Parma. Trashëgimia Paganini nuk ishte vetëm një violinist i jashtëzakonshëm, por edhe një kompozitor i madh . Veprat e tij, si "24 Kapriçot për violinë solo" , janë ende ndër më të vështirat për t'u interpretuar sot. Ai vendosi themelet e teknikës moderne të violinës , dhe kompozitorë si Liszt, Brahms dhe Rachmaninoff  u frymëzuan nga muzika e tij. Violina e tij legjendare, "Il Cannone" , ruhet ende në Genova , dhe vetëm violinistët më të mëdhenj kanë privilegjin të luajnë me të. Paganini: Gjeni apo mistik? Ai mbetet një figurë enigmatike, një muzikant që sfidoi kufijtë e asaj që ishte e mundur në violinë dhe një njeri që e jetoi jetën si një legjendë e gjallë . A ishte ai vërtet një virtuoz i pakrahasueshëm, apo kishte një "fuqi të fshehtë"? Kjo është një pyetje që ende magjeps botën... Si mendon? Ishte thjesht gjenialiteti i tij, apo ndoshta diçka më misterioze?

Lulet e Molles  është një nga veprat më të njohura të John Galsworthy dhe është pjesë e serisë Forsyte Saga . Kjo saga, e cila është e njohur për analizën e thellë të jetës dhe vlerave të klasës së pasur britanike gjatë periudhës viktoriane dhe edwardiane, ka qenë një punë monumentale që trajton pasojat e pasurisë, klasës, pasionit dhe dashurisë. Në Lulet e Molles , historia përqendrohet kryesisht rreth dy personazheve kryesore: Soames Forsyte dhe Irene, që janë të lidhur në një martesë të pamundur. Soames është një njeri i pasur dhe i vendosur në traditat e klasës së tij, ndërsa Irene është një grua e bukur dhe e ndjeshme që ka pasur një të kaluar të dhimbshme. Ata martohen, por lidhja e tyre është e ftohtë dhe pa dashuri të vërtetë. Irene është e pafat dhe e mbyllur në këtë marrëdhënie, ndërsa Soames është i fiksuar në pasurinë dhe statusin e tij, duke e shndërruar marrëdhënien e tij në një mundësi kontrolli dhe posedimi. Ky konflikt mes tyre përshkruhet në mënyrë të thellë dhe shpesh herë e bën lexuesin të reflektojë mbi temat e lirisë individuale dhe dhunën psikologjike që mund të ndodhi në marrëdhëniet ku pasioni dhe dashuria janë të shtypura nga norma të shoqërisë dhe dëshirat egoiste. Një nga aspektet më të rëndësishme të romanit është se si ai trajton mendimet dhe ndjenjat e personazheve të tij. Galsworthy është mjeshtër në portretizimin e brendësisë së njerëzve, duke theksuar tensionet e brendshme që janë rezultat i shpërbërjes së një shoqërie të pasur dhe konservative, ku liria dhe dashuria shpesh janë të nënshtruara ndaj interesave të klasës. Në këtë roman, lulet e molles përfaqësojnë më shumë se vetëm një metaforë vizuale. Ato simbolizojnë një dashuri të pasigurt dhe kalimtare, që është e brishtë dhe që mund të kalojë shpejt, përkundër mundësisë së ngjitjes së saj në një lëkurë të shoqërisë së lartë. Në thelb, Lulet e Molles  është një histori për dashurinë, pasionin dhe shoqërinë, dhe ajo pasqyron kontradiktat dhe tensionet që shfaqen kur individët janë të fiksuar në rregullat dhe pasuritë e klasës së tyre. Po i referohesh tregimit "Lulet e mollës" nga John Galsworthy, shkrimtari britanik fitues i Çmimit Nobel në Letërsi. Ky tregim trajton një temë delikate dhe filozofike mbi jetën, dashurinë dhe kalueshmërinë e kohës. Përmbajtja shkurtimisht Tregimi flet për një burrë të moshuar, i cili, teksa shikon lulet e mollës në kopsht, rikujton një histori dashurie nga rinia e tij. Ai kujton një vajzë të re, e cila ishte e freskët dhe e ndritshme si lulet e mollës, por me kalimin e kohës, ai kupton se ndjenjat dhe bukuria janë të përkohshme. Ideja kryesore Tregimi trajton temën e kalueshmërisë së kohës dhe iluzioneve rinore. Përmes metaforës së luleve të mollës, autori shpreh se gjithçka e bukur në jetë është e përkohshme. Ndjenja e nostalgjisë është e fortë, pasi protagonisti kupton se rinia dhe dashuria e dikurshme nuk mund të rikthehen. Personazhet kryesorë 1. Burri i moshuar – Rrëfyesi i tregimit, i cili kujton rininë e tij dhe një histori dashurie që nuk u realizua. 2. Vajza e re – Simbol i rinisë, bukurisë dhe ëndrrave të papërmbushura. Tregimi është një reflektim filozofik mbi jetën, duke na kujtuar se koha ndryshon gjithçka, dhe ajo që dikur na dukej e përjetshme, shndërrohet në një kujtim të largët. Nëse ke ndonjë pyetje specifike për analizën letrare ose ndonjë detaj tjetër, më thuaj! Në tregimin "Lulet e mollës" të John Galsworthy, historia e dashurisë është një kujtim i protagonistit, një burrë i moshuar që rikthehet në të shkuarën ndërsa shikon lulet e mollës në kopsht. Historia e dashurisë Kur ishte i ri, ai u dashurua me një vajzë të re, e cila ishte e freskët, e gjallë dhe e bukur si lulet e mollës. Ata kaluan një periudhë të bukur së bashku, të mbushur me ndjenja të pastra dhe emocione të forta. Vajza ishte e re, e brishtë dhe plot jetë, ndërsa ai, më i rritur, e shihte atë si një simbol të rinisë dhe pastërtisë. Megjithatë, siç ndodh shpesh në jetë, kjo dashuri nuk zgjati. Ai e kupton se ajo ishte thjesht një moment kalimtar, një ëndërr e bukur që nuk mundi të realizohej në diçka të përhershme. Vajza vazhdoi jetën e saj, dhe ai mbeti me kujtimet e asaj kohe të artë. Mesazhi emocional Tregimi përcjell një ndjenjë të fortë nostalgjie dhe melankolie. Protagonisti kupton se koha nuk mund të kthehet pas, dhe se rinia dhe dashuria janë të përkohshme, ashtu si lulet e mollës që lulëzojnë për një kohë të shkurtër dhe më pas bien. Ajo që e bën këtë histori prekëse është mënyra se si autori përshkruan kontrastin mes së shkuarës dhe të tashmes—ndërsa dikur ndjente zjarr dhe pasion, tani e sheh atë dashuri si një ëndërr të largët, të bukur por të paarritshme. Nëse dëshiron më shumë analizë mbi këtë histori dashurie ose mbi mesazhin e tregimit, më thuaj!Po, tregimi "Lulet e mollës" nga John Galsworthy është një reflektim i fuqishëm mbi kalimin e kohës, dashurinë rinore dhe iluzionet që krijojmë rreth saj. Përmes kujtimeve të protagonistit, autori sjell një ndjesi të thellë nostalgjie dhe melankolie, duke e krahasuar dashurinë e tij të rinisë me lulet e mollës—të bukura, por të përkohshme. Përmbledhje e tregimit Një burrë i moshuar shikon lulet e mollës në kopsht dhe kujton një histori dashurie nga rinia e tij. Ai kishte ndjerë një pasion të madh për një vajzë të re, e cila simbolizonte freskinë dhe gjallërinë e rinisë. Megjithatë, koha kalon, dhe ai kupton se ajo dashuri ishte e përkohshme, ashtu si lulet e mollës që çelin dhe bien brenda pak kohe. Temat kryesore Kalueshmëria e kohës – Asgjë nuk është e përhershme, as rinia, as dashuria e zjarrtë. Iluzionet rinore – Kur jemi të rinj, besojmë se ndjenjat dhe momentet e bukura do të zgjasin përgjithmonë. Nostalgjia dhe kujtimet – Kujtimet mund të mbeten të forta, por ato nuk mund të rikthejnë.

10 gjërat që Jennifer Aniston ka thënë për udhëtimin e saj të fitnesit dhe humbjes së peshës Xhenifer Aniston Ylli i 'Friends' Jennifer Aniston po plaket me hijeshi në moshën 55-vjeçare. Ja gjithçka që ajo ka ndarë për të qëndruar në formë dhe të shëndetshme. Nga: Angilene Gacute Gjatë një interviste me Women's Health , Jennifer Aniston tregoi se si ka ndryshuar rutina e saj e fitnesit gjatë viteve të fundit. “Kam kaluar nga të qenit një vajzë e çmendur që stërvitet në një farë mënyre të them: “Trupi im dëshiron pak pushim”, tha aktorja e Friends . "Kështu që unë qëndroj me gjëra më të thjeshta dhe duke bërë shëtitje dhe duke mos qenë neurotik për të punuar dhe për të ngrënë siç duhet. Fillova ta shijoj jetën pak më shumë. E vetmja negative e kësaj është se disa kilogramë më tepër dhe rreth 4000 thashetheme për shtatzëni , por ju e dini, përveç kësaj, ndihet mirë." Aniston, e cila ishte e martuar me Brad Pitt nga 2000 deri në 2005 dhe Justin Theroux nga 2015 në 2018, më parë zbuloi se po përpiqej të mbetej shtatzënë përmes IVF. Megjithatë, ajo i tha Allure se kishte qenë "një rrugë sfiduese" për të. Artikulli vazhdon më poshtë reklamës Jennifer Aniston ndryshoi qëndrimin e saj ndaj fitnesit Xhenifer Aniston Burimi: MEGA Duke folur me British Vogue , Aniston tregoi se si evoluan pikëpamjet e saj për stërvitjen. "Më duhej të ritrajnoja trurin tim," tha ajo, duke vënë në dukje se ajo e stresonte trupin e saj. "Duhej të bënit 45 minuta deri në një orë kardio; përndryshe, nuk do të bënit stërvitje." Artikulli vazhdon më poshtë reklamës Ajo bashkëpunoi me një markë fitnesi Xhenifer Aniston Burimi: MEGA Në vitin 2023, aktorja e The Morning Show njoftoi bashkëpunimin e saj me markën e fitnesit Pvolve . Sipas Aniston, marka e ndihmoi atë të ndryshonte stërvitjet e saj të zakonshme kardio-intensive , veçanërisht pasi ajo vuajti nga një dëmtim i shpinës në 2021. "[Pvolve synon muskujt që janë] zakonisht në gjumë," shpjegoi ajo, duke shtuar se filloi të shijonte lëvizjet Pvolve. Artikulli vazhdon më poshtë reklamës Jennifer Aniston është gjithashtu një adhuruese e jogës! Xhenifer Aniston Burimi: MEGA Udhëtimi i fitnesit të Aniston përfshin gjithashtu relaksim - dhe joga shërben si aktiviteti i saj kryesor për ta arritur atë. "When I started doing yoga with Mandy, I noticed many things... My legs getting leaner, my arms getting stronger and most importantly, I noticed an inner strength. I feel like I am getting a meditation, a workout and time with my friend, all rolled into one hour," she wrote on her yoga and spin teacher Mandy Ingber's website. Article continues below advertisement She Follows an Eating Schedule Xhenifer Aniston Source: MEGA "I do intermittent fasting, so no food in the morning," Aniston told Radio Times in an interview. "I noticed a big difference in going without solid food for 16 hours." MORE ON: Jennifer Aniston Jennifer Aniston Looks Unrecognizable as She Attempts to Stay Under the Radar in L.A. Jennifer Aniston, 54, All Smiles as She Flaunts Fit Figure in Sports Bra Jennifer Aniston's Workout Tricks & Beauty Regimen Want OK! each day? Sign up here! Shkruani emailin tuaj Article continues below advertisement Jennifer Aniston Called Out Hollywood Xhenifer Aniston Source: MEGA In 1996, Aniston spoke candidly about the pressure over her weight and how it affected her career at some point. "The disgusting thing of Hollywood — I wasn't getting lots of jobs 'cause I was too heavy," she told Rolling Stone. "I was like, 'What?!'" Article continues below advertisement Jennifer Aniston Is Committed to Sweating Smarter Xhenifer Aniston Source: MEGA The Murder Mystery actress's workout routine is sometimes inconsistent, but she ensures she gets sweat sessions during her free time! "I can do 20 minutes and get as good of a workout as if I work for an entire hour," she told Women's Health. "We think we have to work out for a solid hour and that can be a bit intimidating." She added, "You really can get an efficient workout with just a good 20 minutes if that's all the time you have, even 10 minutes of doing something that gets your body moving. I just find comfort in that." Aniston revealed that, sometimes, her exercise days may drop to two or three days a week depending on her schedule. Article continues below advertisement The Actress Has 4 Rules Xhenifer Aniston Source: MEGA In a 2023 issue of CR Fashion Book for its 10th anniversary, Aniston listed the four rules she follows to stay healthy. "I drink a lot of water, move my body daily, try to eat whole, fresh foods, and get as much sleep as I can. That last part is challenging for me, but it's so important. I feel it when I don't get enough rest," she shared. Article continues below advertisement Jennifer Aniston Gives Herself a Treat Xhenifer Aniston Source: MEGA Aniston also learned to focus on her nutrition to support her workout routines. She said, "It's usually a lot of high protein, vegetables, salads, soups and then everything I would possibly want on a weekend. I always give myself a cheat day." Ylli i Friends with Money zbuloi se vakti i saj i preferuar i mashtrimit është ushqimi meksikan, duke shtuar, "Ose një cheeseburger, pica ose makarona - të gjitha këto gjëra". Jennifer Aniston ka ndarë peshën e saj ideale Xhenifer Aniston Në Yahoo- në e saj ! Një intervistë bukuroshe në vitin 2014, Aniston tha se do të donte të hiqte pesë kilogramë . Ajo vazhdoi, "Kjo është pikërisht ajo ku unë kam qenë gjithmonë me të vërtetë rehat në rreth 110 deri në 113 paund. Por është më e vështirë për ta ulur atë, në këtë moshë."

Ja disa poezi të Umberto Saba që lidhen me gruan dhe dashurinë: 1. Poezi: "La Donna" (Gruaja) Gruaja është një qenie e ndjeshme, një dhembje dhe një lumturi e bashkuar. Ajo mbart çdo ngarkesë të shpirtit, duke u përpjekur të ruajë paqen brenda vetes. Në duar të saj, çdo pllakë është e mbushur me dritë, ajo qëndron përballë jetës duke i dhënë kuptim çdo ditë të re. 2. Poezi: "Amore" (Dashuri) Në sy të gruas, gjej paqe, e humbur në një det të thellë, ajo qëndron aty, e heshtur dhe e përkushtuar. Dashuria e saj është një shërim për shpirtin e lodhur, një dritë që nuk zbret nga qielli, por që lindi nga duar të saj. 3. Poezi: "Tu" (Ti) Ti je një ëndërr që ka marrë formë, një mister që unë kam zgjedhur ta zgjidh. Në buzëqeshjen tënde, gjej gjithë botën që është e humbur për mua. Ti më jep forcë dhe më shkrin, në dashurinë që nuk kërkon asgjë, vetëm që të jetë e vërtetë. 4. Poezi: "Il mio cuore ti appartiene" (Zemra ime të përket) Zemra ime të përket ty, një thesari që ka ardhur si një dhuratë, pa asnjë kërkesë, pa asnjë kushtrim. Ajo është e jotja, për çdo çast dhe për çdo ndjenjë që shtrihet në dritën e dashurisë që ti ke sjellë në jetën time. Poezitë e Saba-s shpesh pasqyrojnë ndjenjat e thella ndaj gruas, si një burim forcë, mister dhe dashuri. Ai e shihte gruan si një pjesë të domosdoshme të ekzistencës së tij, që shpreh ndjeshmëri dhe përkushtim. Umberto Saba nuk ka poezi të shumta që i dedikohen drejtpërdrejt fëmijëve, por ai ka pasur një ndjeshmëri të veçantë ndaj jetës dhe shpirtit të pafajshëm, që mund të lidhet me emocionet që fëmijët i sjellin në botë. Megjithatë, mund të krijojmë një poezi të frymëzuar nga stili i tij, që mund t'u dedikohet fëmijëve: Poezi: "Fëmijët" Fëmijët janë dielli që lind çdo mëngjes, sytë e tyre janë të pastra, si lule që hapen në dritën e parë. Ata qeshin pa menduar, dhe duan gjithçka që është e bukur, për ata, bota është një lojë, ku çdo hap është një këngë. Ata kanë duar që mbajnë ëndrra, kërkojnë dashuri në çdo hap, e ne, të rriturit, duhet t’i mbrojmë, të shohim me ta, botën si një fushë të pastruar. Në buzëqeshjen e fëmijëve gjendet shpresa e një bote më të bukur, dhe në duar të tyre, ndodhet ardhmëria që na mban gjallë. Kjo poezi pasqyron shpirtin e pafajshëm dhe plot dritë të fëmijëve, duke e lidhur atë me shpresën dhe bukurinë që ata sjellin në botë. Ja disa poezi të Umberto Saba, të përkthyera në shqip: 1. Poezi: "Solitudo" (Vetmia) Vetmia është një qetësi që do,jo se është zgjidhje, por është një brengë.Ajo e di se nuk ka kthim,por vazhdon të jetojë me ne,në heshtje, pa zhurmë,duke na e mbushur shpirtinme një lloj bukurie të thjeshtë. 2. Poezi: "La Città" (Qyteti) Qyteti është një libëri hapur çdo ditë,ku çdo njeri është një fjalë,dhe çdo ndjenjë është një shkrim.Në rrugët e tij të ngushta,e humbas veten,por gjithmonë e gjej përsërinë buzëqeshjet e rastit. 3. Poezi: "Il mio cuore" (Zemra ime) Zemra ime është një shpirt i thyer,një udhë pa fund,dhe megjithatë, ka diçka brenda saj,një dritë e vogël që nuk shuhen kurrë.Kjo është arsyeja pse ajo vazhdon,përkundër çdo lufte dhe çdo hije. 4. Poezi: "Il Mare" (Deti) Deti është një tjetër botëku shpirti mund të ngjitet,ku valët janë fjalë që kurrë nuk mund të kuptohen,dhe ku ti mund të humbasësh veten,por gjithmonë mund të gjesh një prehje.Në të, ndihesh i pafund,si një pikë uji që shkrin në pafundësinë e tij. Këto poezi tregojnë thellësinë e mendimeve të Umberto Saba për jetën, vetminë, dhe ndjesitë e përditshme që ai përjetonte. pergatiti: Liliana Pere.

Kënga "Margjelo" është një këngë tradicionale arbëreshe, që përfaqëson kulturën dhe trashëgiminë e popullsisë arbëreshe, që është një komunitet shqiptar që jeton kryesisht në Itali, pas migrimit të paraardhësve të tyre nga Shqipëria dhe territore të tjera shqiptare gjatë periudhës së Mesjetës. Historia e këngës: Kënga "Margjelo" ka një lidhje të fortë me traditën e maleve dhe jetën rurale të shqiptarëve, përkatësisht të arbëreshëve. Ajo përshkruan një histori dashurie dhe mallëngjimi, ndërsa shpreh emocionet dhe lidhjen e ngushtë me natyrën dhe kulturën e maleve. Përmes këngës, figura e "Margjelos" bëhet simbol i dashurisë dhe krenarisë për traditat e pasura të arbëreshëve. Përmbajtja e këngës: Kënga tregon një bisedë mes një djaloshi dhe një vajze, të cilët janë të lidhur me natyrën dhe traditën e jetës malore. Teksti i këngës shpreh dëshirën për t'u bashkuar dhe punuar së bashku në fushë, duke kënduar dhe duke ndarë dashurinë dhe mallit. Të dy ata janë pjesë e një kulture të thellë dhe kanë një lidhje të fortë me bukurinë e natyrës dhe traditën e popullit të tyre. Në lidhje me datën e krijimit të këngës, nuk ka informacion të saktë se kur është krijuar, por mund të thuhet se ajo ka origjinë të thellë në periudhën e emigrimeve të shqiptarëve në Itali dhe ka kaluar brez pas brezi, duke u ruajtur si pjesë e trashëgimisë kulturore të arbëreshëve. Margjelo Muzikën e këngës e kompozoi Prenk Jakova, ndërsa teksti është realizuar nga Filip Ndocaj. Teksti :: Song Lyrics Moj margjel mori malsore ku po shkon me at kosore ku po shkon moj tuj vrapue a po me pret o vash dhe mue bashke te shkojm me punue bashk te korrim tuj kendue Margjelo mori Margjel cilma synin qe me ke mshel O Margjela e malsis thuja kangve te cobanis Margjelo mori Margjel cilma syrin qe m`ke mshel O Margjela e malsis thuja kangve te cobanis Moj margjel mori fisnike bija e malsis kreshnike mos t`lshoj zemra ble sonjike trim i mir qe shkon si er mendjen kthyer ka gjithher e tash kthen sot behet vere margjelo mori margjel cilma syrin qe m`ke mshel o margjela e malsis thuja kangve qe mban ise margjelo mori margjel cilma syrin qe m`ke mshel o margjela e malsis thuja kangve qe mban ise margjelo mori margjel cilma syrin qe m`ke cel Kënga "Margjelo," e cila është kompozuar nga Prenk Jakova, ndërsa teksti është shkruar nga Filip Ndocaj. Kënga ka një tonalitet tradicional shqiptar dhe përshkruan tema të dashurisë, natyrës dhe mallëngjimit. Në tekst përmendet figura e Margjelos, e cila shprehet me admirim dhe dëshirë për t'u bashkuar. Kënga ka një ton melankolik dhe poetik, duke krijuar një imazh të bukurisë së maleve dhe emocioneve që lidhen me tokën dhe njerëzit. Pergatiti. Liliana Pere

Platoni filozof Platoni është një nga figurat më të mëdha të filozofisë perëndimore dhe ka ndikuar në shumë fusha, nga metafizika dhe etika deri te politika dhe epistemologjia. Ai ishte nxënës i Sokratit dhe mësues i Aristotelit, duke krijuar një filozofi që lidhet ngushtë me të dy, por që është unike në vetvete. Ja disa thënie të tjera nga Platoni: "Një njeri i mençur kërkon gjithmonë të vërtetën, jo të fituarit e lavdërimit." "E vërteta është një dhe vetëm një, por ka shumë mënyra për ta arritur atë." "Një shoqëri e drejtë është ajo që e kupton se çfarë është e drejtë për individin dhe e zbatojnë atë për të gjithë." "Njerëzit që duan të udhëhojnë duhet të jenë ata që nuk duan të udhëhojnë." "Një njeri i mençur nuk do të dëshirojë të jetë i pasur, por do të dëshirojë të jetë i mençur." Platoni shpesh diskuton rreth drejtësisë, njohurisë dhe mençurisë, duke theksuar rëndësinë e arritjes së një harmonie të brendshme dhe të shoqërisë. Ja disa nga idetë e tij kryesore: 1. Teoria e Ideve Platoni besonte se realiteti i vërtetë nuk është ai që shohim me sytë tanë, por bota e ideve ose e formave të përjetshme. Gjërat që perceptojmë në botën materiale janë vetëm imazhe të mangëta të këtyre ideve të përsosura. Për shembull, një trekëndësh konkret që vizatojmë në letër nuk është trekëndëshi i vërtetë, por një kopje e papërsosur e "Trekëndëshit ideal", i cili ekziston në botën e ideve. 2. Shpirti dhe Kujtimi i Dijes Platoni besonte se shpirti i njeriut është i pavdekshëm dhe, para se të mishërohej në trup, ai kishte jetuar në botën e ideve. Prandaj, njohja nuk është një zbulim i ri, por një kujtim (anamnesis) i dijes që shpirti kishte më parë. Kjo ide shfaqet në dialogun e tij "Menoni", ku ai përpiqet të tregojë se edhe një skllav pa arsim mund të kuptojë të vërtetat matematikore përmes pyetjeve të duhura. 3. Natyra e Drejtësisë Në veprën e tij "Republika", Platoni argumenton se drejtësia nuk është thjesht të bësh atë që është e drejtë sipas ligjeve të shoqërisë, por një gjendje e brendshme e harmonisë. Ai ndan shpirtin njerëzor në tre pjesë: Arsyeja (logistikon) – pjesa që kërkon të vërtetën dhe duhet të sundojë. Guximi (thymos) – pjesa e shpirtit që lidhet me emocionet dhe nderin, që duhet të mbështesë arsyen. Dëshira (epithymia) – pjesa që kërkon kënaqësi dhe dëshira trupore, që duhet të kontrollohet. Një individ është i drejtë kur të tria këto pjesë janë në harmoni dhe kur arsyeja qeveris mbi emocionet dhe dëshirat. 4. Shteti Ideal dhe Filozofi-Sundimtari Në "Republikën", Platoni përshkruan shtetin ideal si një pasqyrim të shpirtit të drejtë. Shoqëria duhet të ndahet në tri klasa: Filozofët – të mençurit që duhet të qeverisin. Rojet – ushtarët që mbrojnë shtetin. Prodhuesit – punëtorët dhe artizanët që sigurojnë nevojat materiale. Platoni besonte se vetëm filozofët, të cilët kanë njohuri për të vërtetën, duhet të udhëheqin. Ai e përshkruan këtë ide me "Mitin e Shpellës", ku njerëzit që shohin vetëm hije në mur (bota materiale) nuk janë të vetëdijshëm për realitetin e vërtetë (bota e ideve), por vetëm filozofi mund të ngjitet jashtë shpellës dhe të shohë dritën e së vërtetës. 5. Dashuria dhe Erosi Në "Simpoziumi", Platoni flet për dashurinë si një forcë që e çon shpirtin nga bota e materializmit drejt botës së ideve. Ai e përshkruan një rrugëtim nga dashuria për trupin, tek dashuria për shpirtrat dhe, në fund, tek dashuria për vetë të vërtetën dhe bukurinë absolute. Përfundim Platoni e sheh filozofinë si një rrugëtim drejt së vërtetës dhe drejtësisë, qoftë në nivel individual apo shoqëror. Idetë e tij kanë ndikuar në mendimin perëndimor për më shumë se 2000 vjet dhe vazhdojnë të jenë të rëndësishme në debatet filozofike, politike dhe etike. Cili aspekt të duket më interesant?

Pikture nga Franz Von Stuck "Ritratto di Marie Stuck" është një pikturë e krijuar nga Franz von Stuck, një artist gjerman i njohur për stilin e tij simbolist dhe modernist. Ky portret tregon një grua, Marie Stuck, të portretizuar në një mënyrë misterioze dhe enigmatike, duke përdorur kontraste të forta të dritës dhe hijes për të nxjerrë në pah personalitetin e saj të thellë. Në pikturë, ajo shpesh është portretizuar me një shprehje të qetë dhe paksa të ftohtë, e mbështjellë në hijet e errëta që i japin një ndjenjë misticizmi. Ngjyrat që përdoren janë të theksuara, duke krijuar një atmosferë dramatike dhe të thellë, e cila është tipike për stilin e von Stuck. Piktura ka një ndikim të fortë simbolist, duke theksuar elemente të psikoanalizës dhe të natyrës mistike të njeriut. Interpretoi: LIliana Pere.

Opera "Aida" është një udhëtim në një botë ku dashuria, tragjedia dhe konflikti ndërmjet individëve dhe shteteve ndërthuren në një mënyrë që është e pashembullt. Ajo është më shumë se një histori e thjeshtë dashurie, është një reflektim i fuqisë që sjellin detyrat dhe mundësitë për sakrificë. Aida dhe Radames janë përfaqësues të dy botëve të ndryshme, njëra e ndaluar dhe tjetra e luhatshme, por dashuria e tyre, përkundër pengesave të papërballueshme, përmban një mesazh të fuqishëm mbi unitetin, ndarjen dhe pasojat e veprimeve. Veprat operistike të Verdit, si "Aida", shpesh kërkojnë një lidhje të thellë emocionale me audiencën përmes një kombinimi të ndjenjave dhe muzikës. Çdo arie dhe çdo akt e bën historinë më të prekshme, më të vërtetë, dhe të madhe, si një portretim i jetës dhe luftërave që ndodhin në çdo periudhë të historisë njerëzore. Për më tepër, "Aida" na tregon se edhe në mes të luftës dhe tragjedisë, ndjenjat e dashurisë dhe besnikërisë mund të jenë gjithashtu forca që mund të udhëhoqen përmes errësirës. Nëse një version i tillë do të shfaqej për të parë këtë veprim monumental që përfshin jo vetëm muzikën, por dhe skenografinë dhe interpretimin e personazheve, duke krijuar një eksperiencë që i lidh të gjitha elementet – muzikën, dramën dhe mesazhin e operës – në një formë të pakrahasueshme. "Aida" është një operë e kompozuar nga Giuseppe Verdi me libret të Antonio Ghislanzoni, e cila u shfaq për herë të parë më 24 dhjetor 1871 në Kairo, Egjipt, si pjesë e një festivali për hapjen e Kanalit të Suezit. Vepra ka një histori të thellë dhe monumentale, që lidhet me pasionin, sakrificën dhe tragjedinë. Historia e "Aida": Vepra zhvillohet në Egjiptin e lashtë dhe ndjek ngjarjet që rrethojnë dashurinë e dy personazheve kryesore: Aida, një princeshë ethiopiane e kapur rob, dhe Radames, një komandant i ushtrisë egjiptiane. Aida dhe Radames janë të dashuruar, por ndodhen mes një dileme të tmerrshme, pasi Aida është ndarë nga atdheu i saj dhe është e lidhur me fatin e tij si ushtar. Dashuria e tyre është përballë me ndjenjat e Amneris, princeshës egjiptiane, dhe me detyrat dhe urdhrat që vijnë nga politika dhe lufta. Ky konflikt ndikon jo vetëm tek këta personazhe, por edhe në të gjithë shoqërinë dhe kombet që janë përfshirë në luftë. Në fund, historia e "Aida" është e mbushur me sakrificë dhe tragjedi. Të dashuruarit, Aida dhe Radames, paguajnë çmimin më të lartë për dashurinë dhe besnikërinë e tyre. Krijimi i operës: Giuseppe Verdi, një nga kompozitorët më të mëdhenj të operës italiane, krijoi këtë vepër si një ndjekje e projektit të një opere që do të mishëronte madhështinë e Egjiptit të lashtë. Kompozitori kishte një vizion të fortë për një vepër monumentale dhe, pas shumë diskutimesh, ai mori shumë frymëzim nga historia dhe kultura egjiptiane. Personazhet kryesorë në "Aida": 1. Aida – Princesha e Etiopisë dhe dashnorja e Radames. 2. Radames – Komandant i ushtrisë egjiptiane dhe dashnor i Aida-s. 3. Amneris – Princesha egjiptiane dhe rivale e Aida-s. 4. Amonasro – Mbret i Etiopisë dhe baba i Aida-s. 5. Ramfis – Papi i Egjiptit dhe këshilltari i faraonit. 6. Faraoni – Sundimtari i Egjiptit. Zhvillimi i operës: Aida u shfaq për herë të parë në një skenë të madhe dhe shpejt u bë një nga operat më të njohura dhe të pëlqyera të repertorit operistik botëror. Performanca e parë ishte një ngjarje monumentale, që përfshinte një kombinim të muzikës dhe një skenografi madhështore, një element që Verdi e kishte parashikuar në krijimin e saj. Opera ka pasur shumë interpretime të njohura nga sopranoja dhe tenorë të shquar të pasqyruar në histori, duke përfshirë Empresses dhe po aq shumë legjenda të tjera. Në produkte të ngjashme, si në TKOB, një version i tillë do të interpretohet me një orkestër dhe solistë të shquar, duke ofruar një përvojë të jashtëzakonshme vizuale dhe muzikore, duke e ndihmuar kështu operën të mbetet një kryevepër që është gjithmonë moderne dhe e fuqishme.

Po, Franklin Delano Roosevelt (FDR) është një nga presidentët më të vlerësuar në historinë e SHBA-ve.  Ai shërbeu si president nga viti 1933 deri në vitin 1945, duke qenë i vetmi president amerikan që është zgjedhur për katër mandate. Gjatë Depresionit të Madh, ai zbatoi programin New Deal, një seri reformash ekonomike dhe sociale për të ndihmuar vendin të rimëkëmbet. Gjatë Luftës së Dytë Botërore, ai udhëhoqi SHBA-në drejt fitores kundër Fuqive të Boshtit dhe luajti një rol kyç në krijimin e Kombeve të Bashkuara. Roosevelt mbetet një figurë ikonike për shkak të lidershipit të tij të fuqishëm dhe aftësisë për të përballuar sfida të mëdha. Franklin D. Roosevelt lindi në Hyde Park, Nju Jork më 30 janar 1882. Ai ishte djali i James Roosevelt dhe Sara Delano Roosevelt. Prindërit dhe mësuesit privatë i dhanë pothuajse të gjithë edukimin e tij formues. Ai ndoqi Groton (1896-1900), një shkollë prestigjioze përgatitore në Massachusetts, dhe mori një diplomë BA në histori nga Harvard në vetëm tre vjet (1900-03). Roosevelt studioi më pas për drejtësi në Universitetin Kolumbia të Nju Jorkut. Kur dha provimin e jurisprudencës në vitin 1907, e la shkollën pa marrë diplomë. Për tre vitet e ardhshme ai ushtroi profesionin e avokatit me një firmë të njohur ligjore të qytetit të Nju Jorkut. Ai hyri në politikë në vitin 1910 dhe u zgjodh në Senatin e Shtetit të Nju Jorkut si demokrat nga distrikti i tij tradicional republikan. Ndërkohë, në vitin 1905, ai ishte martuar me një kushërirë të largët, Anna Eleanor Roosevelt, e cila ishte mbesa e Presidentit Theodore Roosevelt. Çifti kishte gjashtë fëmijë, pesë prej të cilëve i mbijetuan foshnjërisë: Anna (1906), James (1907), Elliott (1910), Franklin, Jr. (1914) dhe John (1916). Roosevelt u rizgjodh në Senatin e Shtetit në 1912 dhe mbështeti kandidaturën e Woodrow Wilson në Konventën Kombëtare Demokratike. Si shpërblim për mbështetjen e tij, Wilson e emëroi atë Ndihmës Sekretar i Marinës në vitin 1913, një post që e mbajti deri në vitin 1920. Ai ishte një administrator energjik dhe efikas, i specializuar në anën e biznesit të administratës detare. Kjo përvojë e përgatiti atë për rolin e tij të ardhshëm si Komandant i Përgjithshëm gjatë Luftës së Dytë Botërore . Popullariteti dhe suksesi i Roosevelt në çështjet detare rezultoi në emërimin e tij për nënkryetar nga Partia Demokratike në vitin 1920 me një biletë të drejtuar nga James M. Cox nga Ohio. Megjithatë, ndjenja popullore kundër planit të Uillsonit për pjesëmarrjen e SHBA-së në Lidhjen e Kombeve e shtyu republikanin Warren Harding në presidencë dhe Roosevelt iu kthye jetës private. While vacationing at Campobello Island, New Brunswick in the summer of 1921, Roosevelt contracted poliomyelitis (infantile paralysis). Despite courageous efforts to overcome his crippling illness, he never regained the use of his legs. In time, he established a foundation at Warm Springs, Georgia to help other polio victims, and inspired, as well as directed, the March of Dimes program that eventually funded an effective vaccine. With the encouragement and help of his wife, Eleanor, and political confidant, Louis Howe, Roosevelt resumed his political career. In 1924 he nominated Governor Alfred E. Smith of New York for president at the Democratic National Convention, but Smith lost the nomination to John W. Davis. In 1928 Smith became the Democratic candidate for president and arranged for Roosevelt's nomination to succeed him as governor of New York. Smith lost the election to Herbert Hoover;but Roosevelt was elected governor. Following his reelection as governor in 1930, Roosevelt began to campaign for the presidency. While the economic depression damaged Hoover and the Republicans, Roosevelt's bold efforts to combat it in New York enhanced his reputation. In Chicago in 1932, Roosevelt won the nomination as the Democratic Party candidate for president. He broke with tradition and flew to Chicago to accept the nomination in person. He then campaigned energetically calling for government intervention in the economy to provide relief, recovery, and reform. His activist approach and personal charm helped to defeat Hoover in November 1932 by seven million votes. The Great Depression The Depression worsened in the months preceding Roosevelt's inauguration, March 4, 1933. Factory closings, farm foreclosures, and bank failures increased, while unemployment soared. Roosevelt faced the greatest crisis in American history since the Civil War. He undertook immediate actions to initiate his New Deal programs. To halt depositor panics, he closed the banks temporarily. Then he worked with a special session of Congress during the first "100 days" to pass recovery legislation which set up alphabet agencies such as the AAA (Agricultural Adjustment Administration) to support farm prices and the CCC (Civilian Conservation Corps) to employ young men. Other agencies assisted business and labor, insured bank deposits, regulated the stock market, subsidized home and farm mortgage payments, and aided the unemployed. These measures revived confidence in the economy. Banks reopened and direct relief saved millions from starvation. But the New Deal measures also involved government directly in areas of social and economic life as never before and resulted in greatly increased spending and unbalanced budgets which led to criticisms of Roosevelt's programs. However, the nation-at-large supported Roosevelt, and elected additional Democrats to state legislatures and governorships in the mid-term elections. Another flurry of New Deal legislation followed in 1935 including the establishment of the Works Projects Administration (WPA) which provided jobs not only for laborers but also artists, writers, musicians, and authors, and the Social Security act which provided unemployment compensation and a program of old-age and survivors' benefits. Roosevelt easily defeated Alfred M. Landon in 1936 and went on to defeat by lesser margins, Wendell Willkie in 1940 and Thomas E. Dewey in 1944. He thus became the only American president to serve more than two terms. After his overwhelming victory in 1936, Roosevelt took on the critics of the New Deal, namely, the Supreme Court, which had declared various legislation unconstitutional, and members of his own party. In 1937 he proposed to add new justices to the Supreme Court, but critics said he was "packing" the Court and undermining the separation of powers. His proposal was defeated, but the Court began to decide in favor of New Deal legislation. During the 1938 election he campaigned against many Democratic opponents, but this backfired when most were reelected to Congress. These setbacks, coupled with the recession that occurred midway through his second term, represented the low-point in Roosevelt's presidential career. World War II By 1939, with the outbreak of war in Europe, Roosevelt was concentrating increasingly on foreign affairs. New Deal reform legislation diminished, and the ills of the Depression would not fully abate until the nation mobilized for war. When Hitler attacked Poland in September 1939, Roosevelt stated that, although the nation was neutral, he did not expect America to remain inactive in the face of Nazi aggression. Accordingly, he tried to make American aid available to Britain, France, and China and to obtain an amendment of the Neutrality Acts which rendered such assistance difficult. He also took measures to build up the armed forces in the face of isolationist opposition. With the fall of France in 1940, the American mood and Roosevelt's policy changed dramatically. Congress enacted a draft for military service and Roosevelt signed a "lend-lease" bill in March 1941 to enable the nation to furnish aid to nations at war with Germany and Italy. America, though a neutral in the war and still at peace, was becoming the "arsenal of democracy", as its factories began producing as they had in the years before the Depression. The Japanese surprise attack on Pearl Harbor, December 7, 1941, followed four days later by Germany's and Italy's declarations of war against the United States, brought the nation irrevocably into the war. Roosevelt exercised his powers as Commander-in-Chief of the Armed Forces, a role he actively carried out. He worked with and through his military advisers, overriding them when necessary, and took an active role in choosing the principal field commanders and in making decisions regarding wartime strategy. Ai u zhvendos për të krijuar një "aleancë të madhe" kundër fuqive të Boshtit përmes "Deklaratës së Kombeve të Bashkuara", 1 janar 1942, në të cilën të gjitha kombet që luftonin Boshtin ranë dakord të mos bënin një paqe të veçantë dhe u zotuan për një organizatë paqeruajtëse ( tani Kombet e Bashkuara) pas fitores. Ai i dha përparësi frontit të Evropës Perëndimore dhe kërkoi gjeneralin Xhorxh Marshall, Shef i Shtabit, të planifikonte një operacion mbajtjeje në Paqësor dhe të organizonte një forcë ekspedite për një pushtim të Evropës. Shtetet e Bashkuara dhe aleatët e tyre pushtuan Afrikën e Veriut në nëntor 1942 dhe Sicilinë dhe Italinë në 1943. Zbarkimi i Ditës D në plazhet e Normandisë në Francë, 6 qershor 1944, u pasua nga pushtimi aleat i Gjermanisë gjashtë muaj më vonë. Në prill të vitit 1945, fitorja në Evropë ishte e sigurt. Stresi dhe tendosja e pafund e luftës fjalë për fjalë e lodhi Ruzveltin. Në fillim të vitit 1944, një ekzaminim i plotë mjekësor zbuloi probleme serioze të zemrës dhe qarkullimit të gjakut; dhe megjithëse mjekët e vendosën atë në një regjim të rreptë diete dhe mjekimi, presionet e luftës dhe politikës së brendshme rënduan shumë mbi të. Gjatë një pushimi në Warm Springs, Georgia, më 12 prill 1945, ai pësoi një goditje të rëndë dhe vdiq dy orë e gjysmë më vonë pa rifituar vetëdijen. Ai ishte 63 vjeç. Vdekja e tij erdhi në prag të fitores së plotë ushtarake në Evropë dhe disa muaj pas fitores ndaj Japonisë në Paqësor. Presidenti Roosevelt u varros në Kopshtin e Trëndafilave të pasurisë së tij në Hyde Park, Nju Jork.

Përgatiti: Dr. Li liana Pere "Letërsia është një mënyrë për të thënë atë që nuk mund të thuhet ndryshe." – Ismail Kadare Në një qytet të gurëzuar, ku çdo rrugicë dukej se ruante një histori të pashkruar, lindi një djalë që do ta kthente fjalën në art dhe Shqipërinë në një faqe të letërsisë botërore. Ai ishte Ismail Kadare – zëri që përmes simbolikës dhe alegorisë sfidoi kohën, regjimin dhe fatin. Që nga fëmijëria në Gjirokastër, mes mureve të larta që dukej se mbanin të burgosur edhe tingujt, deri te rrugëtimi i tij në Paris, ai mbeti gjithmonë një shkrimtar që e përdori gjuhën si armë dhe si strehë. Me një stil të thellë dhe një magji tregimtare, Kadare krijoi vepra që kapërcyen kufijtë e një kombi të vogël, duke e bërë letërsinë shqipe të dëgjohet në të gjitha gjuhët e botës. Ai shkruante për pushtetin dhe tiraninë, për luftën dhe dashurinë, për tragjedinë dhe shpresën. E megjithatë, çdo rresht i tij nuk ishte thjesht një histori—ishte një pasqyrë ku lexuesi shihte reflektimin e tij, një kod i fshehur që ftonte për ta deshifruar. Në librat e tij, historia nuk është kurrë thjesht histori—është një ëndërr që vjen përmes rrëfimit, një enigmë që sfidon lexuesin, një e vërtetë që fshihet pas një metafore. Dhe kështu, emri i tij mbetet i pavdekshëm, një urë mes së kaluarës dhe së ardhmes, mes Shqipërisë dhe botës Ismail Kadare është një nga shkrimtarët më të mëdhenj shqiptarë dhe një figurë kyçe e letërsisë botërore. Ai ka shkruar vepra që e kanë bërë letërsinë shqipe të njohur dhe të respektuar në botë, duke përdorur simbolikën për të shprehur realitetet sociale, politike dhe historike të Shqipërisë. Veprat e tij, të tilla si "Gjenerali i ushtrisë së vdekur", "Pallati i ëndrrave", dhe "Kronikë në gur", trajtojnë tema universale si tirania, liria, lufta dhe dashuria, dhe shpesh shërbejnë si pasqyra të shoqërive të shtypura. Kadare ka lindur në Gjirokastër, një qytet i mbushur me histori dhe legjenda që ndikuan fuqishëm në formimin e tij si shkrimtar. Ai ka studiuar në Shqipëri dhe në Moskë, dhe pas kthimit në atdhe, ka punuar si gazetar dhe redaktor, duke filluar të shkruante veprat që do ta bënin të njohur. Më vonë, ai u largua në Francë për të kërkuar azil politik, por vazhdoi të shkruante dhe të ndikonte në letërsinë botërore. Krejtesisht i vlerësuar për veprat e tij, Kadare ka fituar çmime prestigjioze ndërkombëtare, përfshirë Çmimin Man Booker International dhe Urdhrin e Legjionit të Nderit. Pavarësisht se është propozuar disa herë për Çmimin Nobel në Letërsi, ai nuk e fitoi kurrë, por ka arritur një status të lartë, duke u konsideruar një shkrimtar i përmasave nobeliane https://revistprestige.wixsite.com/prestige/post/letërsia-është-një-mënyrë-për-të-thënë-atë-që-nuk-mund-të-thuhet-ndryshe-ismail-kadare Familja dhe Jeta e Ismail Kadaresë Ismail Kadare është një nga shkrimtarët më të mëdhenj shqiptarë dhe një figurë e njohur e letërsisë botërore. Jeta e tij, nga fëmijëria në qytetin historik të Gjirokastrës deri te karriera e suksesshme ndërkombëtare, është e pasur me histori, sfida dhe arritje të mëdha. Familja e Ismail Kadaresë Prindërit dhe fëmijëria Ismail Kadare lindi më 28 janar 1936, në Gjirokastër, një qytet i njohur për arkitekturën e tij unike dhe historinë e pasur. Ai erdhi nga një familje qytetare e thjeshtë, por me tradita kulturore të theksuara. Babai: Halit Kadare – Një nëpunës në administratën shtetërore të kohës, njeri i arsimuar dhe me kulturë. Nëna: Hatixhe Kadare – Një grua e përkushtuar ndaj familjes, e cila luajti një rol të rëndësishëm në formimin e karakterit të djalit të saj. Gjirokastra e viteve të fëmijërisë së Kadaresë ishte një qytet i mbushur me histori dhe legjenda, gjë që ndikoi thellësisht në imagjinatën e tij. Më vonë, ai do ta përjetësonte këtë atmosferë në romanin e tij të njohur "Kronikë në gur", ku rrëfen fëmijërinë e tij në një qytet të rrethuar nga ngjarjet e Luftës së Dytë Botërore. Bashkëshortja: Elena Kadare Në jetën e tij, një rol të rëndësishëm ka luajtur bashkëshortja e tij, Elena Kadare, shkrimtare dhe studiuese e letërsisë. Ajo ka qenë një mbështetje e palëkundur për Kadarenë gjatë gjithë karrierës së tij, si në Shqipëri ashtu edhe më vonë në Francë. Elena Kadare ka shkruar libra dhe kujtime mbi jetën e tyre së bashku, duke hedhur dritë mbi përvojat e tij si shkrimtar dhe si njeri. Pavarësisht sfidave dhe ndryshimeve të mëdha në jetën e tyre, lidhja e tyre mbeti e fortë deri në fund. Fëmijët: Dy vajza Ismail dhe Elena Kadare kanë dy vajza: Besiana Kadare – Një diplomate e njohur shqiptare, e cila ka ndjekur një karrierë të suksesshme në politikën ndërkombëtare. Ajo ka shërbyer si ambasadore e Shqipërisë në OKB dhe ka qenë një zë i rëndësishëm në diplomacinë shqiptare. Gresa Kadare – Vajza e tyre tjetër, për të cilën ka më pak informacion publik, pasi ka zgjedhur të qëndrojë larg vëmendjes mediatike. Familja Kadare ka pasur një ndikim të rëndësishëm si në kulturën ashtu edhe në diplomacinë shqiptare, duke ndihmuar në promovimin e letërsisë dhe identitetit shqiptar në botë. Jeta dhe Formimi i Ismail Kadaresë Arsimi dhe vitet e hershme Arsimin fillor dhe të mesëm e kreu në Gjirokastër, ku shfaqi herët talentin e tij në letërsi. Në vitet 1953-1956, vazhdoi studimet për Gjuhë dhe Letërsi Shqipe në Universitetin e Tiranës. Më pas, fitoi një bursë për të studiuar në Institutin Gorki të Letërsisë në Moskë (1958-1960), ku u njoh me letërsinë botërore dhe autorë të mëdhenj si Kafka, Orwell dhe Dostojevski. Kthimi i tij nga Moska përkoi me një periudhë të tensionuar në Shqipëri, kur vendi po prishte marrëdhëniet me Bashkimin Sovjetik. Ky moment i vështirë ndikoi edhe në rrugëtimin e tij si shkrimtar. Karriera dhe veprat kryesore Pas kthimit nga Moska, Kadare punoi si gazetar dhe redaktor në disa revista letrare në Tiranë. Shumë shpejt, ai nisi të shkruante veprat që do ta bënin të njohur në mbarë botën. Disa nga veprat e tij më të rëndësishme përfshijnë: "Gjenerali i ushtrisë së vdekur" (1963) – Romani që i dha famë ndërkombëtare, ku trajtohet tema e pasojave të luftës. "Kronikë në gur" (1971) – Një rrëfim autobiografik mbi fëmijërinë e tij në Gjirokastër. "Pallati i ëndrrave" (1981) – Një roman distopik mbi shtypjen dhe kontrollin totalitar. "Prilli i thyer" (1978) – Një roman mbi Kanunin dhe hakmarrjen, i cili frymëzoi filmin “Besë e thyer”. "Dimri i madh" (1977) – Një vështrim mbi ndarjen e Shqipërisë nga Bashkimi Sovjetik. Në vitin 1990, Kadare u largua nga Shqipëria dhe kërkoi azil politik në Francë, duke vijuar të shkruante dhe të studionte letërsinë. Dekoratat dhe Çmimet Ndërkombëtare Ismail Kadare është vlerësuar me shumë çmime prestigjioze, duke e vendosur Shqipërinë në hartën e letërsisë botërore. Disa nga çmimet më të rëndësishme që ka marrë janë: Çmimi "Man Booker International" (2005) – Një nga çmimet më të rëndësishme për letërsinë botërore. Çmimi "Princesa e Asturias" për Artet (2009) – Një çmim prestigjioz spanjoll. Urdhri i Legjionit të Nderit (Francë, 2016) – Një nga dekoratat më të larta franceze. Dekorata "Nderi i Kombit" – Titulli më i lartë i dhënë nga shteti shqiptar. Anëtar i Akademisë Franceze të Shkencave Morale dhe Politike. A mund ta fitonte Kadare Çmimin Nobel? Ismail Kadare është propozuar disa herë për Çmimin Nobel në Letërsi, por nuk e fitoi kurrë. Megjithatë, shumë kritikë dhe lexues besojnë se ai e meritonte këtë çmim. Pavarësisht kësaj, Kadare ka arritur një status të lartë në letërsinë botërore dhe është konsideruar si shkrimtar i përmasave nobeliane. Trashëgimia e Ismail Kadaresë Kadare mbetet një ikonë e letërsisë shqipe dhe një nga figurat më të rëndësishme të kulturës shqiptare. Ai nuk ishte vetëm një shkrimtar, por një mendimtar, studiues dhe intelektual, i cili sfidoi regjimin komunist përmes simbolikës dhe alegorisë në veprat e tij. Veprat e tij do të vazhdojnë të lexohen dhe të studiohen për breza me radhë, duke e bërë emrin e tij të pavdekshëm në historinë e letërsisë botërore. Përgatiti. Liliana Pere.

Ndodhemi në Amsterdam, në strehën e fshehtë brenda së cilës jetoi Anna Frank së bashku me familjen dhe refugjatë të tjerë, gjatë viteve të Holokaustit. Dhe pikërisht këtu, vajza nisi të shkruajë Ditarin. Shtëpia e Anna Frank-ut është një muze prekës, ku do të përjetoni një përvojë unike. Streha e fshehtë e përdorur nga familja Frank dhe hebrenj të tjerë, për t’u fshehur nga persekutimi nazist, është ruajtur në gjendjen e saj origjinale dhe autentike, për të përcjellë atmosferën e asaj kohe. Shtëpia e fshehtë e familjes Frank ndodhet në lagjen e Joordan, pikërisht përgjatë kanalit Prinsengracht. Shtëpia është kthyer në Muze në vitin 1960 dhe gjatë viteve u është nënshtruar disa herë rinovimeve për të ruajtur pjesën e brendshme. Hyrja në strehim bëhej nëpërmjet një korridori sekret, i fshehur pas librarisë, i krijuar dikur nga Otto Frank. Përvoja në Shtëpinë e Anna Frank-ut shkon përtej çdo gjëje të prekshme. Në strehën e fshehtë, me vullnetin e Otto Frank, kanë mbetur të paprekura banja dhe dezinfektuesit e asaj kohe, si dhe kuzhina. E njëjta atmosferë në shtëpinë-muze ka mbetur e paprekur. Duke parë brenda, në një heshtje thuajse mistike, ndihet ende dhimbja, e paharruar kurrë. Dhomat janë bosh. Natyrisht, aty do të shihni të ekspozuar edhe Ditarin e Anna Frank-ut, kujtesën e saj, rrëfimin e dy viteve brenda një strehe disa metra katrorë, ku duhet t’i fshiheshin botës mizore dhe të pamëshirshme. Në muze do të shihni edhe disa dokumente të asaj kohe, filmime historike dhe fotografi. Sot, shtëpia-muze mund të vizitohet nga çdokush, falë teknologjisë dhe nismave të ndryshme të organizuara nga institucioni. Ditari i famshëm i vajzës pr opozohet në një formë me video-seri – 15 episode nëpërmjet të cilave mund të zbuloni historinë e saj dhe të hyni në Shtëpinë e Anna Frank-ut nga çdo pjesë e botës.

Ditari i Ana Frank Anne Frank ishte një adoleshente hebreje e cila u fsheh gjatë Holokaustit, duke botuar përvojat e saj në veprën e njohur ‘Ditari i Anne Frank’. Kush ishte Anne Frank? Annelies Marie “Anne” Frank ishte një autore me famë botërore e lindur në Gjermani dhe viktimë e Holokaustit të Luftës së Dytë Botërore. Vepra e saj, Ditari i Anne Frank, është lexuar nga miliona lexues. Duke ikur nga persekutimi nazist i hebrenjve, familja u transferua në Amsterdam dhe më vonë u fsheh për dy vjet. Gjatë kësaj kohe, Frank shkroi për përvojat dhe dëshirat e saj. Në vitin 1945, familja u gjet dhe u dërgua në kampe përqendrimi, ku Frank vdiq në moshën 15 vjeç. Ditari i Anne Frank Aneksi Sekret: Letrat e ditarit nga 14 qershor 1942 deri më 1 gusht 1944 ishte një përzgjedhje e fragmenteve nga ditari i Frank që u botua më 25 qershor 1947, nga babai i saj Otto. ‘Ditari i një vajze të re’, siç quhet zakonisht në anglisht, është botuar në 67 gjuhë. Botime të panumërta, si dhe përshtatje të ekranit dhe skenës, të veprës janë krijuar në të gjithë botën, dhe mbetet një nga rrëfimet më tërheqëse dhe më të lexuara të dorës së parë për përvojën hebraike gjatë Holokaustit. Më 12 qershor 1942, prindërit e Frank i dhanë asaj një ditar të kuq për ditëlindjen e saj të 13-të. Ajo shkroi hyrjen e saj të parë, drejtuar një miku imagjinar të quajtur Kitty, po atë ditë: “Shpresoj se do të jem në gjendje t’ju besoj gjithçka, pasi kurrë nuk kam qenë në gjendje t’i besoj askujt, dhe shpresoj se do të jeni një burim i madh rehatisë dhe mbështetjes “. Gjatë dy viteve që Frank kaloi duke u fshehur nga nazistët me familjen e saj në Aneksin Sekret në Amsterdam, ajo shkruajti shënime të gjera ditore në ditarin e saj për të kaluar kohën. Disa tradhtuan thellësinë e dëshpërimit në të cilën ajo zhytej herë pas here gjatë ditës në ditë të izolimit. “Unë kam arritur në pikën ku nuk më intereson nëse jetoj apo vdes,” shkroi ajo më 3 shkurt 1944. “Bota do të vazhdojë të kthehet pa mua dhe unë nuk mund të bëj asgjë për të ndryshuar ngjarjet gjithsesi”. Akti i të shkruarit e lejoi Frank të ruante mendjen e saj të shëndoshë dhe shpirtrat e saj. “Kur shkruaj, mund t’i heq të gjitha shqetësimet e mia”, shkroi ajo më 5 prill 1944. Kur Otto u kthye në Amsterdam nga kampet e përqendrimit në fund të luftës, ai gjeti ditarin e Frank, i cili ishte ruajtur nga Miep Gies. Më në fund ai mblodhi forcën për ta lexuar. Ai u trondit nga ajo që zbuloi. “Aty u zbulua një Anne krejtësisht e ndryshme nga fëmija që unë kisha humbur”, shkruajti Otto në një letër për nënën e tij. “Nuk kisha ide për thellësitë e mendimeve dhe ndjenjave të saj”. Me gjithë pasazhet e tij të dëshpërimit, ditari i Frank është në thelb një histori e besimit, shpresës dhe dashurisë përballë urrejtjes. “Po të kishte qenë këtu, Anne do të ishte kaq krenare”, tha Otto. Ditari i Frank qëndron, jo vetëm për shkak të ngjarjeve të jashtëzakonshme që përshkroi, por për shkak të dhuratave të saj të jashtëzakonshme si një tregimtare dhe shpirtit të saj të palodhshëm përmes rrethanave edhe më të tmerrshme. “Është krejtësisht e pamundur për mua të ndërtoj jetën time mbi një themel të kaosit, vuajtjes dhe vdekjes,” shkroi ajo më 15 korrik 1944. “Unë shoh botën duke u shndërruar ngadalë në një shkretëtirë; unë dëgjoj bubullimat që afrohen, një ditë , do të na shkatërrojë gjithashtu. Unë ndiej vuajtjet e miliona njerëzve. E megjithatë, kur shikoj lart në qiell, ndiej disi se gjithçka do të ndryshojë për mirë, se edhe kjo mizori do të marrë fund, se paqja dhe qetësia do të kthehen edhe një herë “ Përveç ditarit të saj, Frank mbushi një fletore me citime nga autorët e saj të preferuar, histori origjinale dhe fillimet e një romani për kohën e saj në Aneksin e Fshehtë. Shkrimet e saj zbulojnë një vajzë adoleshente me kreativitet, mençuri, thellësi emocionesh dhe fuqi retorike shumë përtej viteve të saj. Seksualiteti i Anne Frank Adoleshentja hebreje, ditari i së cilës u bë një nga rrëfimet më të lexuara të Holokaustit, shkruajti edhe për seksualitetin e saj në një pasazh gjerësisht të censuruar. Anne shkroi në ditarin që mbante ndërsa ishte e bllokuar se psikologu Sis Heyster kishte deklaruar se “vajzat e kësaj moshe nuk ndihen mjaft të sigurt për veten e tyre”. Ata “zbulojnë se ata vetë janë individë me ide, mendime dhe zakone”, ajo shkroi se kishte thënë psikologu. Anne vazhdoi: “Pasi erdha këtu, kur isha vetëm katërmbëdhjetë vjeç, fillova të mendoj për veten time më shpejt sesa shumica e vajzave, dhe të di se unë jam një “person”. “Ndonjëherë, kur shtrihem në shtrat natën, kam një dëshirë të tmerrshme të ndjej gjoksin tim dhe të dëgjoj rrahjet e qeta ritmike të zemrës sime.” Duke folur për shoqen e saj më të mirë Jacqueline van Maarsen, adoleshentja vazhdoi: “Unë tashmë i kisha këto lloj ndjenjash nënndërgjegjeshëm para se të vija këtu”. “E enjte, 6 janar, 1994 Mbaj mend që një herë kur fjeta me Jacqueline, nuk mund të mos isha jashtëzakonisht kureshtare mbi trupin e saj, sepse ajo gjithmonë e kishte mbajtur të fshehur nga unë. E pyeta nëse, si një provë e miqësisë sonë, duhet të ndiejmë gjoksin e njëri-tjetrit, por ajo nuk pranoi. Kisha edhe një dëshirë të madhe ta puthja dhe e bëra atë. Unë shkoj në ekstazë sa herë që shoh figurën e zhveshur të një gruaje, siç është Venusi, për shembull. Më duket aq e mrekullueshme dhe e hollë sa kam vështirësi të ndaloj lotët që më rrokullisen në faqe. Sikur të kisha një të dashur! (Ditari i një vajze të re; Botim Përfundimtar 162)” Në faqen zyrtare të Anne Frank, Jacqueline shkroi për marrëdhënien e saj me Anne. “Ne kishim një marrëdhënie të ngushtë dhe mua më pëlqente të jem me të, por ajo më bëri një kërkesë dhe unë nuk dija si ta trajtoja atë.” Ajo vazhdoi: “Gjithmonë duhej t’i provoja asaj se ishim miq më të mirë’. Deklaratat e saj të pasionuara të miqësisë ishin shumë për mua ndonjëherë. “Pastaj u takova me miq të tjerë dhe ajo ishte xheloze dhe e pakënaqur.” “Vite më vonë lexova se ajo kishte shkruar për këtë në ditarin e saj. “Por para se ajo të fshihej, unë kisha qenë në gjendje ta tregoja se ku ishin kufijtë. “Ajo e pranoi këtë dhe kjo vetëm e përmirësoi miqësinë tonë dhe e bëri atë më të fortë.” Anne gjithashtu shkroi për shokun e saj Peter në ditar, duke thënë: «Më dha një ndjenjë të mrekullueshme kur pashë në sytë e tij blu të errët dhe pashë se sa me turp e kishte bërë vizita ime e papritur. “Unë mund të lexoja mendimet e tij më të brendshme, dhe në fytyrën e tij pashë një pamje të pafuqisë dhe pasigurisë se si të sillem, dhe në të njëjtën kohë një dridhje të vetëdijes për burrërinë e tij. Ajo vazhdoi: «Unë pashë ndrojtjen e tij dhe u shkriva. “Doja të thoja,‘ Më trego për veten tënde. Shiko jashtë eksterierit tim bisedor. ’Por unë gjeta se ishte më lehtë të mendoja për pyetje sesa t’i bëja ato.” Anne kurrë nuk e përcaktoi seksualitetin e saj dhe mund të mos ketë qenë fakti më i rëndësishëm për të. Në fund të fundit ajo ishte një refugjate adoleshente. Disa fakte që ndoshta nuk i dinit për Ana Frank dhe “Ditarin” e saj… “Atje ku ka shpresë, ka edhe jetë. Ajo na mbush me guxim të freskët dhe na bën përsëri të fortë” Ditari i Ana Frank (1929–45), i shkruar ndërsa ajo dhe familja e saj fshiheshin në Amsterdam gjatë Luftës së Dytë Botërore për të shpëtuar nga nazistët, është një nga librat më të famshëm – dhe më të shiturit – e të gjitha kohërave. Por sa informacione dini realisht për ditarin e saj të famshëm, apo për vetë Ana Frank? 1. Është ditari më i mirë i të gjitha kohërave I printuar fillimisht në 1500 kopje, sot “Ditari” i Ana Frank është shitur në mbi 30 milion kopje dhe i përkthyer në mbi 60 gjuhë të huaja në mbarë botën. Një sukses i tillë dhe vlerësimet nga lexuesit e bëjnëtë konsiderohet si ditari më i mirë i të gjithë kohërave. 2. Motra e Anës, Margot Betti Frank, gjithashtu shkroi një ditar Anneliese Marie Frank, e njohur si ‘Ana’ për miqtë dhe familjen e saj, lindi në Frankfurt-am-Main më 12 qershor 1929. Ajo ishte fëmija i dytë dhe më i vogël i një familje hebreje të asimiluar. Motra e saj, Margot Betti Frank, e cila ishte tre vjet më e madhe se Anne, gjithashtu shkroi një ditar – edhe pse nuk u arrit tëgjendej kurrë. 3. Ana Frank e mori ditarin e saj si dhuratë për ditëlindjen e 13-të Ana e zgjodhi ditarin e saj – një libër autografik të lidhur me leckë të bardhë dhe të kuqe të kontrolluar dhe të mbyllur me një bravë të vogël – si dhuratë për ditëlindjen e saj të 13-të. Kjo ditëlindje, të premten 12 Qershor 1942, ishte e fundit para se ajo dhe familja e saj të fshiheshin. Për të shënuar këtë rast, nëna e Anës, Edith, bëri ëmbëlsira që Ana t’i ndante me miqtë e saj në shkollë. Ana gjithashtu organizoi një festë me një byrek me luleshtrydhe dhe një dhomë të zbukuruar me lule. 4. Ana Frank dhe familja e saj u fshehën, pasi motra e saj u thirr në një kamp pune gjerman Pas vendosjes së Hitlerit në pushtet në vitin 1933, familja e Anës vendosi të ikte në Amsterdam, në Holandën e pushtuar nga nazistët, për të ikur nga antisemitizmi i përshkallëzuar me shpejtësi në Gjermani. Ana dhe familja e saj u fshehën në Amsterdam më 6 korrik 1942, një ditë pasi motra e madhe e Anës, Margot, mori një telefonatë për një kamp pune gjerman. Prindërit e Anës, Otto dhe Edith, kishin planifikuar tashmë të fshiheshin me vajzat e tyre më 16 korrik dhe kishin organizuar një vend të fshehtë sekret. 5. Ana kaloi 2 vite e 35 ditë duke u fshehur Gjatë asaj kohe ajo nuk ishte në gjendje të shihte qiellin, nuk mund të ndjente shiun apo diellin, të ecte mbi bar, apo edhe të ecte jashtë për një kohë të gjatë. Ana u përqëndrua në studimin dhe leximin e librave mbi historinë dhe letërsinë evropiane. Ajo gjithashtu kaloi kohë duke u marrë me pamjen e saj: duke bërë kaçurrela flokët e saj të errët dhe duke lyer me manikyr thonjtë e saj. 6. Ana donte të bëhej një shkrimtare e famshme Ndërsa ishte e fshehur, Ana Frank shpresonte se një ditë do të ishte në gjendje të kthehej në shkollë dhe ajo ëndërronte të kalonte një vit në Paris dhe një tjetër në Londër. Ajo donte të studionte historinë e artit dhe të fliste rrjedhshëm në gjuhë të ndryshme, ndërsa shihte “veshje të bukura” dhe “duke bërë të gjitha llojet e gjërave emocionuese”. Në fund ajo donte të bëhej “një gazetare, dhe më vonë një shkrimtare e famshme”. 7. Ana e rishkroi ditarin e saj pasi dëgjoi një transmetim në BBC Më 28 mars 1944, Ana dhe familja e saj dëgjuan një program të BBC-së të transmetuar ilegalisht nga Radio Oranje (zëri i qeverisë holandeze në mërgim). Gerrit Bolkestein, ministri holandez i arsimit, artit dhe shkencës, i cili u internua në Londër, deklaroi se pas luftës ai dëshironte të mblidhte dëshmi të dëshmitarëve okularë për përvojat e popullit holandez nën pushtimin gjerman. Ana menjëherë filloi tarishkruajë dhe redaktojë ditarin e saj me qëllim botimin e ardhshëm, duke e quajtur atë Aneksi Sekret. Por ajo e mbajti edhe ditarin e vjetër, si diçka më private, të lidhur drejtpërdrejt me jetën e saj. 8. Ditari i Ana Frank u shpëtua nga Miep Gies, miku dhe sekretari i babait të saj Më 4 gusht 1944, tre ditë pas regjistrimit përfundimtar të Anës, Gestapo arrestoi Anën së bashku me familjen e saj dhe njerëzit e tjerë me të cilët ishin fshehur. Ata u tradhtuan nga një burim anonym, i cili kishte raportuar ekzistencën e tyre tek autoritetet gjermane. Sekretari i Otos, Miep Gies, i cili kishte ndihmuar Frankët të fshiheshin dhe i vizitonte ata shpesh, e nxori ditarin e Anës nga aneksi, duke shpresuar që një ditë t’ia kthente asaj. 9. Data e saktë e vdekjes së Anne Frank nuk dihet Ana u dërgua së pari në Westerbork, një kamp tranzit në Holandë, para se të deportohej në Aushvic-Birkenau. Më shumë njerëz u vranë në Aushvic, sesa në çdo kamp tjetër – të paktën 1.1 milion burra, gra dhe fëmijë vdiqën atje, 90 përqind e tyre hebrenj. Ana dhe motra e saj Margot mbijetuan në Aushvic vetëm për t’u dërguar në kampin e përqendrimit Bergen-Belsen. Aty dy vajzat vdiqën nga tifoja pak para se kampi të çlirohej nga Ushtria Britanike më 15 Prill 1945. Data e saktë e vdekjes së tyre nuk dihet. Margot ishte 19 vjeç dhe Ana ishte vetëm 15 vitin kur ndërruan jetë. 10. Babai i Ana Frank fillimisht nuk ishte i sigurt për publikimin e historisë së saj Babai i Anës, Otto, ishte personi i vetëm nga personat e fshehur, që mbijetoi. Ai u kthye në Amsterdam pas çlirimit të Aushvicit, duke mësuar gjatë rrugës mbi vdekjen e gruas së tij. Në korrik 1945, ai u takua me një nga motrat Brilleslijper, e cila kishte qenë në Bergen-Belsen me Anen dhe Margot. Prej saj, ai mësoi se vajzat e tij kishin vdekur. Miep Gies ia kaloi ditarin e Anës Oto Frankut në korrik 1945. Oto më vonë u shpreh: “Fillova të lexoja ngadalë, vetëm disa faqe çdo ditë, më shumë do të ishte e pamundur, pasi ndihesha tërësisht i pushtuar nga kujtimet e dhimbshme. Për mua, ishte një zbulesë. Atje, zbulohet një Anë krejt tjetër nga fëmija që kishim humbur. Nuk e kisha idenë e thellësisë së mendimeve dhe ndjenjave të saj.” / bota.al

Princi William tregon bisedimet që ai dhe Princesha Kate kanë filluar të kenë me Princin George Princi William zbulon bisedimet që ai dhe Princesha Kate kanë filluar të kenë me Princin George Princi dhe Princesha e Uellsit shënuan të hënën Ditën e Përkujtimit të Holokaustit Princi i Uellsit ka zbuluar se ai dhe Princesha Kate kanë nisur të kenë biseda të rëndësishme për Holokaustin me djalin e tyre të madh, Princin George. Gjatë përkujtimeve të mbajtura për të shënuar Ditën e Përkujtimit të Holokaustit të hënën, Princi William foli me Alfred Garwood të lindur në Poloni, i cili i mbijetoi Bergen-Belsen si fëmijë dhe të mbijetuarës së gjenocidit boshnjak Sabina Kadic-Mackenzie, e cila tani jeton në Liverpool. Çifti ka pozuar për një fotografi me të mbijetuarit dhe udhëheqësit e besimit© POOL/AFP nëpërmjet Getty Images Çifti ka pozuar për një fotografi me të mbijetuarit dhe udhëheqësit e besimit Çifti mbretëror diskutoi dëshirën e tyre për t'i mësuar tre fëmijët e tyre rreth Holokaustit, me William, 42 vjeç, duke thënë: "George po shkon në moshën ku ai ka filluar t'i kuptojë gjërat. Pra, po bëhet interesante të flasësh me të për atë që ndodhi." Më herët pasdite, Kate dhe William u bashkuan me rreth 50 të mbijetuar të Holokaustit në Guildhall. Nëna mbretërore e tre fëmijëve pati një ribashkim emocional me Yvonne Bernstein dhe Steven Frank, të cilët i fotografoi në vitin 2020. Kate Middleton duke mbajtur duart me të mbijetuarin e Holokaustit © POOL/AFP nëpërmjet Getty Images Kate dhe Yvonne u mbajtën për dore gjatë ribashkimit të tyre emocional Kate dhe Yvonne mund të shiheshin të përqafuar ëmbël dhe të kapur për dore, me Yvonne që përkëdhelte krahun e Kate dhe e falënderonte për ardhjen. "Ishte një kënaqësi e tillë për mua që të vija të takoja një mik të vjetër," tha Princesha. Shikoni ribashkimin e tyre në videon më poshtë... Shikoni: Ribashkimi emocional i Princeshës Kate me të mbijetuarit e Holokaustit Kate përqafoi të mbijetuarën e Holokaustit, Yvonne Bernstein© POOL/AFP nëpërmjet Getty Images Kate përqafoi të mbijetuarën e Holokaustit, Yvonne Bernstein Gjatë ceremonisë një orëshe, djali i mbretit Charles mbajti një lexim ku shkruhej: "Jam i nderuar të bashkohem me ju sot për të shënuar Ditën e Përkujtimit të Holokaustit dhe për të kujtuar miliona të vrarë gjatë Holokaustit dhe në gjenocidet e mëvonshme. Princesha Kate merr vendimin e minutës së fundit për t'u bashkuar me Princin William në një dalje të rëndësishme Princesha Kate bën nderime me aksesorin prekës gjatë pamjes "Ne kujtojmë gjithashtu ata të mbijetuar që kanë jetuar me plagë, si mendore ashtu edhe fizike. Trimëria e tyre, duke ndarë me ne momentet më të tmerrshme të jetës së tyre, është jashtëzakonisht e fuqishme dhe na garanton që ne të mos harrojmë kurrë. I siguroj se nuk do ta bëjmë kurrë." Më pas ai lexoi një fragment nga libri Heronjtë e Holokaustit, i cili tregonte se si stërgjyshja e tij, Princesha Alice e Batenbergut, mbronte një familje hebreje nga nazistët në Athinë. William dhe Kate ndezin qirinj në Ditën e Përkujtimit të Holokaustit © POOL/AFP nëpërmjet Getty Images William dhe Kate gjithashtu ndezën qirinj gjatë ceremonisë For their poignant outing, Prince William looked smart dressed in a navy suit and a white shirt. Kate, meanwhile, looked elegant wearing a pair of wide-leg black trousers, a black top and a smart blazer. She wore her chocolate brown tresses in tumbling curls and highlighted her features with a palette of warm makeup. grua në tryezë duke folur© Alamy Stock Photo Kate wore an all-black outfit and poignant pearls She spruced up her look with poignant jewellery, opting to wear a layered vintage pearl necklace and her Bahrain pearl drop earrings which were a gift from the late Queen Elizabeth II. Pearls are thought to resemble tears and have been associated with periods of mourning, making them a suitable gemstone for the sombre occasion. A quilted Chanel bag and a pair of black pointed pumps completed her look. Sign up to HELLO! Daily for all the latest and best royal coverage Email Address Shkruani adresën tuaj të emailit Sign up By entering your details, you are agreeing to HELLO! Magazine User Data Protection Policy. You can unsubscribe at any time. For more information please click here. Other Topics Prince William Prince George British Royals Kate Middleton, The Princess of Wales Continue Reading Princesha Beatrice është binjaku me flokë të kuqe të nënës së saj Sarah Ferguson në fotot glam Princess Beatrice is her mum Sarah Ferguson's red-haired twin in glam pictures Ribashkimi emocional i Princeshës Kate gjatë një daljeje të përbashkët me Princin William Princess Kate's emotional reunion during joint outing with Prince William Mbreti Charles bën homazhe me mbretërit evropianë në përkujtimin e Aushvicit King Charles pays tribute with European royals at Auschwitz commemoration E fejuara e Princit Nikolaos të Greqisë debuton unazën befasuese të fejesës Prince Nikolaos of Greece's fiancée debuts surprising engagement ring Princesha Kate i dha print leopardit trajtimin e stilit mbretëror që duhet të provojmë të gjithë në vitin 2025 Princess Kate gave leopard print the royal style treatment we should all be trying in 2025 Gëzimi i vogëlushit të Princeshës Beatrice si mikesha më e mirë mirëpret djalin e vogël Princess Beatrice's baby joy as best friend welcomes little boy Samuel Chatto shfaqet rrallë në publik mes raporteve të fejesës Samuel Chatto makes rare public appearance amid engagement reports Flokët e rrëzuar të princeshës Lilibet janë kaq të gjata në piknik me nënën Meghan Markle Princess Lilibet's tumbling hair is so long on picnic with mum Meghan Markle More Royalty See more Lufta e pabesueshme e Princeshës Kate dhe Princit William u kap në kamera Princess Kate and Prince William's incredible snowball fight caught on camera The Prince and Princess of Wales share three children together Si do t'i 'llastojnë' fëmijët e tyre Princi dhe Princesha e Uellsit në vitin 2025 How the Prince and Princess of Wales will 'spoil' their children in 2025 George, Charlotte and Louis endured a rollercoaster 2024 Princi William dhe Princesha Kate rishfaqen si Mbreti Charles dhe Mbretëresha Camilla kryesojnë familjen mbretërore në ditën e Krishtlindjes GalleryPrince William and Princess Kate reappear as King Charles and Queen Camilla lead royals on Christmas Day A right royal turnout at Sandringham Princesha Kate është mikpritja e përsosur në shërbimin e këngëve të Krishtlindjeve GalleryPrincess Kate is the perfect host at Christmas carol service The Prince and Princess of Wales enjoyed a festive night with their children and guests Ribashkimi emocional i Princeshës Kate gjatë një daljeje të përbashkët me Princin William Princess Kate's emotional reunion during joint outing with Prince William The Prince and Princess of Wales marked Holocaust Memorial Day Princesha Kate merr vendimin e minutës së fundit për t'u bashkuar me Princin William në një dalje të rëndësishme Princess Kate makes last-minute decision to join Prince William at important outing The Princess of Wales will attend a service in London Princi William dhe Princesha Kate zbulojnë planet e fundjavës me një mesazh personal Prince William and Princess Kate reveal weekend plans with personal message Scotland holds a special place in the hearts of the Prince and Princess of Wales Princi William ndan një vështrim të rrallë në kohën e familjes Prince William shares rare glimpse into family time The Prince of Wales was in Liverpool on Thursday Promoted Stories Rekomanduar nga Njeriu që thirri NVIDIA me 0,80 dollarë thotë Bëje këtë taniSponsorizuar Njeriu që thirri NVIDIA me 0,80 dollarë thotë Bëje këtë tani Fondet mbrojtëse dhe miliarderët tashmë po i lëvizin paratë e tyre. Bankat e mëdha po rrisin në heshtje bonuset Vizioni Pronarët e Android, mos harroni të bllokoni reklamat përpara të mërkurësSponsorizuar Pronarët e Android, mos harroni të bllokoni reklamat përpara të mërkurës Këshilla teknike për stilin e jetës Ja se si një grua dinak e shkurton faturën e saj të energjisë deri në 4 pa mundimSponsorizuar Ja se si një grua dinak e shkurton faturën e saj të energjisë deri në 4 pa mundim Energjia e zgjuar Lexo më shumë Galeria7 foto qesharake të turneut mbretëror historik Si e festojnë Princi dhe Princesha e Uellsit Halloween me fëmijët e tyre Lajmi i madh i Princit William gjatë pushimit familjar me Princeshën Kate dhe fëmijët Princi William dhe Princesha Kate udhëtuan në Balmoral pa George, Charlotte dhe Louis - raporton © 2001-2025, PËRSHËNDETJE! Rreth Nesh Reklamim Kontaktoni Pyetjet e shpeshta T&C të abonimit Indeksi i Temave Mohim përgjegjësish Politika e Cookies Kanali i sinjalizimit Politika e privatësisë Cilësimet e njoftimit Kushtet e konkursit Udhëzimet editoriale PËRSHËNDETJE! POLITIKA E PRIVATËSISË TË APLIKUESIT Karriera Udhëzimet e rishikimit të produktit

Wolfgang Amadeus Mozart ka një repertor të jashtëzakonshëm që përfshin disa nga kryeveprat më të bukura të muzikës klasike. Disa nga veprat më të njohura dhe të dashura të tij janë: Opera 1. "The Magic Flute" (Die Zauberflöte), K.620 Një opera magjepsëse e mbushur me muzikë emocionuese dhe simbolikë të thellë. Aria e “Queen of the Night” është një nga pjesët më të vështira dhe më të famshme në operë. 2. "Don Giovanni," K.527 Një përzierje e dramës dhe humorit, kjo operë konsiderohet një nga veprat më të mëdha operistike në histori. 3. "The Marriage of Figaro" (Le Nozze di Figaro), K.492 Një opera e ndërtuar mbi dashurinë, intrigën dhe komedinë, me muzikë që magjeps çdo dëgjues. 4. "Cosi fan tutte," K.588 Një opera e lehtë dhe plot humor, që trajton temën e besnikërisë dhe dashurisë. Simfoni 1. Simfonia Nr. 40 në Sol minor, K.550 Një nga veprat më të njohura dhe dramatike të Mozartit, me një ndjenjë melankolie dhe bukurie. 2. Simfonia Nr. 41 (Jupiter), K.551 Simfonia e tij e fundit dhe më madhështore, që shpalos mjeshtërinë e tij në harmoni dhe strukturë muzikore. Koncerte për Piano 1. Koncerti për Piano Nr. 21, K.467 I njohur për lëvizjen e dytë të ëmbël dhe meditative, shpesh i referuar si "Elvira Madigan." 2. Koncerti për Piano Nr. 23, K.488 Një koncert i gëzueshëm, me melodi të bukura dhe elegancë të pakrahasueshme. Requiem, K.626 Vepra e tij e fundit dhe më prekëse, e cila mbeti e papërfunduar para vdekjes së tij. Requiem është plot emocion, solemnitet dhe mister. Muzikë Dhome 1. Eine kleine Nachtmusik, K.525 Një serenatë e gëzueshme dhe e njohur për violinë, një nga veprat më të njohura të tij. 2. Quintetet për Klarinetë dhe Harqe, K.581 Një vepër e butë dhe shpirtërore, një prej perlash të muzikës së dhomës. Pjesë për Piano 1. Sonata për Piano Nr. 16, K.545 ("Sonata e Lehtë") Një nga veprat më të njohura dhe të thjeshta për piano. 2. Fantasia në Re minor, K.397 Një vepër dramatike dhe emocionuese, e mbushur me ndjenjë dhe kreativitet. Cila prej këtyre veprave të tërheq më shumë? Mozarti është një thesar i vërtetë i muzikës! Moxarti është një nga kompozitorët më të famshëm të shekullit 18 që në dimesionin e tij muzikor ishte një gjeni i papërsëritshëm i muzikës. Ai e tregoi veten që në fëmijërinë e hershme dhe habiti, si oborrin mbretëror francez, deri te të gjitha sallonet europiane të kohës. Një nga fenomenet më të jashtzakonshme dhe një personalitet e muzikës klasike që ka, si drithijet e veta, edhe kuriozitete që janë mjaft interesante për publikun. Po rreshtojmë disa prej tyre: Ishte një frankomason Moxarti u anëtarësua tek Frankomasonët e Vjenës në dhjetor 1784 dhe historia e ka nënvlerësuar për përzierjen me masonë të ndryshëm dhe anëtarë të Iluminatit. Në të vërtetë, një prej klientëve të Moxartit, Joseph von Sonnenfels, ishte udhëheqës i Iluminatit të Vjenës në të gjitha shëmbëlltyrat, dhe Moxarti kompozoi kantatën e tij “Die Maurerfreude” (Hareja e Masonëve) K.471 për një event ku shoku dhe përkrahësi i tij Mason Ignaz von Lindur u nderua nga perandori Jozef II. Disa prej veprave të mirënjohura të Moxartit, përfshirë “The Magic Flute K.620” dhe kantata “Dir Seele des Weltalls, K.429” janë frymëzuar nga Masoneria. Kishte sensin e humorit skatologjik Letrat e Moxartit zbulojnë një sens humori më tepër fëminor, sesa mund të pres dikush nga një gjeni i muzikës klasike. Në të vërtetë, letrat mes kompozitorit dhe kushëririt të tij 19-vjeçar zbulojnë një sens humori të pështirë, njëra daton 5 nëntor 1777, duke përfshirë një pasazh ku Moxarti shkruan: “Po, me dashurinë e lëkurës sime, unë të dh… turirin, që të të rrjedhë poshtë mjekrës”. Më vonë, në të njëjtën letër, kompozitori i ri zbulon: “Oh, të ndenjurat më kanë marrë zjarr! Cili është kuptimi i kësaj? Ndoshta të pëgërët dëshiron të dalë?” Shumë informacione, Ëolfgang Amadeus, shumë informacione. Moxarti rridhte nga një familje muzikantësh Babai i Moxartit, violinisti dhe kompozitori Leopold, ishte zëvendës dirigjent në orkestrën e Kryepeshkopit të Salzburgut dhe autor i librit të porsalindur për të luajtur violinë në atë epokë Versuch einer grundlichen Violinschule. Ai e inkurajoi Moxartin të ndjekë talentin që në fëmijëri, kur ishte ende tre vjeç, djali filloi të zgjedhë akordet e pianos dhe, në pesë, filloi të improvizonte minuetat në tastierë. Në të vërtetë, Leopoldi ndonjëherë është kritikuar për shfrytëzimin e talentit të jashtëzakonshëm të të birit për para dhe famë, siç bëjnë në ditët tona baballarët e futbollistëve të famshëm ose të ngjashme. Moxarti ishte një nga dy fëmijët, të cilët i mbijetuan fëmijërisë Leopoldi dhe Anna Marie Mozart kishin shtatë fëmijë, por vetëm dy mbijetuan nga foshnjëria: Maria Anna (me emrin Nannerl) dhe Wolfgang Amadeus, i cili ishte më i vogli. Maria Anna ishte gjithashtu një muzikante, pasi kishte filluar të mësonte tastierë me të atin në moshën shtatë vjeçare. Motra e Mozartit mund të ishte një gjeni po aq sa edhe i vëlla Vajza e Leopold Mozartit, Maria Anna, ishte një klaviçembale e shkëlqyer dhe pianiste e përkryer. Ajo ishte ekspozuar edhe me vëllain e saj më të vogël, si një figurë muzikore në vitet e para. Kjo ishte derisa (ndodhi që të lindte femër) nuk i lejohej të tregonte talentet e saj artistike së bashku me vëllain, sepse ajo kishte arritur moshën për t’u martuar dhe për një grua nuk ishte e hijshme të ndiqte një jetë në publik. Mozart mori titullin e kalorsiakut që në moshën 14-vjeçare, por rrallëherë e përdorte këtë titull Në vitin 1770, kur ai ishte ende adoleshent, Moxartit iu dha Urdhi i Papelit të Spursit të Golden Spur. Babai i tij e bëri të nënshkruante kompozimet e tij me “Cavaliere Amadeo” për një kohë, por Moxarti shpejt hoqi dorë nga formaliteti. Moxarti kalonte shumë kohë në tavolinën e bilardos Kur kishte kohën e joprokutivitetit artistik, Moxarti pëlqente të kënaqej në bilardo dhe lojën me birila. Ndoshta rrotullimi i topave shoqëronte edhe rrotullimin e vazhdueshëm të mendjes së tij muzikore. Në të vërtetë, historia e ka hedhur poshtë se meloditë e plota moxartiane e merrnin shtysën nga loja. Moxarti preferonte të luante vetëm. Disa nga veprat e Moxartit, duke përfshirë “Një shaka muzikore, K.522”, përfshijnë disonanca dhe përdorimin e çelësave të ndryshëm muzikorë në të njëjtën kohë. Këto janë teknika që do t’i hasim tek kompozitorët më modernë si John Cage dhe Benjamin Britten. I adhuronte kafshët Moxartët kishin një qen të quajtur Bimberl dhe midis shumë nënshkrimeve ekstravagante të Wolfgangut është një në dhjetor 1774 ku shkruan: “Lamtumirë! Një mijë puthje Bimberl”. Kjo na kënaq, kur imagjinojmë që Moxarti është duke u argëtuar nëpër rrugë me Bimberlin, njëherazi duke kënduar një nga meloditë e tij të gëzuara, para se të hidhej në një kafene për një dorë bilardo. Ekziston një bretkocë me emrin Moxart “Eleutherodactylus Amadeus” është një specie e bretkosave haitiane, frymëzuar nga Moxarti, për spektrin e mrekullueshëm të frekuencave të zërit që prodhon dhe ngjashmërinë midis këtyre dhe shënimeve muzikore. Pandehej si specje e zhdukur në vitin 1991, por në vitin 2011 u raportua për rizbulimin e tyre. Jo vetëm bretkosa, por ka edhe kafene, orkestra, ëmbëlsira të shumta, madje edhe asteroide të emërtuara në nder të Moxartut.

Pikture nga Michelangelo Pikture nga Raffaelo Sanzio Pikture nga Raffaelo Sanzio Michelangelo Buonarroti dhe Raffaello Sanzio janë dy nga figurat më të mëdha të Rilindjes së Artë dhe të historisë së artit në përgjithësi. Rivaliteti midis tyre ka qenë objekt diskutimi për shekuj, dhe krahasimi i tyre është i ndërlikuar për shkak të dallimeve në stil, vizion dhe qasje artistike. Ja një analizë më e detajuar për të dy: Michelangelo Buonarroti (1475-1564) Stili dhe Kontributet Kryesore 1. Skulptura dhe Piktura Monumentale: Michelangelo është i njohur për fuqinë dhe energjinë që transmeton në veprat e tij, të cilat shpesh përqendrohen në madhështinë dhe dinamizmin e trupit njerëzor. Skulptura të njohura: Davidi dhe Pietà janë kryevepra të tij që shprehin mjeshtërinë e përpunimit të mermerit dhe ndjeshmërinë ndaj detajeve anatomike. Afresket në Kapelën Sistine: Përfshirë Krijimin e Adamit dhe skenat biblike nga tavani, të cilat janë shembuj madhështorë të vizionit të tij krijues dhe fuqisë dramatike. 2. Qasja Artistike: Michelangelo ishte i fiksuar pas anës fizike dhe shpirtërore të trupit njerëzor. Ai e pa njeriun si shprehjen më të lartë të krijimit hyjnor, gjë që e përfaqësoi në çdo vepër të tij. Ai punonte me intensitet dhe ishte shumë i përkushtuar ndaj çdo projekti, shpesh duke krijuar tensione me klientët e tij për shkak të kërkesave të tij artistike dhe mungesës së kompromisit. 3. Karakteristika Personale: Michelangelo ishte një njeri i ndrojtur dhe shumë i rezervuar. Ai shpesh i përjetonte konfliktet e tij të brendshme në vetmi, duke u fokusuar vetëm te arti i tij. Shpesh përshkruhej si kokëfortë dhe i paafrueshëm. Trashëgimia Michelangelo shpesh konsiderohet si figura kulmore e Rilindjes për ndikimin e tij në skulpturë dhe pikturë. Ai krijoi një standard për forcën dhe dramatizmin në artin perëndimor. --- Raffaello Sanzio (1483-1520) Stili dhe Kontributet Kryesore 1. Harmonia dhe Bukuria: Raffaello ishte mjeshtër i kompozimit harmonik dhe ëmbëlsisë. Veprat e tij pasqyrojnë një ndjeshmëri të jashtëzakonshme ndaj detajeve dhe një ndjenjë paqeje e balance. Afresket në Vatikan: Sidomos Shkolla e Athinës, ku përfaqësoi filozofët e mëdhenj të antikitetit, është një shembull i përkryer i simetrisë dhe harmonisë. Portretet dhe Madonnat: Veprat si Madonna del Prato dhe Madonna Sistina tregojnë aftësinë e tij për të kapur bukurinë dhe ndjeshmërinë njerëzore. 2. Qasja Artistike: Raffaello ishte një përshtatës i shkëlqyer. Ai mori më të mirën nga bashkëkohësit e tij, duke përfshirë ngjyrat e ndritshme të venecianëve, dinamizmin e Michelangelos dhe misterin e Leonardos. Ai kishte një aftësi unike për të krijuar një lidhje emocionale midis spektatorit dhe subjektit të tij. 3. Karakteristika Personale: Raffaello ishte i shoqërueshëm, i pëlqyer dhe i respektuar nga të gjithë. Karakteri i tij miqësor e ndihmoi të fitonte shumë mbështetje dhe klientë të fuqishëm, si papët dhe fisnikët e kohës. Trashëgimia Raffaello mbetet si simbol i përsosmërisë dhe bukurisë klasike. Ai përcaktoi një standard për kompozimin e pikturës që ndikoi thellësisht artin barok dhe klasik të mëvonshëm. --- Kush ishte më i mirë? Kjo pyetje është e vështirë për t’u përgjigjur, pasi të dy artistët ishin të jashtëzakonshëm në mënyrat e tyre unike. Michelangelo mund të shihet si më i mirë në shprehjen e fuqisë, emocioneve të thella dhe madhështisë monumentale. Skulpturat e tij mbeten të papërsëritshme, dhe afresket e Kapelës Sistine kanë një ndikim të jashtëzakonshëm emocional dhe vizual. Raffaello, nga ana tjetër, shkëlqen në krijimin e kompozimeve harmonike dhe të bukura që shprehin qetësi dhe ekuilibër. Ai ishte një artist i shkëlqyer i ndjeshmërisë njerëzore dhe mjeshtër i një elegance të papërsëritshme. Nëse preferoni artin dramatik dhe emocional, Michelangelo është zgjedhja juaj. Nëse preferoni bukurinë dhe harmoninë, atëherë Raffaello është më i miri për ju. Në fund, të dy janë të pazëvendësueshëm dhe plotësues për njëri-tjetrin në historinë e artit.

Laver Bariu, i njohur si “Gjenerali i klarinetës”, ishte një figurë e shquar e muzikës popullore shqiptare, lindur më 2 maj 1929 në Përmet dhe ndërruar jetë më 26 janar 2014. Ai ishte themelues i Sazeve të Përmetit, të cilat bënë histori duke ruajtur dhe zhvilluar traditën muzikore të Toskërisë. Me një talent të lindur, Laveri nisi udhëtimin e tij muzikor që në fëmijëri, duke i dhënë jetë kaba-ve dhe këngëve që pasqyrojnë shpirtin e kulturës shqiptare. Përgjatë karrierës së tij, Laveri regjistroi shumë vepra muzikore për Radio-Tiranën dhe u vlerësua në festivale kombëtare dhe ndërkombëtare. Klarineta e tij përçonte gëzimet dhe dhimbjet e jetës, duke prekur zemrat e njerëzve. Ndër bashkëpunimet e tij më të spikatura ishte muzika për filmin “Gjeneral Gramafoni” dhe interpretimet me këngëtarë të njohur. Trashëgimia e tij vazhdon të frymëzojë brezat, duke mbetur një simbol i përjetshëm i muzikës popullore shqiptare. Kur nis e mendon për muzikën popullore, diçka nis e vjen në mendje, një tingull, një notë, një endje mes kujtimesh e aty gjendesh para kabasë, kabasë së famshme të “Gjeneralit të Klarinetës”, Laver Bariut. Nuk ka njeri që nuk e njeh. I madh e i vogël ulen dhe e dëgjojnë si zë shpirti, si zë që vështirë se mund të humbasë. “Gjenerali i Gramafonit” dhe muzika e famshme e tij, janë të gjitha të krijuara nga Mjeshtri i Madh, Ustai i Përmetit Laver Bariu, ashtu si edhe shumë këngë e melodi të tjera që mban emrin dhe frymën e fundit të tij. Po kush është Laver Bariu? Laver Bariu lindi në Përmet më 2 maj 1929 e vdiq më 26 janar të 2014. Ishte personalitet i shquar i muzikës popullore shqiptare si muzikant popullor me gërnetë dhe si këngëtar. Themelues dhe drejtues i Sazeve të Përmetit, të njohura në gjithë Shqipërinë dhe jashtë saj. Përpos asaj që ishte një mjeshtër i pakontestuar i klarinetës, Lavër Bariu kishte edhe hobi astronominë dhe parapsikologjinë. Usta Laveri që i vogël ka treguar një dhunti natyrale për t’u marrë me veglat muzikore të thjeshta të cilat i sajonte vetë nga degët e pemëve apo edhe nga kallami i grurit. Pas largimit të familjes së tij në qytetin e Korçës në vitin 1935, Laverit iu krijua mundësia të dëgjonte shumë muzikantë të shquar popullorë për kohën, si Islami në gajde, e veçanërisht Feim Gajdexhiu, babai i shokut të tij të fëmijërisë, Skënderit. Rreth moshës 10-vjeçare ushtrohej në shtëpinë e tij me lahutën e të atit, Bariut, dhe luante edhe në shumë vegla popullore, ndër to edhe në fyejt metalike që prodhoheshin dhe shiteshin në dyqanet e Korçës. Për herë të parë luan në gërnetë së bashku me të atin, i cili e shoqëronte me lahutë vallen e “Dados”. Kthehet familjarisht në Përmet në fund të vitit 1944. Aty takohet me Usta Vangjel Leskovikun, pranë të cilit punoi me lahutë për rreth 1 vit, ndërkohë që ushtrohej në gërnetë në mënyrë autodidakte. Pas largimit të Usta Vangjelit për në Vlorë, Usta Laveri organizon grupin e tij, me të cilin mori pjesë edhe në Festivalin e parë Folklorik Kombëtar, Tiranë 1952, në të cilin ai vlerësohet me çmimin e parë si instrumentist popullor. Më 1954 bën regjistrimin e këngës së parë me saze, më 1957 regjistrohet si saze nga ekspedita shqiptaro-gjermane e paskëtaj më 1966 regjistron në Radio-Tirana, veç të tjerash edhe tri kaba përmetare me klarinetë, për ta vazhduar punën cilësore me sazet e tij për të gjithë kohën. Ka marrë pjesë në të gjitha festivalet folklorike lokale dhe ato kombëtare. Sazet e Ustait janë konceptuar si saze klasike, pra që vetë interpretojnë në vegla dhe vetë këndojnë, por dhe si formacion shoqërues i këngëtarëve të tjerë popullorë. Nga kjo pikëpamje është shumë e vështirë që të dallosh personalitetin e Usta Laverit si interpret (gërnetë e këngëtar) dhe krijues i shumë stileve aq të njohura sot nga muzika popullore përmetare. Këtu përfshihen me dhjetëra hyrje këngësh, kaba, valle dhe mjaft riinterpretime të pjesëve të repertorit të vjetër të Sazeve të Përmetit. Këto saze kanë një veprimtari të dendur kombëtare e ndërkombëtare, duke u njohur kudo ku kanë shkuar si “Bilbilat e Përmetit”. Meritë kryesore e këtyre sazeve është se formuan edhe një tjetër identitet të këngës popullore të Toskërisë: këngën popullore përmetare. Ai mund të cilësohet si i fundit prej Ustallarëve të traditës së madhe të sazeve të Shqipërisë së Jugut. Sazet e Usta Laverit janë formacioni më i kompletuar i Sazeve të Jugut për periudhën ndërmjet viteve 1950-1990. Ndër këngëtarët më të spikatur që kanë kënduar së bashku me sazet e Usta Laverit përmendim: në vitet ’50 Behije Roçin, Qemal Ponoçin, Aliun (i thirrur Babaçja) etj.; në vitet ’60 Jorgo Çulli dhe Ilia Nasi, vëllezërit Sulejman Lame-“Artist i Merituar” dhe Xhelal Zeqiri, Viron Tanellari; në vitet ’70 “Artisti i Popullit” Mentor Xhemali, Ylli Zeqiri; në vitet ’80 Ardiana Daci, Robert Tralo, Drini Kanani etj; në vitet ’90 Vaskë e Dhimitër Curri, Donika Pecollari, Anastas Naqe, Luljeta Ilia, Evgjeni Çulli etj. Në vitin 1977, së bashku me Çobanin dhe Mentor Xhemalin, interpretojnë dhe regjistrojnë të gjitha materialet muzikore të filmit “Gjeneral gramafoni”, me regji të Viktor Gjikës. Gjenerali i klarinetës, Laver Bariu, ishte edhe një ndër themeluesit kryesore të Grupit Folklorik “Vëllezërit Frashëri”, formuar më 10.06.1991 dhe ndër të tjera mori pjesë edhe në Festivalin Ndërkombëtar Folklorik të Parthenay të Francës, nga 17.08 – 04.09.1994. Anetarë themelues me rëndësi i Grupit Folklorik “Vëllezërit Frashëri” ishte edhe mbreti i këngës Mentor Xhemali. Usta Laver Bariu i ka dhënë dimensione të fuqishme kombëtare muzikës me saze të Përmetit. Mbi gjysmë shekulli ai ka qenë i pranishëm dhe ka kontribuar në mënyrë të veçantë në forcimin e identitetit tonë kombëtar të jetës kulturore e artistike jo vetëm të Përmetit, por edhe të Shqipërisë. Usta Laver Bariu regjistrimet kryesore muzikore i ka pranë Radio Tiranës dhe TVSH si dhe Institutit të Kulturës Popullore. Në hapësirën kohore 1950 – 1990, nga tërësia e shumë interpretimeve dhe të krijimeve të Usta Laverit, ndër të tjera veçojmë: “Një natë janari”, 1950, “Trëndafili fletë-fletë”, 1954, “A kanë uji ato burime”, 1966, “Bir t’u bëftë nëneja”, 1966, “Ballët me sedef”, 1966, “Moj kunadhja leshverdho”, 1966, “O borzilok”, 1966, “Të dielën që më sabah”, 1966, “Janë mbledhur shokët”, 1968, “Shami kalemqarja”, 1973, “Fluturo si gjethe”, 1978, “Falma synë e zi”, 1978, “Potpuri”, 1980, “Porsi ylli i mëngjesit”, 1982, “Qeraxhi që nget karvanin”, 1983, “Sy kaleshe”, 1983, “Bëje dru në përcëllimë”, 1987, “Ç’deshe që vajte në krua”, 1988, “Poshtë nga çairët”, 1988, “Tanë, moj Tanë”. Mbreti i këngës së Shqipërisë nga Përmeti, Mentor Xhemali, shumë këngë i ka regjistruar me gjeneralin e klarinetës Laver Bariu. Vetëm në vitet 1966 – 1990 Usta Laveri ka regjistruar 6 kaba dhe ka realizuar CD në muzikë popullore në Angli, Greqi dhe Australi. Më 1977, së bashku me mjeshtrin tjetër të madh përmetar të klarinetës, Remzi Lelën, i njohur ndryshe Çobani, ka interpretuar e regjistruar materialet muzikore të filmit “Gjeneral Gramafoni” me regji të Viktor Gjikës e muzikë të Aleksandër Peçit. Sazet e Usta Laverit janë dhembja dhe gëzimi i shpirtit të Përmetit. Një nga ata që e kujton me nostalgji mjeshtrin e madh, është edhe Lefter Nurka. Lefteri shkëput nga kujtimet e tij datën 24 shtator të vitit 2000, kohë kur Përmeti konkurroi në Festivalin Folklorik Kombëtar të Gjirokastrës. “Para se grupi të ngjitej në skenën e Kalasë, i them Usta Laverit: ‘A pimë nga një kafe Usta, qetësohu, se ke kohë që të ngjitesh në skenën e Festivalit? …’. – ‘Ma do shpirti, po s’ma lejon klarineta, – ma ktheu Usta Laveri dhe, pastaj, vazhdoi: ‘S’mund ta pi tani kafen se kokërzat e saja, kur unë të ngjitem në skenë mund të shkojnë nga goja ime në gojën e klarinetës dhe atëherë do të zëmërohet klarineta. Po a mund t’ia prish qejfin unë klarinetës dhe klarineta të ma prishë qejfin mua? Kjo s’ka ndodhur dhe s’do të ndodhë …’.” Një tjetër zë është edhe ai i Peter Filk, studjues e redaktor muzikant nga Hollanda, i cili incizoi për Radio-Amsterdamin në Përmet kaba e këngë të Sazeve të Përmetit. Kur Usta Laveri luajti disa kaba, ndër to edhe pjesën instrumentale “Vallja e Kalemit”, Peter Filku u ngrit në këmbë e tha: “Deri më sot unë nuk kam parë e dëgjuar një virtuoz të madh në klarinetë dhe një kapiten të madh drejtuessazesh, siç është Usta Laver Bariu”. Genc Muçua, klarinetist, ka thënë: “Dy monumente ka Përmeti, Gurin e Qytetit dhe Laver Bariun”. Vargjet e poetit Xhevahir Spahiu: “Eci përmes ecjeve,/ me misionin e këngës,/ ditën bir i diellit,/ natën bir i hënës …”, ndoshta si rrallëkujt i takojnë Laver Bariut. Njeriu ecën në jetë përmes gëzimeve dhe dhimbjeve, të këtyre ndjenjave të kundërta që i shpreh më së miri edhe kabaja. Kabaja e një njeriu që ndiente dhimbje brenda vetes për humbjen e dy vëllezërve të tij Ganiut dhe Sulejmanit të cilët u vranë në Luftën Nacional Çlirimtare. Laveri gjatë jetës i ka vajtuar shpesh me kaba vëllezërit dëshmorë, Ganiun e Mamanin. Por mbi gjithçka dhimbje të madhe i shkaktoi ndarja nga jeta e nipit të tij, Solianit. “Qysh kur ishte 5 vjeç Laveri filloi t’i mësonte klarinetën djalit, Solianit”, – thotë nëna e Solianit. Soliani ishte një talent nga natyra dhe, tek ai, kishte hedhur një dashuri të madhe Laveri, i cili interpretoi për herë të parë në publik, së bashku me nipin, Solianin, në Festivalin o Kombëtar të Këngës Popullore Qytetare të Elbasanit, më 15.03.1996. Ishte një interpetimi veçantë muzikor që u brohorit gjatë nga publiku i Elbasanit. Soliani ka luajtur disa nga kabat e Usta Laverit edhe në Athinë, në buzukun e klarinetistit të njohur të Greqisë, Petro Lluka. “Kur luajti një herë në klarinetë … Petrua u ngrit në këmbë, u afrua te Soliani dhe i tha:”Je një Laver i vogël, por je Laver dhe kur të ritesh edhe ca, pas disa vitesh, me siguri do të bëhesh i madh si Laveri, legjenda e klarinetës së Ballkanit”, – ka thënë klarinetisti Sulejman Ahmeti i njohur me emrin Mamani. Por Usta Laver Bariun nuk mund të mos e përmendte edhe shkrimtari i madh Ismail Kadare në një nga romanet e tij : “Ishte nje gernetist, qe i binte gernetes, me njerin sy te mbyllur. Ajo ishte veshur me te bardha, nuse, pa mish, pa gjymtyre, pa peshe, nje cope ere e hutuar midis grumbullit te krushqve zhurmetare… dhe perpara saj, disa hapa larg, rrinte ne kembe ai gernetisti me njerin sy te mbyllur. Syri tjeter i tij, i hapur, i veshur me avull, i mpire, i palevizshem, diell qe po shuhet mbi toke, veshtronte ngultas gjithcka, si nga nje lartesi fatale… Ishte si syri i botes”. Usta Laveri është në vetvete një sy artistik që e pa botën tingullore të muzikës iso-polifonike me saze në mënyrën e vet të papërsëritshme. “Laveri i bie gërnetës si ne të gjithë, por asnjë nga ne nuk i bie si Usta Laveri” Pjesë të shkëputura nga kujtimet e studiuesit Vasil Tole

Jennifer Lopez vishet nga dizajneri shqiptar Valdrin Sahiti, në premierën e “Kiss of the Spider Woman” Jennifer Lopez vishet nga dizajneri shqiptar Valdrin Sahiti, në premierën e “Kiss of the Spider woman Jennifer Lopez, 55 vjeçe, mahniti në premierën e filmit “Kiss of the Spider Woman” gjatë Festivalit të Filmit Sundance 2025 në Park City, Utah. Aktorja dhe këngëtarja u shfaq me një fustan të tejdukshëm, krijim i Valdrin Sahitit, i zbukuruar me detaje në formë rrjete merimange dhe bizhuteri Hassanzadeh. Lopez, e cila interpreton Ingrid Luna në filmin muzikor, kombinoi fustanin me një pallto të bardhë elegante dhe grimin klasik të Hollywood-it Foto: Valdrin Sahiti/Instagram Filmi tregon historinë e dy të burgosurve argjentinas që krijojnë një lidhje të veçantë përmes një muzikal hollivudian. Ish-bashkëshorti i Lopez, Ben Affleck, dhe Matt Damon janë mes producentëve ekzekutivë të filmit Gjatë një paneli, Lopez rrëfeu përgatitjet e saj intensive për rolin, duke theksuar pasionin që kishte për këtë projekt. Tonatiuh, bashkë-ylli i saj, e quajti Lopez një “forcë e natyrës”, duke vlerësuar talentin dhe përkushtimin e saj. “Kiss of the Spider Woman”, i cili është përshtatur nga një roman dhe një shfaqje muzikore, pritet të tërheqë vëmendje me dramatikën e tij dhe performancat e fuqishme. /Telegrafi/ Ulen çmimet e derivateve të naftës në Maqedoninë e Veriut...Akuzohet se ngacmonte seksualisht një të mitur, arrestohet 45-vjeça...Kapet në Kolumbi tropojani i shpallur në kërkim ndërkombëtar nga SP...Jennifer Lopez vishet nga dizajneri shqiptar Valdrin Sahiti, në pre...Parashikimi i motit për këtë javë – mot i ndryshueshëm e me vranësi... Jennifer Lopez

Më 12 janar 1876 lindi Jack London, shkrimtar i shquar amerikan Jack London, (sq.: Xhek London), pseudonim i John Griffith Chaney London (1876-1916) ishte shkrimtar i shquar amerikan i fillimit të shek. XX. Lindi në San Francisco, Kaliforni, më 12 janar 1876, ai, sipas disa biografëve ishte biri i paligjshëm i një astrologu ambulant irlandez i cili nuk e njohu asgjëherë. E ëma, Flora Wellman, e bija e një shpikësi nga Ohio, kur ai ishte akoma 8 muajsh u martua me një fshatar të ve. Jack (Xheku), u rrit prej nënës së tij dhe njerkut, John London (Xhon London Lista e librave të autorit ose përkthyesit Jack London Xhek London, (Jack London) pseudonim i John Griffith Chaney, (1876- 1916) është një nga romancierët dhe tregimtarët amerikanë më të përkthyer nëpër botë, aventurat personale dhe letrare të së cilit ndihmuan botën të zbulojë natyrën dhe natyrën njerëzore përmes romaneve të tilla si Thirrja e Natyrës (1903), përkthyer ë shqip edhe si Thirrja e të parëve, dhe Dhëmbi i Bardhë (1906) – ku përshkruhen përpjekje elementare për mbijetesë. Braktisur nga i ati, një astrolog shëtitës, u rrit ne Oakland, Kaliforni, nga nëna e tij spiritualiste dhe njerku. Ai mori mbiemrin e njerkut, London. Në moshën 14 vjeçare, e ndërpreu shkollën për t’i shpëtuar varfërisë dhe për të fituar aventurë. Ai eksploroi Gjirin e San Franciskos me një varkë me velë, me raste duke vjedhur guaska ose duke punuar për një patrullë peshkimi të qeverisë. Ai shkoi deri në Japoni si marinar dhe pa shumë nga Shtetet e Bashkuara si një endacak që kacavirrej nëpër trenë mallrash dhe si pjesë e ushtrisë industriale të Charles T. Kelly (një nga shumë ushtritë e protestave të të papunëve që u krijuan nga paniku financiar i vitit 1893). London pa kushtet e depresionit, u burgos si endacak dhe më 1894 u bë socialist militant. London e arsimoi veten nëpër bibliotekat publike me shkrimet e Çarls Darvin, Karl Marks dhe Niçe (Nietzsche), zakonisht në formate për publik të gjerë. Në moshën 19 vjeçare ai mori të gjithë shkollën e mesme në një vit dhe pas kësaj hyri në Universitetin e Kalofornisë në Berkli, por pas një viti iku nga shkolla për të kërkuar fatin në ethet e arit të Klondajkut. Kur u kthye një vit më pas, ende i varfër dhe në pamundësi për të gjetur punë, ai vendosi të nxjerrë jetesën si shkrimtar. London studioi revista dhe pastaj i ngarkoi vetes një orar të përditshëm për shkrimin e sonatave, baladave, barsoletave, anektodave, rrëfenjave për aventura apo histori horror dhe e rriti në mënyrë konstante prodhimtarinë. Optimizmi dhe energjia me të cilën ai sulmoi punën që i ngarkoi vetes pasqyrohet në romanin e tij autobiografik Martin Iden (1909). Brenda dy viteve, rrëfenjat e aventurave të tij në Alaskë filluan të lexohen gjerësisht për shkak se sillnin një temë shumë të re mbi ngjarje shumë të freskëta me një forcë të madhe. Libri i tij i parë, Themu, i Biri i Ujkut: Rrëfenja nga Veriu i Largët (1900), është një përmbledhje me tregime të publikuara më parë në revista. Gjatë pjesës tjetër të jetës, London shkroi dhe publikoi vazhdimisht, duke plotësuar 50 libra krijimtari letrare dhe joletrare në më pak se 17 vjet. Megjithëse ai u bë shkrimtari më i mirëpaguar në Shtetet e Bashkuara në atë kohë, fitimet e tij nuk mbuluan kurrë shpenzimet e tij dhe ai nuk ishte kurrë i lirë nga urgjenca për të shkruar për para. Ai lundroi për në Paqësorin e Jugut, duke rrëfyer aventurat e tij te The Cruise of the Snark (1911). Më 1910 ai bëri shtëpi në Glen Elen, Kaliforni, ku ndërtoi madhështoren Shtëpia e Ujkut. Ai i ruajti besimet e tij socialiste pothuajse deri në fund të jetës. Romanet e tij më të njohura janë: Thirrja e Natyrës (The Call of the Wild), përkthyer në shqip edhe si Kushtrimi i të Parëve, botuar më 1903, ku historia e etheve të arit dhe aventurës njerëzore për pasurim të shpejtë tregohet përmes historisë së një qeni të rrëmbyer në Kaliforni për t’u përdorur si qen slite në Alaskë; Dhëmbi i Bardhë, (1906) Çizmja e Hekurt (1908) etj. Reputacioni i London filloi të venitet në Shtetet e Bashkuara në vitet 1920 kur një gjeneratë e re shkrimtarësh i bëri paraardhësit e paraluftës të duken si jo të sofistikuar. Por popullariteti i tij vijoi të jetë i fortë nëpër të gjithë botën edhe pas Luftës së Dytë Botërore. Në një rekord të vendosur në Rusi, një edicion përkujtimor i veprës së tij publikuar më 1956 raportohet se u shit brenda pesë orësh nga dalja në botim. Tregime amerikane, Drajzer, Tuen, London Përmban tregimet: Njeriu që korruptoi Heldibergun, Mark Tuen, Kryetari i bashkisë dhe zgjedhësit e tij, Teodor Dreizer, Meksikani, Xhek London dhe Renegati, Xhek L Kushtrimi i të parëve, Xhek London Kur njerëzit kërkojnë flori nëpër të ftohtin e veriut, atyre u nevojiten qen, qen të mëdhenj e të fortë, qen që janë të zotë të tërheqin slita nëpër dëborën e pafundme, drejt minierave të arit... Dhëmbi i bardhë, Xhek London Hapësira të pamasa bore, pyje të dendur e të vetmuar: ja bota e Dhëmbit të Bardhë. Këtu, jeta për qenin-ujk, është një luftë e përhershme me urinë, duhet të vrasë që të mos e vrasin, është një betejë e pamëshirshme kundër kafshëve të të njëjtit lloj, por edhe një lojë dinake kundër keqtrajtimeve të njeriut. Aventurat e Bakut, Xhek London Botuesi: Zambaku Aventurat e Bakut, Xhek London Në këtë roman, autori na përshkruan me tone realiste peripecitë e një qeni të përvuajtur e të etur për dashuri. Mbaroi shkollën fillore më 1889 dhe në pak vite ndërroi dhe kreu shumë lloj punësh shpesh dhe jolegale në molet e Oaklandit dhe rrugët e San Franciskos. Shumë shpejt u gjend i përzier me shoqëri kondrabandistësh dhe hajdutësh. Punoi si llustraxhi, si gazetashitës trotuaresh, si gjuetar fokash dhe si marinar në anije balenash. U kthye pastaj në Oakland për të vazhduar studimet në Oakland High School, ku dhe mori pjesë në redaksinë e gazetës shkollore “The Aegis”. arriti të hyjë në Universitetin e Kalifornisë të cilin e braktisi pastaj një vit më vonë për arësye financiare. Në korrik të po atij viti u nis për Klondike, me ekspeditat legjendare të floririt.Në këtë rajon të Alaskës, Jack London shkruajti pastaj tregimet e tij të para të suksesshme. London arriti të shkruajë, në një periudhë 15 vjeçare, 49 vëllime librash të çdo lloji, duke u bërë kështu shkrimtari më i famshëm dhe gjithashtu edhe më i paguari i atij pesëmbëdhjetëvjeçari (1904–1916). Por veprat që e bënë të pavdekshme famën dhe stilin e tij janë romanet me aventura: “Kushtrimi i të parëve”,(1903), “Ujku i Detit”, (1904), “Dhëmbi i Bardhë”, (1906); romani autobiografik: “Martin Eden” dhe ai fantastiko-politik: “Thundra e Hekurt”. Vdiq, (mendohet të jetë vetëvrarë i shkatërruar nga alkooli), në moshën 40-vjeçare në Glen Ellen, Sonoma County, Kaliforni më 22 nëntor 1916. Proza e tij mbetet një nga më të fuqishmet në antologjinë amerikane dhe jo vetëm. Ishte dhe mbetet shkrimtari anglo-sakson më i përkryer në gjithë botën, sidomos në Evropë. London ishte një shkrimtar me ide socialiste, por shumë romantik, naive, konfuze dhe kontradiktore. Megjithatë vepra e tij gjeti përhapje shumuë shpejt në Bashkimin Sovjetik, në vëndet e kampit socialist si dhe në Shqipëri. Nga ana tjetër, bindjet e tij për nevojshmërinë e egzistencës së “racës superiore”, u gjetën të vlefshme dhe patën sukses edhe në letërsinë për fëmijë dhe të rinj në Gjermaninë e Hitlerit apo edhe në Italinë fashiste në vitet ’20 dhe ’30. Në të gjitha këto vënde, regjimet në fuqi ditën t’a interpretonin “ngatërresën” e ideve londoniane dhe t’a shfrytëzonin në interes të politikës së tyre. Veprat letrare Novelat A Daughter of the Snows (1902) Children of the Frost (1902) The Call of the Wild (1903) The Kempton-Wace Letters (1903) botim anonim, bashkautorë Jack London dhe Anna Strunsky. The Sea-Wolf (1904) The Game (1905) White Fang (1906) Before Adam (1907) The Iron Heel (1908) Martin Eden (1909) Burning Daylight (1910) Adventure (1911) The Scarlet Plague (1912) A Son of the Sun (1912) The Abysmal Brute (1913) The Valley of the Moon (1913) The Mutiny of the Elsinore (1914) The Star Rover (1915, botuar në Angli me titullin The Jacket) The Little Lady of the Big House (1916) Jerry of the Islands (1917) Michael, Brother of Jerry (1917) Hearts of Three (1920, u novelua nga Jack London të skenarit të filmit nga Charles Goddard) The Assassination Bureau, Ltd (1963, gjysmë mbaruar nga by Jack London; mbaruar nga Robert Fish) Tregime të shkurta A Curious Fragment (1908) A Piece of Steak (1909) A Relic of the Pliocene (1901) A Thousand Deaths (1899) An Odyssey of the North (1900) All Gold Canyon Diable — A Dog (1902), u riemërua Bâtard in 1904 By The Turtles of Tasman Even unto Death (1900) Goliah (1910) Good-by, Jack (1909) In a Far Country (1899) In the Forests of the North (1902) Keesh, the Son of Keesh (1902) Love of Life (1905) Moon-Face (1902) Negore the Coward (1904) Samuel South of the Slot (1909) The Apostate (1906) The Chinago (1909) The Death of Ligoun (1902) The Dream of Debs (1909) The Dominant Primordial Beast (1903) The Enemy of All the World (1908) The God of His Fathers (1901) The King of Mazy May (1899) The Law of Life (1901) The Leopard Man’s Story (1903) The Madness of John Harned The Man With the Gash (1900) The Mexican The Minions of Midas (1901) The One Thousand Dozen (1903) The Red One (1918) The Rejuvenation of major Rathbone (1899) The Scarlet Plague (1912) The Seed of McCoy (1909) The Shadow and the Flash (1903) The Strength of the Strong (1911) The Sundog Trail The Unparalleled Invasion (1910) The White Silence (1899) To Build a Fire (1902, revised 1908) Told in the Drooling Ward To the Man on Trail War (1911) When the World was Young (1910) Who Believes in Ghosts! (1895) Përkthimet në shqip “Martin Iden” shtepia botiese Faim Frasheri “Thundra e hekurt” shtepia botiese Faim Frasheri Aventurat e Kapitenit Grif ” Xhek London (Jack London) Përktheu: Lavdimir Maarku.

Henrietta Rae ishte një piktore britanike e njohur, e cila lindi më 30 dhjetor 1856 në Londër dhe ishte një figurë e rëndësishme në artin klasik dhe alegorik të periudhës viktoriane. Ajo filloi të studiojë artin në moshën e re dhe pati ndikime të forta nga mësues të njohur si Sir Lawrence Alma-Tadema, i cili ndikoi shumë në stilin e saj. Pikturat e saj shpesh përfshinin tema mitologjike dhe letrare, dhe ajo e sfidoi normën e kohës, duke u bërë një nga piktoret e njohura të periudhës. Rae kishte një karrierë të suksesshme, duke marrë pjesë në ekspozita të mëdha si Ekspozita Ndërkombëtare e 1889 në Paris dhe Ekspozita Kolumbiane në Çikago në 1893. Ajo ishte gjithashtu një mbështetëse e fuqishme e të drejtave të grave dhe e feminizmit, organizoi një ekspozitë për gratë artiste dhe mbështeti të drejtën e votës për gratë. Ndër veprat e saj më të njohura janë Elaine Guarding the Shield of Lancelot (1885), Eurydice Sinking Back to Hades (1886), dhe Miss Nightingale në Scutari (1891), një pikturë e njohur për përshkrimin e Florence Nightingale, themelueses së infermierisë moderne. Ajo gjithashtu pikturoi figura të njohura historike si Sir Richard Whittington dhe piktura të tjera të rëndësishme, duke lënë një ndikim të rëndësishëm në artin e periudhës. Biografi Henrietta Rae lindi më 30 dhjetor 1856 në Hammersmith , Londër , nga Thomas Burbey Rae, një nëpunës civil dhe Ann Eliza Rae ( e mbilindja Graves ), një muzikante që kishte qenë studente e Felix Mendelssohn . Ajo kishte tre vëllezër dhe tre motra. Rae filloi zyrtarisht të studionte artin në moshën trembëdhjetë vjeç, duke u shkolluar në Shkollën e Artit Queen Square, Shkollën e Artit të Heatherley (si nxënësja e parë femër e shkollës) dhe në Muzeun Britanik . Rae thuhet se aplikoi në Akademinë Mbretërore të Arteve të paktën pesë herë përpara se të fitonte përfundimisht një bursë shtatëvjeçare. Mësuesit e saj atje përfshinin Sir Lawrence Alma-Tadema , i cili pati ndikimin më të fortë në punën e saj të mëvonshme, si dhe Frank Dicksee dhe William Powell Frith . Hylas dhe Nimfat e Ujit , një shembull përfaqësues i punës së saj Në 1884 ajo u martua me piktorin dhe shokun student të Akademisë Mbretërore Ernest Normand , por mbajti mbiemrin e saj të vajzërisë – një zgjedhje e konsideruar e pazakontë në atë kohë – sepse ajo kishte filluar tashmë të krijonte reputacionin e saj si artiste, duke qenë një ekspozuese e shpeshtë në Akademinë Mbretërore vjetore. ekspozita që nga viti 1881. Rae dhe Normand jetonin në Holland Park , rezidenca e shumë artistëve të tjerë të asaj kohe. Vizitorët e shpeshtë përfshinin Leighton , Millais , Prinsep dhe Watts . Megjithatë, vëmendja nuk ishte gjithmonë e mirëpritur. Në kujtimet e saj, Rae përshkroi qëndrimet dhe sjelljet mbizotëruese të disa prej artistëve më të vjetër. Në një rast të tillë, Prinsep zhyti gishtin e madh në bojë blu kobalti dhe shënoi një nga fotot e Rae. Në shenjë hakmarrjeje, Rae “rastësisht” dogji kapelën e tij në sobën e saj. Rae dhe Normand udhëtuan në Paris në 1890 për të studiuar në Académie Julian me Jules Joseph Lefebvre dhe Jean-Joseph Benjamin-Constant . Në 1893, ata u transferuan në Upper Norwood , në një studio që ishte ndërtuar me porosi për ta nga babai i Normandit. Çifti kishte dy fëmijë, një djalë (lindur në 1886) dhe një vajzë (lindur në 1893). Rae ekspozoi punën e saj në Pallatin e Arteve të Bukura dhe Ndërtesën e Gruas në Ekspozitën Kolumbiane të Botës 1893 në Çikago, Illinois. Rae ishte një mbështetëse e feminizmit dhe të drejtës së votës së grave . Në 1897 Rae organizoi një ekspozitë të punës së artisteve femra për Jubileun e Mbretëreshës Viktoria . Ajo vdiq më 26 janar 1928 në Upper Norwood. Rae u specializua në lëndët klasike, alegorike dhe letrare. Piktura e saj Elaine Guarding the Shield of Lancelot (1885) mori frymëzim nga poema e Tennyson Lancelot dhe Elaine . Midis shumë pikturave të tjera të saj në stilin klasik, Eurydice Sinking Back to Hades (1886) fitoi Përmendje Nderi në Ekspozitën Ndërkombëtare të 1889 në Paris dhe një medalje në Ekspozitën Kolumbiane Botërore të 1893 në Çikago . Piktura e saj e vitit 1891 Miss Nightingale në Scutari (1854) , e Florence Nightingale, themelueses së infermierisë moderne, është riprodhuar shpesh dhe në përgjithësi quhet Zonja me llambë . Zonja me llambë ; një riprodhim popullor litografik i pikturës së saj më të njohur Psikika e Rae në fronin e Venusit (1894) ka përmasa 12 me 7 këmbë (370 me 210 cm) dhe përmban 13 figura. Piktura e saj Sir Richard Whittington Dispensing His Charities (1900) përshkruan Richard Whittington ; një tregtar mesjetar dhe katër herë kryetar i bashkisë së Londrës . Ajo gjithashtu pikturoi shumë njerëz të shquar shoqërorë; duke përfshirë Lord Dufferin në 1901. Punimet e saj përfshijnë: Ëndrra e re e dashurisë (1883) Elaine ruan mburojën e Lancelot (1885) Ariadne (1885) Eurydice Sinking Back to Hades (1886) Zephyrus dhe Flora (1888) Miss Nightingale në Scutari (1854) (1891) Psikika në fronin e Venusit (1894) Apollo dhe Daphne (1895) Diana dhe Calisto (1899) Sir Richard Whittington shpërndan Muralin e tij Bamirësi (1900) në Royal Exchange, Londër Markesha e Dufferin dhe Ava (1901) Hylas dhe nimfat e ujit (1910) John Horner 1858-1919 (1913; Muzeu Ulster , Belfast) Galeria A Bacchante (1885) Dyshimet (1886) Azaleas (1895) Ophelia (1890) Zephyrus Wooing Flora (rreth 1900) Venusi i hipur në fron (1902) Sirenat (1903) Isabella (1905)

Pak histori brenda shpellës së Haxhi Aliut Ka shumë pak kohë që ishulli i Karaburunit është bërë i mundur që të vizitohet nga vendasit, por edhe nga të huajt, të cilët tashmë kanë mundësi ta shijojnë në maksimum madhështinë e kësaj pjesë të Shqipërisë. Një nga shpellat më të bukura në këtë zonë është ajo e Haxhi Aliut, e cila mban mbi supe një legjendë po aq të mrekullueshme sa ç’ është vetë. Promoted Content A peshoni 80 kg? Do të arrini 56 kg! Shkruani recetën Slimfit Njerëzit me dhimbje gjuri dhe ije duhet ta lexojnë këtë! Bone Control Viagra nuk është e nevojshme. Seksi zgjat 3 orë. Klikoni mbi foto Fortex Kjo mendohet se ka qenë banesa më e sigurt e ulqinakasit Haxhi Ali Ulqinaku, i cili bashkë me tartanët e tij kishte qenë kryekomandant i flotës turke të Mesdheut e në fund të shekullit XIX, kapedani i detit erdhi u vendos në Karaburun dhe mbronte brigjet shqiptare nga sulmet që bënin venecianët, saraçenët nga Malta dhe Egjipti, spanjollët, anglezët dhe francezët. Për plotë 22 vjet u bë mbrojtësi i këtyre brigjeve. Në luftë me venedikasit ai u vra dhe varri i tij thuhet se është në det. Anijet kur kalonin i binin sirenave dhe hidhnin bukë e vaj për shpirtin e tij në det. Këtë zakon e vijojnë dhe disa nga banorët e Dukatit, në zonën e Ravenës, ku kanë bagëtitë që jetojnë atje. Çdo mëngjes gushti hedhin bukë e vaj në det për shpirt të Haxhi Alisë. Kjo është shpella më e madhe e bregdetit shqiptare cila ka një lartësi me hyrje mbi 60 metra mbi nivelin e detit dhe sipas historianëve kjo është edhe shpella që emrin e vjetër e ka dhe Shpella Iliriane. Shpella iliriane e përdorur nga Haxhi Aliu është një dëshmitare interesante e historisë. Duke u futur në brendësi të shfaqet një liqen në forme eliptike me aksin e madh të drejtuar nga hyrja. Salla ka një shtrirje në gjatësi prej 60 m e orientuar sipas Veriperëndimi-Juglindja dhe një gjerësi nga baza (mbi nivelin e detit) rreth 40 m në pikën më të gjerë. Në tërësi shpella është e gjatë rreth 100 m. Thellësia e liqenit të brendshëm arrin 10,4 m drejt anës verilindore të fundit të shpellës. Në paretet shkëmbore të sallës përballë hyrjes paraqiten stalaktite të pjerrta me origjinë të mundshme organogjene ose të përzier. Në hyrjen e saj janë gjetur fragmente amforash antike të shekujve të parë të epokës sonë. Kjo shpellë vazhdimisht ka tërhequr vëmendjen e detarëve të huaj e shqiptare. Detari i guximshëm shqiptar Haxhi Aliu e ka përdorur atë si strehë mbrojtëse duke u përleshur me anijet e huaja grabitqare, të cilat tentonin të hynin në Gjirin e Vlorës apo të grabisnin piratisht bagëtitë e vendasve në Karaburun. Rreth viteve 1540-1545, është përdorur nga piratët francez për t’u mbrojtur .

The Years (EP). Vitet është një roman i vitit 1937 nga Virginia Woolf, i fundit që ajo botoi gjatë jetës së saj. Ajo gjurmon historinë e familjes Pargiter nga vitet 1880 deri në "ditën e sotme" të mesit të viteve 1930. ViTet Edhe pse shtrihet në pesëdhjetë vjet, romani nuk është epike në shtrirje, duke u fokusuar në detajet e vogla private të jetës së personazheve. Përveç të parës, çdo seksion zhvillohet në një ditë të vetme të vitit të tij titullar dhe çdo vit përcaktohet nga një moment i veçantë në ciklin e stinëve. Në fillim të çdo seksioni, dhe ndonjëherë si një tranzicion brenda seksioneve, Woolf përshkruan ndryshimin e motit në të gjithë Britaninë, duke parë si në Londër ashtu edhe në fshat, si në një pamje nga sytë e shpendëve përpara se të fokusohet te personazhet e saj. Megjithëse këto përshkrime lëvizin në të gjithë Anglinë në paragrafë të vetëm, Woolf vetëm rrallë dhe shkurt e zgjeron pikëpamjen e saj për botën jashtë Britanisë. Romani filloi në një leksion që Woolf i dha Londrës/Shoqërisë Kombëtare për Shërbimin e Grave më 21 janar 1931, një version i redaktuar i të cilit më vonë do të botohej si "Profesione për gratë".[1] Pasi botoi së fundmi A Room of One's Own, Woolf mendoi ta bënte këtë leksion bazën e një eseje të re të gjatë gjithë librit mbi gratë, këtë herë duke marrë një pamje më të gjerë të jetës së tyre ekonomike dhe sociale, në vend që të fokusohej tek gratë si artiste, si libri i parë kishte. Ndërsa po punonte për korrigjimin e provave të Valëve dhe fillimin e eseve për The Common Reader, Seria e dytë, ideja për këtë ese mori formë në një shënim në ditar për 16 shkurt 1932: "Dhe unë po dridhem dhe kruhet për të shkruar im --si quhet?--'Burrat janë të tillë?'--jo kjo është shumë qartë feministe: vazhdimi atëherë, sepse që kam mbledhur fuqi të mjaftueshme për të hedhur në erë St Pauls. Është për të pasur 4 fotografi” (shkrimi i madh dhe shenjat e pikësimit si në dorëshkrim).[2] Referenca për "4 fotografi" në këtë hyrje të ditarit tregon lidhjen e hershme midis Vitet dhe Tre Guinea, të cilat, në të vërtetë, do të përfshinin fotografi.[3] Më 11 tetor 1932, ajo e titulloi dorëshkrimin "THE PARGITERS: Një ese e bazuar në një letër të lexuar në Londër/Shoqërinë Kombëtare për Shërbimin e Grave" (shkronja e madhe si në dorëshkrim).[4][5] Gjatë kësaj kohe, asaj i lindi ideja e përzierjes së esesë me trillimin dhe në një shënim ditar të 2 nëntorit 1932, ajo krijoi idenë e një "novele-eseje" në të cilën çdo ese do të pasohej nga një pasazh romanistik i paraqitur si fragmente nga një roman më i gjatë imagjinar, i cili do të jepte shembull idetë e eksploruara në ese.[6] Woolf filloi të mbledhë materiale rreth edukimit dhe jetës së grave që në dekadat e mëvonshme të shekullit të 19-të, të cilat ajo i kopjoi në fletoret e saj të leximit ose i ngjiti në libra me shënime, duke shpresuar t'i përfshinte ato në pjesët e eseve të The Pargiters (ato do të përdoreshin përfundimisht për Tre Guinea).[7] Midis tetorit dhe dhjetorit 1932, Woolf shkroi gjashtë ese dhe "ekstraktet" e tyre fiktive shoqëruese për The Pargiters. Megjithatë, në shkurt të vitit 1933, ajo hoqi dorë nga kuadri teorik i "novelës-esesë" të saj dhe filloi ta ripunonte librin vetëm si një tregim imagjinar, megjithëse Anna Snaith argumentoi në hyrjen e saj në botimin e romanit në Kembrixh se "Vendimi i saj për të prerë esetë nuk ishin një refuzim i bazës së projektit në jo-fiction, por pohim i tij në qendër të projektit dhe në shkrimin e saj në përgjithësi."[8] Disa nga materialet konceptuale të paraqitura në The Pargiters përfundimisht u futën në letrën e saj ese jo-fiction, Three Guineas (1938). Në vitin 1977, një transkriptim i draftit origjinal të gjashtë eseve dhe ekstrakteve, së bashku me leksionin që i frymëzoi për herë të parë, u redaktua nga Mitchell Leaska dhe u botua me titullin The Pargiters. "Ishte një pranverë e pasigurt." Koloneli Abel Pargiter viziton zonjën e tij Mira në një periferi të zymtë, më pas kthehet në shtëpi tek fëmijët e tij dhe gruaja e tij invalid Rose. Vajza e tij e madhe, Eleanor, është më e mira në të njëzetat e hershme, dhe Milly dhe Delia janë në adoleshencë. Morris, vëllai më i madh, tashmë është një avokat praktikant. Delia ndihet e bllokuar nga sëmundja e nënës së saj dhe mezi pret vdekjen e saj. Rose dhjetë vjeçare grindet me Martinin dymbëdhjetë vjeçar dhe shkon fshehurazi e vetme në një dyqan lodrash aty pranë. Në rrugën e kthimit ajo frikësohet nga një burrë që ekspozohet. Ndërsa familja përgatitet për shtrat, duket zonja Pargiter Pergatiti:Liliana Pere.

Menu Libra Tekste Për Fëmijë English Books Oferta Dhurata & Aksesorë Antikuar Bukinist > Virginia Woolf Virginia Woolf Autorja angleze Virginia Woolf është ishte shkrimtare klasike moderniste, pioniere e teksteve artistike feministe dhe gazetare e njohur. Virginia Woolf mbetet një nga autoret më me ndikim në letërsi edhe përgjatë shekullit të XXI Virginia Woolf lindi më 25 janar 1882 në një familje të pasur angelze, ku prindërit e saj ishin njerëz të mendimit. Babai i saj ishte një historian i njohur ndërsa nëna, e cila kishte lindur në Indi, ishte piktore. Gjithashtu, ajo ishte edhe infermiere dhe ka shkruar disa libra për profesionin e saj. Çifti kishte tetë fëmijë dhe jetonin në Kensington, në Britaninë e Madhe. Që kur ishte e vogël nisi të shkruajë prozat e para të saj. Që në moshë të vogël i kalonte verat në Shën Ives, një qytet bregdetar në jugperëndim të Anglisë, vend i cili pati ndikim në veprën e mëvonshme të saj, sidomos te “To the Lighthouse” (1927). Fillesat i pati me gazetën lokale të Hyde Park Gate News, duke botuar anekdotat humoristike të familjes së saj. Por ajo kaloi një traumë për shkak të abuzimit nga vëllezërit i saj nga njëra anë e trungut të familjes. Në moshën 13-vjeçare i vdes e ëma, duke i shkaktuar një traumë të vërtetë e cila pasohet edhe me humbjen e të motrës, Stella. Por, Virgjinia vijon të studiojë gjuhët gjermane, greke dhe latine në departamentin e Ladies të Kolegjin Mbretëror të Londrës. Në vitin 1904 vdes edhe i ati për shkak të sëmundjes së kancerit në stomak duke krijuar pështjellime të forta emocionale. Në vitin 1905 nis aktivitetin e saj letrar si shkrimtare profesioniste te The Times Literary Supplement. Disa vite para se të martohej me bashkëshortin e saj, Leonard, shkroi novelën e parë, Melymbrosia. Nëntë vjet më pas botoi “The voyage out” (1915). Në këtë libër bëri eksperimente duke përdorur mjete letrare, përfshirë edhe perspektiva të pazakonta narrative, gjendjen e ëndrrës dhe prozën e lirë asociative. Ajo nisi të botojë te Hogarth House, në të njëjtin vend ku botonte Frojti, Mansfiel dhe Tomas Eliot. Pas Luftës së Parë Botërore Virginia Woolf botoi Night and Day (1919), dhe dy vjet më pas “Jacob’s room” (1921). Në këtë periudhë Virgjinia u njoh me gruan e një diplomati anglez, Vita Nicolson, me të cilën nis të zhvillojë një miqësi romantike. Ato mbetën mikesha deri në vdekjen e Virgjina Vulfit. Në vitin 1925 botohet “Mrs Dalloway”, novela e katërt e cila sjell çështjet feministe, sëmundjet mendore dhe homoseksualitetin në Anglinë e pas Luftës së Parë Botërore. Ky roman u ekranizua në vitin 1997 si film. Novela tjetër “Lighthouse” ishte një tjetër vepër e suksesshme e saj, dhe konsiderohet si revolucionare për rrjedhën e vetëdijshme të rrëfimit të historisë. Vulfi ndërtoi një muze letrar në Sackville – West i frymëzuar nga novela Orlando. Në vitin 1929 kjo autore botoi “A room of ones oën, një ese feministe e bazuar në leksionet që ajo kishte dhënë në një kolegj femrash në të cilin solli rolin e femrës në letërsi. “Një femër duhet të ketë para dhe një dhomë të sajën nëse ajo do të shkruajë”. Me veprën “The waves” (1931) Virginia Woolf theu të gjithë kufijtë narrativë në të cilën sjell një poemë përmes zërave të gjashtë personave të ndryshme. Kjo autore publikoi novelën e fundit “The Years” (1937), ku rrëfen historinë e familjes përgjatë një brezi. Më vonë botoi edhe “Three Guineas” një libër me ese duke e vazhduar me temat feministe në veprën “A room of one’s Oën” ku adresohen çështje të fashizmit dhe të luftës. Gjatë gjithë jetës së saj, Vulf foli rregullisht në kolegje dhe universtite, shkroi letra dramatike, bëri ese, dhe publikoi disa tregime. Ajo e shpalosi veten e saj si një intelektuale, inovative, një shkrimtare me ndikim dhe ishte ndër feministet e para. Pavarësisht suksesit të veprës së saj, ajo vuante vazhdimisht nga shpërthime të depresionit dhe drama. Bashkëshorti i saj e mbështeti për shumë kohë. Por në pamundësi për të përballuar depresionin dhe traumat e jetës ajo i dha fund jetës më 28 mars 1941 duke u mbytur në lumin Ouse më 28 mars 1941. Autoritetet e gjetën trupin e saj tre javë më vonë. Virginia Woolf ishte më shumë se thjesht një shkrimtare grash Ajo ishte një vëzhguese e madhe e jetës së përditshme. Danny Heitman Virginia Woolf, ajo dashnore e madhe e gjuhës, me siguri do të argëtohej të dinte se, rreth shtatë dekada pas vdekjes së saj, ajo qëndron më gjallërisht në kulturën popullore si një lojë fjalësh - brenda titullit të dramës së njohur të Edward Albee, Kush ka frikë nga Virginia Woolf? Në shfaqjen e Albee, një profesor i trazuar kolegji dhe gruaja e tij po aq e dhimbshme tallen me njëri-tjetrin duke kënduar "Kush ka frikë nga ujku i madh, i keq?", duke zëvendësuar emrin e shkrimtarit ikonik britanik me atë të zuzarit të përrallave. Referenca Woolf duket se nuk ka kuptim më të madh, por, ndoshta pa dashje, ajo i jep një notë autenticiteti mjedisit të kampusit të shfaqjes. Romanet eksperimentale të Woolf diskutohen shumë brenda akademisë dhe feminizmi i saj pionier i ka dhënë asaj një vend të veçantë në programet e studimeve të grave në të gjithë vendin. Është një reputacion që rrezikon ta hedhë Woolf-in si një “shkrimtare femrash” dhe, si një subjekt i shpeshtë i teorisë letrare, autor i librave që duhen studiuar dhe jo për t'u shijuar. Por, në prozën e saj, Woolf është një nga kënaqësitë më të mëdha të letërsisë moderne dhe tërheqja e saj tejkalon gjininë. Thjesht pyesni Michael Cunningham, autorin e The Hours , romani popullor dhe i vlerësuar nga kritika, i frymëzuar nga vepra klasike fiktive e Woolf, znj. Dalloway . “E lexova zonjën Dalloway për herë të parë kur isha studente e dytë në shkollën e mesme,” u tha Cunningham lexuesve të gazetës Guardian në 2011. “Isha pak dembel, aspak një fëmijë që do të zgjidhte. përgatis një libër të tillë vetë (nuk ishte, ju siguroj, pjesë e kurrikulës në shkollën time të plogët në Los Anxhelos). E lexova në një përpjekje të dëshpëruar për t'i bërë përshtypje një vajze që po e lexonte në atë kohë. Shpresoja, për qëllime rreptësisht dashurore, të dukesha më i arsimuar se sa isha.” Cunningham nuk i kuptoi vërtet të gjitha temat e Dalloway kur e lexoi për herë të parë dhe, mjerisht, nuk e kuptoi vajzën që e kishte frymëzuar të merrte romanin e Woolf. Por ai ra në dashuri me stilin e Woolf. “Unë mund të shihja, edhe si një fëmijë i pamësuar dhe mjaft dembel, dendësinë, simetrinë dhe muskulaturën e fjalive të Woolf-it,” kujton Cunningham. “Mendova, wow, ajo po bënte me gjuhën diçka si ajo që bën Jimi Hendrix me një kitarë. Me këtë dua të thosha se ajo eci në një vijë midis kaosit dhe rendit, ajo u nda dhe pikërisht kur dukej se një fjali po shkonte në rastësi, ajo e ktheu atë dhe e bashkoi me melodinë.” Woolf’s example helped drive Cunningham to become a writer himself. His novel The Hours essentially retells Dalloway as a story within a story, alternating between a variation of Woolf’s original narrative and a fictional speculation on Woolf herself. Cunningham’s 1998 novel won the Pulitzer Prize for fiction, then was adapted into a 2002 film of the same name, starring Nicole Kidman as Woolf. “I feel certain she’d have disliked the book—she was a ferocious critic,” Cunningham said of Woolf, who died in 1941. “She’d probably have had reservations about the film as well, though I like to think that it would have pleased her to see herself played by a beautiful Hollywood movie star.” Kidman created a buzz for the movie by donning a false nose to mute her matinee-perfect face, evoking Woolf as a woman whom family friend Nigel Nicolson once described as “always beautiful but never pretty.” Woolf, a seminal figure in feminist thought, would probably not have been surprised that a big-screen treatment of her life would spark so much talk about how she looked rather than what she did. But she was also keenly intent on grounding her literary themes within the world of sensation and physicality, so maybe there’s some value, while considering her ideas, in also remembering what it was like to see and hear her. We know her best in profile. Many pictures of Woolf show her glancing off to the side, like the figure on a coin. The most notable exception is a 1939 photograph by Gisele Freund in which Woolf peers directly into the camera. Woolf hated the photograph—perhaps because, on some level, she knew how deftly Freund had captured her subject. “I loathe being hoisted about on top of a stick for anyone to stare at,” lamented Woolf, who complained that Freund had broken her promise not to circulate the picture. The most striking aspect of the photo is the intensity of Woolf’s gaze. In both her conversation and her writing, Woolf had a genius for not only looking at a subject, but looking through it, teasing out inferences and implications at multiple levels. It’s perhaps why the sea figures so prominently in her fiction, as a metaphor for a world in which the bright currents we see at the surface of reality reveal, upon closer inspection, a depth that goes downward for miles. Take, for example, Woolf’s widely anthologized essay, “The Death of the Moth,” in which she notices a moth’s last moments of life, then records the experience as a window into the fragility of all existence. “The insignificant little creature now knew death,” Woolf reports. As I looked at the dead moth, this minute wayside triumph of so great a force over so mean an antagonist filled me with wonder. . . . The moth having righted himself now lay most decently and uncomplainingly composed. Oh yes, he seemed to say, death is stronger than I am. Woolf takes an equally miniaturist tack in “The Mark on the Wall,” a sketch in which the narrator studies a mark on the wall ultimately revealed as a snail. Although the premise sounds militantly boring—the literary equivalent of watching paint dry—the mark on the wall works as a locus of concentration, like a hypnotist’s watch, allowing the narrator to consider everything from Shakespeare to World War I. In its subtle tracking of how the mind free-associates and its ample use of interior monolog, the sketch serves as a keynote of sorts for the modernist literary movement that Woolf worked so tirelessly to advance. Woolf’s penetrating sensibility took some getting used to, since she expected those around her to look at the world just as unblinkingly. She didn’t seem to have much patience for small talk. Renowned scholar Hermione Lee wrote an exhaustive 1997 biography of Woolf, yet confesses some anxiety about the prospect, were it possible, of greeting Woolf in person. “I think I would have been afraid of meeting her,” Lee wrote. “I am afraid of not being intelligent enough for her.” Nicolson, the son of Woolf’s close friend and onetime lover, Vita Sackville-West, had fond memories of hunting butterflies with Woolf when he was a boy—an outing that allowed Woolf to indulge a pastime she’d enjoyed in childhood. “Virginia could tolerate children for short periods, but fled from babies,” he recalled. Nicolson also remembered Woolf’s distaste for bland generalities, even when uttered by youngsters. She once asked the young Nicolson for a detailed report on his morning, including the quality of the sun that had awakened him, and whether he had first put on his right or left sock while dressing. “It was a lesson in observation, but it was also a hint,” he wrote many years later. “‘Unless you catch ideas on the wing and nail them down, you will soon cease to have any.’ It was advice that I was to remember all my life.” Thanks to a commentary Woolf did for the BBC, we don’t have to guess what she sounded like. In the 1937 recording, widely available online, Woolf reflects on how the English language pollinates and blooms into new forms. “Royal words mate with commoners,” she tells listeners in a subversive reference to the recent abdication of King Edward VIII, who had forfeited his throne to marry American Wallis Simpson. Woolf’s voice is plummy and patrician, like an English version of Eleanor Roosevelt. Not surprising, perhaps, given Woolf’s origin in one of England’s most prominent families. She was born Adeline Virginia Stephen on January 25, 1882, the daughter of Sir Leslie Stephen, a celebrated essayist, editor, and public intellectual, and Julia Prinsep Duckworth Stephen. Julia was, according to Woolf biographer Panthea Reid, “revered for her beauty and wit, her self-sacrifice in nursing the ill, and her bravery in facing early widowhood.” Here’s how Woolf scholar Mark Hussey describes the blended household of Virginia’s childhood: Her parents, Leslie and Julia Stephen, both previously widowed, began their marriage in 1878 with four young children: Laura (1870–1945), the daughter of Leslie Stephen and his first wife, Harriet Thackery (1840–1875); and George (1868–1934), Gerald (1870–1937), and Stella Duckworth (1869–1897), the children of Julia Prinsep (1846–1895) and Herbert Duckworth (1833–1870). Together, Leslie and Julia had four more children: Virginia, Vanessa (1879–1961), and brothers Thoby (1880–1906) and Adrian (1883–1948). They all lived at 22 Hyde Park Gate in London. Although Virginia’s brothers and half-brothers got university educations, Woolf was taught mostly at home—a slight that informed her thinking about how society treated women. Woolf’s family background, though, brought her within the highest circles of British cultural life. “Woolf’s parents knew many of the intellectual luminaries of the late Victorian era well,” Hussey notes, “counting among their close friends novelists such as George Meredith, Thomas Hardy, and Henry James. Woolf’s great-aunt Julia Margaret Cameron was a pioneering photographer who made portraits of the poets Alfred Tennyson and Robert Browning, of the naturalist Charles Darwin, and of the philosopher and historian Thomas Carlyle, among many others.” Woolf also had free range over her father’s mammoth library and made the most of it. Reading was her passion—and an act, like any passion, to be engaged actively, not sampled passively. In an essay about her father, Woolf recalled his habit of reciting poetry as he walked or climbed the stairs, and the lesson she took from it seems inescapable. Early on, she learned to pair literature with vitality and movement, and that sensibility runs throughout her lively critical essays, gathered in numerous volumes, including her seminal 1925 collection, The Common Reader. The title takes its cue from Woolf’s appeal to the kind of reader who, like her, was essentially self-educated rather than a professional scholar. In a 1931 essay, “The Love of Reading,” Woolf describes what it’s like to encounter a literary masterpiece: The great writers thus often require us to make heroic efforts in order to read them rightly. They bend us and break us. To go from Defoe to Jane Austen, from Hardy to Peacock, from Trollope to Meredith, from Richardson to Rudyard Kipling is to be wrenched and distorted, to be thrown violently this way and that. As Woolf saw it, reading was a mythic act, not simply a cozy fireside pastime. John Sparrow, reviewing Woolf’s work in the Spectator, connected her view of reading with her broader literary life: “She writes vividly because she reads vividly.” The Stephen family’s summers in coastal Cornwall also shaped Woolf indelibly, exposing her to the ocean as a source of literary inspiration—and creating memories she would fictionalize for her acclaimed novel, To the Lighthouse. Darker experiences shadowed Woolf’s youth. In writings not widely known until after her death, she described being sexually abused by her older stepbrothers, George and Gerald Duckworth. Scholars have often discussed how this trauma might have complicated her mental health, which challenged her through much of her life. She had periodic nervous breakdowns, and depression ultimately claimed her life. “Virginia was a manic-depressive, but at that time the illness had not yet been identified and so could not be treated,” notes biographer Reid. “For her, a normal mood of excitement or depression would become inexplicably magnified so that she could no longer find her sane, balanced self.” The writing desk became her refuge. “The only way I keep afloat is by working,” Woolf confessed. “Directly I stop working I feel that I am sinking down, down.” Woolf’s mother died in 1895, and her father died in 1904. After her father’s death, Virginia and the other Stephen siblings, now grown, moved to London’s Bloomsbury neighborhood. “It was a district of London,” noted Nicolson, “that in spite of the elegance of its Georgian squares was considered . . . to be faintly decadent, the resort of raffish divorcées and indolent students, loose in its morals and behavior.” Bloomsbury’s bohemian sensibility suited Woolf, who joined with other intellectuals in her newfound community to form the Bloomsbury Group, an informal social circle that included Woolf’s sister Vanessa, an artist; Vanessa’s husband, the art critic Clive Bell; artist Roger Fry; economist John Maynard Keynes; and writers Lytton Strachey and E. M. Forster. Through Bloomsbury, Virginia also met writer Leonard Woolf, and they married in 1912. The Bloomsbury Group had no clear philosophy, although its members shared an enthusiasm for leftish politics and a general willingness to experiment with new kinds of visual and literary art. The Voyage Out, Woolf’s debut novel published in 1915, follows a fairly conventional form, but its plot—a female protagonist exploring her inner life through an epic voyage—suggested that what women saw and felt and heard and experienced was worthy of fiction, independent of their connection to men. In a series of lectures published in 1929 as A Room of One’s Own, Woolf pointed to the special challenges that women faced in finding the basic necessities for writing—a small income and a quiet place to think. A Room of One’s Own is a formative feminist document, but critic Robert Kanigel argues that men are cheating themselves if they don’t embrace the book, too. “Woolf’s is not a Spartan, clippity-clop style such as the one Ernest Hemingway was perfecting in Paris at about the same time,” Kanigel observes. “This is leisurely, ruminative, with long paragraphs that march up and down the page, long trains of thought, and rich digressions almost hypnotic in their effect. And once trapped within the sweet, sticky filament of her web of words, one is left with no wish whatever to be set free.” During the Woolfs’ marriage, Virginia had flirtations with women and an affair with Sackville-West, a fellow author in her social circle. Even so, Leonard and Virginia remained close, buying a small printing press and starting a publishing house, Hogarth Press, in 1917. Leonard thought it might be a soothing diversion for Virginia—perhaps the first and only case of anyone entering book publishing to advance their sanity. If Virginia Woolf had never published a single word of her own, her role in Hogarth would have secured her a place in literary history. Thanks to the Woolfs’ tiny press, the world got its first look at the early work of Katherine Mansfield, T. S. Eliot, and Forster. The press also published Virginia’s work, of course, including novels of increasingly daring scope. In To the Lighthouse, a family summers along the coast, the lighthouse on the horizon suggesting an assuringly fixed universe. But, as the novel unfolds over a decade, we see the subtle working of time and how it shapes the perceptions of various characters. A young Eudora Welty picked up To the Lighthouse and found her own world changed. “Blessed with luck and innocence, I fell upon the novel that once and forever opened the door of imaginative fiction for me, and read it cold, in all its wonder and magnitude,” Welty recalled. The Woolfs divided their time between London, a city that Virginia loved and often wrote about, and Monk’s House, a modest country home in Sussex the couple was able to buy as Virginia’s career bloomed. Even as she welcomed literary experiment, Woolf grew wistful about the future of the traditional letter, which she saw being eclipsed by the speed of news-gathering and the telephone. Almost as if to disprove her own point, Woolf wrote as many as six letters a day. “Virginia Woolf was a compulsive letter writer,” said English critic V. S. Pritchett. “She did not much care for the solitude she needed but lived for news, gossip, and the expectancy of talk.” Her letters, published in several volumes, shimmer with brilliant detail. In a letter written during World War II, for example, Woolf interrupts her message to Benedict Nicolson to go outside and watch the German bombers flying over her house. “The raiders began emitting long trails of smoke,” she reports. “I wondered if a bomb was going to fall on top of me. . . . Then I dipped into your letter again.” The war proved too much for her. Distraught by its destruction, sensing another nervous breakdown, and worried about the burden it would impose on Leonard, Virginia stuffed her pockets with stones and drowned herself in the River Ouse near Monk’s House on March 28, 1941. But Cunningham says it would be a mistake to define Woolf by her death. “She did, of course, have her darker interludes,” he concedes. “But when not sunk in her periodic depressions, [she] was the person one most hoped would come to the party; the one who could speak amusingly on just about any subject; the one who glittered and charmed; who was interested in what other people had to say (though not, I admit, always encouraging about their opinions); who loved the idea of the future and all the wonders it might bring.” Her influence on subsequent generations of writers has been deep. You can see flashes of her vivid sensitivity in the work of Annie Dillard, a bit of her wry critical eye in the recent essays of Rebecca Solnit. Novelist and essayist Daphne Merkin says that despite her edges, Woolf should be remembered as “luminous and tender and generous, the person you would most like to see coming down the path.” Woolf’s legacy marks Merkin’s work, too, although there’s never been anyone else quite like Virginia Woolf. “The world of the arts was her native territory; she ranged freely under her own sky, speaking her mother tongue fearlessly,” novelist Katherine Anne Porter said of Woolf. “She was at home in that place as much as anyone ever was.” About the author Danny Heitman is the editor of Phi Kappa Phi’s Forum magazine and a columnist for the Advocate newspaper in Louisiana. He writes frequently about arts and culture for national publications, including the Wall Street Journal and the Christian Science Monitor. Funding information NEH ka financuar shumë projekte në lidhje me Virginia Woolf, duke përfshirë katër bursa të veçanta kërkimore që nga viti 1995 dhe tre seminare edukimi për mësuesit e shkollave mbi romanet kryesore të Woolf. Në vitin 2010, Universiteti Loyola në Çikago, Illinois, mori 175,000 dollarë për të mbështetur WoolfOnline , i cili dokumenton historinë biografike, tekstuale dhe të botimit të To the Lighthouse. Robert Riggs "4 korrik në Coney Island" Artikulli shfaqet në HUMANITETET maj/qershor 2015 Vëllimi 36 Çështja 3 ABONIM PËR REVISTA HUMANITE EDICION SHTYPURShfleto të gjitha çështjet Regjistrohu për buletinin e revistës HUMANITIES Eksploroni artikuj të tjerë Foto bardh e zi e Sontagut, e shtrirë me duart poshtë kokës Susan Sontag, eseiste dhe shumë të tjera Një film i ri mbi Susan Sontag jep një vështrim intim mbi pasionet e saj. Emily St. John Mandel Një peshk koi argjendi që del nga uji, nën një qiell nate me yje në formë rruzullore Amy Lowell Përsëri Një Brahmin i Bostonit, një poete, një grua e dashuruar, ajo ishte e gjithë kjo dhe më shumë. Carl Rollyson afër syrit kafe të një gruaje, i përshtatur nga një vetull e hollë e errët dhe lëkurë e zbehtë Miss Misterioze Austen Dyqind vjet më parë, Krenaria dhe Paragjykimi u botua në mënyrë anonime.

Shprehim hidhërimin e thellë për ndarjen nga jeta të Kryepeshkopit të Tiranës, Durrësit dhe Gjithë Shqipërisë, Fortlumturisë së Tij, Anastas Janullatos, udhëheqësit të shquar shpirtëror që për dekada i shërbeu me devotshmëri besimit ortodoks, promovimit të paqes dhe harmonisë ndërfetare dhe ndërnjerëzore, duke u bërë shembulli i gjallë i përçimit "nga zemra në zemër i dritës së shpresës". Kryepeshkopi Anastas luajti një rol vendimtar në ringritjen e Kishës Ortodokse Autoqefale të Shqipërisë pas një periudhe të vështirë, duke përkushtuar jetën e tij forcimit të besimit dhe edukimit shpirtëror. Përmes vizionit dhe përulësisë së tij, ai mbeti një simbol shprese dhe një udhërrëfyes për bashkëjetesën paqësore dhe një botë më të mirë. Jo vetëm një misionar shpirtëror, Kryepeshkopi Anastas ishte gjithashtu një kontributor i zhvillimit të Shqipërisë dhe sidomos një promotor i palodhur në ndërtimin e urave të mirëkuptimit dhe bashkëpunimit midis Shqipërisë dhe Greqisë, duke dëshmuar gjithnjë frymën e Tij të lartë shpirtërore dhe përkushtimin ndaj vlerave të dashurisë, bashkëjetesës dhe solidaritetit njerëzor. Në këtë moment zie, shprehim ngushëllimet tona më të sinqerta për Kishën Ortodokse Autoqefale të Shqipërisë, besimtarët ortodoksë dhe të gjithë ata që e vlerësuan trashëgiminë e tij të vyer shpirtërore dhe humanitare. Qoftë i përjetshëm kujtimi i Tij në jetë të jetëve! 🕊️ JETËSHKRIMI Kryepiskopi i ndjerë i Tiranës, Durrësit dhe i Gjithë Shqipërisë (1992-2025) Anastas Janullatos, ishte Profesor Emeritus i Universitetit Kombëtar Kapodistrian të Athinës (1991-2024) dhe Anëtar Nderi i Akademisë së Athinës (2005-2024). Doktor Nderi i Teologjisë dhe i Filozofisë nga 19 universitete, fakultete ose degë universitare (në Greqi, SHBA, Qipro, Rumani, Gjeorgji, Shqipëri, Itali). Anëtar Nderi i Senatit të Akademisë Evropiane të Shkencave dhe Arteve (Austri 2019-2024). President Nderi i "Konferencës Botërore të Feve për Paqen" (2006-2024). Profesor Nderi i Departamentit të Administrimit të Biznesit të Universitetit të Atikës Perëndimore (2020-2024). Lindi më 4 nëntor të vitit 1929, në Pire. Ka qenë student i shkëlqyer dhe doktor i Fakultetit Teologjik të Universitetit të Athinës. Studioi Historinë e Feve, Misionarizëm dhe Etnologji në Universitetet e Hamburgut dhe Marburgut në Gjermani si bursist pasuniversitar i Institutit Alexander von Humboldt. Fliste anglisht, frëngjisht, gjermanisht; lexonte në latinisht, italisht, spanjisht, shqip. Profesor i Historisë së Feve në Universitetin e Athinës (1972-91), Dekan i Fakultetit Teologjik (1982-86) dhe Anëtar Korrespondent i Akademisë së Athinës (1993-2005). Studioi fetë e ndryshme në vendet ku ato lulëzuan. Studioi besimin afrikan me mision kërkimor në Ugandë në 1967 dhe me udhëtime në Nigeri (1973), Kamerun (1977), Ganë (1983), Kenia, Tanzani (1964, 1967, 1981-1990). Vizitoi disa herë Indinë (1973-1974, 1979, 1988). Udhëtoi në vendet budiste: Tajlandë (1972-1973, 1977, 1979), Cejlon, Sri Lanka (1974), Mianmar (1979), Kore (1973, 1977, 1981), Japoni (1973,1981), Kinë (1979-1980, 1986). Studioi Taoizmin dhe Konfucianizmin në Singapor, Taipei, Hong Kong (1973,1980) dhe Kinë (1986), si dhe Islamin me udhëtime në Liban, Siri, Jordani, Egjipt, Turqi, Pakistan, Afrikën Perëndimore (1961-1975), Iran (1974) dhe qëndrimin në Shqipëri (1991-2024). Është autor i 24 librave (kërkime në fushën e feve, ese misionare etj.) dhe mbi 240 studimeve dhe artikujve teologjikë dhe fetarë. Veprat e tij janë përkthyer në 17 gjuhë. U hirotonis dhjak (1960), prift (1964) dhe Episkop i Andrusës (1972) për pozicionin e Drejtorit të Përgjithshëm të "Shërbimit Apostolik të Kishës së Greqisë" (1972-1991). Luajti rol parësor në ringjalljen bashkëkohore të Misionarizmit Orthodhoks të Jashtëm. Si Kryepiskop mëkëmbës i Mitropolisë së Irinupolit (Kenia, Tanzani, Ugandë), gjatë periudhës 1981-1990, zhvilloi veprimtari të gjerë misionare dhe sociale. U njoh si "Bamirës i Madh i Patriarkanës së Aleksandrisë" (2009). Si Kryepiskop i Shqipërisë (1992-2024), arriti, pavarësisht vështirësive të mëdha, të rindërtonte nga gërmadhat Kishën Orthodhokse Autoqefale të Shqipërisë që ishte shpërbërë për 23 vjet, duke zhvilluar veprimtari të shumanshme në fushat e shëndetësisë, arsimit, përkujdesjes sociale, zhvillimit rural, mjedisit dhe kulturës. Njëkohësisht u përpoq për zbutjen e kundërshtive në Ballkan. Në vitin 2000, pas propozimit të tridhjetë e tre (33) Anëtarëve të Rregullt të Akademisë së Athinës dhe shumë personaliteteve nga Shqipëria, ishte kandidat për Çmimin Nobel për Paqen. Ka shërbyer në pozicione të shquara në organizma ndërkombëtarë, si anëtar i komitetit teologjik "Dialogu me njerëz të Besimeve dhe Ideologjive të tjera" (1975-1983). President i Komitetit për Misionarizmin dhe Ungjillëzimin Botëror (1984-91). Anëtar i Këshillit Evropian të Udhëheqësve Fetarë (2001-2012). Zëvendëspresident i Asamblesë së Kishave Evropiane (2003-09). President i Këshillit Botëror të Kishave (2006-2013). Ka qenë nderuar me (30) çmime dhe dekorata - vlerësime nga vende dhe Kisha Orthodhokse të ndryshme, ndër të cilat Kryqin e Madh të Urdhrit të Nderit të Republikës së Greqisë (1997), çmimin Athenagoras për të Drejtat e Njeriut (Nju Jork 2001), çmimin "për veprimtari të shquar për unitetin e Kombeve Orthodhokse" (Moskë 2006), dekoratën më të lartë të Republikës së Shqipërisë "Gjergj Kastrioti - Skënderbeu". Çmimin Klaus Hemmerle (Gjermani 2020). Kontributi i tij në shkencën e Historisë së Feve, dëshminë e krishterë bashkëkohore, afrimin ndërkrishterë, dialogun ndërfetar dhe bashkekzistencën paqësore të popujve dhe feve është njohur ndërkombëtarisht.

Ben Affleck po bën rikthimin e tij të madh në ekranin e madh për herë të parë që nga ndarja e tij dhe divorci përfundimtar nga tani ish-gruaja Jennifer Lopez. Ben, 52 vjeç dhe Jennifer, 55 vjeç, filluan të merren me raportet e ndara në fillim të vitit 2024, edhe pse herë pas here u ribashkuan publikisht për hir të mbledhjeve familjare. Në gusht, në dy vjetorin e ceremonisë së tyre romantike të martesës në Atlanta, Jennifer më në fund kërkoi divorcin nga aktori dhe filmbërësi. Divorci i tyre u përfundua më parë këtë muaj. Që atëherë, ndërsa janë parë së bashku me familjen, ata kanë mbajtur një distancë të përzemërt, me aktoren që luan në Unstoppable, një biopik sportiv i prodhuar nga kompania prodhuese e Ben dhe Matt Damon, Artists Equity. Projekti i ardhshëm Artists Equity do të shfaqë Ben përsëri në ekranin e madh, vazhdimi i The Accountant të vitit 2016. Jon Bernthal, J.K. Simmons dhe Cynthia-Addai Robinson do të jenë gjithashtu duke reprezaluar rolet e tyre nga origjinali. Një trailer i parë për The Accountant 2 është publikuar, dhe filmi është shtuar zyrtarisht në listën e premierave në South by Southwest këtë mars, vendosur për një dalje më 8 mars. Ai do të dalë në kinema më 25 prill. Cynthia Addai-Robinson dhe Anna Kendrick luajtën së bashku me Ben në origjinalin e vitit 2016 Babai i tre fëmijëve është larguar nga shfaqjet publike në muajt e fundit, duke qenë i fundit në nëntor, kur ai dhe ish-gruaja Jennifer Garner dolën vullnetarë së bashku me Misionet e Mesnatës mbi Ditën e Falenderimeve, duke u shërbyer vakte atyre që ishin në nevojë. Ndërsa exes nuk kanë folur drejtpërdrejt për ndjenjat e tyre mbi njëri-tjetrin që nga ndarja, ata kanë vazhduar të tregojnë vlerësimin e tyre si profesionistë. Ben dhe Matt u pyetën për Unstoppable, ku luajnë edhe Jharrel Jerome dhe Bobby Cannavale, dhe i pari ishte plot lëvdata për kthesën e ish-gruas së tij në film, në të cilin ajo luan Judy Robles. Filmi është paraqitja e parë në ekran e aktorit që nga divorci i tij me JLo "I pandalshëm është një film shumë i ndryshëm nga [Gjëra të vogla si këto], por është i rrënjosur në mënyrë të ngjashme në pasionin e artistëve me të vërtetë të talentuar," u përgjigj Beni. Ai e quajti në mënyrë specifike Jennifer "spektakolare" në rol, duke luajtur nënën e Anthony Robles, një mundës dhe kampion NCAA lindur me vetëm një këmbë. Filmi bazohet në kujtimet e vitit 2012 me të njëjtin emër. Jennifer Lopez© Getty Images Jennifer bëri rikthimin e saj në ekran me "I pandalshëm". "Është një tjetër për të cilën jemi me të vërtetë, me të vërtetë krenarë," vazhdoi Beni. "Dhe nëse ka ndonjë lloj çelësi se çfarë suksesi kemi pasur deri tani... Ne besuam në njerëzit e duhur. Dhe i pandalshëm është një shembull tjetër." Ndërsa ishte në Festivalin Ndërkombëtar të Filmit në Toronto, ku u shfaq premiera e filmit, JLo u tha njerëzve se dinamika jofunksionale familjare me të cilën personazhet merreshin në film ndonjëherë e bënte të vështirë për të, ndërsa ajo pa zhurmë kalonte me një ndarje të sajën. Ylli ishte i zënë duke filmuar "Llogaritari 2" në Kaliforni kur kishte të bënte me raportet e ndara "Kam luftuar disa herë në sheshxhirim," i tha ajo botimit. "Unë isha si, 'Ugh, shumë afër.'"

Ernest Koliqi Ernest Koliqi ishte poet, shkrimtar, dramaturg, dijetar dhe përkthyes i njohur shqiptar. I lindur në Shkodër, ku gjithashtu aty mori edhe mësimet e para, ai u transferua në Itali për të studiuar në Brescia dhe më pas në Universitetin e Padovës. Ka shkruar veprat "Tregtar flamujsh", "Hija e maleve", "Pasqyrat e Narcizit", studime letrare dhe shume perkthime, kryesisht nga letersia italiane Ernest Koliqi ishte poet, shkrimtar, dramaturg, dijetar dhe përkthyes i njohur shqiptar. I lindur në Shkodër, ku gjithashtu aty mori edhe mësimet e para, ai u transferua në Itali për të studiuar në Brescia dhe më pas në Universitetin e Padovës. Ai filloi të shkruante nën pseudonime, si Hilushi, Hilush Vilza dhe Borizani. Në vitet 1920 dhe 1930 Koliqi ishte themeluesi i revistave kryesore në Shqipëri, si revista "Illyria", "Ora e Maleve", "Shkendija" dhe revista të tjera si Shejzat në Itali. Ai gjithashtu ishte Ministër i Arsimit në kohën e Mbretërisë së Shqipërisë gjatë Luftës së Dytë Botërore, kur kontriboi në krijimin e bibliotekave publike në Shqipëri. Koliqi u përpoq të shkruante një histori të letërsisë shqiptare, pa ndonjë ndikim prej ideologjive politike apo faktorëve të tjerë. Si shkrimtar shumë nga veprat e tij letrare u ndaluan gjatë kohës së komunizimit për shkak të pikëpamjeve të tij politike liberale. Ai u bë krijues në prozë, dhe së bashku me Mitrush Kutelin konsiderohen themeluesit e prozës moderne shqiptare. Ai përktheu në shqip veprat e shkrimtarëve të mëdhenj italianë, si Dante Alighieri, Petrarka, Ludovico Ariosto, Torquato Tasso, Giuseppe Parini, Vincenzo Monti, Ugo Foscolo dhe Alessandro Manzoni. Ai u spikat në përkthimin e një antologjie të poezisë italiane në vitin 1963. Në librat e tij si Hija e Maleve (1929), Tregtar flamujsh (1935) dhe Pasqyrat e Narçizit (Pasqyrat e Narcis) (1936), Koliqi sjell një spiritualitet unik shqiptar në letërsi. Koliqi vdiq në Itali në vitin 1975. Lista e librave të autorit Nuk ka libra për këtë autor

Një tjetër thesar i historisë dhe trashëgimisë sonë kulturore, Kalaja e Lezhës, ka përfituar nga paketa e rindërtimit pas tërmetit përmes programit EU4Culture të financuar nga BE, në bashkëpunim me UNOPS Albania. Shkruan Bledi Gonxhja ne faqen e tij ne rrjet social. 👉 Projekti i quajtur “Stabilizim emergjent i murit verior të Kalasë së Lezhës” mundësoi: Sigurimin dhe mbrojtjen e strukturave historike. Konservimin arkitektonik të monumentit. Rikthimin e territorit në gjendjen e tij origjinale. Muret perimetrale të kalasë kanë rilindur me një pamje të përmirësuar dhe të qëndrueshme, duke nxjerrë në pah çdo vlerë dhe fazë historike të këtij monumenti unik. Kalaja e Lezhës, tashmë jo vetëm një simbol historie, por edhe një shembull i përkushtimit për ruajtjen e trashëgimisë kulturore Historia e Kalasè ße Lezhès Xhamia në Kalanë e Lezh. Qyteti i Lisit Kalaja ngrihet në majë të një kodre me lartësi 186 metra, në lindje të qytetit. Kalaja ka origjinë ilire. Në vitin 1440 ajo iu nënshtrua një rindërtimi nga venedikasit, ndërsa në vitin 1522 pas pushtimit osman u rindërtua edhe nga ana e tyre. Këtu mund të shikohen gjurmë të arkitekturave ilire, romake, bizantine dhe osmane. Objektet më interesante për tu vizituar janë rrënojat e ndërtesave osmane brenda kalasë, xhamia, kulla në murin juglindor me një hark romak dhe kulla ilire në murin jugor. Kalaja e Lezhës është monument kulture. Prej saj shihet një pamje mjaft e bukur e fushës së Lezhës dhe e detit Adriatik. Kalaja e ndërtuar në kodër ka një pozicion strategjik që kontrollon luginën e Drinit deri në Gjirin e Shën Gjonit në detin Adriatik. Dëshmon për gjurmët e një qytetërimi të lashtë prehistorik që në shek.IV p.k. Me pushtimin romak Lezha do të administrohet nën provincën e Prevelitanit. Në shek. VI e.s. (viti 592) Lezha ishte një qendër episkopale me peshkop Gjonin, Në vitin 1107 ajo ishte nën pronarin Aleks Komneni. Në 1153 në krye të perandorisë ishte perandor Nonali. Me krijimin e shtetit të Arbrit në shek.XIII princ Dhimitri më 1208-1215 bëri një marrëveshje për shkëmbime tregtare me republikën e Raguzës. Më 1393 ra nën sovranitetin e republikës së Venedikut e cila vuri përsëri nën zotërimin e saj pas vdekjes së Skënderbeut më 1468. Gjatë krijimit të shtetit të Arbrit qyteti i Lezhës ka luajtur një rol të rëndësishëm fetar, jo vetëm si qendër episkopale, por edhe për ngjarjet e kohës. • Krijimi për herë të parë të “Urdhërit Françeskan” nga Shën Françesku. • Kisha e Shën Kollit e shek.XIV është monument historik me rëndësi. • Vendi ku u mblodh Kuvendi I Lezhës 1444 nën udhëheqjen e Gjergj Kastriot Skënderbeut. Kalaja e qytetit antik të Lezhës rrethohet nga mure të periudhave të ndryshme që vijojnë nga antikiteti shek.IV p.k me emrin qyteti I lashtë I Lisit. Këto janë mure të fuqishme me blloqe të mëdha guri. Rindërtimi i parë i kalasë datohet në shek. I p.k. Më vonë,në shek. XI-XII në pjesën e akropolit të qytetit ndërtohet kështjella mesjetare e Lezhës – Elission me gurë të vegjël të gdhendur dhe me llaç. Kjo kështjellë u përforcua për të përballuar dyndjet e shteteve të para sllave që vinin nga veriu. Në ndërtimin e kështjellës ka ndihmuar pozicioni gjeografik i kodrës (planimetria paraqet formë vezake dhe drejtim lindje-perëndim.) Etapat e mureve dallohen qartë. Në kështjellë ka tri porta, dy të parat janë ndërtuar në vendet ku ishin portat e qytetit antik të Lisit.

Roza Anagnosti rrëfen historinë e dashurisë me regjisorin e filmave të saj: Isha vetëm 19 vjeç… admin 8 Tetor, 2024 0 Roza Anagnosti rrëfen historinë e dashurisë me regjisorin e filmave të saj: Isha vetëm 19 vjeç… Të gjithë e kemi të memorizuar në kujtesë ëmbëlsinë dhe interpretimet e mrekullueshme të Roza Anagnostit. Një prej emrave më të njohur në kinematografinë dhe teatrit shqiptar. Aktorja filloi karrierën në teatrin “Migjeni” të Shkodrës. Ishte vetëm 20 vjeç kur hyri në kinematografi në rolin e mësueses në filmin “Detyrë e posaçme”, ku edhe pse e re spikati për interpretimin e saj të lirshëm dhe origjinal. Një vit më vonë ajo luajti në filmin “Toka jonë” ku u njoh me Dhimitër Anagnostin, partnerin që do ta shoqëronte gjithë jetën e saj. Ajo vijoi më pas me filmin “Komisari i dritës”, një vit i suksesshëm bashkëpunimesh me regjisorët Dhimitër Anagnosti dhe Viktor Gjithçka që do të shënonte një ndryshim të madh në jetën personale të Rozës pasi fill pas këtij filmi Roza dhe Dhimitri u martuan dhe vendosën të jetonin në Tiranë. Një martesë e suksesshme mes dy artistëve, që u bekuan me ardhjen në jetë të dy vajzave të tyre. “Takimi i parë me Dhimitrin ka qenë në kinoprova, ku ai ishte në kamera, por syri i kameras e fiksoi mesa duket. Regjisor në filmin “Toka jonë” ka qenë Hysen Hakani, i cili krijonte situata shumë komike në xhirime. Aty shkëmbyem shikime. Ne kishim një autobus të sajuar, sepse nuk kishte atëherë. Unë isha ulur në rreshtin e dytë dhe ai më rrinte karshi. Dhimitri mbante gjithmonë syze të zeza dhe mua më dukej sikur shikimi i tij ishte drejt meje dhe ktheja kokën. Unë isha vetëm 19 vjeç në atë kohë. Ai më shikonte përmes kameras dhe më bënte me shenjë, kur nuk isha duke luajtur mirë. Pas këtij filmi ne u fejuam. Dhe tek filmi “Komisari i dritës” ne ishim të sapomartuar dhe Dhimitri ishte regjisor i filmit. Anagnosti për mua është një idhull, jo vetëm si bashkëshort, por edhe si koleg. Ai është një mbështetje e jashtëzakonshme dhe nuk gjej fjalë për të. Edhe tani ai më nxit të vazhdoj karrierën, ka vlera të jashtëzakonshme dhe është shumë modest. Unë kam patur në krah një mbështetje shumë të madhe”, rrëfeu Roza Anagnosti.

Regjisori i shquar shqiptar Dhimitër Anagnosti ka lindur më 23 janar 1936. Ai është një nga figurat më të rëndësishme të kinematografisë shqiptare, duke krijuar një trashëgimi të pasur me filma artistikë e dokumentarë që kanë lënë gjurmë në kulturën kombëtare. Gëzuar ditëlindjen mjeshtrit të madh! Dhimitër Anagnosti, një nga figurat më të shquara të kinematografisë shqiptare, festoi dje 86-vjetorin e lindjes. I lindur më 23 janar 1936 në Vuno, ai është një emër i shenjtëruar në historinë e artit shqiptar. Me një kontribut të jashtëzakonshëm si regjisor, skenarist dhe kineast, Anagnosti ka lënë gjurmë të pashlyeshme në kulturën kombëtare. Pas përfundimit të studimeve në Institutin Kinematografik “VGIK” të Moskës, ai nisi karrierën e tij në Kinostudion “Shqipëria e Re” si operator. Në vitin 1966 realizoi filmin e tij të parë si regjisor, “Komisari i dritës”, duke shfaqur talentin e tij që do të shënonte epokën e kinemasë shqiptare. Me kalimin e viteve, ai krijoi vepra të tjera të rëndësishme, duke përfshirë filma si “Lulëkuqet mbi mure”, “Përrallë nga e kaluara”, “Gurët e shtëpisë sime”, dhe “Kthimi i ushtrisë së vdekur”, të cilat u bënë pjesë e kulturës dhe identitetit shqiptar. Për veprimtarinë e tij artistike, Anagnosti është nderuar me disa nga titujt më të lartë kombëtarë, përfshirë “Artist i Popullit” dhe “Nderi i Kombit”. Filmi i tij i fundit, “Gjoleka, djali i Abazit”, një histori e ndjeshme dhe e realizuar mjeshtërisht, u vlerësua edhe në skenën ndërkombëtare. Dhimitër Anagnosti mbetet një model frymëzimi për brezat e rinj dhe një simbol i rezistencës artistike në kohët më të vështira. Vepra e tij vazhdon të frymëzojë artdashësit dhe të pasurojë trashëgiminë kulturore të Shqipërisë. Regjisori Dhimitër Anagnosti “Nderi i Kombit” festoi dje 86-vjetorin e lindjes. Lindi në Vuno, më 23 janar 1936 dhe është një nga regjisorët e shquar shqiptarë. Një galeri me foto të zgjedhura nga aktiviteti i regjisorit të njohur Dhimitër Anagnosti “Nderi i Kombit” u publikua të dielën nga Arkivi Qendror Shtetëror i Filmit. “Sjellim këtë galeri fotosh të përzgjedhura nga fototeka jonë dhe i urojmë mjeshtrit të ketë shëndet e jetë të gjatë pranë familjes dhe pranë artdashësve që u rritën e u frymëzuan nga vepra e tij”, shprehet AQSHF. Një urim për regjisorin e shquar ishte dhe nga ministrja Elva Margariti. “Gëzuar ditëlindjen Dhimitër Anagnosti! Faleminderit që guxuat të ishit i vërtetë edhe në kohërat më të vështira; që e ngritët artin e kinemasë në nivele sipërore, duke shënjuar përgjithmonë kinematografinë shqiptare; që gdhendët karaktere të paharrueshëm dhe u kthyet në shkollë për brezat e rinj…Paç jetë të gjatë”, shprehej Margariti në një status të saj. Është nderuar me titullin “Artist i Popullit” në 1987 dhe me kupën e karrierës në Festivalin e 10-të Filmit Shqiptar. Dhimitër Anagnosti më 1954 – 1960 ndoqi Institutin Kinematografik “VGIK” të Moskës, ku u diplomua për kinooperator. Filloi punë si operator në Kinostudion “Shqipëria e re” në 1961, me filmin “Debatik” (1961) e më pas me filmin “Toka jonë” (1964). Xhiroi edhe të parin film dokumentar me ngjyra “Gurët dekorativë”. Filmin e parë si regjisor e realizoi në 1966, së bashku me Viktor Gjikën, “Komisari i dritës” dhe një vit më vonë i vetëm si regjisor filmin “Dueli i heshtur”. Në karrierën e tij ka realizuar 14 filma artistikë, 10 dokumentarë, ka fituar mjaft çmime në konkurse të ndryshme kombëtare e ndërkombëtare. Është autor i 15 skenarëve dhe pothuajse në të gjithë filmat e tij skenarin e ka shkruar vetë. Në 2005 korri sukses me filmin e tij më të fundit “Gjoleka, djali i Abazit”, film i nderuar me dy çmime ndërkombëtare në Itali. Në filmat e tij përmendim dhe “Kthimi i ushtrisë së vdekur” 1989, “Përrallë nga e kaluara” 1987, “Gurët e shtëpisë sime” 1985, “Lulëkuqet mbi mure” .

Sot janë shpallur nominimet për çmimet e 97-të të Oscar. Bowen Yang dhe Rachel Sennott ishin ata që zbuluan të nominuarit për çmimin kryesor të industrisë së filmit, e që kryeson filmi “Emilia Pérez”. “Emilia Pérez” kryesoi me 13 nominime, e ndjekur nga “ The Brutalist ” dhe “Wicked” me nga 10 secili. Muzikali ka pasur sukses, pavarësisht polemikave, ndërsa katër çmimet e fituara në Golden Globe bënë pak për të qetësuar kritikat mbi shumë aspekte të filmit, duke përfshirë betejat e perceptuara të Selena Gomez me personazhin e saj. “The Brutalist”, nga regjisori Brady Corbet, sheh Adrien Brody dhe Felicity Jones si refugjatë hungarezë që vijnë në SHBA pas Luftës së Dytë Botërore. Filmi, i cili fitoi shumë në Golden Globes, u përfshi kohët e fundit në polemika mbi përdorimin e tij të inteligjencës artificiale. Ndërkohë, “Wicked”, sigurisht që pati votën e audiencës së suksesshme. Muzikali nga regjisori Jon M. Chu shënoi një nominim për filmin më të mirë si dhe nderime individuale për yjet Cynthia Erivo dhe Ariana Grande, kjo e fundit nga të cilat ishte nominuar për herë të parë. Erivo ishte nominuar më parë për “Harriet”. Nëse ajo shton një Oscar në koleksionin e saj të çmimeve, ajo do të arrijë statusin EGOT, duke u bashkuar me më pak se 30 artistë që kanë fituar secili çmime Emmy, Grammy, Oscar dhe Tony. Me “Wicked” dhe “Emilia Pérez”, këtë vit shënon herën e parë që dy muzikalë janë nominuar në kategorinë e filmit më të mirë që nga viti 1968 me filmat “Oliver!” dhe “Funny Girl”. Kategoritë e aktrimit u dominuan kryesisht nga kandidatët për herë të parë, me 13 individë që shënuan nominimet e tyre të para për Oscar, duke përfshirë Kieran Culkin, Demi Moore, Isabella Rossellini dhe Zoe Saldaña. Conan O’Brien do të presë ceremoninë, e cila do të zhvillohet më 2 mars. Një listë e të nominuarve vijon më poshtë: Best picture “Anora” “The Brutalist” “A Complete Unknown” “Conclave” “Dune: Part Two” “Emilia Pérez” “I’m Still Here” “Nickel Boys” “The Substance” “Wicked” Best actor in a leading role Adrien Brody, “The Brutalist” Timothée Chalamet, “A Complete Unknown” Colman Domingo, “Sing Sing” Ralph Fiennes, “Conclave” Sebastian Stan, “The Apprentice” Best actress in a leading role Cynthia Erivo, “Wicked” Karla Sofía Gascón, “Emilia Pérez” Mikey Madison, “Anora” Demi Moore, “The Substance” Fernanda Torres, “I’m Still Here” Best actor in a supporting role Yura Borisov, “Anora” Kieran Culkin, “A Real Pain” Edward Norton, “A Complete Unknown” Guy Pearce, “The Brutalist” Jeremy Strong, “The Apprentice” Best actress in a supporting role Monica Barbaro, “A Complete Unknown” Ariana Grande, “Wicked” Felicity Jones, “The Brutalist” Isabella Rossellini, “Conclave” Zoe Saldaña, “Emilia Pérez” Best director Sean Baker, “Anora” Brady Corbet, “The Brutalist” James Mangold, “A Complete Unknown” Jacques Audiard, “Emilia Pérez” Coralie Fargeat, “The Substance” Best cinematography “The Brutalist” “Dune: Part Two” “Emilia Pérez” “Maria” “Nosferatu” Best international feature film “I’m Still Here” “The Girl with the Needle” “Emilia Pérez” “The Seed of the Sacred Fig” “Flow” Best adapted screenplay “A Complete Unknown” “Conclave” “Emilia Pérez” “Nickel Boys” “Sing Sing” Best original screenplay “Anora” “The Brutalist” “A Real Pain” “September 5” “The Substance” Best live action short film “A Lien” “Anuja” “I’m Not a Robot” “The Last Ranger” “A Man Who Could Not Remain Silent” Best animated short film “Beautiful Men” “In the Shadow of the Cypress” “Magic Candies” “Wander to Wonder” “Yuck!” Best animated feature film “Flow” “Inside Out 2” “Memoir of a Snail” “Wallace & Gromit: Vengeance Most Fowl” “The Wild Robot” Best original song “El Mal,” from “Emilia Pérez” “The Journey,” from “The Six Triple Eight” “Like a Bird,” from “Sing Sing” “Mi Camino,” from “Emilia Pérez” “Never Too Late,” from “Elton John:

Kat Dennings thotë se regjisorët e quajtën atë ‘të shëndoshë’ dhe jo ‘mjaft të bukur’ kur ajo ishte 12 vjeçe Kat Dennings thotë se regjisorët e quajtën atë ‘të shëndoshë’ dhe jo ‘mjaft të bukur’ Kat Dennings ka kujtuar eksperiencat e saj në fillimet e karrierës, duke thënë se drejtorët e casting-ut e quanin atë “të shëndoshë” dhe “jo mjaft e bukur” kur ishte vetëm 12 vjeçe. Ajo hyri në showbiz që në moshën 9-vjeçare dhe për herë të parë u shfaq në një episod të “Sex And The City” kur ishte 14 vjeçe. Duke reflektuar mbi ato kohë, Dennings theksoi se industria e filmit ishte shumë më e ashpër atëherë, dhe drejtorët e casting-ut nuk kursenin kritikat, shkruan DailyMail Ajo kujtoi se pas audicioneve i thoshin menaxherit të saj se nuk ishte “mjaft e bukur” dhe “ishte e trashë”, një koment që e ka çuditur edhe sot. Megjithatë, ajo ka ruajtur një mentalitet të fortë, duke shpërfillur kritikat dhe duke u motivuar për të treguar të kundërtën. Kat theksoi se mjedisi i sotëm në showbiz është shumë më i butë dhe më gjithëpërfshirës, ku ka më shumë fokus në pozitivitetin trupor dhe përfaqësim. Suksesi i saj filloi të formohej me rolin në ‘Sex And The City’ dhe më pas në sitcomin e famshëm ‘2 Broke Girls’, për të vijuar më pas me pjesëmarrjen në Universin Marvel. Sot, Kat Dennings është pjesë e sitcom-it të ri “Shifting Gears”, ku luan rolin e vajzës së larguar të personazhit të x

Elena Gjika u lind me 22 janar 1828 në Bukuresht. Ajo ishte e bija e Mihal Gjikës (1794 - 1850), vëllait të Princit të Vllahisë Grigor Gjika IV dhe e Katarina Gjikës, lindur Faca (1809-1853). E ëma e saj, Katarina (Katinka), ishte një grua e shkolluar, e cila ka përkthyer në rumanisht librin "De l'éducation des enfants" (Edukimi i fëmijëve - 1839) shkruar nga mësuesja franceze Henriette Campan.[3] Elena Gjika mori një arsim të shkëlqyer, duke studiuar letërsinë së pari në Dresden, (Gjermani), pastaj në Vjenë (Austri), Venedik (Itali) dhe së fundi në Berlin ku diplomoi në fushën e letërsisë së vjetër greke te profesori gjerman Alexander von Humboldt. Historia interesante e Elena Gjikës: Dora d’Istria, dukesha që bëri të njohur çështjen shqiptare në Evropë Elena Gjika, e njohur gjerësisht nga publiku me pseudonimin Dora d’Istria Elena Gjika, e njohur gjerësisht nga publiku me pseudonimin Dora d’Istria, lindi në Bukuresht në vitin 1828 nga prindër shqiptarë. E bija e Mihal Gjikës, vëllait të Princit të Vllahisë Grigor Gjika, dhe e Katarinës, Elena Gjika mori një arsim të gjerë, duke studiuar letërsinë, së pari në Dresden të Gjermanisë, pastaj në Vjenë, në Itali dhe së fundmi në Berlin, ku u diplomua në fushën e letërsisë së vjetër greke. Pas përfundimit të studimeve Elena u kthye përsëri në vendlindjen e saj në vitin 1849, dhe u martua me dukën rus Aleksandër Kolstov-Massalski. Për disa vjet ajo jetoi në Rusi, kryesisht në Shën Petërsburg. Shkollimi dhe orjentimi i saj drejt kulturës perëndimore bënë që ajo të mos ndante me bashkëshortin e saj rus pikëpamjet nacionaliste, as fanatizmin ortodoks të oborrit të perandorit despotik Nikolla. Kur shëndeti i saj u përkeqësua në klimën ruse, u këshillua të udhëtonte në vende të tjera me klimë më të ngrohtë. Jetoi në Zvicër, Francë, Greqi, Turqi dhe Itali. Gjate kesaj periudhe filloi te ushtroje pasionin e saj per letersine. Filloi të botojë librat e saj të parë dhe menjëherë spikati për talentin e saj. Si publiciste dhe shkrimtare Elena Gjika u bë e njohur në vitin 1855. Ajo shkruante dhe botonte veprat e saj me emrin Dora d’Istria. Botoi një numër shkrimesh që tregonin jo vetëm njohjen e gjerë të gjuhëve, si rumanisht, italisht, gjermanisht, frëngjisht, latinisht, rusisht, greqisht (e vjetër dhe moderne), por edhe njohuritë e saj në fushën e shkencës, fesë, politikës, si dhe talentin për të paraqitur pikëpamjet e saj përparimtare. Elena Gjika është femra e parë që u ngjit në majën më të lartë të Evropës ‘Mont Blanc’ në vitin 1860. U bë e njohur si një ndër femrat më të ngritura dhe inteligjente të kohës së saj. Elena u bë e njohur gati në tërë Evropën si shkrimtare, feministe, kompozitore, piktore dhe studiuese. Anëtare e Akademise Italiane dhe e shumë shoqërive studiuesish nëpër Evropë. Ka marrë vlerësime dhe emërime si qytetare nderi nga shumë qytete italiane dhe nga parlamenti grek. Elena Gjika ishte revolucionare, kryengritëse, me ide politike e sociale që i paraprinin kohës së vet. Mbajti korrespondencë të rregullt me De Radën dhe Xhuzepe Garibaldin. Është ndoshta i pari personalitet intelektual që hodhi idenë mbi një federatë ballkanike ku do të hynin të gjitha vendet e Ballkanit. Dukesha Elena Gjika u afirmua si shkrimtare, publiciste dhe shkencëtare në nivel botëror. Shkrimet e saj ajo i publikoi në 6 gjuhë te ndryshme. U bë veçanërisht e njohur me veprën “Gratë e Orientit” (“Femeile in Oriente”), Paris, 1860, e cila u pasua nga vepra në gjermanisht “La Suisse allemande” (Zvicra gjermane), Gjenevë 1856, vepër me 4 vëllime, një përshkrim i Zvicrës dhe popullit të saj. Në shkrimin “Les femmes en Orient” (Gratë në Orient), Zyrih 1859, dhe “Des femmes, par une femme” ajo shkroi për emancipimin e grave. Botoi gjithashtu tregimin “Au bord des lacs helvétiques” (Lundrim në liqenet zvicerane), Gjenevë, 1861, dhe “Ekskursions en Rouméllie et en Moree” (Ekskursione në Rumeli dhe More), Zyrih 1863. Elena filloi të mësonte historinë shqiptare në vitin 1866 dhe u bë avokatja kryesore e çështjes shqiptare në Evropën Perëndimore. Ajo mori pjesë gjallërisht në lëvizjen kulturore përparimtare të Evropës dhe përkrahu Rilindjen Kombëtare Shqiptare, duke mbajtur lidhje të ngushta me veprimtarë të shquar të saj, si Jeronim de Rada, Dhimitër Kamarda, Zef Jubani, Zef Serembe, Thimi Mitko etj. Në një varg studimesh të botuara prej saj, si “Kombësia shqiptare sipas këngëve popullore” (La nationalité albanaise d’après les chants populaires, 1866), “Les ecrivains albanais de l’Italie Méridionale” (Shkrimtarët shqiptarë të Italisë Jugore, 1867), “Gli albanesi in Rumenia” (Shqiptarët në Rumani, 1873) etj., Elena vuri në dukje nëpërmjet këngëve popullore historike luftën shumëshekullore të popullit shqiptar për liri. Në shenjë mirënjohjeje për ndihmesën e dhënë në njohjen e çështjes shqiptare nga opinioni publik botëror, patriotët rilindës dhe arbëreshë të Italisë e të Greqisë i kushtuan librin me titull: “A Dora D’Istria – Gli Albanesi” (Dora d’Istrias-Shqiptarët, 1870), një përmbledhje vjershash patriotike. Elena Gjika u kthye përsëri në vendin e saj në 1849 dhe u martua me dukën rus Aleksandër Kolstov-Massalski. Për disa vjet ajo jetoi në Rusi, kryesisht në Shën Petërsburg, por nuk i ushqeu pikëpamjet nacionaliste të burrit të saj rus, as fanatizmin Ortodoks të Oborrit të perandorit despotik Nikolla. Kur shëndeti i saj u përkeqësua në klimën ruse, ajo mori këshillën pastaj në një udhëtim nëpër Greqi dhe Anadoll. Përfundimisht, ajo u kthye në Itali, duke jetuar në një vilë në Firence. Herë pas here Gjika udhëtonte për në Francë, Irlandë dhe Shtetet e Bashkuara. Si publiciste dhe shkrimtare (kryesisht në frëngjisht) Elena Gjika u bë e njohur në vitin 1855. Ajo shkruante me emrin Dora D'Istria. Gjika botoi një numër shkrimesh që tregonin jo vetëm njohjet e gjuhëve rumanisht, italisht, gjermanisht, frëngjisht, latinisht, greqisht (e vjetër dhe moderne) dhe rusisht, por edhe njohuritë e saj në fushën e shkencës, fesë, politikës, si dhe talentin për të paraqitur pikëpamjet e saj. Vepra e saj e parë ishte La vie dans l'Eglise monastique Orientale - "Jeta monastike në Kishën Lindore" (Bruksel 1855; Bot. II-Paris 1858), ku ajo bëri thirrje për shfuqizimin e urdhrave të manastirit. Ajo u pasua nga La Suisse allemande - "Zvicra gjermane" (Gjenevë 1856, 4 Vëllime, gjermanisht; Bot. II, Zürich 1860, 3 Vëllime), një përshkrim i Zvicrës dhe popullit të saj, me një pjesë që përshkruan një ngjitjen në malin Monk. Në shkrimin Les femmes en Orient - "Gratë në Orient" (Zürich 1859, 2 Vëllime), ajo shkruante për emancipimin e grave në Levant (Mesdheu Lindor), në një tjetër, Des femmes, par une femme - "Rreth grave, nga një grua" (Bot. II, Bruksel 1869, 2 vëllime), ajo krahasonte gjendjen e grave në Evropën latine, me ato në Gjermani, dhe kërkonte me fjalë të forta trajtimin e barabartë të burrave dhe grave. Përpara kësaj, ajo botoi Ekskursions en Rouméllie et en Moree - "Ekskursione në Rumeli dhe More" (Zürich 1863, 2 Vëllime), ku ajo përpiqej të tregonte se Greqia e lashtë kishte të njëjtën detyrë civilizuese si Gjermania e kohës së saj. Ajo gjithashtu botoi tregimin Au bord des lacs helvétiques - "Lundrim në liqenet zvicerane" (Gjenevë 1861), romanet Fylétia e Arbenoré prej Kanekate laoshima (Livorno 1867), Gli Albanesi in Rumenia, një histori e princëve Gjika, nga familja e saj, në shekujt e 17-të deri 19-të (Bot. II, Firenze 1873), dhe La poésie des Ottomans (Bot. II, Paris 1877), si dhe shkrime të shumta mbi historinë e letërsisë, poezisë, çështje politike, shoqërore dhe fetare, historike, arti etj. në revista të mirënjohura franceze (sidomos në Revue des Deux Mondes), belge Libre Recherche, italiane Diritto, Antologia nuova, Rivista europea etj. dhe revista zvicerane, greke, rumune dhe amerikane. Elena Gjika ishte gjithashtu piktore. Ajo ishte anëtare e shumë shoqërive të studiuesve, të tilla si Akademia italiane, ajo u emërua edhe qytetare nderi nga parlamenti grek dhe shumë qytete italiane. Ajo ishte gjithashtu një alpiniste. Ajo arriti të zbulojë universin femëror nëpërmjet udhëtimeve të saj të shumta dhe e “fotografoi” në të gjitha detajet nëpërmjet shkrimeve të saj të shumta që i botoi në revistat më prestigjioze të kohës. Elena mori pjesë gjallërisht në lëvizjen kulturore përparimtare të Evropës si kundërshtare e sundimit despotik monarkist dhe e shtypjes Kombëtare. U radhit në mes të 10 femrave më të ngritura intelektualisht ne botën e asaj kohe. Përkrahu nxehtësisht Rilindjen Kombëtare Shqiptare, mbajti lidhje të ngushta me veprimtarë të shquar të saj, si: Jeronim de Rada, Dhimitër Kamarda, Zef Jubani, Zef Serembe, Thimi Mitko etj. Ajo rrahu mendime për organizimin e lëvizjes kombëtare sidomos në vitet e Lidhjes Shqiptare të Prizrenit. Në një varg studimesh: Kombësia shqiptare sipas këngëve popullore (La nationalité albanaise d'après les chants populaires, 1866), Shkrimtarët shqiptarë të Italisë Jugore (Les ecrivains albanais de l'Italie Méridionale, 1867), Shqiptarët në Rumani (Gli albanesi in Rumenia, 1873), etj., ajo vuri në dukje nëpërmjet këngëve popullore historike luftën shumëshekullore të popullit Shqiptar kundër sundimit osman. Në shenjë mirënjohjeje për ndihmesën e dhënë në njohjen e çështjes Shqiptare nga opinioni publik botëror, patriotët rilindës dhe arbëreshë të Italisë e të Greqisë i kushtuan librin me titull : Dora d'Istrias-Shqiptarët (A Dora D'Istria - Gli Albanesi, 1870), një përmbledhje vjershash patriotike. Elena Gjika vdiq në Firence më 17 nëntor 1888 në moshën 60 vjeçare.[

"Vajta Kalova Gjith Kalabrinë" është një këngë shumë e bukur, e mbushur me ndjenja nostalgjie dhe dashurie për Shqipërinë dhe kulturën shqiptare. Kjo këngë ka një melodi të ngrohtë dhe tekste që prekin thellë zemrën, duke e lidhur dëgjuesin me traditat dhe historinë e popullit shqiptar, si dhe me lidhjet e forta mes shqiptarëve kudo që ndodhen. Një këngë që ndihmon në ruajtjen e identitetit dhe pasurisë kulturore! Teksti Vajta kalova gjithë Kalabrinë Askund nuk gjeta si Arbërinë Vajta kalova gjithë Kalabrinë Askund nuk gjeta si Shqipërinë Dy manushaqe në dorën time Ja zgjata njërën Arbëreshës sime (2 herë) E lul e lul e lul e lul E lul e lul e maca maca E unë për ty e unë për ty E unë për ty o ndjalu paca Vajta kalova gjithë Kalabrinë Askund nuk gjeta si Arberinë Vajta kalova gjithë Kalabrinë Askund nuk gjeta si Shqipërinë Dy manushaqe në dorën time Ja zgjata njërën Arbereshes sime (2 herë) E lul e lul e lul e lul E lul e lul e maca e maca E un për ty e un për ty E un për ty e ndjalu paca E ndalu pak e ndalu pak E ndalu pak s`është e vërtetë Se zemra ime se zemra ime Se zemra ime je ti vetë

Sot nis një kapitull i ri për Kalanë e Elbasanit! Me firmosjen e memorandumit të bashkëpunimit me AADF-në, fillojmë procesin e projektimit për rikualifikimin dhe rijetëzimin e një tjetër zone historike me potencial biznesi e destinacioni turistik. Ky projekt do të zhvillohet në dy faza: studimi i plotë i zhvillimit të lagjes Kala dhe implementimi i projekteve specifike, që do ta kthejnë këtë zonë në një atraksion edhe më të rëndësishëm të trashëgimisë kulturore, traditës e mikpritjes shqiptare si edhe një magnet për rritjen e numrit të vizitorëve e aktiviteteve social-ekonomike. 🇦🇱Shkruan Blendi Gonxhja Minister i kulturès dhe ekonomise Kalaja e Elbasanit Historia Elbasani njihet si qytet i lashtë, ku monumentet kulturore janë nga më të rrallat që mund të preken në Shqipërinë e Mesme. Një prej atyre, që kanë zënë vendin e merituar në botën e monumenteve të kulturës së ngulitur shqiptare, është kalaja në qendër të qytetit. Këtë vlerësim e kanë bërë edhe vizitorë nga vende të ndryshme të botës, por edhe të mbarë Shqipërisë. Kalaja 2000 vjeçare është një ndërtim romak, ngritur në fillim të shekullit III të erës sonë si një kështjellë ushtarake për strehimin e një legjioni dhe për të siguruar kontrollin e rrugës Egnatia, që në atë kohë ishte një arterie e rëndësishme e Perandorisë Romake.Luftërat barbare gjatë shekullit IV dhe V të erës sonë sollën shkatërrimin e kështjellave, dhe u desh dora perandorit bizantin me origjinë Dardane Justinian, që e rindëroti kështjellën mbi themelet e vjetra. Sot ruhet vetëm porta jugore e kalasë. Muret w Kalase se ElbasanitKështjella ka qenë rrethuar me një hendek, që mbushej nga devijimi i përroit të Zaranikës. Brenda kësaj kalaje gjenden aq shumë monumente kulture, sa edhe potencialet intelektuale të kulturës kombëtare, se pikërisht atje ku gjeneronte kultura e mendjes, gjeneron edhe kultura e arkitekturës. Kisha katolike unite, kisha ortodokse “Shën Maria”, shkolla e vjetër e Kalasë, xhamia Mbret apo hamami i vjetër i grave, ashtu si edhe kulla e sahatit apo çdo shtëpi e rrugicë e kësaj Kalaje ka vulën e historisë. Por ky monument i gjallë është shkatërruar mbas kthimit të sistemit, kohë kur edhe kalaja e qytetit u prek nga ndërtimet pa leje dhe deformimit që ju bënë arkitetkturës së vjetër me ndërtimet moderne, që ja humbën bukurinë e lashtë. Instituti i Monumenteve nuk mori masa për të frenuar shkatërrimet, si e drejta e këtij institucioni për të ndërhyrë në parandalimin e ndërtimit pa leje dhe jashtë parametrave të lejuar në një territor, ku pjesa dominuese ishte guri dhe rrugicat të shtruar me kalldrëm, të cilat të sillnin në kujtesë historinë e tyre të vjetër. Por tashmë, në kuadër të një projekti strategjik për rivitalizimin e kalasë së qytetit të Elbasanit, si një nga objektet më të rëndësishme kulturore të qytetit në vitin 2006, me iniciativë të Kryetarit të Bashkisë Ardian Turku, u bë e mundur të realizohet një projekt me bashkëfinancim nga Bashkia Elbasan, Universiteti i Pizës dhe Ministria e Kërkimit Shkencor të Italisë. Projekti është emëruar “Njohja, ruajtja dhe vlerësimi i Kalasë së Elbasanit”. Aktualisht Bashkia e Elbasanit, që në fillimet e hedhjes së projektëve, e ka ndërprerë dhënien e lejëve të ndërtimit brenda në kala. Kjo iniciativë i lë hapsirë projektit të studimit, që ka si qëllim kthimin e Kalasë me karakteristikat e saj muzeale, që ka patur gjithmonë. Elbasani njihet si qytet i lashtë, ku monumentet kulturore janë nga më të rrallat që mund të preken në Shqipërinë e Mesme. Një prej atyre, që kanë zënë vendin e merituar në botën e monumenteve të kulturës së ngulitur shqiptare, është kalaja në qendër të qytetit. Këtë vlerësim e kanë bërë edhe vizitorë nga vende të ndryshme të botës, por edhe të mbarë Shqipërisë. Kalaja 2000 vjeçare është një ndërtim romak, ngritur në fillim të shekullit III të erës sonë si një kështjellë ushtarake për strehimin e një legjioni dhe për të siguruar kontrollin e rrugës Egnatia, që në atë kohë ishte një arterie e rëndësishme e Perandorisë Romake.Luftërat barbare gjatë shekullit IV dhe V të erës sonë sollën shkatërrimin e kështjellave, dhe u desh dora perandorit bizantin me origjinë Dardane Justinian, që e rindëroti kështjellën mbi themelet e vjetra. Sot ruhet vetëm porta jugore e kalasë. Kështjella ka qenë rrethuar me një hendek, që mbushej nga devijimi i përroit të Zaranikës. Brenda kësaj kalaje gjenden aq shumë monumente kulture, sa edhe potencialet intelektuale të kulturës kombëtare, se pikërisht atje ku gjeneronte kultura e mendjes, gjeneron edhe kultura e arkitekturës. Kisha katolike unite, kisha ortodokse “Shën Maria”, shkolla e vjetër e Kalasë, xhamia Mbret apo hamami i vjetër i grave, ashtu si edhe kulla e sahatit apo çdo shtëpi e rrugicë e kësaj Kalaje ka vulën e historisë. Por ky monument i gjallë është shkatërruar mbas kthimit të sistemit, kohë kur edhe kalaja e qytetit u prek nga ndërtimet pa leje dhe deformimit që ju bënë arkitetkturës së vjetër me ndërtimet moderne, që ja humbën bukurinë e lashtë. Instituti i Monumenteve nuk mori masa për të frenuar shkatërrimet, si e drejta e këtij institucioni për të ndërhyrë në parandalimin e ndërtimit pa leje dhe jashtë parametrave të lejuar në një territor, ku pjesa dominuese ishte guri dhe rrugicat të shtruar me kalldrëm, të cilat të sillnin në kujtesë historinë e tyre të vjetër. Por tashmë, në kuadër të një projekti strategjik për rivitalizimin e kalasë së qytetit të Elbasanit, si një nga objektet më të rëndësishme kulturore të qytetit në vitin 2006, me iniciativë të Kryetarit të Bashkisë Ardian Turku, u bë e mundur të realizohet një projekt me bashkëfinancim nga Bashkia Elbasan, Universiteti i Pizës dhe Ministria e Kërkimit Shkencor të Italisë. Projekti është emëruar “Njohja, ruajtja dhe vlerësimi i Kalasë së Elbasanit”. Aktualisht Bashkia e Elbasanit, që në fillimet e hedhjes së projektëve, e ka ndërprerë dhënien e lejëve të ndërtimit brenda në kala. Kjo iniciativë i lë hapsirë projektit të studimit, që ka si qëllim kthimin e Kalasë