Search Results

Sot datëlindja e Naimit, "zemër trimit" "Ti Shqipëri, më jep nder, më jep emrin shqipëtar, Zemrën ti ma gatove, plot me dëshirë e me zjarr." Naim Frashëri *Lindja e një drite: Frashëri i Përmetit dhe familja e shenjtë. Në vitin 1846, në zemrën e malësive shqiptare, në fshatin Frashër të Përmetit, lindi një dritë që do të ndriçonte shpirtin dhe ndërgjegjen e kombit shqiptar, Naim Frashëri. Ai erdhi në jetë në një familje të shquar për atdhedashuri dhe kulturë. Babai i tij, Halit Beu, ishte një burrë me shpirt të madh dhe me mendje të ndritur, ndërsa nëna, Emineja, rriti bijtë me dashuri për vendin dhe besimin në dije. *Vëllezërit e tij, Abdyli, udhëheqësi politik i Lidhjes së Prizrenit dhe Samiu, mendimtari enciklopedik, formuan së bashku me Naimin trininë e shenjtë të Rilindjes Kombëtare. Familja Frashëri nuk ishte vetëm një vatër shqiptare, ajo ishte një akademi shpirtërore, një burim frymëzimi për gjithë kombin. *Rruga drejt diturisë: Janina dhe horizontet e diturisë Naimi kreu fillimisht shkollën në vendlindje, më pas vijoi në gjimnazin Zosimea të Janinës, ku përvetësoi gjuhë të shumta: greqishten, turqishten, persishten, arabishten, dhe më vonë edhe frëngjishten. Mësimi për të ishte arsim, ishte një akt dashurie ndaj dijes dhe një mision për t’ia dhënë këtë pasuri kombit të vet. "O drit’ e diturisë, që shpirtin ma ke zbukuruar, Ti më dhe jetë, ti më dhe krah, më ke nderuar!" * Punonjës i Perandorisë, shërbëtor i Shqipërisë Në Stamboll, Naimi punoi për Perandorinë Osmane si zyrtar në Ministrinë e Arsimit, por në zemrën e tij ai ishte gjithmonë shërbëtor i Shqipërisë. I përfshirë në shoqërinë "Shoqëria e të Shtypurit Shkronja Shqip", u bë shtyllë e përpjekjeve për botimin e librave shqip, duke sfiduar ndalimet osmane dhe errësirën e padijes. "Njerëzia pa dituri, Është si nata pa ylli." Vepra që ndërtuan shpirtin kombëtar Naim Frashëri nuk ishte thjesht poet, por ndërtues i shpirtit të kombit. Ai shkroi mbi natyrën, fenë, historinë dhe gjuhën shqipe, duke i dhënë popullit një gjuhë të ndritshme dhe një ndërgjegje kombëtare. Në “Bagëti e Bujqësi”, ai këndon me mall për Shqipërinë: "O malet e Shqipërisë dhe ju o lisat e gjatë, Fushat e gjëra me lule, q’u kam ndër mënt dit’ e natë." Në “Historia e Skënderbeut”, i dha kombit një figurë heroike e të pavdekshme: "Shqipëria ka pasë burra Që luftojnë për liri." Me “Qerbelanë”, shkroi një vepër universale për drejtësinë dhe sakrificën: "Dheu s’vlen pa njeri, Njeriu pa shpirt, s’vlen hiç." Në “Fletore e Bektashinjet”, Naimi ndërthur filozofinë, besimin dhe humanizmin: "Bota është një, të gjithë jemi vëllezër, Zoti është dashuri, jo ndasi e urrejtje." Ai ishte një poet profet, një filozof rilindës, një prift i shenjtë i kombit shqiptar. *Shpirti që digjej për Atdheun Në zemrën e tij, Naimi mbante mallin për Frashërin, për Shqipërinë që nuk e pa kurrë të lirë. Por ai e ndërtoi lirinë me penën dhe frymën e tij. Ai besonte në një Shqipëri të ndritur nga drita e dijes dhe bashkimit: "Dhe një ditë do të vijë ajo ditë e bekuar, Kur Shqipëria do jetë e bashkuar!" *Ikja dhe përjetësimi Naim Frashëri u nda nga jeta më 20 tetor 1900 në Stamboll. Por vdekja nuk e ndali. Në vitin 1937, eshtrat e tij u sollën në Tiranë dhe prehen sot në Varrezat e Dëshmorëve, si një orakull i gjallë i frymës kombëtare. Vepra e tij është përmendore që rri përjetë në gjuhën dhe zemrën shqiptare. "I vdekur jam për së gjalli, Po për së vdekuri jam gjallë!" Lavdi Naimit, poetit të shpirtit shqiptar, filozofit të dashurisë dhe dritës. Ai është zëri që ngjallet sa herë flitet shqip, sa herë dëgjohet zëri i lirisë, sa herë hapet një libër dhe ngrihet një flamur. Pergatiti: Revista Prestige. Liliana Pere.

Laver Bariu "Artisti tabanit Përmetar që u bë Tingull i Kombit" Në historinë e muzikës shqiptare ka emra që nuk shuhen kurrë. Ata nuk mbijetojnë vetëm në nota, por në kujtesën e një kombi, në shpirtin e një gjuhe që flet përmes melodisë. Një nga këta emra është padyshim Laver Bariu "mjeshtër i gërnetës", frymë e gjallë e Përmetit, i cili me një klarinetë në duar dinte të fliste më bukur se çdo fjalë. Ai nuk ishte vetëm një muzikant. Ishte urtësia e përvujtë që, pa bujë, pa zhurmë, ndizte gëzimin e çdo dasme, mallin e çdo kënge, hijeshinë e çdo valle. Në Përmet thonin: “S’kishte gëzim ku të mos merrte pjesë Laveri” dhe kjo nuk ishte thjesht një shprehje, por një e vërtetë e ndjerë në çdo cep të luginës. Më 21 maj 2025, në qytetin e luleve dhe dashurisë, u ngrit një statujë që nuk flet me fjalë, por me klarinetën që s’e ndau kurrë nga duart. Ajo statujë, vepër e skulptorit të ri Alem Toska, është më shumë se bronz, është një mirënjohje e përjetshme për një njeri që ktheu tingullin në kujtim të gjallë. Iniciativa nisi nga Bledi Mane dhe kryetarja e Bashkisë së Përmetit, znj. Alma Hoxha, ndërsa dashamirës të shumtë të kulturës dhe muzikës dhanë mbështetjen e tyre me përzemërsi. Në mesin e tyre, festivali “Vjosart”, Laert Kasaj, Jona Dervishi, Gjergj Luca, familja Manushi dhe shumë të tjerë që zgjodhën ta nderojnë një nga më të mëdhenjtë e artit popullor. Laver Bariu u lind më 2 maj 1929 në Përmet dhe u shua më 26 janar 2014, por fryma e tij mbetet e pashuar. I pajisur me dhuntinë e rrallë që nga fëmijëria, ai ndërtonte vegla nga degët dhe kallinjtë, derisa klarineta do të bëhej zëri i shpirtit të tij. Ai ishte autodidakt, por muzika e tij tingëllonte si shkollë më vete. Në vitin 1951 themeloi Sazet e Përmetit, një formacion që do të bëhej ikonë kombëtare. Një nga ndikimet më të thella në jetën e tij muzikore erdhi nga Feim Gajdexhiu, mjeshtër i njohur i gajdes dhe një figurë mitike për muzikën popullore shqiptare. Laveri e dëgjonte dhe e përvetësonte artin e tij me etje – kaba të gjata, melodi të qara, tinguj që dilnin nga dheu si zëra të lashtë. Ai e quante Feimin “burimi i parë” i frymëzimit të tij. Laveri ia doli të bashkonte teknikat e Feimit me zërin e klarinetës së tij, duke ngritur kështu një stil tërësisht origjinal dhe të përmetshëm. Në vitin 1952 fitoi çmimin e parë në Festivalin e Parë Folklorik Kombëtar, dhe që nga ajo ditë nuk pushoi së ngjitur majat. Festivali i Gjirokastrës do të bëhej skena e tij natyrore, aty ku muzika e Laverit nuk ishte më vetëm për dasma, por për histori. Aty ku gjithë Shqipëria e njohu dhe e duartrokiti, duke e shpallur mbret të gërnetës popullore. Me paraqitjet e tij të paharrueshme, ai e bëri Përmetin simbol të një tingulli që rrënjët i kishte në tokë, por degët në shpirtin e njerëzve. Ai krijoi hyrje këngësh, kaba përmetare, valle – duke u kthyer në themelues të një shkolle të tërë dhe në mësuesin e dhjetëra instrumentistëve që mësojnë edhe sot nga tingulli i tij. Në vitin 1977, bashkë me Mentor Xhemalin dhe Çobanin, me kompozitor Aleksander Peçin, performuan kolonën zanore të filmit antologjik “Gjeneral Gramafoni” të Viktor Gjikës – një kryevepër që vulosi përjetësisht artin muzikor të Shqipërisë. Në këtë bashkëpunim të rrallë, klarineta e Laverit dhe zëri i Mentor Xhemalit u bënë një trup i vetëm, një muzikë që përshkon thellësitë e shpirtit shqiptar. Mentor Xhemali, i madhërishëm në zë dhe përfaqësues i artit operistik, ishte mik, koleg dhe vëlla shpirtëror i Laverit "dy botë artistike që flisnin gjuhë të ndryshme", por që kuptoheshin në të njëjtin tingull: në tingullin e atdheut. Laver Bariu u dekorua më 2001 me titullin “Mjeshtër i Madh i Punës” dhe u shpall “Qytetar Nderi i Përmetit”, duke u bashkuar me kolosët e tjerë si Vëllezërit Frashëri, Odhise Paskali e Mentor Xhemali. Ai regjistroi disqe në Angli, Australi dhe Greqi; interpretoi me emra të mëdhenj si Behije Roçi, Ylli Zeqiri, Ardiana Daci, Donika Pecollari; dhe u bë yll i padiskutueshëm në çdo festival folklorik. Por përtej sukseseve, Laveri mbeti i njëjti: i thjeshtë, i qeshur, i urtë. I apasionuar pas astronomisë dhe parapsikologjisë, me një shpirt kërkues e të lirë. Një njeri që, në heshtje, mbolli dritë dhe e shndërroi frymën në gjuhë të shpirtit shqiptar. Sot, klarineta e tij nuk bie më në duart e tij "por tingulli i saj akoma udhëton" nëpër dasma, festivale, kujtime dhe shpirtin e çdo shqiptari që dëgjon një kaba dhe thotë me mall: “Ky është Usta Laveri.” Përgatiti:Liliana Pere. Rrevista Prestige https://revistprestige.wixsite.com/prestige/post/laver-bariu-artisti-tabanit-përmetar-që-u-bë-tingull-i-kombit-në-historinë-e-muzikës-shqiptare-ka

Vjosa "Gjerdani i Artë i Shqipërisë, tashmë edhe pasuri e UNESCO-s" Një lajm i gëzueshëm erdhi nga Parisi: Lugina e Vjosës është shpallur zyrtarisht Rezervat Biosfere nga UNESCO. Ky është një vlerësim ndërkombëtar për lumin e fundit të egër të Europës, një dhuratë që natyra nuk mund ta kishte gdhendur më bukur. Vjosa është një lumë një jete një histori. Ajo është fryma e jugut, zemra që rreh në gjoksin e maleve, fushave dhe gurëve të Permetit. Aty ku gurgullimi i ujit nuk është vetëm fllad freskie – është klime frymemarrje. Është është histori. Vjosa rrjedh e lirë, pa diga, pa pengesa, duke ushqyer një ekosistem të mrekullueshëm, me qindra specie të rralla. Është një pasuri natyrore, shkencore, kulturore dhe shpirtërore. Sot, pas Beratit, Gjirokastrës dhe Butrintit, edhe Vjosa bëhet pjesë e trashëgimisë botërore, duke i dhënë Jugut një tjetër gjerdan të artë në qafë. Dhe siç thoshte Naim Frashëri, në vargjet e tij për natyrën: > “Shkon lumi duke gurgulluar, Qetësisht e pa pushuar, Me bukuri rrjedh i ndarë, Nën hijen e gjelbëruar.” > “Natyra bukur punon, E gjithë bota gjallë rron, Lumi, mali, fusha, deti, Janë dhurata të vërteti.” Permeti – i përmendur edhe nga Naimi dhe më pas nga shumë poetë si simbol i qytetarisë, urtësisë dhe dashurisë për natyrën “ka sot një krenari më shumë. Sepse në këtë qytet u desh të lindte një lumë kaq i bukur, kaq i lirë” Ky është një lajm për Shqipërinë, është një tregues për gjithë njerëzimin që të mësojë nga Vjosa se si natyra dhe njeriu mund të jetojnë në paqe. Vjosa është një kujtesë e gjallë se e bukura dhe vlera është në lirine e vet. Në atë që nuk preket me egërsi, por ruhet me dashuri. Dhe kështu do të mbetet: gjerdan i çmuar në qafën e Shqipërisë. Pergatiti: Rrevista Prestige Liliana Pere.

Artan Lame u nda sot datë 23 Maj 2025 nga jeta, duke lënë pas një boshllëk të ndjeshëm në jetën publike, kulturore dhe njerëzore të vendit. Artan është ndarë nga jeta në moshën 58-vjeçare, në një spital në Gjermani, ku i ishte nënshtruar një ndërhyrje kirurgjikale. Artan Lame ka mbajtur një sërë postesh të rëndësishme në vend. #artanlame I njohur si një Kolonjar i zgjuar, me mendje të kthjellët dhe një përkushtim të madh në te gjitha detyrat. Ai mishëroi figurën e shtetarit që nuk kërkoi lavdi, personale, por punoi me pasion e shume thjeshtësi për vendin që donte me gjithë shpirt. Në çdo detyrë , si zëvendësministër, si drejtues i ALUIZNI-t apo më vonë i Kadastrës, Ai solli vizion, qartësi dhe vendosmëri. Ishte njeri i punës veprës dhe jo i fjalës së tepërt. E deshi shumë punën, i shërbeu qytetarit dhe historisë, trashëgimisë kulturore, si themel mbi të cilin ngrihet ndërgjegjja kombëtare. Koleksionet e tij me flamuj dhe medalje nuk ishin thjesht pasuri kulturore, por pjesë e shpirtit të tij. Ai po ndërtonte me përkushtim një muze "Një tempull të kujtesës kombëtare" kur jeta u ndërpre papritur. Artan Lame do të kujtohet si një shtetar i perkushtur, me shumë kontribute, një njeri i punës së heshtur, i dashurisë së thellë per familjen, miqtë dhe Shqipërinë. U prehsh në paqe Artan. Do të mbetesh shembull i një jete të jetuar, me kuptim, për familjen dhe vendin ! Ngushëllime të sinqerta. Nga:Rrevista Prestige LP

Në Nderim të Profesor dr. Arta Musaraj.Nga Dr. Shpresa Fundo Gjergji (Një Homazh për një Dritë që nuk do të shuhet kurrë) Prof. Dr. Arta Musaraj (28 Gusht 1974 – 18 Maj 2025) Momente prekëse sot… Jeta sjell surpriza të dhimbshme. Sot, shpirti i saj bujar, u shkëput e duket se e ka bërë diellin të mos ndriçojë si gjithmonë... Zemra e saj, dikur e përkushtuar ndaj shkencës dhe kulturës, ka ndaluar së rrahuri... Karriera e saj e shkëlqyer, u ndërpre parakohe, për fat të keq përfundon këtu. Buzëqeshja e një nëne, bashkëshorteje dhe mikes sime më të mirë shuhet përgjithmonë! Largohet sot prej nesh me shpirt dhe zemër, e mira, e shtrenjta, e pakrahasueshmja Arta Musaraj. Largohet nga kjo botë, por trashëgimia e saj, jeta dhe vepra e saj e suksesshme do të vazhdojë të jetojë! Ditë zie e dhimbje e thellë, ku lotët rrjedhin vetë për humbjen e mikes sime më të dashur! Profesoresha Dr. Arta Musaraj, e njohur gjerësisht në botën akademike, lë pas një trashëgimi të pasur me vlera shkencore dhe njerëzore. E vlerësuar shumë për kontributet në ekonomi, menaxhim dhe komunikim, sot e gjithmonë do të kujtohet jo vetëm si një akademike e shquar, por si një udhëheqëse vizionare që solli risi në mendësi dhe vlera humane. Misioni i saj në jetë bëri epokë! Komuniteti akademik në Shqipëri dhe më gjerë pikëllohet sot për ndarjen e parakohshme të Profesoreshës Dr. Arta Musaraj, një studiuse e shquar, edukatore e përkushtuar dhe lidere vizionare, e cila do të vazhdojë të ndriçojë rrugët e brezave të ardhshëm. Me intelektin e saj të jashtëzakonshëm, përkushtimin e palodhshëm dhe angazhimin e palëkundur, për etikën e shkelqyer profesionale, Prof. Musaraj ndërtoi një karrierë që ndërthurte rigorozitetin shkencor me vlerat humaniste. Kontributet e saj përfshijnë fushat e ekonomisë, menaxhimit dhe komunikimit, ku jo vetëm avancoi mendimin shkencor, por edhe mentoroi me bujari dhe pasion një numër të madh studentësh dhe profesionistësh brenda e jashtë vendit. Prof. Musaraj ishte themeluese dhe Kryeredaktore e “Academicus” – Revista Ndërkombëtare Shkencore, një botim pionier në peizazhin akademik shqiptar, i njohur për qasjen ndërdisiplinore dhe për nxitjen e dialogut shkencor global. Udhëheqja dhe vizioni redaktorial i saj pozicionuan “Academicus” mes platformave të respektuara të mendimit shkencor në rajon dhe më gjerë. Ndihmesa e saj la gjurmë të pashlyeshme, ku ndriçoi në disa role kyçe akademike: • Dekane e Fakultetit të Ekonomisë, Universiteti Ismail Qemali, Vlorë. • Rektore e Universitetit Pavarësia, Vlorë. • Kryetare e Bordit Ndërkombëtar Redaktues të “Academicus”. • Zv. Ministre e Mbrojtjes e Republikës së Shqipërisë (2013) Meritat e saj akademike u njohën me shumë çmime dhe mirënjohje: • “Qytetare Nderi e Qarkut Vlorë” (2013). • “Nderi i Komunës Brataj” (2013). • “Mirënjohja e Bashkisë Vlorë” (2012). • “Protagoniste e Jetës Qytetare” (2010). • Fituesja e Çmimit “Sokrates për Shkencën”, nga Akademia e Oksfordit, Mbretëri e Bashkuar. Përtej arritjeve të saj profesionale dhe akademike, Arta Musaraj ishte thellësisht e admiruar për ngrohtësinë, elegancën dhe hpirtin e saj bujar e human. Ajo përfaqësonte kombinimin e rrallë të shkëlqimit intelektual dhe empatisë njerëzore, duke lënë pas jo vetëm një vepër shkencore të jashtëzakonshme, por edhe kujtime të çmuara në zemrat e kolegëve, studentëve, familjes dhe miqve. Largimi i saj është një humbje e thellë për botën akademike, por ndikimi i saj mbetet i pashlyeshëm përmes institucioneve që ndihmoi të ndërtohen, vlerave që promovoi dhe njerëzve që i frymëzoi. E nderojmë trashëgiminë e saj me respekt dhe mirënjohje të thellë. Përtej figurës publike, ajo ishte një nënë e përkushtuar që rriti një vajzë të jashtëzakonshme me dashuri dhe forcë; një bashkëshorte e dashur, me një shpirt të rallë, optimizmi i së cilës na ka dhënë shpresë e frymëzuar për të besuar te më e mira; një bijë e kujdesshme e papërtuar e dy prindërve shembullorë; dhe një mike e besueshme, mbështetja dhe sinqeriteti i së cilës ishin të çmuara për shumë e nga shumë. Trashëgimia e saj është e pasur dhe shumëdimensionale, një trashëgimi dijesh e suksesi, lidershipi që shkëlqeu gjatë gjithë veprimtarisë së saj. Arta Musaraj na mësoi se suksesi i vërtetë nuk vjen vetëm nga intelekti, por nga puna, këmbëngulja, nga zemra, integriteti dhe bashkëpunimi; nga angazhimi dhe besimi në forcat e aftësitë, për ta bërë botën më të mirë. Mungesa e saj lë një zbrazëti të thellë, por vepra e saj mbetet e gjallë në jetë të jetëve. Shembulli i saj do të vazhdojë të frymëzojë të gjithë ata që e njohën në jetë dhe ata që do ta njohin nëpërmjet veprës që ajo la pas. Sot unë lutem me shpresë, që shpirti i saj të gjejë paqe të pafund! Kujtesa e saj si një flakë e përjetshme dhe vepra e saj të shkëlqejë përjetësisht! Një lamtumirë nga zemra, e dashur Arta! Lamtumirë profesoresha ime! Mençuria jote mbolli fara që do të rriten përgjithmonë! Shpirti yt ndriçoftë në gjithçka që ke mbjellë! Qofsh e parajsës! Nga Dr. Shpresa Fundo Gjergji

Vajza me flamur' një nga fitueset e konkursit ndërkombëtar “Wanderlust in Albania 2” "“Vajza me flamur”, titullohet fotografia e realizuar nga Soela Zani, një nga fitueset në Kategorinë Folklor të konkursit ndërkombëtar “Wanderlust in Albania 2”, ku shqiptarë e të huaj promovojnë vlerat tona përmes konkurimit 🇦🇱", ka shkruar Kryeministri Edi Rama.

Laver Bariu – Artisti tabanit  Përmetar që u bë Tingull i Kombit Në historinë e muzikës shqiptare ka emra që nuk shuhen kurrë.  Ata nuk mbijetojnë vetëm në nota, por në kujtesën e një kombi, në shpirtin e një gjuhe që flet përmes melodisë. Një nga këta emra është padyshim Laver Bariu – mjeshtër i gërnetës, frymë e gjallë e Përmetit, i cili me një klarinetë në duar dinte të fliste më bukur se çdo fjalë. Ai nuk ishte vetëm një muzikant. Ishte urtësia e përvujtë që, pa bujë, pa zhurmë, ndizte gëzimin e çdo dasme, mallin e çdo kënge, hijeshinë e çdo valle. Në Përmet thonin: “S’kishte gëzim ku të mos merrte pjesë Laveri”   dhe kjo nuk ishte thjesht një shprehje, por një e vërtetë e ndjerë në çdo cep të luginës. Më 21 maj 2025, në qytetin e luleve dhe dashurisë, u ngrit një statujë që nuk flet me fjalë, por me klarinetën që s’e ndau kurrë nga duart. Ajo statujë, vepër e skulptorit të ri Alem Toska, është më shumë se bronz, është një mirënjohje e përjetshme për një njeri që ktheu tingullin në kujtim të gjallë. Iniciativa nisi nga Bledi Mane dhe kryetarja e Bashkisë së Përmetit, znj. Alma Hoxha, ndërsa dashamirës të shumtë të kulturës dhe muzikës dhanë mbështetjen e tyre me përzemërsi. Në mesin e tyre, festivali “Vjosart”, Laert Kasaj, Jona Dervishi, Gjergj Luca, familja Manushi dhe shumë të tjerë që zgjodhën ta nderojnë një nga më të mëdhenjtë e artit popullor. Laver Bariu u lind më 2 maj 1929 në Përmet dhe u shua më 26 janar 2014, por fryma e tij mbetet e pashuar. I pajisur me dhuntinë e rrallë që nga fëmijëria, ai ndërtonte vegla nga degët dhe kallinjtë, derisa klarineta do të bëhej zëri i shpirtit të tij.  Ai ishte autodidakt, por muzika e tij tingëllonte si shkollë më vete. Në vitin 1951 themeloi Sazet e Përmetit, një formacion që do të bëhej ikonë kombëtare. Një nga ndikimet më të thella në jetën e tij muzikore erdhi nga Feim Gajdexhiu, mjeshtër i njohur i gajdes dhe një figurë mitike për muzikën popullore shqiptare. Laveri e dëgjonte dhe e përvetësonte artin e tij me etje – kaba të gjata, melodi të qara, tinguj që dilnin nga dheu si zëra të lashtë. Ai e quante Feimin “burimi i parë” i frymëzimit të tij. Laveri ia doli të bashkonte teknikat e Feimit me zërin e klarinetës së tij, duke ngritur kështu një stil tërësisht origjinal dhe të përmetshëm. Në vitin 1952 fitoi çmimin e parë në Festivalin e Parë Folklorik Kombëtar, dhe që nga ajo ditë nuk pushoi së ngjitur majat. Festivali i Gjirokastrës do të bëhej skena e tij natyrore, aty ku muzika e Laverit nuk ishte më vetëm për dasma, por për histori. Aty ku gjithë Shqipëria e njohu dhe e duartrokiti, duke e shpallur mbret të gërnetës popullore. Me paraqitjet e tij të paharrueshme, ai e bëri Përmetin simbol të një tingulli që rrënjët i kishte në tokë, por degët në shpirtin e njerëzve. Ai krijoi hyrje këngësh, kaba përmetare, valle – duke u kthyer në themelues të një shkolle të tërë dhe në mësuesin e dhjetëra instrumentistëve që mësojnë edhe sot nga tingulli i tij. Në vitin 1977, bashkë me Mentor Xhemalin dhe Çobanin, me kompozitor Aleksander Peçin performuan kolonën zanore të filmit antologjik “Gjeneral Gramafoni” të Viktor Gjikës – një kryevepër që vulosi përjetësisht artin muzikor të Shqipërisë. Në këtë bashkëpunim të rrallë, klarineta e Laverit dhe zëri i Mentor Xhemalit u bënë një trup i vetëm, një muzikë që përshkon thellësitë e shpirtit shqiptar. Mentor Xhemali, i madhërishëm në zë dhe përfaqësues i artit operistik, ishte mik, koleg dhe vëlla shpirtëror i Laverit  "dy botë artistike që flisnin gjuhë të ndryshme", por që kuptoheshin në të njëjtin tingull: në tingullin e atdheut. Laver Bariu u dekorua më 2001 me titullin “Mjeshtër i Madh i Punës” dhe u shpall “Qytetar Nderi i Përmetit”, duke u bashkuar me kolosët e tjerë si Vëllezërit Frashëri, Odhise Paskali e Mentor Xhemali. Ai regjistroi disqe në Angli, Australi dhe Greqi; interpretoi me emra të mëdhenj si Behije Roçi, Ylli Zeqiri, Ardiana Daci, Donika Pecollari; dhe u bë yll i padiskutueshëm në çdo festival folklorik. Por përtej sukseseve, Laveri mbeti i njëjti: i thjeshtë, i qeshur, i urtë. I apasionuar pas astronomisë dhe parapsikologjisë, me një shpirt kërkues e të lirë. Një njeri që, në heshtje, mbolli dritë dhe e shndërroi frymën në gjuhë të shpirtit shqiptar. Sot, klarineta e tij nuk bie më në duart e tij  "por tingulli i saj akoma udhëton" nëpër dasma, festivale, kujtime dhe shpirtin e çdo shqiptari që dëgjon një kaba dhe thotë me mall: “Ky është Usta Laveri.”

👉 Orkestra Simfonike e RTSH sot ka 63-vjetorin e saj. Nga: Vasil Sofokli Tole. 🎶Dua të them dy fjalë për të shprehur respektin për orkestrën simfonike të RTSH, në këtë përvjetor të themelimit. • Orkestra Simfonike e RTSH-së u themelua më 16 maj të vitit 1962 si formacioni orkestral simfonik më i madh i kohës. Rrënjët e saj shkojnë më tej se kjo datë dhe lidhen me vitin e largët 1938, kohë kur u krijua Radio Tirana dhe pranë saj funksiononte edhe një formacion orkestral që quhej Orkestra e Radio-Tiranës nën dirizhimin e dirigjentit italian Umberto Rampi e pas viteve 1944 nga dirigjentët Mustafa Krantja, Bojan Adamiç etj. Me riorganizimin e saj në vitin 1962, ajo u quajt “Orkestra Simfonike e Radios dhe Kinematografise” duke shenjuar kështu një tjetër etapë të rëndësishme, si për të ashtu edhe për muzikën shqiptare mbarëkombëtare. Krijimtaria muzikore shqiptare për orkestër dhe jo vetëm, prej fundit të viteve 1930 u interpretua prej saj. - Krijues si Kristo Kono, Pjetër Dungu, Dhora Leka etj ishin ndër të parët që u interpretuan. Pas tyre orkestra simfonike e RTSH ka interpretuar krijimtarinë e pothuajse gjithë kompozitorëve shqiptarë prej At Martin Gjokës, At Fan S. Nolit, Murat Shehut, Çesk Zadejës, Tish Daisë, Tonin Harapit, Kozma Larës, Pjetër Gacit, Feim Ibrahimit, Limoz Dizdarit, Shpëtim Kushtës, Kujtim Laros, Thoma Gaqit, Hajg Zaharianit, Spartak Tilit, Gazmend Mullahit, Thomas Simakut, David Tukiqit, Josif Mingës, Zef Çobës, Aleksandër Peçit, Sokol Shupos, Ermir Dergjinit, Fatos Qerimit, Endri Sinës etj, e deri tek brezat më të rinj. Po ashtu krijimtarinë e krijuesve shqiptarë të Kosovës Rexho Mulliqi, Lorenc Antoni, Rauf Dhomi, Zeqirja Ballata, Fahri Beqiri etj. 🎵Nga vitit 1964 e deri në vitet 2000, dirigjenti Ferdinand Deda luajti një rol thelbësor në jetën e orkestrës dhe nga vitet 1978 e deri në vitet 1990 dirigjenti i mirënjohur Eno Koço, si drejtues i shumë koncerteve simfonike, vokale, regjistrime të muzikës së filmave, koncerteve jashtë vendit etj. Veprat e mia simfonike janë kryesisht të interpretuara prej orkestrës simfonike të RTSH, më e fundit syresh edhe simfonia ALBANOI, premiera botërore e së cilës u bë më 9 maj • Mirënjohje për mbështetjen e krijimtarisë sime në vijimësi! 🙏 🏆Orkestra Simfonike RTSH është nderuar me çmimet "Naim Frashëri Artë" në vitin 2007, "Çmimin e karrierës" në vitin 2009, si dhe "Nder i Kombit" në vitin 2017. Nga:Vasil Sofokli Tole. Shih https://www.vasiltole.com/?page_id=14

Trashegimi kulturore Revista Prestige. 21 Maj – Dita Ndërkombëtare e Diversitetit Kulturor për Dialog dhe Zhvillim Një ditë për të ndalur hapin dhe për të dëgjuar tingujt, ngjyrat dhe ritmet e shumë kulturave që bashkëjetojnë në një mozaik të pasur njerëzor. Kjo ditë u shpall nga Asambleja e Përgjithshme e Kombeve të Bashkuara në vitin 2002, në vijim të Deklaratës Universale të UNESCO-s për Diversitetin Kulturor. Qëllimi është i qartë: të promovojmë dialogun mes kulturave, mirëkuptimin, paqen dhe zhvillimin e qëndrueshëm. Çdo gjuhë që flitet, çdo këngë që këndohet në male apo fusha, çdo ritual, kostum popullor apo valle e trashëguar, është më shumë se thjesht një shfaqje "është shpirti i një kombi" është një dëshmi historike që i jep jetë identitetit kolektiv. Shqipëria, me trashëgiminë e saj të pasur që përfshin minoritetet, zonat etnografike, dialektet, kostumet dhe festivalet, është një shembull i gjallë i këtij mozaiku kulturor. Nga polifonia e jugut te lahuta e veriut, nga ngjyrat e veshjeve të Gjirokastrës te thjeshtësia fisnike e traditave të Malësisë – të gjitha këto janë pasuri që duhen ruajtur, promovuar dhe ndarë me botën. Në këtë ditë, Revista Prestige ju fton të: *ecni mes historisë, * të njihni më shumë për *tjetrin, *të dëgjoni pa paragjykime, *dhe të flisni me respekt për *çdo shprehje kulturore. Kultura është dialog. Kultura është ura që na bashkon, jo muri që na ndan Sot, le ta nderojmë këtë ditë me krenari. Le të jemi më kuriozë, më të hapur, më respektues ndaj kulturës së tjetrit. Sepse në shumëllojshmëri, gjendet forca jonë më e madhe. Dhe në dialog, gjendet kultura e paqes. #revistaprestige #Inspiration Foto nga site shqiptare (Butrinti, Apolonia, Berati, Gjirokastra) Imazhe të veshjeve tradicionale nga koncerte folklorike apo panaire kulturore “Kultura jo vetem trashegohet , pasurohet ajo mësohet, jetohet rritet, behet me e bukur çdo dite.

Buna – Zemra ujore, kujtim dhe kulturë e Shkodrës Buna është një nga lumenjtë më të bukur dhe më të veçantë të Shqipërisë. Ajo lind nga vetë zemra e Liqenit të Shkodrës dhe përshkon një rrugë të qetë prej 44 kilometrash, derisa derdhet në Adriatik. Në një pikë të rrjedhës së saj, bashkohet me Drinin, duke krijuar një rrjet ujor që ka ushqyer jetën dhe historinë e kësaj treve për shekuj me radhë. Klima e zonës është mesdhetare dhe e butë. Dimrat janë të lagësht, pa acar, ndërsa verat të ngrohta, por të lehtësuara nga freskia e lumit dhe erërat që fryjnë nga liqeni. Kjo klimë, së bashku me ujin e bollshëm, ka formuar një mjedis të begatë, ku natyra është në harmoni të plotë me njeriun. Brigjet e Bunës janë të gjelbëruara, të gjalla. Kallamishtet, shelgjet, platanat, zambakët e ujit dhe bimët aromatike i japin lumit një pamje të qetë, por magjepsëse. Kjo pasuri natyrore ka ushqyer jo vetëm jetën e egër – me qindra shpendë e peshq – por edhe kulturën dhe historinë e vendit. Historikisht, Buna ka qenë një arterie e rëndësishme tregtare. Gjatë periudhës osmane dhe më herët, nga Shkodra mallrat lundronin përmes Bunës drejt detit, e më pas drejt tregjeve të Mesdheut. Qyteti përparonte ekonomikisht falë këtij lumi. Në brigjet e saj ngriheshin magazina, ura prej druri dhe porta tregtare që përbënin pjesë të gjallë të jetës urbane. Buna ka qenë edhe një vijë natyrore kufitare. Në kohën e regjimit, ushtarët patrullonin përgjatë saj. Ishte jo vetëm pikë vrojtimi, por edhe vend me histori njerëzore, me rrëfime të heshtura për ndarje, për shpresa, për sytë që shihnin përtej kufirit. Një nga vendet më të veçanta të kësaj rruge ujore ishte "Ishulli i Vezëve" – një ishull i vogël në mes të Bunës, ku mbizotëronte qetësia dhe natyra. Ishte strehë për pulat e bardha të egra që bënin me qindra vezë. Ushtarët e kufirit shkonin atje me varka për t’i mbledhur. Edhe unë kam qenë në atë ishull – kujtoj ende se si barin e njomë e shkelja me kujdes, ndërsa grumbullonim vezët që fshiheshin mes gjethesh si margaritarë. Buna nuk është vetëm ujë që rrjedh – është histori, frymëzim dhe kulturë. Është këngë e Shkodrës, është kujtim i fëmijërisë, është dëshmi e një bashkëjetese të rrallë midis natyrës dhe njeriut. Brenda saj rrjedhin rrëfime të lashta, për të cilat ia vlen të flitet e të shkruhet. Legjenda e Lumit Buna Thuhet se shumë kohë më parë, në brigjet e Liqenit të Shkodrës jetonte një vajzë e bukur si agimi, me sy të thellë si uji dhe zemër të butë si bari i pranverës. Ajo ishte bija e një familjeje fisnike, ndërsa zemra e saj rrihte për një djalë të varfër nga përtej liqenit, me të cilin fati e kishte bashkuar rastësisht, por zemra përgjithmonë. Dashuria e tyre ishte e ndaluar. Familjet nuk e pranonin lidhjen dhe kërcënimi i ndarjes rëndonte si re mbi lumturinë e tyre. Kur e kuptuan se nuk mund të jetonin pa njëri-tjetrin, vendosën të iknin së bashku, duke kaluar liqenin natën me një varkë të vogël. Por qielli nuk ishte më i butë me ta. Një stuhi e papritur shpërtheu. Valët e egra përmbysën varkën dhe dashuria e tyre u zhyt në thellësi, pa lënë asnjë gjurmë tjetër përveç dhimbjes. Zoti, i prekur nga kjo dashuri e pafajshme, e ktheu vajzën në një lumë të bukur – Bunën – që të rridhte gjithmonë drejt detit, atje ku prehej shpirti i djaloshit të saj, tashmë i shndërruar në valë të përjetshme. E që prej asaj kohe, çdo ditë, Buna udhëton me mall dhe dashuri për t’u përqafuar me detin, në një takim të përjetshëm mes dy zemrave që nuk mundi t’i ndajë as jeta, as vdekja. Pergatiti:Liliana Pere.

Kush është Angelina Jolie? Angelina Jolie – një yll i kinemasë botërore, fituese e Oscar-it dhe ikonë e bukurisë – por më shumë se kaq, një grua që ka zgjedhur të ndriçojë botën me veprime, jo vetëm me famë. > “Nuk duhet të jetojmë vetëm për veten tonë. Ne jemi këtu për të bërë diçka për të tjerët.” – Angelina Jolie Ajo nuk ka qenë thjesht një aktore e suksesshme, por një luftëtare për paqe, një zë për të heshturit, një nënë e përkushtuar dhe një ambasadore e shpresës në zonat më të errëta të botës Veprimet që flasin më shumë se fama Në një botë ku shumë zhurmojnë për të dukur të mirë, Jolie ka zgjedhur të veprojë në heshtje, të japë pa bujë, të ndryshojë jetë me përulësi. Në Kamboxhi, ajo bleu 60,000 hektarë tokë për ta mbrojtur nga gjuetia dhe e shndërroi në një rezervat natyror. Në Namibi, dhuroi 2 milionë dollarë për kafshët e plagosura në qendrën “Naankuse”. Ajo refuzon të veshë lëkurë kafshësh gjatë filmimeve, për të mbrojtur jetën shtazore. > “Ne kemi një përgjegjësi ndaj planetit tonë. Ai nuk është vetëm për njerëzit.” Angelina – zemra e fëmijëve në nevojë Nga Afrika në Azi, nga Haiti në Lindjen e Mesme, ajo ka ndërtuar shkolla, spitale, qendra për viktimat e luftës, dhe ka financuar programe për drejtësi për fëmijët në zonat e konflikteve. Klinika kundër HIV/AIDS në Etiopi Shkolla për vajza në Afganistan Fondacioni Maddox Jolie-Pitt, që ndihmon mijëra fëmijë në mbarë botën Jolie Legal Fellows Program, që trajnon avokatë për të mbrojtur fëmijët e lënduar nga lufta > “Fëmijët nuk duhet të mbajnë kurrë pasojat e luftërave të të rriturve.” Një shpirt që nuk rri në vend Jolie ka udhëtuar në më shumë se 60 vende si Përfaqësuese Speciale e UNHCR, duke dëgjuar, ndihmuar dhe ngritur zërin për refugjatët, viktimat e dhunës seksuale në konflikt, dhe të pastrehët e harruar nga bota. > “Kur udhëton nëpër kampet e refugjatëve, nuk mund të kthehesh më i njëjti njeri.” Nënë, ambasadore, ikonë Jolie është nënë e gjashtë fëmijëve, disa biologjikë, disa të adoptuar nga vende të ndryshme – një familje që mishëron unitetin, respektin dhe dashurinë pa kufij. > “Fëmijët e mi janë jeta ime. Të qenit nënë më ka bërë më e fortë, më e dhembshur, më njeri.” Bukuri e saj buron nga brenda Ajo është dëshmi se yjet më të ndritshëm nuk janë ata që vetëm shkëlqejnë në ekran, por ata që ndriçojnë jetën e të tjerëve. > “Në fund të ditës, ajo që do të thotë më shumë nuk është fama – por sa mirë kemi dashur, sa shumë kemi Angelina Jolie – një yll që nuk fiket kur skena mbyllet. Sepse ajo shkëlqen aty ku ka nevojë për dritë.

Dua Lipa shpallet artistja më e dëgjuar në Mbretërinë e Bashkuar për vitin 2024 Ka ndodhur një ndryshim i madh në fronin e transmetimeve muzikore në Mbretërinë e Bashkuar. Dua Lipa ka mposhtur në mënyrë të jashtëzakonshme Taylor Swift, duke u shpallur artistja më e transmetuar në radio, televizion dhe hapësira publike në Britani për vitin 2024, dhe duke përfunduar dominimin trevjeçar të Ed Sheeran në vendin e parë. Dua kishte arritur më parë të kryesonte këtë listë edhe në vitin 2020, sipas të dhënave të përpiluara nga kompania britanike e licencimit të muzikës Phonographic Performance Limited (PPL). Në një reagim për këtë arritje, Dua Lipa u shpreh: “Është një nder i madh të shpallem artistja më e transmetuar në Mbretërinë e Bashkuar për herë të dytë. Viti 2024 ishte i jashtëzakonshëm dhe jam thellësisht mirënjohëse për gjithë ata që kanë përkrahur muzikën time në radio, televizion dhe ambiente publike në të gjithë vendin”. Hiti i saj i vitit 2018, “One Kiss” në bashkëpunim me Calvin Harris, mbetet kënga e saj më e transmetuar, me një mesatare prej 55 transmetimesh në ditë. Këngëtarja 29-vjeçare, e njohur për hitet si “Dance The Night” dhe “Levitating”, ka kaluar në krye të listës duke lënë pas këngëtarin e “Shape of You”, Ed Sheeran, i cili këtë vit renditet në vendin e tretë, ndërsa Taylor Swift mban pozitën e dytë. Në total, këngët e saj janë transmetuar rreth 400 herë në ditë në të gjithë Britaninë gjatë vitit të kaluar, sipas të dhënave të PPL. Dua, e cila ishte kryeartiste në festivalin Glastonbury pas publikimit të albumit të saj të tretë “Radical Optimism”, është gjithashtu personi më i ri në listën Sunday Times “40 Nën 40” të më të pasurve për vitin 2024. Kënga e saj “Houdini”, e publikuar në 2024 dhe që arriti vendin e dytë në toplistën britanike, ishte një nga këngët më të transmetuara të vitit, duke u renditur e gjashta në total. Artistët britanikë përbënin 70 për qind të këngëve më të transmetuara sipas PPL, me emra të rinj si Myles Smith që iu bashkuan emrave të njohur si Coldplay dhe Sir Elton John në top 10. Ndër artistët e tjerë të përfshirë në listë janë edhe Calvin Harris, Ariana Grande, Becky Hill dhe Harry Styles. Ndërkohë, kënga “Stick Season” e Noah Kahan u shpall kënga individuale më e transmetuar e vitit. Peter Leathem, drejtori ekzekutiv i PPL, tha: “Urime edhe një herë për Dua Lipën që kryeson listën tonë të artistëve më të transmetuar, dhe për Noah Kahan për këngën më të transmetuar të vitit”. Ai shtoi: “Artistët britanikë vazhdojnë të performojnë jashtëzakonisht mirë, duke përbërë 70 për qind të dhjetë pozicioneve të para – dëshmi e fuqisë së tyre në radio, televizione, biznese dhe ambiente publike në gjithë vendin. Po ashtu është inkurajuese të shohim talente të reja britanike, si Myles Smith, të zënë vend ndër më të transmetuarit – kjo tregon se muzika britanike ka të ardhme

Shpresa e Dijes – Zëri që Ndriçon Brezat Në një kohë kur bota ka nevojë për më shumë gra lidere, më shumë zëra të dijes dhe më shumë shembuj frymëzues, Shqipëria ka fatin të ketë një figurë që mishëron të gjitha këto: Prof. Dr. Shpresa Delija. Si pedagoge e gjuhëve të huaja me një karrierë që shtrihet përgjatë pesë dekadave, ajo është një prej personaliteteve më të respektuara në arsimin shqiptar. Përkushtimi i saj ndaj edukimit, fuqizimit të gruas dhe humanizmit e ka bërë atë një figurë të spikatur dhe një model frymëzimi për breza të tërë studentësh dhe kolegësh. Nga auditorët e Fakultetit të Gjuhëve të Huaja në Universitetin e Tiranës deri te forumet ndërkombëtare dhe projektet europiane, nga themelimi i hapësirave burimore për mësuesit e ardhshëm deri te promovimi i shëndetit mendor dhe artit si mjete fuqizimi, Prof. Dr. Shpresa Delija ka qenë gjithmonë aty ku dija ka pasur nevojë për një zë të fortë, por të urtë. Nderimet e shumta ndërkombëtare, si “Global Humanitarian of the Year” dhe “Phoenix Women’s Excellence Award 2025 Nominee”, nuk janë gjë tjetër veçse pasqyrë e një jete të jetuar në shërbim të njerëzimit dhe edukimit. Shpresa e Dijes – Zëri që Ndriçon Brezat *** Intervistë me Prof. Dr. Shpresa Delija – Zëri që Ndriçon Brezat 1. Na flisni për rrënjët tuaja dhe vlerat që ju kanë formuar si grua vizionare dhe pedagoge. Përgjigje. Unë vij nga një familje intelektuale dhe e thjeshtë, me babanë mësues dhe nënën edukatore. Në familje mësoja dashurinë për arsimin dhe respektin, duke u rritur në një ambient ku roli i mësueses ishte pjesë e lojës dhe ëndrrës sime, që më vonë u bë mision jetësor. 2. Cilat janë momentet më domethënëse në karrierën tuaj në Fakultetin e Gjuhëve të Huaja? Përgjigje Katër dekada pune, ku sfida më e madhe ishte të punoja si mësuese në Lezhë dhe më pas në universitet, duke balancuar detyrat familjare dhe profesionale. Mbështetja e familjes dhe dashuria për studentët kanë qenë shtylla kryesore të suksesit tim. 3. Si e shihni rolin tuaj në formimin e magjistratëve përmes anglishtes ligjore? Pergjigje. Bursa TEMPUs në Mbretërinë e Bashkuar më dha mundësinë të aftësohem në anglishten ligjore dhe të kontribuoj në përmirësimin e programeve të Shkollës së Magjistraturës. Kam dhënë mësim mbi 15 vjet, duke ndihmuar magjistratët të jenë konkurrues në nivel europian. 4. Cili ishte vizioni juaj si presidente e ELTA Albania dhe si e ngritët këtë organizatë? Pergjigje. Qëllimi ishte promovimi dhe motivimi i mësuesve të anglishtes në Shqipëri dhe krijimi i mundësive për bashkëpunim ndërkombëtar. Organizova trajnime dhe konferenca rajonale, duke krijuar një familje të bashkuar mësuesish dhe duke sjellë çmime ndërkombëtare. 5. Çfarë ndikimi kanë pasur projektet europiane në arsimin shqiptar? Pergjigje. Bashkëpunimi në projekte Erasmus dhe të tjera europiane ka ndihmuar për të modernizuar sistemin e arsimit të lartë dhe për ta afruar atë me standardet europiane përmes trajtimeve dhe shkëmbimeve me universitete të vendeve të Ballkanit dhe më gjerë. 6. Çfarë do të thotë për ju kontributi në Portofolin Evropian të Gjuhëve? Përgjigje. Ky projekt i miratuar në Strasburg në 2009 është një sukses që i mëson studentët të jenë të përgjegjshëm dhe të pavarur në procesin e të nxënit të gjuhëve të huaja, duke promovuar vlerat dhe kulturat e tyre. 7. Si lindi ideja e Auditorit Burimor për studentët-mësues dhe çfarë plotëson ai? Përgjigje. Nga nevoja e studentëve për një hapësirë ku ndihen të vlerësuar dhe ku praktikojnë teorinë në mësimdhënie. Është një ambient modern me teknologji dhe literaturë të specializuar që ndihmon në zhvillimin profesional dhe mirëqenien sociale të studentëve. 8. Si e bashkoni arsimin me artin dhe shëndetin mendor në rolin tuaj si Ambasadore Globale e Wellness? Përgjigje. Arsimi duhet të sigurojë mirëqenie shpirtërore dhe materiale, sepse asnjë mësues apo student nuk mund të japë më të mirën nëse nuk është i plotësuar emocionalisht. Mësuesi sot duhet të jetë vizionar dhe i gatshëm të ndihmojë nxënësit, duke përfshirë edhe artin dhe shprehjen kreative si mjete fuqizuese. 9. Si ndiheni për vlerësimet ndërkombëtare që keni marrë? Përgjigje. Nuk i shikoj si çmime personale, por si rezultat të përkushtimit dhe pasionit për mësimdhënien si mision jetësor. Këto nderime janë motivim për të vazhduar punën në shërbim të dijes dhe njerëzimit. 10. Çfarë mesazhi do t’u përcillnit vajzave dhe grave shqiptare që duan të bëhen lidere dhe edukatore? Përgjigje. T’i zbulojnë dhe rrezatojnë vlerat e tyre me mirësi, buzëqeshje dhe dashuri. Gratë janë motor i mirëqenies morale dhe materiale në shoqëri dhe duhet të jenë krenare dhe të guximshme në rrugën e tyre.

Revista Prestige ju njeh me:intervisten e Mirela Milorit dhe Edlira Çepani – Gruaja që flet me dritë Dy gra. Dy zëra. Dy intelektuale të përgatitura, që nuk kanë frikë të flasin me mendje dhe me zemër. Në një studio të ndriçuar jo vetëm nga dritat, por nga qartësia dhe ndjeshmëria e bisedës, gazetarja e mirënjohur Mirela Milori dhe juristja mendjehollë Edlira Çepani vendosën përballë njëra-tjetrës jo vetëm pyetje dhe përgjigje, por tema, shqetësime, rrëfime dhe ide që përçojnë frymëzim. Ishte më shumë se një intervistë. Ishte një takim vlerash. Një përqafim mendor mes dy grave që besojnë se fjala është mjet ndryshimi, se dhembja mund të kthehet në dritë dhe se mirësia, kur e shpreh një grua me forcë të brendshme, është armë që çarmatos botën. “Më çarmatos me mirësinë që ke,” – do t’i thoshte Mirela në fund, dhe ndoshta nuk kishte mënyrë më të bukur për të përmbledhur një intervistë që mbeti gjatë në mendjen e atyre që e ndoqën. Më 18 maj 2025, në emisionin “Interview” në Euronews Albania, publiku shqiptar përjetoi jo vetëm një bisedë televizive, por një rrëfim që preku zemrat dhe ndërgjegjen kolektive. Në qendër ishte Edlira Çepani, juriste, qytetare aktive dhe zë i qartë në një shoqëri që shpesh mbushet me zhurmë e pak dritë. Përballë saj, gazetarja e respektuar Mirela Milori, një grua që di të dëgjojë me mendje dhe me shpirt. Ishin dy gra, dy gjenerata, dy perspektiva që bashkoheshin në një qëllim të përbashkët: më shumë ndjeshmëri, më shumë drejtësi, më shumë dashuri për Shqipërinë. Një fëmijëri me horizont ndërkombëtar “Kam lindur në Meksikë,” – tregoi Edlira, duke ndarë rrënjët e saj mes dy kontinentesh. Me prindër diplomatë, jeta e saj nisi midis kulturave latine, nën diellin e Meksikës dhe në ritmet e Kubës. “Amerika Latine më mësoi pozitivitetin, njerëzit atje të japin një qetësi shpirtërore të jashtëzakonshme,” – tha ajo, ndërsa theksonte se falë përkushtimit të prindërve, gjuhën dhe shpirtin shqiptar nuk i harroi kurrë. “Duhej të flisja shqip në shtëpi, për të mos e humbur lidhjen me identitetin tim.” Ky dualitet – të jesh pjesë e botës, por edhe thellësisht shqiptare – është shtylla mbi të cilën Edlira ndërton mendimin e saj të lirë dhe të përgjegjshëm. Dashuria që mbetet përtej jetës Në një nga momentet më të thella të intervistës, Edlira foli për humbjen e bashkëshortit të saj, Gert Bogdani, i cili u nda nga jeta në shtator 2024. “Gerti nuk është më fizikisht, por është me ne çdo ditë. Ai na ka dhënë dashuri sa për tre jetë,” – tha ajo, me një qetësi që vetëm dashuria e vërtetë mund ta japë. Fjalët e saj ishin drithëruese. Jo për trishtimin që mbartnin, por për forcën me të cilën fliste për dashurinë si dritë që nuk shuhet kurrë dhe transformohet ne nje forme tjeter , nje monument vlerash qe rri me dorën shtrire dhe të tregon drejtimin dhe te flet cdo natë “Mungesa e tij ndihet në çdo gjë – në këshillat që nuk i jap dot, në sukseset që nuk i ndajmë më bashkë... por edhe në forcën që më dha për të mos u dorëzuar.” Në atë çast, sikur dhimbja u kthye në dritë. Siç shkruante Maya Angelou: “Nuk ka agoni më të madhe se të mbash një histori të pathënë brenda vetes.” Edlira nuk e mbajti. E ndau me ne – dhe e bëri më të lehtë për të gjithë ata që vuajnë në heshtje. Kur politika nuk është karrierë, por përgjegjësi Edlira Çepani nuk është pjesë e asnjë partie politike – por kjo nuk e ndal të flasë për politikën me një ndershmëri që mungon shpesh në debatet publike. “Unë nuk kam qenë pjesë e politikës, por kjo nuk do të thotë që nuk më intereson politika. Është e rëndësishme që profesionistët, njerëzit me vlera, të mos qëndrojnë jashtë. Ata kane qene dhe jane kontribuesit me te mire. Sepse po i lamë vendin bosh, po e boshatisim shpresën,” – tha ajo. Ishte një thirrje për t’u zgjuar. Për të kuptuar se politikën nuk duhet ta lëmë vetëm në duart e atyre që e përdorin për pushtet, por duhet ta mbushim me vizion dhe ndershmëri. Gratë në politikë: më shumë se numra Edlira foli me ndjeshmëri dhe kthjelltësi për përfaqësimin gjinor në politikë. Po, 37% e deputetëve në Shqipëri janë gra. Por a janë ato të fuqizuara realisht? A kanë mundësi të udhëheqin, të ndikojnë, të ndryshojnë? “Kuotat janë të nevojshme, por jo të mjaftueshme,” – u shpreh ajo. “Na duhet një sistem që jo vetëm t’i përfshijë gratë, por t’i fuqizojë ato – financiarisht, moralisht dhe institucionalisht. Duhet mentorim, trajnime, mbrojtje nga ngacmimet dhe diskriminimi. Dhe më shumë: një kulturë që i sheh gratë si lidere, jo si zbukurim të listave.” Në një shoqëri ku politika ende shihet si territor mashkullor, Edlira kërkon të ndërtojë një hapësirë të re, ku gratë të mos jenë vetëm pjesë e vendimmarrjes, por protagoniste të ndryshimit. Siç do të thoshte Virginia Woolf: “Një grua duhet të ketë para dhe një dhomë më vete, nëse do të shkruajë.” Nëse do të udhëheqë – le të ketë mundësi reale dhe përkrahje të sinqertë. Në fund të intervistës, Mirela Milori u kthye nga e ftuara me një buzëqeshje që mbante gjithçka brenda: respekt, afërsi, vlerësim. “Ti, Edlira, të çarmatos me mirësinë që ke.” Ishte fjalia që mbështolli gjithë intervistën si një fjongo e padukshme dashurie. Sepse në një botë që shpesh të sulmon, të largon, të përbuz, mirësia është arma më e fortë që mund të mbash. Dhe Edlira e mban me dinjitet. Mesazhi: Një grua që nuk ngre zërin për të zënë vend, por për të hapur rrugë Në një kohë kur zhurma shpesh zë vendin e vlerës, Edlira Çepani vjen si një kujtesë e heshtur por e fortë: Se fjala ka fuqi, kur buron nga dhimbja, dashuria dhe drejtësia. Se politika mund të ndryshojë, kur preket nga dora e ndershme. Se gratë nuk kërkojnë më të tolerohen, por të vlerësohen. Dhe më e rëndësishmja: Se Shqipëria ka nevojë për më shumë zëra si ky – që nuk kërkojnë duartrokitje, por ndikim. Sepse siç thotë Maya Angelou: “Unë ngrihem. Çdo ditë. Edhe kur më rrëzojnë. Edhe kur më keqkuptojnë. Edhe kur më lëndojnë. Unë ngrihem.” Dhe kështu ngrihet edhe Edlira. Për veten, për gratë, për Shqipërinë. Përgatiti : Liliana Pere.

Zinja e velluar Giovanni Battista "Zonja e velluar" Bust i skulpturuar në vitin 1869 nga artisti italian Giovanni Battista Lombardi. I famshëm për skulpturat e tij me një hijeshi romantike dhe sentimentale, Lombardi aplikoi një teknikë në mermer që na jep përshtypjen e një vello të hollë që mbulon fytyrën e trishtuar të zonjës. Nëse e shohim me kujdes, kemi përshtypjen se nyja nën mjekër është bërë nga pëlhurë e vërtetë. Garza diafane tregon shprehjen e saj melankolike, duke zbuluar gjoksin e zhveshur poshtë. Dantella e vellos u bë edhe nga skulptori, duke rritur më tej realizmin e kësaj kryevepre.

Sot u zhvillua Inaugurimi i Papës Leone XIV "Një Mëngjes që Preku Qiellin" Nën tingujt solemnë të himneve liturgjike dhe përqafimin e butë të mëngjesit pranveror romak, Sheshi i Shën Pjetrit u kthye sot në një mozaik shprese dhe bashkimi, ku feja, drita dhe njerëzimi u ndërthurën në një ceremoni që shënon një kapitull të ri për Kishën Katolike dhe botën. Inaugurimi i Papa Leo XIV nisi me lutjen e lashtë “Regina Caeli”, një antifonë mariane që, me notat e saj të gëzimit të ringjalljes, e vendosi gjithë kremten nën mbrojtjen dhe ndërmjetësimin e Zojës së Bekuar. Një Det Personalitetesh dhe Besimtarësh Në këtë ceremoni marramendëse morën pjesë mbi 250 mijë besimtarë nga çdo kontinent. Atmosfera ishte e mbreslenese,, rreshta pa fund pelegrinësh, kori ndërkombëtar që ndërthuri zëra të të gjitha kombeve, veshje tradicionale të vjetra sa vetë historia dhe një gjendje emocionale që s’mund të përshkruhet veçse si hyjnore. Në mesin e të pranishmëve ishin edhe figura të njohura botërore, ndër ta: JD Vance, Zëvendëspresident i SHBA Volodymyr Zelensky, President i Ukrainës Ursula von der Leyen, Presidente e Komisionit Europian Roberta Metsola, Presidente e Parlamentit Europian Robert Abela, Kryeministër i Maltës Përfaqësues të lartë të feve botërore: hebrenj, myslimanë, hindu, budistë, sikhë, zoroastrianë dhe gianistë Shqipëria u përfaqësua nga Presidenti Bajram Begaj, figura të komuniteteve fetare dhe personalitete të jetës publike dhe kulturore shqiptare. Fjalimi i Papës: Një Udhë për Paqe dhe Drejtësi Nga altari para Bazilikës së Shën Pjetrit, Papa Leone XIV mbajti një fjalim të thellë e të ndjerë, i cili trajtoi plagët më të rënda të njerëzimit me tone lutjeje dhe guximi: ** Gaza – “Fëmijët, familjet, të moshuarit janë të uritur. Le të mos harrojmë të bëhemi zë për ata që nuk kanë më zë.” ** Ukraina – “Koha është tani për një paqe të drejtë. Popujt nuk duhet të jetojnë më në ankthin e raketave.” ** Mianmari – “Sa jetë të reja duhen shuar që ne të kuptojmë se urrejtja është një grackë që na gërryen njerëzinë?” Ai u bëri thirrje kombeve të mos mbyllen në egoizmat e tyre, por të ringjallin diplomacinë, dialogun dhe mëshirën. **“Kisha nuk është një kështjellë e mbyllur, por një dritare e hapur drejt një bote më të mirë,” theksoi ai. Një Papë që Rrezaton Shpresë! Papa Leone XIV është figura e që flet me thellësi e butësi. Me rrënjë në spiritualitetin e Papa Françeskut dhe me vështrim drejt së ardhmes, ai u shfaq si një Papë i shpresës, unitetit dhe drejtësisë. “Kam ndjerë fuqishëm praninë e Papa Françeskut në këtë meshë – ai na shikon nga qielli,” tha Papa i ri, duke fituar një duartrokitje që përshkoi Sheshin nga njëri skaj në tjetrin. Me Marinë përpara, me Njerëzimin në Zemër Ceremonia përfundoi me një akt simbolik: një lutje e thellë përpara ikonës së Marisë, ku Papa e vendosi gjithë papatin e tij si një shërbesë në dobi të njerëzve dhe paqes. “Me Zojën në timon, le të udhëtojmë drejt një bote të pajtuar, me më shumë dashuri dhe më pak frikë.” Revista Prestige Autor: Liliana Pere

Një fjalim drejtuar Evropës 16 Maj 2025: Lea Ypi. »Një botë në të cilën askush nuk detyrohet të largohet nga shtëpia e tij« Çfarë domethënie ka Evropa sot dhe si mund ta dëgjojmë zërin e saj në zemër të një qyteti? Në Judenplatz të Vjenës, »Një fjalim drejtuar Evropës« ofron një moment vjetor reflektimi mbi të kaluarën, të tashmen dhe të ardhmen e Evropës. Fjalimi i këtij viti u mbajt nga filozofeja dhe politologia e njohur Lea Ypi, duke folur mbi migrimin dhe identitetin. Teksti i plotë i fjalimit është më poshtë. E iniciuar nga ERSTE Stiftung për të shënuar Ditën e Evropës, seria filloi në vitin 2019 me një leksion nga historiani i njohur Timothy Snyder . Koha dhe vendi nuk janë rastësi. Judenplatz, i mbushur me shtresa të historisë evropiane, shërben si një skenë e fuqishme për idetë që formësojnë kontinentin. Çdo vit, eventi fton folësin të ofrojë një rrëfim që hedh një dritë të ndryshme mbi Evropën në të cilën jetojmë dhe do të donim të jetonim. Me »Një Fjalim për Evropën«, Fondacioni ERSTE së bashku me partnerët tanë, Wiener Festwochen, Institutin për Shkencat Humane dhe në bashkëpunim me Muzeun Hebraik të Vjenës, synon të ankorojë idenë evropiane, dikur një premtim paqeje dhe uniteti, në arenën publike dhe në vetëdijen tonë të përbashkët. *** Fjala e Lea Ypi-t Sonte, do të doja të flisja me ju për migrimin dhe identitetin. Ndoshta mënyra më e mirë për ta filluar këtë bisedë është me një prezantim të vetes. Emri im është Lea Ypi. Shpesh më prezantojnë si filozofe, si shkrimtare, si shtetase shqiptare ose si shtetase britanike e natyralizuar. Kur u flas grave, më prezantojnë si grua, ndonjëherë si grua punëtore. Kur u flas nënave, më prezantojnë si nënë. Ndonjëherë më prezantojnë si një shqiptare me familje myslimane, dhe ndonjëherë si diçka shumë e ndryshme nga një myslimane, megjithëse ende një »M«: një marksiste. Ndonjëherë më prezantojnë si një »M« tjetër: një emigrante. Por dua të filloj diku tjetër. Jo me atë që jam, ose me atë që njerëzit mendojnë se jam, por me atë që do të doja të isha. Dhe, siç ndodh, ajo që do të doja të isha është gjithashtu ajo që do të doja të ishte Evropa. Pra, çfarë dua të jem? Çfarë dua të jetë Evropa? Një statujë. Ose për të qenë më të saktë, fryma që kap një statujë. Siç ndoshta e dini, termi statujë vjen nga folja latine stare , që do të thotë »të qëndrosh», sepse statujat »qëndrojnë» në një vend të caktuar. Por mund të lidhet edhe me një fjalë tjetër me të njëjtën rrënjë si stare : status . Statusi në këtë rast kuptohet si »qëndrim», pushtimi i një gjendjeje të caktuar, simboli i një mënyre të caktuar të qenies. Statujat nuk "qëndrojnë" thjesht që ne t'i shikojmë, ose, më me shumë gjasa, këto ditë, të bëjmë selfie para tyre. Përmes veprimit ose personit që ato përshkruajnë, ato simbolizojnë një status ose gjendje të caktuar: një gjendje që meriton të mbahet mend, të mbahet me vete në një farë mënyre. Kushti që dua që Europa të reflektojë është kushti i të qenit njeri, jo siç janë njerëzit, por siç mund të jenë. Jo në realitet, por si një ideal. Dhe statuja që kam në mendje si simbol të asaj gjendjeje është një statujë që të gjithë e njihni. Në fakt, mund ta admironi tani (por ju lutem ruajini selfiet për më vonë). Ajo qëndron para meje dhe pas jush, pikërisht këtu në Judenplatz. Nëse ktheni kokën dhe shikoni përreth, nuk do të jeni në gjendje ta shmangni. Kjo statujë përshkruan një burrë mbi një piedestal. Këmba e tij e djathtë është pak e ngritur, shputa mbështetet mbi një shkallë, dhe pëllëmba e dorës së djathtë është plotësisht e hapur, pak e shtrirë dhe e sjellë përpara sikur po përpiqet të shkundë tënden, duke të hapur veten, duke sinjalizuar se është miku yt. Ai e shikon shikuesin nga një lartësi e caktuar, por jo me arrogancë, paternalizëm apo përbuzje. Ka simpati njerëzore në atë shprehje, por edhe shqetësim të thellë. Statuja Lessing në Judenplatz në Vjenë. Foto: eSeL.at – Lorenz Seidler (eSeL) Statuja është e shkrimtarit Gotthold Ephraim Lessing. Lessing ishte një nga përfaqësuesit më të shquar të epokës së asaj që ne e quajmë "Iluminizmi". Iluminizmi nganjëherë përkufizohet si "epoka e arsyes" dhe nganjëherë kapet në moton sapere aude — të kesh guximin të mendosh për veten tënde, në një frymë publike, duke dalë jashtë identiteteve të fiksuara dhe roleve shoqërore. Iluminizmi është gjithashtu shumë i denigruar këto ditë, si nga e majta ashtu edhe nga e djathta. Ai denigrohet nga e djathta sepse reflektimi kritik, "guximi për të menduar për veten", ka qenë gjithmonë një kërcënim për nënshtrimin pasiv ndaj autoritetit që kërkohet për të normalizuar përjashtimin. Por ai denigrohet edhe nga shumë njerëz në të majtën postkoloniale, të cilët fajësojnë Iluminizmin për brutalitetin, dominimin dhe paternalizmin që shpesh kanë karakterizuar takimet midis shteteve evropiane dhe pjesëve të tjera të botës. Ka njëfarë të vërtete në këtë pozicion, por edhe shumë pak nuanca. Iluminizmi, sigurisht, u instrumentalizua përfundimisht nga elitat në pushtet për misionet e tyre shfrytëzuese dhe të ashtuquajtura civilizuese, por në fillimet e tij ai mishëroi një qëndrim shumë subversiv. Nuk ka provë më të mirë për këtë sesa vetë Lessing. Gjatë jetës së tij, veprat e tij u ndaluan dhe pas vdekjes së tij, një polemikë mbi panteizmin e tij të supozuar çoi në një sulm më të gjerë ndaj konceptit të Iluminizmit për arsyen. Ky sulm u mor përsipër nga reaksionarë të të gjitha llojeve në dy shekujt që pasuan, duke kulmuar me një ndalim të plotë të veprës së Lessing në Evropën fashiste të viteve 1930. Kjo statujë është një rindërtim: origjinali u hoq nga nazistët dhe u shkri në vitin 1939. Një nga dramat më të famshme të Lessing, Nathan i Urti , prek disa nga temat e fjalimit tim drejtuar Evropës sot: identiteti dhe zhvendosja, kultura dhe konflikti, migrimi dhe kozmopolitizmi. Drama zhvillohet në Jerusalem gjatë njërës prej kryqëzatave. Personazhi kryesor i saj, Nathan i Urti, është një hebre që jeton nën sundimin mysliman dhe rrit një vajzë të krishterë jetime. Familja e tij, gruaja dhe shtatë djemtë e tij, janë vrarë nga të krishterët. Në mungesë të tij, shtëpia e tij është djegur. Megjithatë, gjatë gjithë shfaqjes, Nathan nuk ushqen asnjë pakënaqësi as ndaj të krishterëve dhe as ndaj myslimanëve. "Dhe a kam gjetur tek ti edhe një tjetër, të cilit i mjafton të jesh burrë?" pyet ai, duke refuzuar të përcaktohet nga identiteti i tij. Në një moment, Nathani thirret nga Sulltani, i cili e pyet se cila nga tre fetë e mëdha monoteiste është superiore - Krishterimi, Judaizmi apo Islami. Nathani shpjegon me durim se përgjigjja e duhur nuk qëndron në të kaluarën, por në të ardhmen. Nuk mund të vendoset në një mënyrë konservatore, thotë ai, bazuar në traditën, vlerat ekzistuese dhe historinë e trashëguar. Çdo histori do t'i duket superiore një të brendshmi të mësuar të nderojë traditën dhe të mendojë për armikun në një mënyrë të caktuar, por shumë ndryshe nga jashtë. E vërteta e të gjitha kulturave, nëse dikush mund të flasë fare për të vërtetën, rindërtohet vetëm, sugjeron Lessing, duke zgjeruar shikimin dhe duke shikuar përpara, në një provë të vazhdueshme se cila kulturë vazhdon të shfaqë virtytet e njerëzimit, të heqë paragjykimet, të tregojë dashurinë e premtuar në tekstet e saj themelore dhe të inkurajojë tolerancën në brezat e ardhshëm. Në të vërtetë, gjatë gjithë shfaqjes, vetë Nathani e refuzon etiketimin. «Duhet, do të jemi miq», i përgjigjet ai në një moment një kalorësi të krishterë që e ngulmonte për identitetin e tij. «Ne nuk zgjodhëm një komb për veten tonë. A jemi ne kombet tona? Çfarë është atëherë një komb? A ishin të tillë hebrenjtë dhe të krishterët, para se të ishin njerëz?», pyet ai. Ka vetëm një pikë në shfaqje ku Nathani i Urti duket se humbet durimin. Kjo ndodh në vargjet hapëse, kur ai kthehet nga bredhja e tij, dhe gruaja që e përshëndet thërret: «Falë të Plotfuqishmit, që më në fund u ktheve.» Dhe Nathani e qorton. «Po,» përgjigjet ai, «por pse më në fund kjo ? A e kisha ndërmend, apo ishte e mundur të kthehesha më shpejt?» «Isha i detyruar të udhëtoja,» deklaron ai. Siç mund ta shihni këtu, ekziston një lloj kategorizimi që Nathan i Urti do ta kishte të vështirë ta hidhte poshtë, një lloj identiteti. Dhe ky është identiteti i migrantit, më konkretisht i migrantit pa zgjedhje, sepse zhvendosja vështirë se është një akt vullnetar. Një migrant është njëkohësisht qytetar i botës dhe qytetar i askundit. Një migrant është njëkohësisht i hapur ndaj botës dhe i alienuar prej saj. Një migrant duhet të jetë i gatshëm të përvetësojë gjithçka që nuk i vjen natyrshëm, të çmësojë mënyrat e njohura të të qenit dhe të përvetësojë mënyra të reja. Por një migrant gjithashtu duhet të jetë i përgatitur të jetojë në një gjendje të përhershme ankthi për shkallën në të cilën mund të përkasë plotësisht. Për migrantin, përkatësia është një aspiratë, diçka që për Lessing-un kapte frymën e kozmopolitizmit të Iluminizmit. E megjithatë, Nathani është një emigrant i mirë. Së pari, sepse u bindet ligjeve të vendeve që viziton. Së dyti, sepse është i pasur. Së treti, sepse nuk përpiqet të vendoset diku tjetër; ai përfundimisht kthehet në shtëpinë e tij, sado vonë. Sonte, dua t'ju flas jo vetëm për migrantët e mirë, por edhe për ata të këqij, shumë prej të cilëve kam takuar. Dhe dua t'ju flas, në frymën e Lessing, për kotësinë e zbatimit të kategorive të të mirës dhe të keqes në lidhje me migrimin, dhe për shpatin rrëshqitës që përfshihet në përpjekjen për ta bërë këtë, një shpat rrëshqitës që na pengon të ardhmen dhe na kthen në të kaluarën. *** Kur po rritesha në Shqipëri në vitet 1990, babai i njërit prej miqve të mi më të mirë ishte kontrabandist. Ne e quanim "Ben i Çalët". Ben i Çalët nuk kishte qenë gjithmonë kontrabandist. Përpara se vendi të bënte kalimin nga një shtet komunist në një shtet liberal, ai punonte me turne në kantierin detar, ku bënte rrjeta peshkimi dhe lyente anije. Beni nuk dukej si kontrabandist—ishte i vogël, anemik dhe çalonte. Ai nuk zgjodhi të ishte kontrabandist—reformat e privatizimit që shoqëruan ardhjen e pluralizmit politik i detyruan menaxherët e kantiereve detare të bënin shkurtime nga puna, kështu që Beni dhe gruaja e tij u gjetën të papunë. As nuk e mendonte veten si kontrabandist: ishte një punë si çdo tjetër. Ai paguhej për të ndihmuar njerëzit me gomone të arrinin në Itali dhe i duheshin para për të ushqyer fëmijët e tij. Ai kishte pak frikë, por nuk turpërohej nga aktiviteti i tij. Për dekada të tëra, shqiptarët ishin vrarë nga shteti i tyre sa herë që përpiqeshin të kalonin kufirin. Në rastet shumë të rralla kur njerëzit ia dilnin mbanë, të afërmit që linin pas deportoheshin. Më në fund, shqiptarët ishin të lirë dhe Beni i Çali po i ndihmonte të realizonin ëndrrat e tyre. Ai fliste për këtë me një dozë krenarie. Një natë, Beni i Çali u zhduk dhe nuk u kthye më kurrë. Disa njerëz thanë se u vra; të tjerë se u mbyt në Detin Adriatik, i ngrënë nga i njëjti peshk që përdorte për të ndërtuar rrjeta. Përfundimisht, shumë më vonë, pati një funeral për të; një funeral pa trup, vetëm një arkivol bosh. Shumë njerëz erdhën në funeral dhe folën me mirënjohje për faktin se ai i kishte ndihmuar të afërmit e tyre të arratiseshin, duke u ofruar atyre mundësinë e zgjedhjes së një jete tjetër jashtë vendit. Ata folën se si remitancat që dërgonin këta të afërm po ndihmonin familjet e lëna pas të mbijetonin. Ata folën gjithashtu se si kishin ndryshuar kohërat. Rreth asaj se si kur ra Muri i Berlinit dhe shqiptarëve iu lejua të udhëtonin jashtë shtetit të tyre, diskursi rreth migrimit ndryshoi papritur dhe tani kishte shumë më tepër armiqësi ndaj tyre në Perëndim. Nuk ishte e vështirë të kuptohej qëndrimi i tyre. Në të kaluarën, shqiptarëve u ishte thënë se nuk mund të udhëtonim sepse shteti ynë nuk do të na lejonte të udhëtonim, duke na mohuar të gjithëve pasaportat. Por kur Lufta e Ftohtë mori fund, socializmi shtetëror u braktis. Pothuajse brenda natës, shteti njohu të drejtën për t'u larguar. E megjithatë, njerëzit zbuluan se të kesh pasaportë nuk mjaftonte. Gjithashtu, nevojitej një vizë për të cilën shteti yt nuk ishte përgjegjës, dhe kjo doli të ishte përgjegjësi e një shteti tjetër. Shumë papritur, të gjitha kufizimet mbi lirinë e lëvizjes, të cilat i kishim përvetësuar duke pranuar se nuk mund të udhëtonim sepse nuk na lejohej të udhëtonim nga shteti ynë, u bënë të jashtme. Perëndimi kishte kaluar dekada duke kritikuar Lindjen për kufijtë e saj të mbyllur, duke financuar fushata për të kërkuar lirinë e lëvizjes, duke dënuar imoralitetin e shteteve të angazhuara për të kufizuar të drejtën për t'u larguar. Mërgimtarët më parë priteshin si heronj. Papritmas, retorika ndryshoi. Heronjtë tani ishin bërë kriminelë, përmbysës të rrezikshëm që kërcënonin "mënyrën evropiane të jetesës". E megjithatë, nëse liria është një vlerë, nëse liria e lëvizjes ka rëndësi, ajo ka rëndësi si në emigracion ashtu edhe në imigracion: si për të lënë vendin tënd ashtu edhe për të hyrë në një vend tjetër. Nëse më thuhet se jam i lirë të largohem nga ky shesh, por rrugët që do të më mundësonin të largohesha nga qyteti janë të mbyllura, a kam vërtet liri lëvizjeje? Pikërisht kur ish-shtetet socialiste nuk qëllonin më qytetarët e tyre në kufi, vendet kapitaliste filluan të dërgonin anije për të patrulluar detet e tyre. Në një drejtim apo në tjetrin, emigrantët ende vdisnin. Vetëm ngjyra e uniformave kishte ndryshuar, flamujt nën të cilët kryheshin krimet. Rojet kufitare, anijet patrulluese dhe ndalimi e shtypja e emigrantëve që dikur dënoheshin jashtë shteteve liberale perëndimore, tani janë bërë praktikë standarde në ato vende. Këto masa jo vetëm që tolerohen, por festohen si një shenjë force. Perëndimi ka përsosur një sistem për përjashtimin e më të prekshmëve dhe tërheqjen e më të aftëve, ndërkohë që mbron kufijtë për të "mbrojtur mënyrën tonë të jetesës". E megjithatë, ata që kërkuan të emigronin e bënë këtë sepse tërhiqeshin nga ajo mënyrë jetese. Larg nga të qenit një kërcënim për sistemin, ata ishin mbështetësit e tij më të zjarrtë. Që nga fundi i Luftës së Ftohtë, migrimi ka qenë njëkohësisht një bekim dhe një mallkim për shumë shtete anembanë botës. Ka qenë një bekim sepse pa remitancat nga emigrantët, familjet e tyre do të kishin luftuar me ndikimin shkatërrues të reformave neoliberale të "terapisë së shokut" që premtonin t'i shndërronin shtetet komuniste të dështuara në parajsa kapitaliste të lulëzuara. Ka qenë një mallkim sepse Lessing ka të drejtë. Askush nuk zgjedh të jetë realisht emigrant. Ndryshe nga ajo që propaganda anti-emigracioni do të donte të besonte, askush nuk kënaqet duke rrezikuar veten ose duke u larguar nga vendi i tij vetëm për hir të bezdisjes së njerëzve në një vend tjetër. Edhe duke lënë mënjanë rreziqet e kalimeve të paautorizuara, dhe madje edhe aty ku rrugët ligjore janë të disponueshme, migrimi i ndan familjet dhe ikja e trurit është një plagë e hapur. Çdo vit këto shtete investojnë në mjekë dhe infermierë që e braktisin vendin e tyre menjëherë pas diplomimit, të joshur nga pagat më të larta dhe kushtet më të mira të jetesës në Perëndim. Kur mbështet një sistem selektiv imigracioni ose pranon që një vend në Perëndim duhet të investojë në tërheqjen e migrantëve me aftësi të larta, në fakt po mbështet një formë shfrytëzimi. Emigrantët nga një vend tjetër do të punojnë dhe do të paguajnë taksa që të sëmurët dhe të dobëtit të kujdesen nga mjekët dhe infermierët e tyre, që fëmijët tuaj të kujdesen nga mësuesit e tyre. Spitalet atje do të vuajnë nga mungesa në mënyrë që pacientët këtu të mund të vazhdojnë të marrin kujdesin e duhur. Shkollat ​​dhe qendrat kërkimore atje do të vuajnë në mënyrë që arsimi këtu të mund të lulëzojë. *** Thuhet se kufijtë janë problemi përfundimtar i kohës sonë. Sigurisht, kufijtë janë një problem, por jo sepse ekziston ndonjë çështje qytetërimi që duhet zgjidhur për të përcaktuar se kush i përket dhe kush jo. Jo sepse ekziston një problem i përshtatjes kulturore nga disa grupe krahasuar me të tjerët. Sigurisht jo sepse, siç i tha Giorgia Meloni kohët e fundit Donald Trump, qëllimi i Evropës duhet të jetë "ta bëjë Perëndimin përsëri të madh" dhe migrimi përfaqëson një sfidë për këtë qëllim. Në të vërtetë, nuk ka asgjë më fyese për mençurinë e Nathanit të Urtit, me të cilën fillova, sesa kjo ide se ekziston një qytetërim, një mënyrë jetese, që mishëron të vërtetën dhe vlerat e të jetuarit së bashku. Madje as qytetërimi evropian. Siç i këmbëngul Nathan kalorësit të krishterë në dramën e Lessing, "të gjitha vendet prodhojnë njerëz të mirë". Kalorësi e sfidon këtë pohim. "Këtu më shumë, a jeni të sigurt se keni më pak?" sugjeron ai. Por Nathan e hedh poshtë edhe këtë. Ai e di se madhështia përfundimisht vjen me një kosto dhe se kostoja e hierarkisë kulturore është shkatërrimi i tjetrit, i kujtdo që perceptohet si një kërcënim, i kujtdo që konsiderohet i pamundur të përshtatet. Nëse keni ndonjë dyshim se si duket saktësisht kjo kosto kur çohet në pasojat e saj ekstreme, shikoni memorialin pas shpatullave të mia, një memorial për viktimat e projektit më shkatërrues të ribërjes së diçkaje të madhe që njerëzimi ka njohur ndonjëherë: Holokaustit. Edhe ky është një produkt i vlerave evropiane, perëndimore, një projekt që premtoi të spastronte shoqërinë nga elementët e saj të padëshiruar, të eliminonte hebrenjtë, komunistët, romët, personat me aftësi të kufizuara, homoseksualët, këdo që konsiderohej i papërshtatshëm. Lea Ypi përpara memorialit të Holokaustit në Judenplatz në Vjenë. Foto: eSeL.at – Lorenz Seidler (eSeL) Kjo duhet të jetë pika fillestare e çdo diskutimi mbi migracionin në Evropë, në vend që të përpiqemi të bëjmë dallimin midis migrantëve të mirë dhe të këqij, migrantëve që janë të dobishëm dhe migrantëve që nuk janë, migrantëve që janë një përfitim dhe migrantëve që janë një barrë, migrantëve që i binden ligjit dhe migrantëve që ndjekin rregullat e tyre, migrantëve ekonomikë dhe azilkërkuesve, migrantëve që vijnë vetëm për të qëndruar për një kohë dhe pastaj kthehen në shtëpitë e tyre dhe migrantëve që aspirojnë të vendosen, migrantëve që meritojnë mikpritje dhe migrantëve që duhet të përballen me deportimin. Të përballesh me migracionin si problem do të thotë të kuptosh se ai nuk është një problem si i tillë. Do të thotë të kuptosh pjerrësinë e rrezikshme rrëshqitëse që përfshihet në normalizimin e këtij qëndrimi në diskursin politik. Nëse e shohim migrimin vetëm në terma numrash dhe fluksesh, të dhënat sugjerojnë se, ndërsa numri i njerëzve që jetojnë jashtë vendit të tyre të lindjes është rritur në terma absolutë, kjo rritje është në përputhje me rritjen e popullsisë globale dhe për këtë arsye proporcionale me flukset e migrimit në të kaluarën. Nëse e shohim kontributin e migrantëve në shoqëritë pritëse, ka pak prova për të arritur në përfundimin se migrantët janë një barrë në terma absolutë. Migrantët ndihmojnë në luftimin e rënies demografike, ata paguajnë në sistemet e sigurimeve shoqërore dhe kontribuojnë në shoqëritë pritëse. Kjo vlen edhe për migrantët e parregullt, në rastet kur rrugët për legalizim janë të disponueshme. Dhe sigurisht, nëse vizat do të ishin lehtësisht të arritshme, nuk do të kishim fare migrim të parregullt. Megjithatë, migrimi ende përmendet si një problem në diskursin politik. Problemi është politik, jo kulturor. Çështja nuk ka të bëjë fare me vetë emigrantët, por ka të bëjë tërësisht me krizën e demokracisë liberale, një krizë që nuk e shkaktuan emigrantët dhe që sigurisht nuk po thellohet për shkak të tyre - nëse ka ndonjë gjë, është e kundërta. Problemi është hegjemonia e së djathtës mbi diskursin mbi migracionin dhe një paaftësi, një "mungesë guximi" (për t'u kthyer te Iluminizmi) për të menduar në mënyrë kritike, për të menduar përtej ideologjisë dhe propagandës që përpiqet të na bindë ndryshe. Por një alternativë e ka të vështirë të dalë. Sepse edhe ata që refuzojnë politikat specifike të migracionit i kanë pranuar politikat e saj. Sepse shumë progresivë e kanë braktisur universalizmin dhe, në vend që të sfidojnë termat kulturorë me të cilët përkufizohet migrimi, ata thjesht ofrojnë interpretimin e tyre të fenomenit. Sepse e majta ka braktisur gjuhën e klasës dhe ka përqafuar gjuhën e kulturës; sepse ka zëvendësuar një diagnozë socio-ekonomike të problemeve të botës me një diagnozë të bazuar në identitet. *** Për një kohë të gjatë, shoqëritë liberale kanë dështuar në shumë fronte. Më lejoni të rendis vetëm tre prej tyre. Së pari, dështimi i politikës demokratike, hendeku në rritje midis përfaqësuesve dhe të përfaqësuarve, një sistem partiak që funksionon gjithnjë e më shumë si një kartel biznesi, një marrëdhënie midis politikanëve dhe njerëzve që i ngjan marrëdhënieve midis bizneseve dhe konsumatorëve. Së dyti, një dështim i drejtësisë sociale: një sistem ekonomik i paaftë për t'u kujdesur për shqetësimet e më të prekshëmve (si qytetarëve ashtu edhe jo-qytetarëve), për të menaxhuar një ekonomi që funksionon për të gjithë dhe për të garantuar mekanizma për të luftuar kundër interesave të organizuara të oligarkëve, kapitalit të madh, donatorëve të pasur dhe platformave dixhitale të korporatave - shkurt, kujtdo që përdor paratë e tij për të blerë ndikim politik. Së treti, një dështim i solidaritetit ndërkombëtar: pamundësia për të ofruar një vizion alternativ të një rendi global që do të përfshinte një reformë të institucioneve ndërkombëtare për t'i bërë ato vërtet përfaqësuese të njerëzve dhe vendeve të cenueshme, për të prezantuar një model të ndërtuar jo mbi antagonizëm, por mbi bashkëpunim. Kjo është tabloja komplekse e botës nga e cila dalin pabarazitë globale që prodhojnë migrim asimetrik. Problemi, siç e shoh unë, është se ne kemi zgjedhur një model shoqërie në kundërshtim me karakteristikën humaniste të shpirtit të Lessing-ut, një model ku ndjekja e fitimit i nënshtron marrëdhëniet midis njerëzve ndaj imperativave të tregut. Një bashkësi politike që ua hedh fajin për dështimet e saj atyre që nuk janë pjesë e saj, ose nuk kanë pretendim të jenë pjesë e saj, ose shihen si të padenjë për të qenë pjesë e saj, nuk ka nevojë të marrë përgjegjësi për dështimet e saj: ajo mund të vazhdojë t’ua hedhë fajin për dështime të tilla më të prekshmëve dhe të pretendojë se ka zgjidhje në dispozicion pasi “tjetri” të mos jetë më kërcënim. Premtimi i dhënë nga e djathta është ky: nëse zgjidhni çështjen se kujt i përket, do të keni zgjidhur konfliktet e kohës sonë. Por migrimi, siç e përmenda edhe më parë, nuk është burimi i problemit; përkundrazi, është një simptomë e krizës. Dhe këtu qëndron dështimi i alternativës. Çështja e progresit politik tani shihet vetëm si një çështje e ligjit dhe të drejtave abstrakte, e atij që i formon dhe i miraton ligjet, e atij që përfshihet dhe atij që përjashtohet. Me fjalë të tjera, është bërë një çështje e rregullimit të kushteve të anëtarësimit politik. Migrimi perceptohet si problem sepse anëtarësimi politik shihet si zgjidhja. Luftërat kulturore janë kaq të spikatura sepse ato kanë të bëjnë me ruajtjen e kufijve të një grupi shoqëror, duke përfshirë edhe çështjen se kush mund të flasë në emër të atij grupi. Nëse nuk ka alternativë në dispozicion për të sfiduar këtë mënyrë të të menduarit për problemin, nëse nuk jemi në gjendje të rimendojmë rolin e kulturës, lidhjen e saj me demokracinë dhe fatin e demokracisë nën kapitalizëm, është e vështirë të kuptohet se si çdo zgjidhje e propozuar nuk do të përfundojë në favor të së djathtës. E megjithatë, nuk është e vështirë të dekonstruktohet diskursi i së djathtës mbi migracionin. Kufijtë si të tillë nuk janë problem, sepse kufijtë gjithmonë kanë qenë (dhe do të vazhdojnë të jenë) të hapur për disa dhe të mbyllur për të tjerët. Vetë qasja e së djathtës ndaj kësaj çështjeje e konfirmon këtë pikë. Për ta parë rastin, merrni në konsideratë dy trende mbizotëruese të kohëve të fundit. Trendi i parë vlen për shumë të varfrit. Duke lënë mënjanë projektet aktuale për të deportuar azilkërkuesit e dështuar në shtete të treta, në shkelje të normave ndërkombëtare, rruga drejt shtetësisë nuk është më e lehtë as për migrantët e rregullt. Nga kërkesat e të ardhurave minimale për t'u kualifikuar për qëndrim deri te testet gjuhësore dhe të integrimit qytetar gjatë aplikimit për shtetësi, këto masa në dukje të padëmshme mund të shndërrohen në pengesa të pakapërcyeshme që i dënojnë të sapoardhurit të jenë anëtarë të përhershëm të klasit të dytë të shoqërive pritëse. Në këtë nivel, migrimi nuk është gjë tjetër veçse një luftë e zhvilluar kundër më të prekshmëve. Kur njerëzit nuk kanë zë politik, ata janë shumë më të lehtë për t'u shfrytëzuar. Trendi i dytë vlen për shumë të pasurit. Për ta, kufijtë janë më të hapur se kurrë; në fakt, është bërë gjithnjë e më e lehtë të fitosh shtetësinë në një shtet të ri thjesht duke e blerë atë. Merrni një shembull të kohëve të fundit: në të njëjtat javë në të cilat Shtëpia e Bardhë po postonte video të emigrantëve të parregullt që hipnin fjalë për fjalë në fluturime deportimi të lidhur, Donald Trump njoftoi planet e tij për të shitur vendbanimin në SHBA dhe një rrugë drejt shtetësisë për pesë milionë dollarë individëve të pasur që aplikojnë për karta jeshile "të arta". Ky nuk është aspak një rast i izoluar. Në të gjithë botën, investitorët financiarë, zhvilluesit e pronave ose individët që janë të gatshëm të paguajnë një tarifë të konsiderueshme në këmbim të një pasaporte të ndryshme, vihen në një rrugë të përshpejtuar dhe të lehtësuar drejt natyralizimit. Të dyja trendet flasin për një përmbysje rrënjësore në mënyrën se si e kuptojmë tani identitetin dhe përkatësinë. Shpresa e demokracisë sociale në fillim të shekullit të 20-të ishte se demokracia do të sillte zhdukjen e dallimeve të klasës, gjinisë, racës e kështu me radhë. Sipas fjalëve të politikanit gjerman dhe teoricienit marksist Eduard Bernstein, themeluesit të demokracisë sociale, "partitë dhe klasat që i mbështesin ato shpejt mësojnë të njohin kufijtë e pushtetit të tyre". E drejta e votës i bën qytetarët partnerë virtualë në një ndërmarrje bashkëpunuese që çon përpara të mirën e komunitetit politik në tërësi. Ky ishte agimi i një epoke në të cilën barrierat e pronës, shkrim-leximit dhe ekspertizës teknike po hiqeshin si rezultat i mobilizimit politik për të zgjeruar të drejtën e votës. Kushtet për një vlerësim kaq optimist, nëse ka qenë ndonjëherë i justifikuar, nuk ekzistojnë më. Trendi aktual është në fakt pikërisht i kundërt. Nëse në epokën e artë të qytetarisë ekspansive, demokracia premtonte të shëronte komunitetin politik nga efektet potencialisht shkatërruese të konfliktit të klasave, në epokën e qytetarisë kufizuese lufta nuk mund të ndërmjetësohet më institucionalisht, nuk mund të përmbahet më në kanalet standarde të pjesëmarrjes politike. Pasi shtetësia bëhet përsëri shtetësi për një pakicë të kufizuar, një mall për t’u blerë, shitur dhe shkëmbyer, demokracia degjeneron në një formë oligarkie përmes së cilës elitat e pasura kontrollojnë pushtetin politik. Kur shtetësia blihet dhe shitet, në vend që të jetë një mjet i emancipimit politik, ajo bëhet një mjet shtypjeje. Me gjithë respektin për Bernstein, kjo konsolidon në vend që ta gërryejë karakterin klasor të shtetit. Të thuash se shteti ka karakter klasor është ekuivalente me të thuash se shteti humbet aftësinë e tij për të vepruar si platforma politike përmes së cilës konfliktet midis grupeve shoqërore balancohen dhe ndërmjetësohen në një mënyrë të drejtë përmes përfaqësimit demokratik. Në vend të kësaj, shteti bëhet një instrument që shërben për të shpërblyer anëtarët e grupeve me më shumë para dhe pushtet dhe për të kufizuar dhe ndëshkuar pjesën tjetër. Në vend që të jetë mjeti përmes të cilit zbuten teprimet e tregjeve përmes përfaqësimit demokratik, kur shtetësia blihet dhe shitet, ajo shndërrohet në një mall si çdo gjë tjetër. Ndërkohë që në teori ende i japin premtime boshe një ideali emancipues të qytetarisë, progresistët në mbarë botën çuditërisht heshtin mbi transformimin e qytetarisë bazuar në këto tendenca përjashtuese. As dokumentet zyrtare të politikave social-demokrate dhe as manifestet zgjedhore të partive të krahut të majtë nuk duket se tregojnë ndonjë shqetësim për gjetjen e masave që mund t'i kundërvihen trendit aktual dhe të gjejnë masa korrigjuese. Rënia e politikës qytetare në etnopolitikë dhe reduktimi i idealit universal, progresiv të qytetarisë në një ideal partikularist dhe konservator vazhdon i pashqetësuar në pjesën më të madhe. Çfarë kërkon një alternativë e vërtetë? Refuzimin për të luajtur. Refuzimin e reduktimit të demokracisë në anëtarësim dhe të konfliktit politik në konflikt kulturor. Vendosjen e çështjes së migrimit në kontekstin e padrejtësive më të gjera sociale të shkaktuara nga rënia e shteteve të mirëqenies, e ndjekur nga pandëshkueshmëria e punëdhënësve që kërkojnë fitim, të cilët i vënë njerëzit e varfër (qofshin vendas apo emigrantë) kundër njëri-tjetrit. Kërkon një diskutim të mëtejshëm se pse ka luftëra në të gjithë botën dhe se si përdorimi i tyre si armë kontribuon në flukset asimetrike të migracionit. Shkurt, kërkon një diskutim se si kriza e demokracisë sociale nuk lidhet me rritjen e konflikteve kulturore, por me dekada politikash sociale dhe ekonomike, si brenda ashtu edhe jashtë vendit, të hartuara për të fuqizuar kapitalin e organizuar dhe për t'u hequr të drejtën e votës njerëzve vulnerabël. Përsëri, problemi nuk është thjesht ekzistenca e kufijve, apo prania e kufijve që janë më të hapur ose më të mbyllur, siç preferojnë disa ta ndërtojnë dilemën e migrimit. Problemi është se përjashtimet si brenda shtetit ashtu edhe midis shteteve mbështesin reciprokisht njëra-tjetrën dhe shërbejnë për të forcuar më tej një rend ekonomik që është i pakontestueshëm në thelbin e tij. Praktika e shitjes së shtetësisë te të pasurit dhe e kufizimit të aksesit në të për ata me pak mjete materiale, arsim ose aftësi qytetare na tregon një histori të rëndësishme rreth marrëdhënies midis kapitalizmit dhe shtetit gjoja demokratik. Nëse nuk e ndryshojmë mënyrën se si e konceptojmë këtë marrëdhënie, do të hyjmë në një shpat të rrëshqitshëm ku së pari vijnë për migrantët e parregullt, pastaj vijnë për jo-qytetarët rezidentë dhe më pas vijnë për qytetarët me emrat Mohamed dhe Abdallah, ashtu siç vinin dikur për Goldschmidt-ët dhe Levi-t. A është e vështirë të kuptohet se si do të ndodhë kjo? A mund të themi se nuk kemi qenë kurrë atje më parë? Si përfundim, dua të kthehem te Lessing. Qëndrimi kozmopolit që mishëroi Nathan i Urti nuk duhet të ngatërrohet me Samaritanizmin e Mirë ose me etikën humanitare që ndonjëherë përdoret në mbrojtjen e të drejtave të emigrantëve. Iluminizmi ishte për shumë nga mbështetësit e tij një projekt politik dhe jo vetëm moral: refuzimi i institucioneve që nuk arrijnë të përfaqësojnë çdo qenie njerëzore; kritika publike e ideve që favorizojnë një grup etnik, fetar ose racor, një klasë ose një komunitet politik mbi një tjetër. Iluminizmi i nxiti njerëzit të hidhnin poshtë vlerat që nuk i rezistojnë shqyrtimit racional, të përqafonin një pikëpamje kritike në krahasim me hipokrizinë e atyre që janë në pushtet dhe t'i rezistonin çdo pretendimi për autoritet, përfshirë autoritetin e atyre që premtojnë të kenë interesat tona në zemër. Kjo braktisje e frymës së Iluminizmit pikërisht kur është më e nevojshme është tragjike, por jo tërësisht rastësi. Bindja kërkon injorancë; injoranca ndihmon bindjen. Dhe ne po mësohemi gjithnjë e më shumë të mos mendojmë, por të ndjekim trendet. Kjo është arsyeja pse fillova duke thirrur frymën e asaj statuje. Sepse mund të ketë më shumë njerëzim në gurin e saj të heshtur sesa në veprimet e shumë udhëheqësve evropianë sot. Vlerat që Evropa shpall me kaq krenari - kaq njëanshëm, kaq pa kritikë - vlejnë shumë pak nëse zbatohen vetëm për disa. Ato duhet të bazohen në një angazhim më të gjerë ndaj drejtësisë sociale kombëtare dhe ndërkombëtare, ndaj një të ardhmeje që hedh poshtë me vendosmëri çdo dëshirë për madhështinë e së kaluarës, çdo iluzion të superioritetit qytetërues dhe çdo kompromis me idealet globale egalitare dhe radikale demokratike. Migrimi, padrejtësitë që zbulon migrimi, janë në vijën e parë të kësaj beteje. Sepse nuk është në premtimin për ta bërë Perëndimin përsëri të madh që premtimet e Evropës testohen më kritikisht, por në angazhimin për liri, barazi dhe një botë në të cilën askush nuk detyrohet të largohet nga shtëpia e vet. Origjinal Imazhi i kokës: eSeL.at – Lorenz Seidler (eSeL) Rrevista Prestige

Gëzuar ditëlindjen e 43-të, e nderuara Presidente e Republikës së Kosovës, znj. Vjosa Osmani! Ju qëndroni lidership i matur, inteligjent dhe diplomate e shkëlqyer, një yll i ndritshëm në qiellin e politikës shqiptare dhe botërore. Si një dritë e palëkundur mbi majat e Sharrit, ju qëndroni në ballë të kombit – krenare, e urtë, e pathyeshme. Jeni simbol i një Kosove që rritet, që flet me zërin e saj të pavarur, por me mençuri që kumbon në kancelaritë më të fuqishme të botës. Diplomate e përkryer, që fjalën e kthen në urë, qëndresën në argument, dhe krenarinë në dialog të hapur e të ndritur. Jeni zëri dhe zemra e grave të Kosovës – mbrojtëse e të drejtave të tyre, shembull i forcës së butë, por të vendosur, që mban mbi supe barrën e historisë dhe të shpresës për brezat që vijnë. Kosova krenohet me ju – siç krenohet një nënë me bijën e saj më të mençur. E Shqipëria ju sheh si një pasqyrë ku reflektohet dinjiteti, përkushtimi dhe dashuria për Atdheun. U bëfshi 100 vjeçe! Qoftë rruga juaj gjithmonë e ndriçuar nga idealet që ju udhëheqin. Nje ceremoni e ndarjes së Çmimit të Evropës nga Fondacioni Panevropian “Coudenhove-Kalergi” - Nder për Presidenten e Kosoves Vjosa Osmani. Ne fjalën e saj Vjosa theksoi: Kosova është shtet që lindi nga vullneti i popullit të saj dhe u shty përpara nga shpresa e brezave që guxuan të besojnë e luftojnë për liri e pavarësi. Ky çmim është një njohje e rrugëtimit tonë të përbashkët - një rrugëtim i ndërtuar mbi sakrificë, qëndresë dhe besimin e palëkundur se e ardhmja e Kosovës është në zemër të Evropës. Një lidere që bën histori Në zemër të Evropës, aty ku ndërthuren vlerat dhe vizionet e së ardhmes, Presidentja e Republikës së Kosovës, Vjosa Osmani, pranoi me nder Çmimin e Evropës nga Fondacioni Pan-Evropian “Coudenhove-Kalergi”. I njëjti çmim, dikur i ndarë presidentit historik Dr. Ibrahim Rugova, sot i jepet një lidereje që mbart në vetvete jo vetëm barrën e shtetit, por edhe shpresën e një gjenerate të re. Vjosa Osmani, e cila mbajti fjalen në ceremoninë e ndarjes së Çmimit të Evropës nga Fondacioni Pan-Evropian Richard Coudenhove-Kalergi.  Ky çmim iu akordua për përkushtimin e saj ndaj raporteve me partnerët euroatlantikë, orientimit pro-evropian, demokracisë dhe sundimit të ligjit  Kosova, përmes saj, foli qartë: jemi këtu, pjesë e familjes evropiane – me dinjitet, me vlera dhe me besim në rrugën tonë. E arsimuar. E përgatitur. E përkushtuar. E shkolluar në vend dhe jashtë tij, me doktoraturë në të drejtën ndërkombëtare. E ngritur nëpër institucione me integritet, e formuar për të përfaqësuar jo vetëm me fjalë, por me vepra. Ajo është zëri që nuk lë në heshtje padrejtësitë, por i thërret botës me qartësi e bindje. Një figurë që përfaqëson kohën e vet Në vitin 2021, Vjosa Osmani u zgjodh Presidente e Republikës së Kosovës – gruaja e parë me këtë mandat të plotë. Jo vetëm një emër në histori, por një kthesë. Një dëshmi se politika mund të jetë edhe shërbim, edhe kujdes, edhe largpamësi. Ajo nuk ecën mbi gjurmët e zakonshme të pushtetit – ajo hap shtigje të reja, aty ku nuk ka qenë më parë një grua, një nënë, një zë i tillë. Pesë shtyllat mbi të cilat ndërton vizionin: 1. Rruga e pakthyeshme drejt integrimit evropian dhe euroatlantik 2. Sundimi i ligjit dhe thellimi i demokracisë 3. Barazi gjinore si themel, jo si premtim 4. Diplomaci aktive – me dinjitet dhe qëndrim 5. Paqe e qëndrueshme dhe mbrojtje e të drejtave të njeriut Çfarë e dallon? Ajo është lidere që flet me forcën e arsyes dhe dëgjon me zemrën e një nëne. Në zyrën më të lartë të shtetit, ajo sjell butësinë si virtyt, jo si dobësi. Për të, familja nuk është kundërpeshë e pushtetit – por burim i tij. Çdo vendim i saj është i menduar për brezat që do të vijnë – për të ndërtuar një Kosovë ku vajzat dhe djemtë mund të ëndërrojnë pa frikë dhe të rriten me mundësi. Nderime ndërkombëtare – një pasqyrë e vlerësimit global: Çmimi Evropës – nga Fondacioni Coudenhove-Kalergi Çmimi për Lidership Ndërkombëtar – nga National Democratic Institute (NDI), Uashington Çmimi “Gratë me Vizion” – nga Vital Voices, për ndikim global dhe frymëzim Çmimi për Paqe “Tällberg-SNF Eliasson” – për guxim, integritet dhe vizion global  Vjosa Osmani Një grua që ecën drejt së ardhmes pa u trembur nga hija e së kaluarës. Një nënë që flet për Kosovën si shtëpinë e të gjithë qytetarëve të saj. Një presidente që ka kuptuar se pushteti i vërtetë nuk qëndron te titulli, por te shërbimi. Ajo është drita që nuk verbëron, por ndriçon. Një urë mes brezave. Një rrëfim që po shkruhet me dinjitet. Presidentja Vjosa Osmani është mishërim i një lidershipi modern – e përgatitur, e vendosur dhe me një vizion të qartë për të ardhmen evropiane të Kosovës. Me një diplomaci të matur dhe të vendosur, ajo ka rritur profilin ndërkombëtar të vendit, ka ndërtuar aleanca të reja dhe ka përforcuar miqësitë e vjetra, duke e vendosur Kosovën në qendër të vëmendjes globale si një partner i besueshëm dhe me integritet. Ajo udhëheq me mençuri, por edhe me guxim; me ndjeshmëri, por edhe me vendosmëri. Si grua në një pozicion historik, ajo ka thyer barriera dhe ka hapur rrugë të reja – duke dëshmuar se lidershipi nuk njeh kufij gjinorë kur ndërtohet mbi vlera, dije dhe përkushtim të sinqertë. Në figurën e saj, Kosova gjen një presidente që nuk bën kompromis me parimet, që flet me zë të qartë për të drejtën dhe që ecën përpara me besim të palëkundur në të ardhmen. Ajo është shembull i një gruaje që udhëheq me dinjitet dhe forcë, pa e humbur asnjëherë lidhjen me njerëzoren dhe me të përditshmen. Kosova ecën përpara. Me një presidente që e përfaqëson me dinjitet. Një grua që po bën histori – me diplomaci, vendosmëri. Kjo është Vjosa Osmani – një grua nje presidente qe ben histori Pergatiti: Dr.Li liana Pere

Foto familjare e liderëve pjesëmarrës në Samitin e VI të Komunitetit Politik Europian🇦🇱🫶🇪🇺 Samiti i 6-të i Komunitetit Politik Evropian (KPE) u zhvillua më 16 maj 2025 në Sheshin Skënderbej, Tiranë, duke shënuar një moment historik për Shqipërinë si mikpritëse e një ngjarjeje të këtij niveli. Ky samit mblodhi 47 liderë shtetesh dhe qeverish nga e gjithë Evropa, përfshirë përfaqësues të lartë të Bashkimit Evropian, NATO-s, Këshillit të Evropës dhe OSBE-së. 🧭 Temat kryesore të samitit Samiti u fokusua në katër fusha strategjike: 1. Siguria demokratike dhe stabiliteti, me theks në mbështetjen për Ukrainën dhe mbrojtjen nga ndërhyrjet e huaja. 2. Konkurrueshmëria dhe siguria ekonomike, përmes inovacionit dhe tranzicionit energjetik. 3. Migracioni, mobiliteti dhe rinia, duke adresuar sfidat dhe potencialin e brezit të ri evropian në epokën digjitale. 4. Lidershipi evropian në një botë të re, me synim një vizion më të qartë dhe vendosmëri për të vepruar në arenën ndërkombëtare. 👥 Udhëheqës të rëndësishëm të pranishëm Ndër liderët e shquar që morën pjesë në samit ishin: Emmanuel Macron – President i Francës Volodymyr Zelenskyy – President i Ukrainës Giorgia Meloni – Kryeministre e Italisë Recep Tayyip Erdoğan – President i Turqisë Keir Starmer – Kryeministër i Mbretërisë së Bashkuar Edi Rama – Kryeministër i Shqipërisë (mikpritës) Përfaqësues të institucioneve kryesore të BE-së përfshinin: Ursula von der Leyen – Presidente e Komisionit Evropian Charles Michel – President i Këshillit Evropian Roberta Metsola – Presidente e Parlamentit Evropian Gjithashtu, ishin të pranishëm përfaqësues të organizatave ndërkombëtare si: Mark Rutte – Sekretar i Përgjithshëm i NATO-s Alain Berset – Sekretar i Përgjithshëm i Këshillit të Evropës Kate Fearon – Drejtoreshë për Parandalimin e Konflikteve në OSBE 📸 Momente të veçanta Samiti nisi me një ceremoni zyrtare dhe një foto familjare në Sheshin Skënderbej, ku liderët u bashkuan për të shfaqur unitetin evropian. Më pas, u zhvilluan sesione plenare dhe tryeza të rrumbullakëta mbi temat kryesore. Në mbrëmje, Kryeministri Edi Rama organizon një darkë zyrtare për liderët e pranishëm. 🇦🇱 Shqipëria në qendër të vëmendjes Për Shqipërinë, ky samit përfaqëson një moment historik dhe një shans për të treguar rolin e saj si faktor stabiliteti dhe partner i besueshëm në rajon. Kryeministri Rama e ka cilësuar këtë si “një krenari kombëtare” dhe një dëshmi e besimit që vendi ka fituar në arenën ndërkombëtare. 📅 Axhenda e samitit 10:00 – Mbërritja e delegacioneve 11:00 – Ceremonia e hapjes 11:30 – Fotoja familjare 11:45 – Sesioni i parë plenar 13:00 – Dreka zyrtare 14:30 – Tryezat tematike 15:45 – Takime bilaterale 17:30 – Sesioni përmbyllës plenar 18:30 – Konferenca e përbashkët për shtyp me Kryeministrin e Shqipërisë dhe Kryeministrin e Danimarkës 🔗 Për më shumë informacion Dokument informues zyrtar i Këshillit Evropian për Samitin e KPE Transmetimi live i samitit në YouTube Pergatiti: Liliana Pere Revista Prestige

Eurovision 2025 u bë këtë vit skena ku jehuan rrënjët, zëri dhe dinjiteti i një kombi.CNN e rendit të parën këngën "Zjerm" në Eurovision 2025. 🌟❤️ Në një festival ku shpesh dominon spektakli, Shqipëria zgjodhi të sjellë thelb. Me “Zjerm”, kënga që përflak shpirtin dhe drithëron zemrën, u dëgjua një tjetër gjuhë — gjuha e tokës, e kujtesës, e dhimbjes dhe shpresës. Shqipëria këndoi me gjuhën e traditës dhe modernitetit. Tingujt e vjetër u shkrinë me rrymat elektronike si lumenj që takohen në detin e emocioneve. Në skenë, mes veshjeve kuq e zi që bartnin motivet e trashëgimisë sonë, u shfaqën figura që tejkaluan muzikën: një feniks, simbol i ngjalljes së shpirtit përmes flakës së kujtesës; një Promete, që sjell zjarrin për të ndezur ndërgjegjen, jo për të pushtuar. Ka këngë që thjesht dëgjohen. Dhe pastaj ka këngë që jetohen — që të prekën në shpirt si një pëshpëritje e lashtë, duke risjellë kujtime të harruara. “Zjerm” është pikërisht një nga këto. Një dhuratë e fortë e Shqipërisë në Eurovision 2025, por thjesht “këngë” do të ishte pak për ta përshkruar. “Zjerm” është një lutje elektronike, një valle e shenjtë, një dialog i thellë mes shpresës dhe realitetit, sjellë në jetë nga dyshja italo-shqiptare Shkodra Elektronike — Beatriçe Gjergji dhe Kolë Laca. Të lindur në Shkodër, në veri të Shqipërisë — qyteti ku gjuhët, fetë, ritualet dhe heshtja kanë bashkëjetuar për shekuj — sot ata jetojnë në Itali, por mbajnë në vetvete zërin e maleve dhe lumenjve, kujtesën e një toke të lashtë. Ky zë, në “Zjerm”, bëhet një klithmë e heshtur që ndez flakën brenda zemrës. Beatriçe ëndërron, Kolë vëren. Kënga nis me një vizion të pastër, gati fëmijëror, ku Beatriçe kërkon vetëm një minutë — një frymëmarrje të lirë për botën: “Imagjinoni një minutë… Pa ushtarë Pa jetimë Asnjë shishe në oqean Vaji ka erë si jargavan Dhe fjala është e lirë Mirësia nuk ka emër Liria mësohet në shkolla.” Kjo minutë është ajo që botës i mungon — ëndrra e atyre që nuk jetojnë në vendin e duhur, por zgjedhin të kërcejnë, të këndojnë, të besojnë. “Krijo një zemër të pastër me mua.” “Në natën time, unë ju dërgoj dritë.” “Të lutem ki mëshirë.” E më pas, me një varg plot simbolikë dhe përbashkësi, ajo thërret: “Dashuri, ki mëshirë.” Fjala “aman” – e përdorur në vajtimet sufiste – dhe “miserere” – lutje e krishterë për falje – bashkohen në një thirrje universale që kapërceu çdo kufi, për të prekur njerëzimin në thellësi. Por menjëherë pas ëndrrës së Beatriçes, Kolë i jep zë anës tjetër — zë i plagosur dhe i zhgënjyer nga realiteti i dhimbshëm: “Zjarri bie mbi vallet tona fisnore.” “Shtatë thika godasin shpirtin.” “Njerëzit po bien si ortekë.” “Ne nuk i shohim më yjet... i kemi shkelur.” Kënga e tij është një thirrje për të mos harruar dhimbjen, për të mos humbur lidhjen me poezinë dhe bukurinë e humbur të botës. Por në fund, kur gjithçka duket e errët, Beatriçe rikthehet me shpresë: “Në zemrën time, njerëz të mirë, njerëzit pa emër, ata kërcejnë në luginën e shpirtit.” “Jarna as ti, toka ime… vazhdoni të shkëlqeni.” Zjarmi i “Zjermit” nuk shkatërron, por pastron dhe ndriçon. Është flaka që ndez zemrat kur gjithçka tjetër fiket. Është forca e brishtë e atyre që vazhdojnë të kërcejnë mbi rrënojat. “Zjerm” është minuta e ëndërruar nga Beatriçe — ajo që të gjithë ne e kërkojmë thellë brenda vetes: një moment kur bota ndalon dhe merr frymë me të vërtetë. Kjo këngë është një bashkim i magjishëm i muzikës elektronike dhe asaj tradicionale, poezie dhe shpirtit. Shqipëria nuk solli thjesht një performancë, por një përvojë – një meditacion në muzikë dhe një akt dashurie për atë që njerëzimi ka humbur. Është ftesa e heshtur dhe e pandalshme: Ëndërro përsëri. Digju nga brenda me bukuri. Shqipëria ka arritur një tjetër moment magjik në Eurovizion! Me këngën "Zjerm". Teksti i saj është krijuar me pasion nga Beatriçe Gjergji dhe Lekë Gjeloshi, ndërsa kompozimi është fryt i talentit të Kolë Lacës, një bashkëpunim i fuqishëm që ka arritur të kapë thelbin e shpirtit shqiptar. "Zjerm" është një këngë, por një simbol i pasionit dhe këmbënguljes së shqiptarëve Forca Shqipëri – çdo hap, çdo notë, çdo moment ! Teksti i këngës. Në këtë minutë, në këtë çast No paranoja Pas shiut, e ylbertë të duket bota S'ka përreth asnjë ambulancë S'ka kush flet me arrogancë Edhe sot na thanë Që s'prishet koha Përfundova nën ujë Kurrë s'mu tha goja Imagjino një minutë Pa ushtarë, pa jetima Asnjë shishe në oqean. Naftës i vjen era jargavan, Lirinë e fjalës Ta mëson shkolla Krijo në mua një zemër t'pastër Në natën time, të dërgoj dritën Aman miserere Aman miserere Në zemrën time N'zemër teme Ky minutë do të vazhdojë Njerëzit e mirë Njerëzit pa emër Kërcejnë valle në shpirt Jarna ne ti toka ime Ku kam lindë s'do të harroj Jarna ne ti toka ime Vazhdo më shndrit Shndrit Shndrit Shndrit Zjerm! Bjer mbi vallet tona tribale Që ushtojnë sa orteku kur bjen n'male Zjerm! Njerëzit pa emën e njerëzit e dlirtë Njësoi këputen e bijnë Si 7 thika që t'ngulen n'shpirt Zjerm! Këtu flen deti, rana e hana E yjet s'i shohim se yjet na i shkel kamba Kur ecim n'jerm Zjerm! Jena t'untë për flakë e dritë E t'kërkojmë n'kyt terr që s'pranë tuej shndritë Krijo në mua një zemër t'pastër Në natën time, të dërgoj dritën Aman miserere Aman miserere Në zemrën time N'zemër teme Ky minutë do të vazhdojë Njerëzit e mirë Njerëzit pa emër Kërcejnë valle në shpirt Jarna ne ti toka ime Ku kam lindë s'do të harroj Jarna ne ti toka ime Vazhdo më shndrit Shndrit Shndrit Shndrit

Valbona Alia – “Telajo e jetës sime” Forca që pikturon dhimbjen në ngjyra Reportazh ekskluziv për  Revistën Prestige. Kur dhimbja troket në portën e zemrës, shumëkush rrëzohet, hesht, tërhiqet në vetvete. Por ka gra që prej asaj dhimbjeje lindin dritë. Valbona Alia është një prej tyre – një shpirt që nuk u thye, por u rrit mes plagëve, duke mbjellë ngjyra mbi telajon e bardhë të fatit. Pas humbjes së bashkëshortit, kur heshtja kishte mbushur shtëpinë dhe lotët kishin ngrirë në sytë e ditës, ajo filloi të pikturojë për herë të parë në jetën e saj, dhe provoi në moshën 45 vjet.Nje muaj pasi ishte larguar nga jeta bashkeshorti. Në atë çast, në atë përballje të heshtur me zbrazëtinë, shpërtheu talenti. Me dy fëmijë të rritur dhe një peshë të madhe mbi supe, ajo nuk e lejoi dhimbjen ta përpinte. Përkundrazi – e mori atë si frymëzim, si pikënisje të një udhëtimi të ri. Telajo nuk ishte thjesht një mjet – ishte dritarja ku ajo rifilloi të merrte frymë, të jetonte ndryshe. Valbona Aliu Bregasi Dhe sot, Valbona është një piktore e dashur për publikun, një artiste që ndriçon me penelatat e shpirtit. Ajo është me origjinë nga Përmeti dhe jeton në Tiranë. Brenda saj jetojnë rrënjët e një qytetarie të vjetër, të kultivuar ndër breza. Trashëgon nga familja një fisnikëri të heshtur, një kujdes të hollë për bukurinë dhe të bukurën. E bukur, e dashur,e arsimuar, e edukuar, e butë në fjalë dhe e thellë në ndjenjë, Valbona është portreti i një gruaje që ka ditur të jetojë me dinjitet edhe në furtunë. Edhe pse nuk ka ndjekur akademi arti, ajo ndoqi rrugën e zemrës. E aty ku logjika do të ngurronte, shpirti i saj çeli si një lule pas shiu. Në çdo penelatë, në çdo fije ngjyre, ajo derdh emocione të papërkthyera, ndjenja që s’të lënë të njëjtë. Nuk është çudi që ekspozita e saj e parë, e çelur u kthye në një ngjarje të veçantë – jo thjesht për veprat, por për frymën që ato përcollën. Kur jeta bëhet art, pikturat nuk janë më figura – janë rrëfime të pikturuara me heshtjen e shpirtit. Te veprat e Valbonës gjen dritë dhe errësirë, mall dhe dashuri, përballje dhe pajtim. Ajo nuk pikturon pamje – ajo pikturon ndjenja. Përveçse artiste, Valbona është nënë, gjyshe dhe një grua që përballon përditshmërinë me elegancë dhe vendosmëri. Menaxhon një biznes, kujdeset për familjen, rrit mbesat me përkushtim dhe dashuri, dhe mes gjithë këtyre, gjen kohë për të krijuar. Pasditet janë oazi i saj – koha kur ajo rikthehet tek vetja, për t’u shprehur pa fjalë, por me dritë. Inspirimi i saj më i madh janë dy fëmijët dhe dy mbesat. Ato janë muzika e shpirtit të saj, melodia që udhëheq dorën në çdo pikturë. Frymëzimi nuk e gjeti herët – por kur erdhi, ishte si një stuhi e butë që shkund botën e saj të brendshme dhe e ndriçoi. Ekspozitat e para ishin si fletë ditari të hapura para publikut – dhe publiku e kuptoi menjëherë sinqeritetin, thellësinë dhe bukurinë e veçantë të artit të saj. Ekspozita “Frymëzimi vonë dhe muza e vjeshtës” mblodhi rreth saj piktorë, artistë dhe dashamirës nga çdo cep. Vlerësimet ishin të shumta – por më shumë se lavdërimet, ajo u frymëzua nga lidhja që krijoi me njerëzit. Sepse Valbona nuk pikturon për veten – ajo pikturon për të ndarë shpresë, për të dhënë forcë atyre që ndihen të humbur. Me të ardhurat e ekspozitave, ajo synon të hapë një galeri arti – jo vetëm për të vazhduar ëndrrën e saj, por për të krijuar një hapësirë për artistët që nuk kanë zë, për shpirtat që kërkojnë dritë. Një galeri ku arti do të flasë me zemrën, jo me etiketa. Një vend ku do të jetojë ndjeshmëria dhe forca e brendshme. Në një botë plot sfida, gra si Valbona janë fanarë drite. Ato nuk duhet vetëm të admirohen – duhet të përkrahen. Sepse përmes artit të tyre, na mësojnë se asgjë nuk është e pamundur kur kemi dashuri, kur kemi qëllim, dhe kur kemi guximin të flasim me ngjyrat e shpirtit. Arti i Valbona Alias nuk është vetëm estetik – është emocional, është një përqafim i heshtur, një thirrje për jetën. Me shumë kënaqësi – ja një version i personalizuar dhe i ngrohtë, me stilin tënd dhe prekjen e natës që përmende: Nga zemra ime për gratë si Valbona dhe te tjera – Liliana Nuk lodhem kurrë duke shkruar për gra si Valbona. Edhe kur nata ka rënë dhe gjithçka hesht, unë zgjohem brenda me dëshirën për të ndihmuar. Sepse besoj thellë se çdo grua që ka kaluar dhimbje dhe ka zgjedhur të rilindë, meriton të ndriçojë. Dëshira ime nuk është thjesht të tregoj histori – por të ndez dritë, të jap krahë, të jem një urë për ato gra që janë gati të ecin përpara por kanë nevojë për një dorë. Në telajon e jetës, secila nga ne ka një ngjyrë që meriton të shkëlqejë. Dhe unë dua të jem aty – për ta parë, për ta përkrahur, për ta ndriçuar. Me gjithë respektin dhe dashurinë time, Liliana Pergatiti:Liliana Pere.

🎬 REVISTA PRESTIGE PREZANTON: FESTIVALI I FILMIT NË KANË 2025   ✨ Një Edicion i Pashlyer në Rivierën Franceze Nga data 13 deri më 24 maj 2025, qyteti i Kanës u shndërrua në kryeqytetin botëror të kinemasë, duke mirëpritur yje të mëdhenj, regjisorë të shquar dhe një publik të apasionuar pas artit të shtatë.  Festivali i 78-të i Filmit në Kanë solli emocione të forta, premiera të shumëpritura dhe një atmosferë magjepsëse në tapetin e kuq.  --- 👩‍⚖️ Juria e Konkursit Kryesor Nën drejtimin e aktores së mirënjohur franceze Juliette Binoche, juria e këtij viti përbëhej nga figura të shquara të kinemasë ndërkombëtare:  Halle Berry (SHBA) – aktore dhe regjisore e njohur Payal Kapadia (Indi) – regjisore e vlerësuar Alba Rohrwacher (Itali) – aktore e talentuar Leïla Slimani (Francë/Marok) – shkrimtare dhe aktiviste Dieudo Hamadi (RD Kongo) – dokumentarist i njohur Hong Sang-soo (Koreja e Jugut) – regjisor i njohur Carlos Reygadas (Meksikë) – regjisor i vlerësuar Jeremy Strong (SHBA) – aktor i njohur për rolin në "Succession"  🌟 Yjet që Ndriçuan Tapetin e Kuq Festivali i këtij viti mirëpriti një sërë yjesh të Hollywood-it dhe kinemasë botërore:  Tom Cruise – prezantoi premierën e filmit të tij të fundit "Mission: Impossible – The Final Reckoning" Robert De Niro – u nderua me Palma d'Or për kontributin e tij të jashtëzakonshëm në kinematografi Scarlett Johansson dhe Kristen Stewart – debutuan si regjisore me projektet e tyre të para Jennifer Lawrence, Joaquin Phoenix, Emma Stone, Bella Hadid, Heidi Klum dhe Jeremy Strong – ishin ndër të ftuarit e shumtë që zbukuruan festivalin me praninë e tyre  👗 Një Kod Veshjeje më i Rreptë Organizatorët e festivalit vendosën një kod veshjeje më të rreptë për të ftuarit, duke ndaluar veshjet tepër provokuese.  Kjo masë synon të rikthejë vëmendjen tek arti dhe përmbajtja kulturore e filmave, duke shmangur shpërqendrimet nga veshjet e shfaqura në tapetin e kuq.  🏆 Çmimet dhe Filmimet e Shquara Ndër filmat më të përfolur dhe të vlerësuar në këtë edicion ishin:  "The Phoenician Scheme" nga Wes Anderson "Highest 2 Lowest" nga Spike Lee "Eddington" nga Ari Aster  Këta filma konkurruan për çmimin prestigjioz Palma d'Or, duke sjellë histori të fuqishme dhe interpretime të jashtëzakonshme.  📸 Momente të Paharrueshme Tapeti i kuq i Kanës u ndriçua nga prania e yjeve dhe eleganca e tyre:  Juliette Binoche dhe anëtarët e jurisë në photocall-in zyrtar Tom Cruise duke përshëndetur fansat në premierën e filmit të tij Scarlett Johansson dhe Kristen Stewart në prezantimin e projekteve të tyre si regjisore Robert De Niro duke marrë çmimin Palma d'Or për arritjet e tij në kinematografi

Giovanni Battista Tiepolo – një prej yjeve më të ndritur të qiellit të artit venedikas, lindi më 5 mars 1696 në Venecie, qyteti ku ngjyrat vallëzojnë mbi ujë dhe ku piktura frymon si vetë ajri. Fëmijëria dhe Familja – Lulja që çeli në heshtje Giovanni lindi në një familje modeste: i ati ishte kapiten detarie, por ai vdiq kur Tiepolo ishte ende fëmijë. Në mungesë të dorës atërorë, nëna e tij e rriti me shumë përkushtim, duke e ushqyer shpirtin e tij me ëndrra të mëdha e duke e mbështetur në rrugën e artit. Ai ishte më i vogli nga gjashtë fëmijët – një zog i artë mes foleve të zakonshme. Arsimi – Lëmimi i shpirtit piktor Në moshën 14-vjeçare, Tiepolo hyri në punëtorinë e piktorit venedikas Gregorio Lazzarini – një mjeshtër i butë, që lëvrinte stilin barok si një violinë me tinguj të mëndafshtë. Por shpejt, Giovanni u ndikua nga Veronese e Piazzetta, duke përthithur dritën, hijen dhe lëvizjen si një letër e bardhë që pret stuhinë e ngjyrave. Ai ishte një nxënës, por gjithmonë dukej sikur universi i ngjyrave mësonte prej tij. Stili – Vallëzim mes reve dhe ndriçimit Tiepolo është krahasuar shpesh me një poet qiellor të ngjyrave. Stili i tij ishte një simfoni rokoko, plot me liri kompozimi, dritë hyjnore, ngjyra të lehta si puhiza e mëngjesit. Figuracioni i tij nuk qëndronte mbi tokë – ai lëvizte në ajër, mbështetej mbi retë e imagjinatës dhe hidhte hijen e tij mbi tavanët e pallateve mbretërore. Veprat më të bukura – Si petale që bien nga qielli Këtu janë disa nga veprat më të famshme dhe të bukura të Giovanni Battista Tiepolo: 1. “Triumfi i Virgjëreshës Mari” – në tavanin e Kishës së Gesù në Venecie – një eksplozion dritash qiellore, ku Maria ngjitet mbi engjëjt si një yll që s’ka nevojë për horizont. 2. “Aleksandri i Madh viziton tendën e Dariusit” – një dramë historike ku ndjenja dhe krenaria mbivendosen si penela të trasha mbi fytyra njerëzore. 3. Freskot në Villa Valmarana (afër Vicenzës) – skena mitologjike ku hyjnitë lozin me erën, dhe çdo figurë duket se ka brenda vetes një histori të pathënë. 4. **Freskot në Palazzo Labia, Venecie – sidomos “Nuses së Kleopatrës” – një bashkim i luksit oriental dhe shpirtit venedikas. 5. Tavanet e Rezidencës Wurzburg në Gjermani – kryevepra e tij më kolosale, ku e gjithë bota – kontinentet, perënditë, njerëzit – ndërthuren në një rrotullim hyjnor. Trashëgimia – Kur ngjyra bëhet frymë Tiepolo ndërtoi një dinasti artistësh: djemtë e tij, Giandomenico dhe Lorenzo, ndoqën rrugën e tij si zogj që fluturojnë pas erës së etërve. Ai udhëtoi nga Venecia në Gjermani, nga Milano në Spanjë, duke lënë pas një gjurmë dritëbardhë mbi tavanët dhe muret e kontinenteve. Ai vdiq në Madrid në vitin 1770, por si një artist që e pikturoi qiellin – nuk u varros kurrë. Ai jeton ende aty lart, mes reve që pikturoi vetë 🎨 Veprat Kryesore të Giovanni Battista Tiepolo 1. “The Banquet of Cleopatra” (1744) Një pikturë që paraqet momentin kur Kleopatra tret një perlë në verë për të fituar një bast me Mark Antonin. Aktualisht ndodhet në Galerinë Kombëtare të Viktorias në Melburn, Australi. 2. “Allegory of the Planets and Continents” (1752) Një skicë për një freskë të madhe që përfaqëson planetët dhe kontinentet përmes figurave mitologjike. Versioni i madh ndodhet në Rezidencën Würzburg në Gjermani, ndërsa skica ruhet në Muzeun Metropolitan të Artit në Nju Jork. 3. “Scipio Africanus Freeing Massiva” (1719–1721) Pikturë që tregon momentin kur gjenerali romak Scipio Africanus liron Massivën, një princ të ri numidian. Kjo vepër ndodhet në Muzeun e Artit Walters në Baltimore, SHBA. 4. Freskot në Ca' Dolfin (1726–1729) Një seri prej dhjetë pikturash që përshkruajnë skena nga historia e Romës së Lashtë, të krijuara për sallonin kryesor të Palazzo Ca' Dolfin në Venecie. 5. “The Immaculate Conception” (1767–1768) Një pikturë që paraqet konceptimin e pastër të Virgjëreshës Mari, e porositur nga Mbreti Karli III i Spanjës për Kishën e Shën Paskalit në Aranjuez. Aktualisht ndodhet në Muzeun Prado në Madrid.

Dita e Nënës – një himn i dashurisë që s’mbaron kurrë Dita e Nënës, ajo ditë e mbështjellë me mëndafshin e ndjenjës dhe arin e përjetësisë, lindi nga zemra e një vajze që donte të mos harrohej dashuria e një nëne. Në fillim të shekullit XX, në Shtetet e Bashkuara, një grua e quajtur Anna Jarvis, e pikëlluar nga vdekja e nënës së saj, vendosi të bëjë diçka që do të prekte botën: një ditë për të nderuar nënën, për të ngritur tempullin e saj mbi çdo tjetër. Më 1908, në një kishë të vogël në Grafton, Virxhinia Perëndimore, u mbajt për herë të parë Dita e Nënës. Anna shpërndau karafila të bardhë – të pastër si dashuria e nënës, të thjeshtë si përqafimi i saj, dhe që nga ajo ditë, ky lule u bë simboli i dashurisë së pavdekshme. Falë përkushtimit të saj, më 1914, presidenti amerikan Woodrow Wilson shpalli ditën e dytë të diel të majit si festë kombëtare – një ditë për të gjithë nënat e botës. Sot, kjo ditë festohet në më shumë se 100 vende nëpër botë, në mënyra të ndryshme, por me një ndjenjë të përbashkët: mirënjohje e thellë për gruan që është burim jete. --- Nëna – tempulli ku dhe Zoti përkulet Nëna nuk është vetëm një fjalë – ajo është poezia e parë që dëgjon zemra, lutja e parë që shqipton shpirti, ujëvara e parë që shuan etjen e jetës. Ajo është rrënja e thellë që s’tunden erërat, dielli që ndriçon edhe në errësirën e dëshpërimit, kulla që nuk shembet kurrë, sado të përplasin stuhitë. Nëna është vetë toka kur rrëzohesh, qielli kur lutesh, era kur qan, drita kur humbet. Kur flet nëna, edhe heshtja merr kuptim. Kur qesh nëna, lulëzojnë drurët e tharë të shpirtit. Ajo është gjaku ynë që këndon, qumështi që bëhet melodi, duart që dinë vetëm të japin, zemra që rreh për të gjithë, por veten harron. Në çdo hap tonin, në çdo sukses, në çdo plagë, është dora e saj e padukshme që na mbështjell. Dita e Nënës – një ditë, një përulje, një përjetësi Kjo ditë nuk është thjesht një festë. Është një përulje përballë hyjnisë që ecën mbi tokë me këmbë njerëzore. Është një falënderim për netët pa gjumë, për shikimin që nuk pushon kurrë së ruajturi, për dashurinë që s’njeh kushte, as kufij. Në këtë ditë, bota ndalon për një çast frymëmarrjen, për të dëgjuar zemrën e nënës që rreh si këmbanë e shenjtë. Dhe ne, bij e bija, ulemi para saj – jo me lule në duar, por me mall në sy, lot në gji dhe falënderime në çdo qelizë të shpirtit. Sepse nëna është fjala që Zoti e shkroi me dorën e tij, dhe ia dhuroi njerëzimit si bekimin më të madh.

Fan Noli është një nga figurat më të rëndësishme të historisë politike dhe kulturore shqiptare. Data 10 maj 1924 ka një lidhje të fortë me aktivitetin e tij politik, pasi lidhet me fillimin e Revolucionit të Qershorit, një lëvizje kundër qeverisë së Ahmet Zogut, e cila çoi në ardhjen në pushtet të Nolit për një periudhë shumë të shkurtër. Ja një shpjegim me detaje: 1. Çfarë ndodhi më 10 maj 1924? Më 10 maj 1924, ndodhi vrasja e Avni Rustemit, një deputet i njohur i opozitës dhe patriot demokrat. Kjo ngjarje ndezi protesta të mëdha popullore dhe e përshpejtoi krizën politike kundër regjimit të Zogut. Vrasja e tij shihej si politike dhe opozita e përdori si katalizator për një kryengritje. 2. Cili ishte pozicioni i Fan Nolit në këtë kohë? Fan Noli ishte lider i opozitës demokratike. Ai përfaqësonte një vizion perëndimor, reformator dhe kundërshtonte mënyrën autokratike të qeverisjes së Zogut. Pas fillimit të kryengritjes, dhe me përkrahjen e intelektualëve, patriotëve dhe një pjese të ushtrisë, Fan Noli mori pushtetin në qershor 1924, duke formuar një qeveri të re pas largimit të Ahmet Zogut nga Shqipëria. 3. Bashkëpunëtorët e Fan Nolit Fan Noli kishte përkrahjen e: Bajram Currit, luftëtar popullor dhe patriot. Hasan Prishtinës, politikan dhe patriot i Kosovës. Sulejman Delvinës dhe shumë figurave të tjera që kishin ideal demokratik dhe antizogist. 4. Kur u zgjodh dhe pse u rrëzua kaq shpejt? U zgjodh kryeministër më 17 qershor 1924. Qeveria e tij zgjati vetëm deri në dhjetor 1924 (rreth 6 muaj). Arsyet e rrëzimit: Noli donte të bënte reforma radikale demokratike dhe kundër bejlerëve e feudalëve, gjë që i ktheu shumë kundër. Nuk kishte mbështetje të fuqishme ndërkombëtare, sidomos nga Italia dhe Britania. Ahmet Zogu, me ndihmën e Jugosllavisë dhe me ndihmën ushtarake, organizoi një rikthim të fuqishëm në fund të dhjetorit 1924. Mungesa e përvojës administrative dhe dobësia e strukturave shtetërore e bënë të pamundur që Noli të qendronte në pushtet. --- 5. Çfarë ndodhi me Fan Nolin pas rrëzimit? U detyrua të arratisej jashtë vendit. Fillimisht shkoi në Itali, pastaj në Vjenë dhe më pas përfundimisht në SHBA. Në SHBA, vazhdoi veprimtarinë si klerik, intelektual, përkthyes dhe patriot, themeloi Kishën Ortodokse Autoqefale Shqiptare dhe ishte aktiv në diasporë. Kurrë nuk u rikthye në pushtet në Shqipëri, por mbeti figurë morale dhe kulturore shumë e respektuar. Pergatiti.LP

Ermonela Jaho nderohet në Teatro Real – Një Homazh për një Zë që Prek Shpirtin Madrid, 8 maj 2025 Në një mbrëmje të mbushur me emocion dhe admirim, më 8 maj 2025, sopranoja e mirënjohur shqiptare Ermonela Jaho u nderua nga Teatro Real në Madrid – një prej institucioneve më prestigjioze të operës në Evropë. Ky vlerësim i veçantë është një dëshmi e lidhjes së thellë artistike që Jaho ka krijuar me këtë teatër dhe me publikun spanjoll, që tashmë është bërë një shtëpi e dytë për të. Ermonela Jaho është përshëndetur gjithmonë në Madrid me përqafim dhe dashuri nga një publik që e njeh dhe e ndjen fuqinë e interpretimit të saj. Pasionit të saj për operën i është përgjigjur një audiencë e zjarrtë dhe e ndjeshme, që e ka ndjekur në çdo hap të karrierës së saj në këtë skenë të madhe. Të nderohej krah figurave të shquara si William Christie, Laurent Pelly, Maria Agresta dhe Ludovic Tézier ishte një moment i veçantë, që preku thellë artisten shqiptare. Karriera e saj në Teatro Real përfshin disa nga rolet më domethënëse të repertorit të saj – La traviata, Madama Butterfly, Otello, La bohème, Thaïs, The Human Voice, dhe së fundmi, Adriana Lecouvreur – një rrugëtim i jashtëzakonshëm që ka sjellë rritje të vazhdueshme artistike dhe emocionale. Nëpërmjet këtij nderimi, Ermonela Jaho jo vetëm që forcon lidhjen e saj me Madridin, por edhe ripohon përkushtimin e saj ndaj artit dhe publikut. Me një mirënjohje të thellë për ngrohtësinë dhe mikpritjen që ka përjetuar, ajo vazhdon të jetë një nga zërat më të ndjeshëm dhe të fuqishëm të skenës boterore.

Uta Ibrahimi – Shqiptarja që ngjiti qiellin dhe zbriti me lavdinë e lartësive Në kufijtë e ajrit të hollë, aty ku toka mbaron e qielli fillon, një grua shqiptare ka lënë gjurmë në borën e përjetshme. Uta Ibrahimi, shqiponja nga Prishtina, ka prekur majat më të larta të botës – 14 herë – dhe me këtë është shkruar përjetësisht në librin e historisë së alpinizmit botëror. Ajo nuk është më thjesht një emër; është simbol i forcës, guximit dhe ëndrrave që ngrihen më lart se retë. Prej rrënjëve të Ballkanit në kulmet e Himalajeve E lindur në zemër të Kosovës, në një vend të fortë si guri dhe të bukur si mali, Uta u rrit me dashurinë për natyrën dhe shpirtin e lirë. Arsimi i saj në marketing e çoi drejt rrugëve të tjera në fillim, por ishte thirrja e maleve ajo që i fshikulloi shpirtin. Ajo e braktisi zhurmën e zyrave për heshtjen madhështore të majave, aty ku fryma ngushtohet, por shpirti zgjerohet. Misioni i 14 majave – sfida që kërkon më shumë se muskuj Ngjitja në të 14 majat mbi 8000 metra nuk është thjesht një rekord. Është një betejë me natyrën, frikën dhe kufijtë e njeriut. Kanchenjunga, maja e fundit që mbylli këtë kapitull epik, është një nga më të pabesët – një grackë akulli që kërkon përulësi dhe guxim njëkohësisht. Por Uta, si një shqiponjë që nuk frikësohet nga stuhia, e përqafoi rrezikun me gjakftohtësi dhe qëllim. Një grua që frymëzon si mali – e palëkundur dhe e lartë Uta nuk është vetëm një alpiniste. Ajo është një zë për natyrën, për barazinë, për vajzat që duan të fluturojnë, por i mbajnë këmbët lidhur me pritshmëritë. Ajo ka themeluar UTAlaya Foundation, ku lartësitë shndërrohen në mundësi për edukim, për zhvillim të qëndrueshëm dhe për një të ardhme më të pastër e më të drejtë. Puna e saj si Ambasadore e Qëndrueshmërisë për OKB-në, aktivitetet e shumta në mbrojtje të mjedisit dhe përfshirja e të rinjve në eksplorimin e natyrës, janë dëshmi se Uta nuk ngjitet vetëm për vete – por për të hapur rrugë për të tjerët. Një simbol i kombit – krenaria që shpalos flamurin në qiell Kur Uta mbështet flamurin kuqezi mbi borën e majave më të larta në botë, ajo nuk valëvit vetëm një copë pëlhurë – por shpirtin shqiptar, krenarinë e një kombi të vogël me zemër të madhe. Ajo është gruaja që zgjati duart dhe preku yjet, për të treguar se gratë shqiptare nuk njohin kufij. Në një botë që shpesh e mat suksesin me zë, Uta e arriti atë me heshtjen fisnike të malit. Ajo është dëshmi se nuk ka mur që nuk çahet, as majë që nuk kapet – kur shpirti është i lirë, kur zemra është e zjarrtë dhe kur ëndrra është më e lartë se retë. Frymëzim për brezat – gratë që ngjisin jo vetëm maja, por edhe kufij të rinj Rruga e Utës është kthyer në një shteg shprese për vajzat dhe gratë shqiptare, për të rinjtë që kërkojnë më shumë nga vetja dhe nga jeta. Ajo nuk është vetëm një alpiniste që sfidoi lartësitë – por një modele e fuqishme që dëshmon se origjina nuk është pengesë, por burim force; se ëndrrat nuk maten me madhësinë e vendit tënd, por me guximin për t’i ndjekur. Përmes punës së saj me të rinjtë, sidomos vajzat, në shkolla, në udhëtime malore, në trajnime dhe kampanja, Uta i ka dhënë zë një brezi që kërkon barazi, që respekton natyrën dhe që guxon të ngjitet lart, jo për t’u dukur – por për të parë më gjerë. Ajo është dëshmi se kur një grua ngjitet në maja, ajo nuk ngre vetëm veten – por tërë një shoqëri me të.

9 MAJ – DITA E EVROPËS Deklarata Schuman – më e gjallë sot se kurrë më parë 9 Maji nuk është thjesht një datë në kalendar. Është një thirrje për t’u kujtuar . Në një kohë ku dritat e luksit dhe lavdia e shpejtë shpesh errësojnë vlerat, Deklarata e Schumanit shkëlqen më fort se çdo zbukurim ceremonial. Ajo flet me gjuhën e moralit, të paqes, të solidaritetit. Flet për bashkëpunimin midis kombeve. Për guximin për të falur. Për fuqinë për të ndërtuar. Përtej interesave të ngushta, ajo përmendte një bashkim të sinqertë — që do të vendoste themelet e një Evrope që nuk lufton më, por bashkëjeton. Në një Evropë të lodhur nga dy luftëra botërore, një njeri i heshtur — Robert Schuman — propozoi diçka rrënjësisht ndryshe: Jo hakmarrje, por bashkim. Jo ndarje, por solidaritet. Jo frikë, por shpresë. Çfarë përmbante Deklarata Schuman? 1. Paqe dhe vullnet i mirë – Vendi i Evropës në botë mund të jetë i fortë vetëm nëse kombet e saj bashkëpunojnë për paqen, jo për pushtetin. 2. Bashkimi i prodhimit të qymyrit dhe çelikut – Burimet që ushqyen luftërat do të viheshin nën një autoritet të përbashkët. Franca dhe Gjermania, dikur armiq të përgjakshëm, do të bëheshin themelues të një bashkëpunimi të ri. 3. Hapat konkretë, jo utopi – Europa nuk do të ndërtohej me fjalë të mëdha, por me hapa të vegjël, të ndërtuar mbi veprime konkrete dhe besim të ndërsjellë. 4. Solidaritet dhe përfshirje – Projekti nuk ishte vetëm për Francën dhe Gjermaninë, por një ftesë e hapur për të gjithë vendet evropiane që ndanin të njëjtat vlera. Shtetet që hodhën hapin e parë: Në vitin 1951, u krijua Komuniteti Evropian i Qymyrit dhe Çelikut, me gjashtë vende themeluese: Franca Gjermania Perëndimore Italia Belgjika Holanda Luksemburgu Ky komunitet ishte fara që më pas do të mbinte në atë që sot quajmë Bashkimi Evropian — një projekt i pashembullt paqeje dhe bashkëpunimi ndërkombëtar. Mesazh për sot: Në një botë që shpesh nderon zhurmën më shumë se vlerën, Dita e Evropës është një kujtesë solemne: Idealet si paqja, drejtësia, bashkimi dhe ndjeshmëria njerëzore janë më të fuqishme se çdo armatim, më të çmuara se çdo pasuri. 9 Maji nuk është një festë me flamuj plastike. Është një kujtim i gjallë se bota mund të ndërtohet mbi falje, mbi guxim moral dhe mbi ëndrrën e një të ardhmeje të përbashkët. Gëzuar Ditën e Evropës! Le të kujtojmë të shkuarën me mençuri dhe të ndërtojmë të ardhmen me dinjitet. Pèrgatiti LP Tekst / Poster

Liqeni i Belshit është një nga atraksionet më të bukura natyrore në Shqipëri, i vendosur në qendër të qytetit të Belshit, në zonën e Dumresë, rreth 30 km në jugperëndim të Elbasanit. Ky liqen karstik ka një sipërfaqe prej rreth 26.9 hektarësh dhe një thellësi maksimale prej 13.1 metrash në anën jugore . Çfarë e bën të veçantë Liqenin e Belshit? Pozicioni unik: Liqeni ndodhet në anën lindore dhe jugore të qytetit të Belshit, duke ofruar një pamje piktoreske të qendrës së qytetit . Përdorime të ndryshme: Liqeni shfrytëzohet për peshkim dhe ujitje, duke qenë një burim i rëndësishëm për komunitetin lokal . Atraksion turistik: Me një pamje magjike dhe ujëra të qeta, liqeni është një destinacion i preferuar për turistët që kërkojnë qetësi dhe bukuri natyrore . Si të vizitoni Liqenin e Belshit? Nga Tirana, mund të udhëtoni përmes autostradës së Elbasanit dhe të vazhdoni drejt kryqëzimit të Cërrikut. Nga atje, rruga ju çon në rreth 38 minuta drejt Pllajës së Dumresë . Në Belsh, mund të shijoni një shëtitje në pedonalen moderne ose të ndaloni në një nga kafenetë apo restorantet për të admiruar pamjen e liqenit. Aktivitetet që mund të bëni: Shëtitje dhe relaksim: Shëtitjet përgjatë bregut të liqenit ofrojnë një përvojë relaksuese dhe mundësi për të shijuar natyrën. Peshkim: Liqeni është i njohur për peshkim, veçanërisht për llojin e peshkut krap . Eksplorim i liqeneve të tjera: Zona e Dumresë përmban rreth 84 liqene, duke përfshirë Liqenin e Seferanit dhe Liqenin e Merhojës, të cilat janë gjithashtu tërheqëse për vizitorët . Liqeni i Belshit është një destinacion ideal për ata që kërkojnë të eksplorojnë bukuritë natyrore të Shqipërisë dhe të përjetojnë një përzierje të qetësisë dhe aktivitetit në një mjedis të mrekullueshëm.

Papa Leo XIV, që është zgjedhur më 8 maj 2025, është kardinali amerikan Robert Francis Prevost. Ky është papa i 267 i Kishës Katolike dhe gjithashtu papa i parë amerikan në histori. Ja disa detaje rreth tij dhe pritshmëritë për papën e ri: Mesazhi i Parë i Papës Leo XIV "Paqja qoftë me ju të gjithë, dhe mirënjohje për çdo njeri të mirë që kontribuon në botën tonë. Jam i nderuar dhe i bekuar të jem zgjedhur si udhëheqësi i Kishës Katolike Romane, dhe e kuptoj thellësisht përgjegjësinë që më është besuar. Kjo është një kohë e veçantë, një moment për të reflektuar mbi angazhimin tonë për drejtësi, paqe, dhe për kujdesin ndaj planetit tonë të shenjtë. Çdo ditë, ne duhet të angazhohemi për të sjellë një botë më të drejtë, ku të drejtat e çdo personi janë të mbrojtura, dhe ku asnjë individ nuk ndihet i lënë pas. Dua të bëj thirrje për unitet dhe bashkëpunim mes të gjitha grupeve, duke u angazhuar për një shoqëri që respekton dinjitetin e çdo personi. Paqja është më shumë se një arritje; ajo është një mision që kërkon angazhim dhe veprime të përditshme për të mbështetur ata që janë të paaftë të mbrojnë veten. Kjo është koha për të punuar për një botë që është e barabartë, ku mund të mendojmë për brezat e ardhshëm. Të mbrojmë klimën, të mbrojmë të varfrit dhe të luftojmë për drejtësinë shoqërore, që asnjë individ të mos mbetet pas. Çdo hap që hedhim duhet të jetë një hap drejt mëshirës, dhe çdo vendim që marrim duhet të reflektojë dashurinë dhe respektin ndaj krijesave të Zotit. Për besimtarët e Kishës Katolike, ju lutem të më ndihmoni në këtë udhëtim të rëndësishëm, që të bashkëpunojmë dhe të ndihmojmë ata që janë më të nevojshëm. Në emër të Zotit, do të punoj për të siguruar që çdo hap që marrim të jetë në dritën e vlerave tona të shenjta. Zoti të bekojë dhe të mbajë paqen në zemrat tona."  Ai shprehu angazhimin e tij për të vazhduar misionin e Papa Franceskut dhe për të sjellë ndryshime të domosdoshme në Kishën dhe shoqërinë globale. Vendlindja dhe Arsimi: Robert Francis Prevost ka lindur në Chicago, Illinois, SHBA. Ai ka ndjekur studimet teologjike dhe ka marrë gradën e dytë në fushën e Kishës Katolike, me një formim të thellë në doktrinën katolike, bashkë me një edukim të fortë në filozofi dhe histori kishtare. Ai ka studiuar në Universitetin Katolik të Shën Shën të Tiranës dhe ka marrë mundësi të shumta për të udhëhequr dhe kontribuar në nivel ndërkombëtar. Detyrat e Deritanishme: Përpara se të zgjidhej papa, Robert Prevost ka shërbyer si kardinal në Vatikan dhe ka pasur një rol të rëndësishëm në disa segmente të menaxhimit të organizatës kishtare. Ai ka mbajtur pozita të rëndësishme brenda Kishës Katolike dhe ka udhëhequr disa nisma për shërbimin shpirtëror dhe administratën nëpërmjet dedikimit të tij të madh për misionet dhe përkushtimin ndaj komunitetit. Personaliteti dhe Integriteti: Papa Leo XIV është njohur për natyrën e tij të matur dhe të ndershme, me një personalitet që vlerësohet për sinqeritetin, durimin dhe ndihmën për të tjerët. Ai është një figurë që ka ruajtur respektin dhe autoritetin gjatë gjithë jetës së tij të shërbimit, dhe është i njohur për angazhimin e tij në shërbimin ndaj të varfërve dhe të përndjekurve. Prioritetet dhe Mesazhi i Papës i Ri: 1. Paqja dhe Çështjet Sociale: Papa Leo XIV ka deklaruar se një nga prioritetet e tij kryesore do të jetë përpjekja për paqe dhe ndihma në zgjidhjen e konflikteve ndërkombëtare. Ai gjithashtu ka theksuar angazhimin e tij në çështje si ndihma për refugjatët, varfëria dhe veprimet për drejtësinë sociale. 2. Mbrojtja e Mjedisit dhe Çështjet e Klimës: Ai ka shprehur shqetësimin e tij për gjendjen e mjedisit dhe ka kërkuar veprime të fuqishme për të luftuar ndryshimet klimatike dhe mbrojtjen globale të planetit. Ai beson se Kishat duhet të japin shembuj të qëndrueshmërisë dhe ruajtjes së natyrës. 3. Reforma dhe Transparenca në Vatikan: Një tjetër prioritet do të jetë forca e reformave në Vatikan dhe në administratën kishtare. Papa Leo XIV do të kërkojë transparencë më të madhe, duke ndihmuar në uljen e korrupsionit dhe përmirësimin e procesit të menaxhimit të të ardhurave të Kishës. 4. Roli i Grave dhe Edukimi: Ai ka shprehur mbështetje për përmirësimin e mundësive për gratë brenda Kishës dhe gjithashtu ka theksuar rëndësinë e arsimit dhe mbështetjes për edukimin në të gjithë botën. 5. Vazhdues i Misionit të Papa Franceskut: Papa Leo XIV pritet të jetë një pasues i Papa Franceskut në misionet sociale dhe shpirtërore. Ai do të vijojë angazhimin për të mbrojtur të varfrit, paqartësinë sociale dhe kërkesat për më shumë barazi në shoqëri. Mesazhi i Parë i Papës Leo XIV: Në mesazhin e tij të parë, Papa Leo XIV u ka bërë thirrje besimtarëve të gjithë botës për unitet dhe paqe. Ai ka shprehur dëshirën për të parë një botë më të drejtë dhe më të qëndrueshme, duke i inkurajuar të gjithë njerëzit e mirë të angazhohen për një të ardhme më të shëndetshme dhe më të drejtë. Në përfundim, Papa Leo XIV do të jetë një udhëheqës i fortë, i dedikuar dhe me një mision për të ndryshuar dhe përmirësuar botën përmes paqes, drejtësisë sociale dhe përkushtimit ndaj besimit katolik. Revista Prestige.

Rini, thueja kangës ma të bukur që di! Thueja kangës sate që të vlon në gji. Nxirre gëzimin tand’ të shpërthejë me vrull… Mos e freno kangën! Le të marri udhë. Thueja kangës, rini, pash syt e tu… Të rroki, të puthi kanga, të nxisi me dashnu me zjarrm tand, rini… Dhe të na mbysi dallga prej ndjenjash të shkumbzueme q’i turbullon kanga. Rini, thueja kangës dhe qeshu si fëmi Kumbi i zanit të përplaset për qiellë dhe të kthejë prap te na, se hyjt ta kanë zili E na të duem fort si të duem një diell. Thueja kangës, Rini! Thueja kangës gëzimplote! Qeshu, rini! Qeshu! Bota asht e jote. 𝐍𝐠𝐚 𝐌𝐢𝐠𝐣𝐞𝐧𝐢

Kush është Profesor Nelson R. Çabej   Nelson Çabej  është një dijetar shqiptar me veprimtari të gjatë kërkimore dhe kontribute në fusha nga më të ndryshmet jo vetëm të biologjisë por dhe të shencave shoqërore. Kjo veprimtari e tij e shumëanëshme është pasqyruar në  botimin e 22 librave shkencore në Shqipëri dhe në Shtetet e Bashkuara të Amerikes, në anglisht dhe shqip. Në fushën e biologjisë ai ka botuar libra shkencore për gjenetikën, biologjinë molekulare, imunologjinë, evolucionin dhe filozofinë e biologjisë. Ndër librat shkencore në fushën e shkencave shoqërore ai ka sjellë kontributet e tij origjinale ne libra dhe artikuj të shumtë për historinë e formimit të popullit shqiptar dhe të gjuhës shqipe, si dhe të kontributeve shqiptare në zhvillimin e shkencës e teknologjisë. Por, vepra e madhe e jetës së tij është në fushën e biologjisë teorike dhe evolucionare me parashtrimin në vitin 2012 të teorisë së parë mbi mekanizmat jogjenetike të evolucionit të botës së gjallë, të cilën ai e ka paraqitur edhe në simpoziume ndërkombëtare dhe zhvilluar dhe thelluar në 5 libra origjinalë të nivelit postdoktoral të botuara në anglisht nga Academic Press, shtëpia më e madhe e botës për botime akademike. Me këtë teori, ndryshe nga teoritë e derisotme, ai shpjegon evolucionin jo si rezultat i ndryshimeve rastësorë të geneve, por me mekanizma përshtatëse jogjenetike në nivel molekular e që burojnë nga aftesitë kompjuterizuese të disa strukturave biologjike që shfaqen qysh në qelizat më të thjeshta ndërsa në kafshët këtë rol e merr sistemi nervor. Kjo teori shpjegon edhe disa enigma që torturuan Darëinin nga fundi  jetës, si p.sh . shfaqja e menjëhershme  e të gjitha grupeve të mëdha të kafshëve në shtresën gjeologjike të Kambrianit rreth 542 milionë vjet më parë, që binte ndesh me pikëpamjen e tij të evolucionit gradual nga qëniet me të thjeshta në ato më komplekset e  për te cilën ai shprehej se po të mos gjëndej një shpjegim i arsyeshëm tërë teoria e tij do të rëzohej. Në kohën tonë Nelson Çabej është një nga përfaqësuesi më të mëdhenj të drejtimit të ri jogjenetik të studimit të evolucionit duke u bazuar jo vetëm në volumin e botimeve por edhe në pozicioni s tij ne frontin e avancuar të këtij drejtimi. Aktualisht, ai paralelisht punon për të dërguar në shtyp dy libra:           Prejardhja dhe formimi i popullit shqiptar (vëllimi i parë botuar në vitin 2017) dhe për Iliropedia me një fjalor të rikonstrultuar të ilirishtes Në botimet e Nelsonit  shtohet edhe vëllimi i parë i librave: Prejardhja dhe formimi i popullit shqiptar  (2017),  Ilirët që mbijetuan  (2013),  Në gjurmët e perëndive dhe mitologjemave ilire  (2014), Vazhdimësi iliro-shqiptarëve në emrat e vendeve  (2014),  Nelson Çabej: Shkencëtari shqiptaro-amerikan që avancoi Darvinin me epigjenetikë dhe sistem nervor Në historinë e shkencës moderne, emra të mëdhenj si Charles Darwin kanë formësuar mënyrën se si e kuptojmë jetën dhe zhvillimin e saj.  Megjithatë, në shekullin XXI, një zë alternativ – ai i Profesor Nelson Çabej – guxoi të vendoste nën shqyrtim themelet e biologjisë evolutive, duke propozuar një teori që thekson rolin e epigjenetikës dhe sistemit nervor në evolucion.  Me origjinë nga Shqipëria dhe karrierë të ndërtuar në SHBA,   Çabej është një figurë e rrallë që përfaqëson një ndërthurje mes mendimit të lirë shkencor dhe trashegimise. Ai përfundoi studimet e larta dhe më pas doktoratën në biologji, me fokus në biologjinë molekulare, zhvillimore dhe neurobiologji.  Teoria darwiniane dhe sfidimi i saj Charles Darwin (1859) propozoi teorinë e përzgjedhjes natyrore, sipas së cilës organizmat që posedojnë karakteristika të favorshme për mbijetesë kanë më shumë gjasa të riprodhohen. Neodarwinizmi modern e ka pasuruar këtë teori me zbulimet mbi ADN-në dhe mutacionet gjenetike. ✨️Megjithatë, modeli darwinian dhe neodarvinian  nuk arrin të shpjegojë disa fenomene komplekse si zhvillimi embrional, eksplozioni kambrian apo përshtatjet që ndodhin me shpejtësi. Pikërisht këtu nis rruga e Çabejt:  ai argumenton se vetëm gjenet nuk mjaftojnë për të shpjeguar kompleksitetin e jetës. Epigenetika dhe sistemi nervor – shtyllat e teorisë Çabej Në librin e tij madhor Epigenetic Principles of Evolution (Elsevier, 2012), Profesor Çabej zhvillon një teori të re evolutive që mbështetet në këto parime: ✨️Epigjenetika ndikon në mënyrën se si shprehen gjenet – pra, si “ndizen” ose “heshten” – në varësi të kushteve mjedisore dhe zhvillimore. Sistemi nervor vepron si një “qendër vendimmarrjeje” që kontrollon se cilat gjene aktivizohen, në çdo qelizë të vecantë e ne çdo moment të vecantë ✨️duke ndikuar kështu në sjellje dhe përshtatje. Trashëgimia jo-gjenetike ( p.sh . përmes molekulave të pranishme në qelizat seksuale) ndikon në zhvillimin e pasardhësve. Evolucioni nuk është vetëm rezultat i rastësisë dhe përzgjedhjes natyrore, por edhe i një procesi të brendshëm, të integruar dhe të koordinuar. Reagimi në komunitetin shkencor Puna e Profesor Çabejt është përshëndetur nga personalitete të njohura si: George C. Williams, i cili theksoi rëndësinë e sfidave të reja për përzgjedhjen natyrore. Eva Jablonka, e njohur për teorinë e trashëgimisë epigjenetike. Mary Jane West-Eberhard, e cila ka kontribuar në konceptin e plasticitetit fenotipik. Këta dhe të tjerë kanë vënë në dukje se teoria e Çabejt është një përpjekje e vlefshme për të zgjeruar horizontin e biologjisë evolutive Trashëgimia dhe rëndësia e tij për shkencën shqiptare Nelson Çabej është ndër të paktët shkencëtarë me origjinë shqiptare që ka botuar teori të reja në një fushë themelore të shkencës, me jehonë ndërkombëtare.  Ai përfaqëson një shembull frymëzues të përkushtimit ndaj kërkimit, mendimit kritik dhe guximit intelektual. Burime për citim akademik 1. Çabej, N. (2012). Epigenetic Principles of Evolution. Elsevier. 2. Darwin, C. (1859). On the Origin of Species. London: John Murray. 3. Jablonka, E., & Lamb, M. J. (2005). Evolution in Four Dimensions. MIT Press. 4. West-Eberhard, M. J. (2003). Developmental Plasticity and Evolution. Oxford University Press. 5. Williams, G. C. (1966). Adaptation and Natural Selection. Princeton University Press. Le te hedhim një veshtrim ku ka filluar dhe sa ka avancuar karriera dge studimet e Prof.Nelson Cabej. Nelson R. Çabej i lindur në Gjirokastër,  filloi karieren si një biolog dhe autor shqiptar. Në vitin 1961, Çabej u diplomua në Fakultetin e Veterinarisë në Tiranë. Në vitin 1976, u diplomua si inxhinier kimist në Universitetin e Tiranës. Në vitin 1985, mbrojti doktoratën në fushën e biologjisë në Fakultetin e Shkencave të Natyrës të Universitetit të Tiranës. Ka punuar si mjek veteriner (1961–1966 dhe 1975–1980), imunolog (1970–1975), redaktor librash dhe lektor i biologjisë së përgjithshme në Fakultetin e Mjekësisë të Universitetit të Tiranës (1980–1990). Aktualisht jeton në Nju Jork, SHBA,  me familjen e tij gruan e quajtur Nikoleta dhe djalin e tij. Atje mori vrull dhe avancuan studimet si folem më lart. Profesor Nelson R. Çabej përfaqëson një ndër zërat më origjinalë dhe të guximshëm në biologjinë moderne, duke sfiduar darvinizmin klasik me një teori gjithëpërfshirëse mbi evolucionin jogjenetik, ku epigjenetika dhe sistemi nervor luajnë rol qendror.  Me mbi 22 libra  dhe 100 e me shume artikuj shkencorë dhe një kontribut të spikatur edhe në studimet albanologjike, ai është një nga mendimtarët më të shquar shqiptarë me jehonë ndërkombëtare, që mishëron përkushtimin, thellësinë dhe vizionin shkencor të shekullit XXI. Pergatiti:Dr. Liliana Pere.

Gustav Klimt – Jeta, Arti dhe Trashëgimia e Një Mjeshtri të Artit Modern Gustav Klimt ishte një nga figurat më të shquara të artit austriak dhe një nga përfaqësuesit më të rëndësishëm të rrymës secesioniste. Ai lindi më 14 korrik 1862 në Baumgarten, një lagje periferike e Vjenës së atëhershme, në Austro-Hungari. Ishte i dyti nga shtatë fëmijët e një familjeje modeste: babai i tij, Ernst Klimt, ishte gdhendës metalesh, ndërsa nëna kishte ëndërr të bëhej muzikante. Familja e tij jetonte në kushte të vështira ekonomike, por e mbështeti gjithmonë talentin e Gustavit. Që në moshë të re, talenti i Klimtit për vizatim dhe art u dallua qartë. Në moshën 14-vjeçare ai u pranua në Shkollën e Arteve të Aplikuara të Vjenës (Kunstgewerbeschule), ku u trajnuan në stilin akademik ai dhe vëllai i tij, Ernst, i cili gjithashtu u bë piktor. Gjatë viteve të hershme të karrierës, ai punoi në bashkëpunim me vëllain dhe mikun e tyre Franz Matsch, duke dekoruar ndërtesa teatrore dhe institucione të tjera në stilin historikist që ishte në modë në fund të shekullit XIX. Për një kohë, Klimt ishte i njohur si një piktor që i shërbente establishmentit, por gjithçka ndryshoi në fund të viteve 1890, kur ai filloi të largohej nga stili akademik dhe të zhvillonte një qasje më personale e simboliste. Në vitin 1897, ai ishte një nga themeluesit e Lëvizjes së Secesionit të Vjenës (Wiener Secession), një grup artistësh që kërkonte të çlirohej nga kufizimet e akademive tradicionale të artit dhe të eksploronte forma të reja shprehjeje. Rryma që përfaqësonte Klimt ishte Art Nouveau (ose Jugendstil, siç quhej në gjermanisht), e karakterizuar nga vijat elegante, dekorative dhe temat simboliste. Ai u bë i njohur për përzierjen e stilit dekorativ me figura të nudos femërore, të trajtuara me sensualitet dhe thellësi psikologjike. Elementi më dallues i tij ishte përdorimi i fletë-arit, një teknikë që ia dha veprave të tij një shkëlqim unik dhe mbresëlënës. Veprat më të famshme të Gustav Klimt përfshijnë: Puthja (1907–1908) – një ndër veprat më të njohura të artit modern, simbol i dashurisë dhe intimitetit. Portreti i Adele Bloch-Bauer I (1907) – një nga portretet më të njohura në artin perëndimor. Beethoven Frieze (1902) – një murale e krijuar për një ekspozitë të Secesionit. Danaë, Judith dhe Holoferni, Pemët e jetës, dhe shumë të tjera që ndërthurin mitologjinë, erotikën dhe estetikën. Ajo që e dallonte Klimtin nga të tjerët ishte aftësia për të kombinuar elementë dekorativë me një thellësi emocionale dhe simbolike të rrallë. Ai krijoi një botë të tijën, të pasur me ornamente, alegori dhe sensualitet. Në një kohë kur shoqëria vjeneze ishte e ndarë mes traditës dhe modernizmit, Klimti e sfidoi hapur moralin konservator dhe hapësirën e artit zyrtar. Gustav Klimt nuk u martua kurrë, megjithëse besohet se pati shumë lidhje romantike. Një nga figurat më të rëndësishme në jetën e tij ishte Emilie Flöge, një stiliste dhe partnere afatgjatë, për të cilën ruajti një korrespondencë të ngushtë për dekada. Klimt ndërroi jetë më 6 shkurt 1918, në moshën 55-vjeçare, pas një goditjeje në tru dhe më pas një pneumonie, në një kohë kur Evropa ishte ende e tronditur nga Lufta e Parë Botërore. Trashëgimia e Gustav Klimtit mbetet e gjallë edhe sot. Ai është një simbol i artit të lirisë, sensualitetit dhe bukurisë së pashembullt. Veprat e tij nuk janë vetëm piktura, por portale drejt një bote ku ndjenja dhe forma bashkëjetojnë në mënyrë të përsosur.

🇦🇱Skënderbeu – Emblema e Lavdisë Kombëtare dhe Monumenti i Qëndresës Europiane🇦🇱 Më 6 maj të vitit 1405, lindi në Dibrën e Poshtme një figurë që do të ngjitej si një monument i gjallë i rezistencës, një hero që do të bëhej emblemë e lirisë dhe një herësh të pavdekshëm në kujtesën europiane. Ai u rrit në një familje fisnike, të Kastriotëve, një fole e fortë që nxori nga gjiri i saj një prijës të fuqishëm. Babai i tij, Gjon Kastrioti, ishte një njeri i shquar dhe një prijës i njohur i trojeve shqiptare, që luftoi për të mbrojtur atdhenë nga pushtuesit. Gjergji, i biri i tij, do të bëhej shpresa dhe pasardhësi i lavdisë të këtij fisi. Për Skënderbeun, historia e tij nisi si një thyerje e qetë, një nisje nga toka e tij, një "rrugë e detyruar" që do të përcaktonte gjithë jetën e tij. Si një djalë i ri, ai u mor peng nga perandoria osmane dhe u rrit në oborrin e sulltanit, ku mori arsim ushtarak dhe u bë një prej komandantëve më të njohur të ushtrisë osmane. Megjithatë, shpirti i tij, ashtu si një lis që rritet në rrënjët e tij, nuk mund të nënshtronte kurrë. Pas shumë vitesh shërbimi për sulltanin, ai vendosi të braktiste përjetësisht çdo lidhje me Perandorinë Osmane dhe, në vitin 1443, u kthye në atdhe, ku rimori Krujën, simbol të krenarisë shqiptare dhe bastion të lirisë. Etapat e lavdisë së Skënderbeut: Rikthimi në atdhe (1443): Pas një periudhe të gjatë në shërbimin e sulltanit, Skënderbeu kthehet në tokën e tij, një veprim që shënoi fillimin e një periudhe të re për shqiptarët. Ai rimori Krujën dhe bëri thirrje për një aleancë të të gjithë princave shqiptarë, që do të mbështeste luftën e tij për liri. Besëlidhja e Lezhës (1444): Ky ishte një akt i madh politik që e ngriti Skënderbeun në një pedestal të padiskutueshëm, duke e bërë simbol të unitetit kombëtar. Princat shqiptarë nënshkruan një marrëveshje që bashkonte forcat e tyre kundër armikut të përbashkët: Perandorinë Osmane. Betejat më të lavdishme: Beteja e Torviollit (1444): Me 15,000 ushtarë shqiptarë, Skënderbeu shkatërroi një ushtri osmane prej 25,000 trupash, një fitore e jashtëzakonshme që dëshmoi mjeshtërinë e tij si strateg. Mbrojtja e Krujës (1450, 1466, 1467): Çdo rrethim i qytetit të Krujës u kthye në një dështim të madh për osmanët, përderisa Skënderbeu, me aftësinë e tij taktike dhe me guximin e tij të jashtëzakonshëm, mbrojti çdo mur të fortifikimit. Betejat e Otonetës, Mokricës dhe Shkodrës (1474): Të gjitha këto beteja shërbyen si shembuj të paepur të luftës dhe qëndresës, duke e bërë Skënderbeun një model të pavdekshëm të lavdisë. Marëveshjet e Skënderbeut me të huaj: Skënderbeu ishte një strateg dhe diplomat i shkëlqyer, që arriti të lidhte marrëveshje me shtetet dhe fuqitë europiane të kohës. Ai ndërtoi aleanca me Papa-n dhe Vatikanin, të cilët e shihnin si mbrojtësin e Europës dhe të krishterizmit. Në vitin 1451, Skënderbeu nënshkroi një marrëveshje me Papa Kalikstus III, ku ai u angazhua për të luftuar kundër perandorisë osmane dhe për të mbrojtur territorin e krishterë. Aleanca me Napolin dhe Venedikun gjithashtu ishte e rëndësishme për forcimin e luftës së tij. Kjo mbështetje e huaj i dha mundësinë që të ndihmonte në ruajtjen e të drejtave të shqiptarëve, duke mbajtur në këmbë një front të fortë të mbrojtjes së krishterizmit. Skënderbeu është, pra, jo vetëm një mbrojtës i trojeve shqiptare, por gjithashtu një heroit që shpëtoi Europën dhe krishterimin nga kërcënimi i Perandorisë Osmane. Lufta e tij ishte një betejë e vazhdueshme për lirinë, por dhe për ruajtjen e identitetit dhe kulturës europiane. Cilësitë e Skënderbeut: Emblemë e udhëheqjes dhe trimërisë: Skënderbeu u bë një simbol i pavdekshëm i luftës për liri. Ai udhëhoqi me mençuri, me kurajë dhe me një vizion të qartë për të ardhmen e kombit. Monument i strategjisë dhe guximit: Përdori çdo mundësi taktike, dhe çdo rrethim u bë një mundësi për ta kaluar atë në një fitore të lavdishme. Diplomat dhe aleat i shquar: Ai arriti të lidhi aleanca të fuqishme që e mbështetën në betejat e tij të pasuksesshme, duke e bërë Shqipërinë një faktor të rëndësishëm në politikën europiane të kohës. Ndikimi i Skënderbeut në identitetin shqiptar sot: Skënderbeu është sot një figurë që përfaqëson më shumë se një hero të lashtë. Ai është një monument i gjallë që vazhdon të rrezatojë forcë dhe krenari, një simbol i padiskutueshëm i identitetit shqiptar. Emri i tij është e njëjta thirrje për unitet që ka lidhur shqiptarët për shekuj me radhë. Në çdo kënd të Shqipërisë, Kosovës, Maqedonisë dhe Malit të Zi, figuron portreti i tij, si një udhërrëfyes dhe një njeri që gjithmonë u ka dhënë shqiptarëve arsye për të luftuar për lirinë e tyre. Në çdo shkollë, çdo libër, çdo diskutim politik e kulturor, Skënderbeu është përherë aty – një figurë e shenjtë dhe e pavdekshme, që na kujton se, pavarësisht vështirësive, liria dhe nderimi i atdheut janë të shenjta. Ai është simboli i qëndresës dhe i unitetit shqiptar, një thirrje e përhershme që ruan identitetin dhe krenarinë e kombit shqiptar.

Ura e vashes Ura e Vashës është një monument historik dhe arkitektonik i vendosur mbi lumin Mat, midis qytetit të Klosit dhe fshatit Guri i Bardhë, afërsisht 200 metra larg nga rruga e Arbrit . Përmasat dhe struktura Gjatësia: 11 metra Gjerësia: 2.8 metra Lartësia nga sipërfaqja e ujit: 7 metra Hapësira midis dy këmbëve: 7 metra Ura është ndërtuar me gurë të latuar dhe llaç gëlqeror, me një hark gjysmë rrethor dhe një qemer të dyfishtë. Sipërfaqja e saj është e shtruar me kalldrëm prej gurësh lumi dhe rasa guri . Historia dhe ndërtimi Ura është ndërtuar në fillim të shekullit XVIII si një vepër bamirësie nga Haxhi Hajrulla Skura, një banor i lagjes Mansaj në fshatin Guri i Bardhë . Ajo ka shërbyer si një nyje e rëndësishme në aksin e vjetër të rrugës së Arbrit, duke lehtësuar kalimin e karvanëve, udhëtarëve dhe ushtrive . Emërtimi dhe legjenda Fillimisht, ura ishte e njohur si "Ura e Skurës", por më vonë mori emrin "Ura e Vashës". Sipas një legjende lokale, një vajzë nga familja Skura shiti pajën e saj për të financuar ndërtimin e urës. Ky akt i sakrificës dhe përkushtimit e bëri emrin "Ura e Vashës" më simbolik dhe të dashur për komunitetin . Gjendja aktuale dhe rëndësia Pavarësisht moshës së saj mbi 300 vjeçare, ura është në gjendje të mirë dhe është shpallur Monument Kulture nga Ministria e Arsimit dhe Kulturës më 30 qershor 1983 . Ajo është një atraksion turistik i njohur, i vizituar nga turistë vendas dhe të huaj, dhe ndodhet në një peizazh natyror të mrekullueshëm. Ura moderne me të njëjtin emër Në afërsi të urës historike, është ndërtuar një urë moderne si pjesë e rrugës së Arbrit. Kjo urë e re, gjithashtu e quajtur "Ura e Vashës", është ura më e lartë në rajon, me një lartësi prej 152 metrash dhe një gjatësi totale prej 242 metrash. Ajo përbëhet nga një konstruksion metalik në formë harku dhe lidh dy tunelet T5 dhe T6 në shpatet e malit . Nëse dëshironi të vizitoni këtë monument të rëndësishëm historik dhe arkitektonik, mund të planifikoni një udhëtim në zonën e Klosit dhe Gurit të Bardhë, ku do të keni mundësinë të shijoni bukuritë natyrore dhe të mësoni më shumë rreth historisë së pasur të kësaj ure.

Atdheu Naim Frasheri! ...Dellëndyshe bukuroshe, që thua mijëra fjalë, Dhe të k’ënda vahn’ e lumën, që vjen me vrap e me valë, A mos vjen nga Shqipëria? Eni vjen pej Çamërie Me këto milëra fjalë e me gluhë perëndie? Apo vjen nga Labëria, pra më duke kaqë trime, Edhe fjalëtë që thua më gëzojnë zëmrën time, Q’është thier, bërë posi një pasqirë, Duke këputur nga cmagu, që s’e kanë vartur mirë, Apo vjen nga fush’e Korçës, nga vënd’i mir’ e i gjerë, Pej zembrësë Shqipërisë, që del gjithë bot’ e ndjerë? A më vjen pej Malësie, pej Skrapari, pej Dobreje, Nga Vijosa, nga Devolli, pej Vlor’ e pej Myzeqeje? Të munjam të fluturonja e të kishnjam krahë si ti, Me gas të math do t’i vinjam Shqipërisë brënda në gji! Për me marrë drejt Shkumbinë edh’ Elbasan’ e Tiranën, E me ardh ke ti, o Shkodrë, të shof Drinin e Bujanën, Kostur, Përlep, Fëllërinë, Dibrë, Ipek e Jakovën, Mat’ e Ysqyp e Prështinë dhe Mirëdit’ e Tetovën; Krojënë e Skënderbegut, q’i ka pas dhan ner Shqypnisë... Ky është një fragment i bukur nga poema “Atdheu” e Naim Frashërit, një prej figurave më të ndritura të Rilindjes Kombëtare Shqiptare. Në këtë poezi, ai përshkruan me dashuri dhe mall vendlindjen, duke përdorur simbolikën e një dellëndysheje (zog i pranverës) që vjen nga Shqipëria dhe sjell mesazhe shprese, gjuhe dhe krenarie kombëtare. Ai përmend shumë treva shqiptare—Çamërinë, Labërinë, Korçën, Malësinë, Skraparin, Myzeqenë, dhe qytete si Tirana, Shkodra, Elbasani, Prishtina, Tetova—duke theksuar bashkimin shpirtëror të shqiptarëve nëpërmjet gjuhës dhe ndjenjës kombëtare. Në fund, përmend Kroin e Skënderbeut, si një simbol i krenarisë historike të shqiptarëve.

Kur Pranvera Vishët me Art: Sekreti i Gjelbër i Botticellit Në pikturat e Sandro Botticellit, çdo frymë e natyrës është poezi. Çdo lëvizje, çdo petal, çdo ndriçim dielli është një ftesë për të parë përtej sipërfaqes. Mjeshtër i Rilindjes italiane, Botticelli nuk e përshkroi natyrën — ai e deshi atë. Dhe dashuria e tij mori formë në dy nga veprat më të mëdha të artit perëndimor: Primavera dhe Lindja e Venusit. Primavera: Një Herbarium i Fshehur në Kanavacë E pikturuar rreth vitit 1482, Primavera është shumë më tepër se një skenë mitologjike. Në pamje të parë, jemi përballë një koreografie hyjnore: Venus në qendër, e rrethuar nga Gratitë, Zephyri, Flora dhe Merkurit. Por pas këtij ansambli hijerëndë, fshihet një vepër tjetër – një katalog botanik i koduar, një herbarium i gjallë. Mbi 130 specie bimore të ndryshme janë identifikuar në përbërje, me afro 500 bimë të veçuara, të pikturuara me saktësinë e një studiuesi. Çdo lule dhe gjethe është përpunuar me përpikmëri shkencore, aq sa studiuesit modernë janë mahnitur jo vetëm nga bukuria, por edhe nga njohuritë e thella që Botticelli zotëronte për florën. Nuk është thjesht një sfond estetik — është një akt enciklopedik i mbrojtur nga bukuria. Në një kohë kur shkenca dhe arti ishin në prag të një revolucioni të përbashkët, Botticelli i bëri bashkë me një elegancë që tejkalon shekujt. Lindja e Venusit: Bukuria si Rilindje Pothuajse si një binjake shpirtërore e Primaverës, Lindja e Venusit (rreth vitit 1485) shfaq perëndeshën e dashurisë që ngrihet nga deti, e mbështjellë në një guaskë dhe e rrethuar nga petale trëndafilash që zbresin nga qielli. Edhe këtu, natyra është jo vetëm sfond, por protagoniste. Lëvizja e ujit, valët delikate, era që fryn, petalet që bien — të gjitha janë simfoni pranverore që mishërojnë idenë e rilindjes, jo vetëm trupore, por edhe shpirtërore. Në të dyja veprat, Botticelli përdor mitologjinë jo për të treguar legjenda, por për të nënvizuar harmoninë midis njeriut, natyrës dhe hyjnores. Ai nuk thotë, ai shenjon. Dhe përmes shenjash — petalesh, frymash dhe ndriçimesh — ai na kujton se bukuria është një mënyrë e thellë për të kuptuar botën. Dy Vepra, Dy Dimensione Primavera dhe Lindja e Venusit janë si dy anë të së njëjtës medalje: njëra tokësore, e gjelbër, me këmbë në barin e fushës; tjetra qiellore, e lindur nga uji dhe drita. Të dyja na ftojnë të ndalemi, të vështrojmë, të lexojmë me kujdes çdo detaj. Sepse Botticelli nuk pikturonte vetëm për syrin. Ai pikturonte edhe për mendjen — dhe për kujtesën. Në një epokë ku arti shpesh ndahet nga shkenca, Botticelli na kujton se këto dy rrugë dikur ecën bashkë. Dhe ndoshta, siç e dëshmon vepra e tij, ende mund të ecin. Pergatiti:Liliana Pere.

Selena Gomez vesh 16,000 pika xhami në Oscar 2025 NGA HANNAH JACKSON 2 mars 202 Ky sezon çmimesh ka qenë një maratonë e magjepsjes së Hollivudit të Vjetër për Selena Gomez , dhe Oscars 2025 nuk bëjnë përjashtim. Sonte, ylli i Emilia Pérez u takua me momentin me një fustan të zbukuruar me porosi Ralph Lauren të frymëzuar nga Sophia Loren. Ndërsa ajo është përfshirë në ngjyrat më të errëta këtë sezon, Gomez ndryshoi skenarin e 97-të të çmimeve Oscar. Fustani jashtë shpatullave ishte zbukuruar me mbi 16,000 pika xhami dhe kristale Rosemont—të ngjitura me dorë nga 12 artizanë të aftë. Duke i shtuar një prekje ngjyre fustanit, ekipi i Ralph Lauren fshiu pikat e xhamit për të krijuar një fund ombre rozë. Ajo solli edhe bling me aksesorët e saj, e veshur me një gjerdan me jakë me një varëse diamanti, së bashku me një palë vathë diamanti dhe një grusht unaza. Gomez i është drejtuar disa herë stilistit amerikan gjatë muajve të fundit. Për çmimet Emmy 2024 , ajo festoi nominimin e saj të parë për rolin e saj në filmin Only Murders in the Building me një fustan të zi prej kadifeje prej mëndafshi me një dekolte pave. Në Çmimet e Governors në nëntor, ajo veshi një fustan të zi me jakë të lartë, të mbuluar me temina, me jakë të bardhë dhe pranga për një rrotullim të veshjeve për meshkuj. Ajo iu përmbajt rrobaqepësisë së frymëzuar nga meshkujt në Festivalin Ndërkombëtar të Filmit në Palm Springs me një kostum të bardhë me tre pjesë. Sonte në Oscar 2025, Selena Gomez dhe Ralph Lauren na kujtojnë edhe një herë pse ata janë një ndeshje e bërë në parajsën e tapetit të kuq. Shihni çdo pamje nga Tapeti

Përshtypje personale mbi "Çifutka e Toledos" Kur hapa për herë të parë faqet e romanit "Çifutka e Toledos", ndjeva sikur po hidhja hapat në një botë të largët, ku dashuria dhe urrejtja ndesheshin në betejën më të egër: atë për shpirtin e njeriut. Në çdo rresht, historia më mbështolli me një ndjenjë trishtimi të ëmbël, si një këngë e harruar që risillet në kujtesë dhe të mbush sytë me lotë të padukshëm. Figura e Rahel la Fermosa më ngjau si një ylber mbi një qiell të mbuluar me re të zeza. Bukuria e saj nuk qëndronte vetëm në pamjen e jashtme, por në shpirtin e saj të lirë, në mendjen e ndritur që guxonte të ëndërronte përtej mureve të ngurta të paragjykimit. Raheli, për mua, është simboli i dritës që nuk pranon të shuhet, edhe kur i fryjnë erërat më të forta të urrejtjes. Nga ana tjetër, Mbreti Alfonso VIII më bëri ta shoh një mbret jo si një figurë të largët dhe të ftohtë, por si një njeri që, pavarësisht fronit dhe pushtetit, mbart një zemër të etur për dashuri të vërtetë. Vendosmëria dhe njëkohësisht brishtësia e tij tregojnë se edhe më të fuqishmit e kësaj bote janë të pafuqishëm përballë ndjenjave të tyre më të thella. Por nuk mund të harroj as figurat që sollën errësirën në këtë histori: Mbretëresha Leonora, krenare dhe hakmarrëse, më krijoi ndjesinë e një shpirti të plagosur që, për të ruajtur dinjitetin e vet, ishte gati të shkatërronte dashurinë e të tjerëve. Kardinali Villalar dhe klerikët më përkujtuan sa shkatërruese mund të jetë fanatizmi kur përdoret si armë në emër të "së shenjtës". Ata më sollën në mendje shprehjen se ndonjëherë "urrejtja vesh petkun e fesë për të fshehur fytyrën e saj të vërtetë." Në çdo faqe, ndieja peshën e rëndë të historisë, betejat e brendshme të Alfonsos, frikën e heshtur të Rahelit, urrejtjen që përhapej si helm ndër oborre dhe rrugë. Ngjarjet zhvillohen me një ritëm që herë të pushton me emocion, herë të shtrëngon zemrën me dhimbje. Më pëlqeu shumë mënyra se si autori ndërton tensionin: ngadalë, si një stuhi që grumbullon re të zeza përpara shpërthimit të saj shkatërrues. Në fund, kur dashuria e Alfonsos dhe Rahelit shuhet nën pesha që as vetë mbretërit nuk mund t’i zmbrapsin, unë mbeta me një shije të ëmbël të hidhur në shpirt. E kuptova se kjo histori nuk është thjesht një histori dashurie të pamundur: është një reflektim i përjetshëm mbi luftën midis ndjenjës dhe interesit, midis dritës së shpirtit dhe errësirës së paragjykimit. Çifutka e Toledos është, për mua, një thirrje që vjen nga shekujt për të mbrojtur dashurinë, lirinë dhe të drejtën për të qenë vetvetja, pavarësisht çmimit që kërkon bota rreth nesh. Kur mbylla librin, kisha përshtypjen se nuk e kisha mbyllur thjesht një histori, por një dritare drejt një bote që, megjithëse larg në kohë, pasqyron shumë plagë që edhe sot nuk janë sheruar "Çifutka e Toledos" është një roman i shkruar nga Lion Feuchtwanger, një autor i njohur gjerman i shekullit XX. Në shqip është përkthyer mjeshtërisht nga Robert Shvarc – një ndër përkthyesit më të mëdhenj shqiptarë, veçanërisht për letërsinë gjermane. Subjekti Romani zhvillohet në Spanjën mesjetare gjatë shekullit XII, në kohën e mbretit Alfonso VIII të Kastiljes. Alfonso është një mbret i ri dhe i fuqishëm, por jeta e tij ndikohet thellësisht nga dashuria e ndaluar për një vajzë çifute të quajtur Rahel la Fermosa. Dashuria mes Alfonsos dhe Rahelit kthehet në një skandal të madh politik dhe fetar. Shumë fisnikë dhe klerikë e shohin lidhjen e tyre si një rrezik për rendin e mbretërisë dhe për besimin e krishterë. Kështu, intriga, tradhti dhe komplotet fillojnë të lëkunden përreth kurorës. Mbreti, i verbuar nga dashuria, shpesh rrezikon pushtetin e tij për të qenë me Rahelin. Në prapaskenë janë dhe konfliktet e mëdha politike të kohës: luftrat mes të krishterëve dhe myslimanëve në Gadishullin Iberik, marrëdhëniet delikate me hebrenjtë (çifutët), dhe krizat e brendshme në oborr Personazhet kryesore Alfonso VIII – Mbreti i Kastiljes, i ndarë mes detyrës dhe dashurisë. Rahel la Fermosa – Çifutka e bukur e Toledos, e zgjuar dhe e kulturuar, që fiton zemrën e mbretit. Mbretëresha Leonora – Gruaja e ligjshme e Alfonsos, një figurë krenare dhe politike. Klerikët dhe fisnikët – Pjesa konservatore e shoqërisë që përpiqet të rrëzojë Rahelin dhe të ruajë rendin tradicional. Familja e Rahelit – Një familje çifute me ambicie dhe frikë, që lundron mes pasurimit dhe rrezikut në një shoqëri të paqëndrueshme. Pse flitet në libër Për dashurinë e ndaluar dhe konfliktin mes ndjenjës personale dhe detyrimit politik. Për tolerancën dhe intolerancën fetare në mesjetë. Për intrigat dhe komplotet politike. Për rolin e grave në një shoqëri të dominuar nga burrat. Për fatin e komuniteteve çifute në Spanjën mesjetare. Shtjellim i romannit. Çifutka e Toledos – Saga e një dashurie të pamundur Në zemrën e Spanjës mesjetare, aty ku betejat e kryqëzatave përplaseshin si detet në stuhitë më të egra, ndodhi një histori që tejkaloi kohën dhe ligjet e njerëzimit. Ishte koha e Mbreti Alfonso VIII, një sundimtar i ri, i fuqishëm si një lis, por i brishtë si një fletë nën erërat e ndjenjës. Ngjarjet marrin jetë në oborrin e mbretërisë së Kastiljes, ku Alfonso, i rrethuar nga këshilltarë të pabesë dhe klerikë të zymtë, bie në dashuri me Rahel la Fermosa, një çifutkë e Toledos, e bukur si një lule e egër që sfidon rrugën e gurët të historisë. Takimi i tyre nuk ishte një takim i zakonshëm; ishte si ndezja e një pishtari në mes të një shkreti të errët. Fillimisht, dashuria mes Alfonsos dhe Rahelit rritet në fshehtësi, si një filiz që kërkon dritën e diellit. Raheli, e mençur dhe e kulturuar, nuk është thjesht një grua e bukur; ajo është një mendje e ndritur që magjeps mbretin jo vetëm me bukurinë, por edhe me fjalën, me ëmbëlsinë dhe mençurinë e saj. Në një botë të dominuar nga lufta dhe fanatizmi, ajo është një shpresë për një botë më të drejtë. Por dashuria e tyre nuk mbetet gjatë një sekret. Oborri nis të ziejnë. Fisnikët, që shihnin te Raheli një kërcënim për rendin dhe pushtetin e tyre, fillojnë të thurin rrjeta intrigash. Mbretëresha Leonora, gruaja e ligjshme e Alfonsos, një grua krenare dhe e vendosur si një mal graniti, vendos të mos qëndrojë në heshtje përballë turpërimit të saj. Ajo bashkëpunon me klerikët dhe fisnikërinë për të rrëzuar Rahelin dhe për ta kthyer mbretin në "rrugën e duhur". Si një lumë që mbart copëza bore dhe gurësh, historia e dashurisë së Alfonsos dhe Rahelit shndërrohet në një betejë të madhe politike. Kishat ngrihen kundër mbretit, fisnikët përhapin helm fjalësh dhe mashtrimesh, ndërsa vetë Alfonso luhatet mes pasionit dhe detyrës mbretërore. Personazhe të shumtë ndërthuren në këtë dramë madhështore: Kardinali Villalar, një klerik i pamëshirshëm, përfaqëson ligësinë e një feje të shndërruar në instrument dhune. Ai e sheh Rahelin si një "murtajë çifute" që duhet shfarosur. Judá Ibn Ezra, babai i Rahelit, një tregtar i pasur dhe i mençur, mundohet ta mbrojë vajzën e tij me diplomaci, por e kupton se para urrejtjes kolektive edhe pasuria është pluhur në erë. Fisnikët kastilianë, të etur për pushtet dhe influencë, nxisin rebelime kundër Alfonsos, duke e akuzuar atë për tradhti ndaj fesë dhe popullit. Në fund, dashuria pëson atë që koha dhe njerëzit e paragjykuar gjithmonë ia bëjnë bukurisë: e shkatërrojnë. Raheli bëhet viktima e një komploti të madh. Zemra e mbretit thyhet, dhe ai, i rrëzuar si një mbret pa fron, mëson në mënyrën më të dhimbshme se dashuria, kur sfidon urrejtjen, paguan gjithmonë një çmim të tmerrshëm. Çifutka e Toledos nuk është thjesht një histori dashurie. Është një trishtim i skalitur në mermer, një këngë e lënë pezull në ajrin e një nate pa hënë, një thirrje për tolerancë në një botë ku dallimet shndërrohen ne armiqsi.

Tea Haxhillari – Gruaja e Vitit, një Yll i Prestigjit Si një dritë që ndriçon në dy botë – atë të suksesit profesional dhe humanizmit – Tea Haxhillari është një grua e vitit me një histori frymëzuese. E re, e bukur dhe e edukuar, ajo ka ndërtuar një karrierë të shkëlqyer në industrinë e pasurive të patundshme në Toronto, duke u renditur ndër Top 30 Under 30 në Kanadë për shitjen e shtëpive. Me një përkushtim të palëkundur ndaj përsosmërisë, ajo ka marrë çmime të rëndësishme në këtë sektor, si “Rising Star”, duke dëshmuar talentin dhe aftësitë e saj strategjike. Por suksesi i saj nuk kufizohet vetëm te biznesi. Tea është një forcë e gjallë humanitare, një dorë e shtrirë për komunitetin. Përmes RH Scholarship, ajo ndihmon studentët shqiptarë-kanadezë, duke u ofruar bursa dhe mbështetje akademike. Beson fort se edukimi është çelësi i një të ardhmeje të ndritur, një dritë që duhet ta përcjellësh tek të tjerët. E pajisur me një formim të shkëlqyer akademik – diplomë në Komerc dhe Kontabilitet nga Queens University, si dhe një dyfish master në Menaxhim Global nga Ivey Business School & London School of Economics, Tea sjell një mendësi analitike dhe një vizion inovator në çdo angazhim të saj. Tea Haxhillari një yll i vërtetë prestigji! Tea nuk është thjesht një eksperte në fushën e pasurive të paluajtshme, por edhe një profesioniste me një formim akademik të shkëlqyer dhe një sërë çmimesh prestigjioze që dëshmojnë suksesin e saj në këtë industri. Ajo është diplomuar në Commerce dhe Kontabilitet në Queen's University dhe ka përfunduar një Master të Dyfishtë në Menaxhim Global nga Ivey Business School dhe London School of Economics. Për më tepër, Tea mban edhe licencën CPA, duke theksuar më tej aftësitë e saj analitike dhe profesionalizmin në vlerësimin dhe menaxhimin e transaksioneve të pasurive të paluajtshme. Tea është një emër i spikatur në industrinë e pasurive të paluajtshme, duke u renditur mes Top 30 Under 30 të agjentëve më të mirë të RE/MAX në Kanada për vitet 2022 , 2023 dhe 2024 . Ajo ka shkëlqyer me arritje të jashtëzakonshme, duke fituar çmime prestigjioze si Rising Stars në vitin 2020 , Diamond Team Award , Chairman Award dhe është nderuar 2022 me  RE/MAX Hall of Fame . Deri në vitin 2025 , Tea vijon të kryesojë me një sërë çmimesh të rëndësishme që dëshmojnë përkushtimin dhe suksesin e saj të vazhdueshëm.Këto arritje janë një dëshmi e qartë e angazhimit dhe përkushtimit të saj për të ofruar shërbime të shkëlqyera për klientët.  Përtej suksesit profesional, Tea luan një rol kyç edhe në fushën humanitare dhe edukative përmes organizatës RH Scholarship , ku ofron bursa për studentët shqiptarë-kanadezë, duke promovuar arsimin, kulturën dhe forcimin e lidhjeve brenda komunitetit. Kombinimi i arsimimit të lartë, çmimeve prestigjioze dhe përkushtimit ndaj kauzave humanitare e bën atë një model frymëzues për të rinjtë dhe një figurë të spikatur në komunitetin shqiptar në Kanada. Një yll i vërtetë i suksesit dhe prestigjit. Nje yll i vertet Prestigji. Pergatiti;Liluana Pere.

Demi Moore – Si një yll që nuk fiket kurrë Kur revista “People” shpalli Demi Moore si “Gruan më të bukur në botë”, ky titull nuk ishte vetëm një vlerësim i pamjes së saj të jashtme, por një shpërblim për gjithçka që ajo ka përfaqësuar gjatë dekadave të karrierës së saj. Moore ka qenë aktorja më e paguar në Hollywood gjatë viteve '90, një emër që ka shënuar një epokë të re në industrinë e filmit dhe, gjithashtu, një simbol i fuqisë dhe emancipimit të gruas. Si një nga gratë më të ndikueshme të kohës, ajo ka sfiduar normat shoqërore dhe ka thyer barriera të ndryshme, jo vetëm përmes rojeve të saj ikonike në ekran, por edhe përmes angazhimit të saj si feministe e flaktë. Demi Moore është më shumë se një yll i Hollywood-it. Ajo është një grua që ka luftuar me demonët e saj, që ka rritur fëmijë dhe ka pasur një karrierë që ka vazhduar të zhvillohet dhe të evoluojë për më shumë se 40 vjet. Ka qenë një figurë që ka ndryshuar mënyrën se si gratë e shohin veten në botën e filmit dhe në shoqërinë më të gjerë. Ajo ka pranuar çdo aspekt të jetës së saj – të mirat dhe të këqijat – dhe është një shembull për ato që duan të pranojnë veten pa frikë dhe pa kërkuar ndihmën e shoqërisë për të përcaktuar vlerën e tyre. Për herë të parë në vitin 1996, me filmin "Striptease", Moore u bë aktorja më e paguar në Hollywood, një fakt që përmbysi mendimin se gratë nuk mund të ishin të suksesshme në një industri dominueshëm mashkullore. Ajo dëshmoi se nuk ishte thjesht një fytyrë tërheqëse, por një grua e fuqishme që mund të drejtonte dhe kontrollonte vetë karrierën e saj. Në këtë kuadër, Demi Moore ka qenë një avokate e barazisë gjinore, duke luftuar për paga të barabarta dhe më shumë mundësi për gratë në Hollywood. Një nga rolet që e bëri të njohur në mbarë botën ishte ai i Molly në “Ghost” (1990), ku dashuria e përjetshme mes personazheve të saj dhe Patrick Swayze ndriçoi ekranin dhe i dhuroi atij filmit një vend të veçantë në historinë e kinemasë. Ky film nuk ishte thjesht një sukses komercial, por bëri të mundur një debat për rolin e gruas në marrëdhënie, forcën e dashurisë dhe mundësinë e saj për të jetuar pas vdekjes. Ky film, gjithashtu, e vendosi Demi Moore në majat e industrisë dhe në zemrat e miliona njerëzve. Përtej suksesit në ekran, ajo vazhdoi të sfidonte kufijtë e artit dhe shoqërisë. Me rolin e saj në “G.I. Jane” (1997), ku interpretonte një grua të ushtarakut që kalon një trajnim ekstrem, Moore jo vetëm që prishi standardet e bukurisë, por tha se gratë mund të jenë të forta, të guximshme dhe të afta të bëjnë gjithçka që kërkohet për t’u treguar se janë të barabarta me burrat. Ky film e vendosi gjithashtu atë në qendër të një diskutimi më të gjerë për fuqizimin e grave dhe barazinë gjinore. Përmes jetës dhe karrierës së saj, Demi Moore ka përballuar gjithashtu një sërë sfidash personale dhe publike. Ajo ka luftuar me problemet e anoreksisë, ka kaluar përmes martesave të vështira dhe ka përjetuar humbje dhe dhimbje që shumë do të mund të kishin thyer. Por ajo nuk ka lejuar asnjëherë që asnjë nga këto sfida të eklipsojnë dritën që ka rrezatuar në çdo hap të saj. Moore ka fituar gjithashtu çmime dhe shpërblime për punën e saj, duke përfshirë Golden Globe dhe një nominim për çmimin Oscar. Pas suksesit të madh në "Ghost", ajo vazhdoi të ishte një aktore me ndikim dhe me rolet e saj të fuqishme, që vazhdonin të udhëhiqnin industrinë dhe të jepnin frymëzim për shumë gra të tjera. Në ditët e sotme, Demi Moore vazhdon të jetë një figurë ikonikë, një simbol i feminitetit të pashoq dhe një model për gratë që kërkojnë të pasqyrojnë forcën dhe bukurinë e brendshme. Ajo është një grua që ka tejkaluar çdo pengesë dhe ka krijuar një trashëgimi të fortë, të bazuar në autenticitetin dhe besimin në vetvete. Moore është një yll që ndriçon pa u fikur kurrë, duke na kujtuar se forca e vërtetë e një gruaje nuk është as në dukjen e saj, as në moshën e saj, por në guximin për të qenë vetvetja. Pergatiti:Liliana Pere.

Thomas Edison Historia është një prej legjendave më të njohura që lidhen me Thomas Alva Edisonin dhe nënën e tij, një histori që e ilustron fuqinë e besimit dhe mbështetjes që një prind mund të ofrojë për fëmijën e tij. Po ta ndihmoj me detaje. Thomas Alva Edison, shpikësi i famshëm, ka lindur në 11 shkurt 1847 në Milan, Ohio. Në vitet e para të jetës, ai nuk ishte i njohur si një fëmijë i shkëlqyer në shkollë dhe kishte mundësi të vështira për të mësuar në shkollën e tij. Një mësues i tij, duke parë se ai kishte disa vështirësi në mësime, i shkroi një letër nënës së tij, në të cilën thuhej: "Fëmija juaj ka probleme mendore dhe ne nuk mund t’i lejojmë më të shkojnë në shkollë." Kur Edison ia dha këtë letër nënës së tij, ajo nuk e lexoi mesazhin në mënyrën e tij. Ajo e mori letrën dhe e lexoi një mënyrë tjetër. Në vend që të lexonte ato fjalë, ajo krijoi një perceptim krejt tjetër për të, duke e shndërruar një dështim në mundësi. Ajo i tha djalit të saj: "Mësuesi yt më tha që je një gjeni dhe se shkolla është shumë e vogël për ty, nuk ka mësues që mund të të mësojnë." Ky besim dhe mbështetje ishin të fuqishme për Edisonin, dhe ai u rrit me idenë se ishte një person i jashtëzakonshëm, një gjeni që mund të arrinte më shumë sesa çdo kush tjetër. Nën ndikimin e nënës së tij, ai nuk u dorëzua dhe, përkundrazi, ai vazhdoi të zhvillonte shpikjet e tij dhe u bë një prej shpikësve më të mëdhenj të botës. Edison shpiku shumë gjëra që ndryshuan botën, përfshirë llampën elektrike të ndritshme dhe fonografin, që u bënë themelore për zhvillimin e industrisë moderne. Vitet më vonë, Edison, tashmë i njohur si një shpikës i jashtëzakonshëm, gjeti atë letër të vjetër që mësuesi i tij i kishte dhënë nënës së tij dhe që i kishte shkruar për djalin e tij si një fëmijë me probleme mendore. Kur ai e lexoi këtë letër, e kuptoi se ishte ajo që e kishte formuar dhe i kishte dhënë besim për t'u bërë ai që ishte. Historia e Edisonit është një dëshmi e fuqisë që prindërit, veçanërisht nënat, kanë për të formuar besimin dhe suksesin e fëmijëve të tyre, dhe si ndikimi i një njeriu të dashur mund të kthejë një mesazh të dukshëm negativ në mundësi dhe shpresë. Mesazhi i kësaj historie është shumë i fuqishëm dhe ka disa mësime të rëndësishme, veçanërisht për mësuesit dhe për ata që janë përgjegjës për edukimin dhe formimin e fëmijëve: 1. Ndikimi i fjalëve dhe mesazheve: Fjalët që përdorim mund të kenë një ndikim të jashtëzakonshëm tek individët, veçanërisht fëmijët. Një mesazh i dukshëm negativ, si ai i shkruar në letër për Edisonin, mund të dëmtojë besimin dhe motivimin e një fëmije. Ndërsa një mesazh inkurajues dhe mbështetës mund të bëjë që ai të besojë në mundësitë e tij dhe të zhvillohet në një individ të jashtëzakonshëm. Mësuesit dhe edukatorët duhet të jenë të vetëdijshëm për fuqinë e fjalëve të tyre dhe se si ato mund të ndihmojnë ose dëmtojnë një nxënës. 2. Mbështetja dhe besimi i mësuesve: Ky është një kujtesë për mësuesit që të besojnë në potencialin e çdo nxënësi. Ata duhet të përpiqen të shohin më shumë se sa thjesht vështirësitë e momentit dhe të mbështesin nxënësit, duke i ndihmuar të gjejnë forcën dhe besimin për të arritur më shumë. Mësuesit mund të luajnë një rol të rëndësishëm në krijimin e një mentaliteti të suksesit dhe mundësive për çdo fëmijë. 3. Shpërndarja e besimit dhe shpresës: Në vend që të etiketojnë një fëmijë si "i paaftë" ose "me probleme", mësuesit duhet të përpiqen të gjejnë mënyra për të nxitur besimin tek fëmijët, duke i inkurajuar ata të besojnë në vlerat dhe aftësitë e tyre. Edison, falë mbështetjes së nënës së tij, u rrit me besimin se ai mund të bëjë gjëra të jashtëzakonshme. Ky besim ishte thelbësor për suksesin e tij. 4. Mësimi për tolerancën dhe shprehitë pozitive: Historia sugjeron gjithashtu se nuk duhet të kemi një qasje të ngurtë ndaj sfidave që mund të hasim. Mësuesit mund të përdorin metodat dhe strategjitë më kreative dhe pozitive për t'i ndihmuar nxënësit të kalojnë përmes vështirësive, duke përdorur një qasje që të përqendrohet te mundësitë, jo te kufizimet. Në fund, mesazhi është që mësuesit, dhe në përgjithësi të gjithë ata që kanë ndikim tek fëmijët, duhet të jenë të kujdesshëm dhe të fuqishëm në krijimin e mundësive dhe besimit për ta, sepse një fjalë mund të jetë gjithçka që nevojitet për të ndezur një ndjesi besimi dhe mundësish.

Me një dedikim rrëqethës dhe shumë prekës për një dhimbje që kurrë nuk do të shërohet, aktivistja e shoqërisë civile, Edlira Çepani emocionon me fjalët për bashkëshortin e saj, të ndjerin Geri Bogdani që u nda nga jeta sot, teksa shpreh hidhërimin për humbjen e madhe. ”Bota është një vend i pavlerë pa ty! Do të të duam përjetë, bashkeshorti, babai, shoku dhe njeriu më i mirë që do jetoje ndonjëherë në këtë botë! Do të të dua çdo ditë të jetës derisa të takohemi sërish, drita e çdo rrugëtimi tim”,-shkruan Çepani. Ish-deputeti demokrat ndërroi jetë paraditen e sotme pasi një infarkti kardiak. Të shumta kanë qenë reagimet dhe ngushëllimet për vdekjen e parakohshme të tij, ndërsa homazhet dhe ceremonia e lamtumirës, do bëhen ditën e nesërme në Sallën e Seancave Plenare të Parlamentit të Shqipërisë, nga ora 10:00 deri në 12:00 dhe varrimi do bëhet në varrezat e Sharrës. Postimi i plotë Ti e dije që jeta ime s’ka kuptim pa ty. Ti e dije që nuk ishe thjesht gjysma ime më e mirë, ishe jeta ime. Ti ishe shoku im, dashuria ime, familja ime, skuadra ime. Ti e di që unë nuk jetoj dot pa ty! S’di a ta thashë ndonjëherë mjaftueshëm sa të adhuroj. Zoti merr pranë vetes më të mirët, por ty s’duhet të të kishte marrë, se unë, Ajra dhe Reinarti kemi nevojë për ty, për dashurinë tënde për jetën, për këshillën e drejtë që jep gjithmonë, për modelin e duhur që je gjithmonë. Bota është një vend i pavlerë pa ty. Do të të duam përjetë, bashkeshorti, babai, shoku dhe njeriu më i mirë që do jetoje ndonjëherë në këtë botë. Do të të dua çdo ditë të jetës derisa të takohemi sërish, drita e çdo rrugëtimi tim. Homazhet dhe ceremonia e lamtumirës, do bëhen ditën e nesërme dt. 19 Shtator 2024, në Sallën e Seancave Plenare të Parlamentit të Shqipërisë, nga ora 10:00 deri në 12:00 dhe varrimi do të bëhet më pas në varrezat e Sharrës.

Pergatiti:Liliana Pere. Presidentja Vjosa Osmani nderon Gerti Bogdanin me dekoratën më të lartë të Kosovës E nderuara Presidentja e Kosovës, shqiponja e Kosovës dhe e Shqipërisë, Vjosa Osmani, nderoi Gerti Bogdanin me "Urdhrin Dr. Ibrahim Rugova" për kontributet e spikatura në ndërkombëtarizimin e çështjes së Kosovës, anëtarësimin në organizata ndërkombëtare, si edhe avancimin e paqes dhe demokracisë në Kosovë dhe rajon.  Kjo është dekorata më e lartë që akordon shteti i Kosovës, një vlerësim i merituar për një figurë që ka dhënë aq shumë për vendin dhe kombin. Gerti Bogdani – Një yll në galaktikën e yjeve të lirisë, zhvillimit, politikës, familjes dhe shoqërisë shqiptare që iku shpejt, por shkëlqimi i tij do të vazhdojë gjithë jetën. Gerti Bogdani ishte një nga figurat më të spikatura të politikës shqiptare dhe një intelektual i shkëlqyer që la gjurmë të pashlyeshme në jetën publike dhe ndërkombëtare.  Ai ishte një njeri me vizion, i diplomuar dhe edukuar në Universitetin Politeknik New York ne Shtetet e Bashkuara të Amerikës, ku spikati si student i shkëlqyer me medalje ari dhe fitoi njohuri të thella në fushat e diplomacisë, politikës dhe marrëdhënieve ndërkombëtare.  Që në hapat e tij të parë në politikë, Gerti tregoi përkushtim dhe pasion për zhvillimin demokratik të Shqipërisë dhe forcimin e lidhjeve të saj me partnerët ndërkombëtarë.  Ai u bë një nga zërat më të rëndësishëm në politikën shqiptare, duke mbrojtur vlerat e demokracisë, integrimit dhe zhvillimit ekonomik.  Roli i tij në ndërkombëtarizimin e çështjes së Kosovës dhe mbështetja për proceset euroatlantike ishin të jashtëzakonshme. Si politikan, Gerti Bogdani shërbeu si deputet i Partisë Demokratike në Kuvendin e Shqipërisë për dy mandate. Ai ishte kryetar i Forumit Rinor të Partisë Demokratike dhe kontribuoi ndjeshëm në angazhimin e të rinjve në proceset demokratike.  Gjithashtu, ai mbajti detyra të rëndësishme si anëtar i Komisionit të Politikës së Jashtme dhe Komisionit të Integrimit Europian, duke luajtur një rol aktiv në përshpejtimin e rrugës së Shqipërisë drejt Bashkimit Europian. Përkushtimi i tij ndaj vendit dhe njerëzve që i shërbeu ishte i palëkundur. Një lider i ri, i mençur dhe me integritet të lartë, Gerti Bogdani e bëri politikën një mision për të mirën e përbashkët. Ai ishte i njohur për stilin e tij të qetë, por të vendosur, për aftësinë për të ndërtuar ura bashkëpunimi dhe për të frymëzuar të rinjtë që ta shohin politikën si një instrument të ndryshimit pozitiv. Ai ishte një djalë flori, me një urtësi që rrallë e gjen dhe një mprehtësi që shkëlqente si teh shpate në dritën e diellit.  Fjalët e tij ishin të peshuara si ari në kandar dhe vizioni i tij shndrit si një fener në mes të dallgëve të një bote të trazuar.  Ai nuk ishte thjesht një politikan, por një mendimtar që e shihte politikën si artin e së mundshmes, duke e zbatuar atë me pasion dhe përkushtim. Jeta e tij u ndërpre shumë shpejt, duke lënë pas një boshllëk të madh në skenën politike dhe në zemrat e të gjithë atyre që e njohën dhe punuan me të.  Ky vlerësim nga Presidentja Osmani tregon madhështinë e tij si njeri dhe si politikan, duke e përjetësuar kontributin e tij në historinë e Shqipërisë dhe Kosovës. Gerti jetoi dhe punoi me shpirt për Shqipërinë dhe Kosovën dhe kujtimi i tij  jeton për Shqipërinë dhe Kosovën.  Shkëlqimi i këtij ylli nuk do të venitet kurrë. Familja e tij e vogël, Shqipëria dhe Kosova ishin të barasvlershme për të. Intensiteti i punës së tij ishte i madh si brenda Shqipërisë dhe jashtë saj.  Emri i tij është mjaft i njohur dhe i respektuar në qarqe diplomatike botërore. Gerti la pas dy yje të vegjël dhe bashkëshorten e tij, Edliren, e cila vazhdon kauzat e tij me mirësi, vendosmëri dhe fisnikëri.  Ai mbetet një frymëzim i pashuar për të gjithë ata që besojnë te liria, drejtësia dhe zhvillimi. Është krenari, por edhe një dhimbje e madhe, të shohësh fëmijët që marrin dekoratën për babain e tyre. Ky moment prekës është një dëshmi e trashëgimisë së tij të pashlyeshme dhe e ndikimit të tij të madh në jetën e njerëzve. Gerti, ti je në mesin tonë përgjithmonë. Lavdi kujtimit të Gerti Bogdanit! Pergatiti:Liliana Pere.

Women of Year Star Prestige 2025 Gratë e Vitit – Yje Prestigji 🌟 Revista Prestige nderon gratë e shquara të këtij viti me motivacionin: "Për formimin e shkëlqyer, punë këmbëngulëse dhe profesionalizëm të lartë. Të paepura përballë sfidave, udhërrëfyese të dijes dhe kulturës, promotorë të zhvillimit." Një urim i veçantë për 8 Marsin – Ditën e Grave Të dashura gra, nëna, motra, vajza, udhëheqëse, artiste, shkencëtare, mjeke, mësuese dhe profesioniste të çdo fushe! Në këtë 8 Mars, Revista Prestige me respekt dhe mirënjohje ndaj grave të jashtëzakonshme , që çdo ditë sfidoni kufijtë, thyeni barriera dhe frymëzoni breza të tërë me punën dhe përkushtimin tuaj. Ju jeni zemra e familjes dhe drita e shoqërisë, duke sjellë ndryshim e zhvillim në çdo hap që hidhni. Në mjekësi, jeni engjëjt e bardhë që me diturinë dhe humanizmin tuaj shpëtoni jetë dhe përmirësoni shëndetin e mijëra njerëzve. Në arsim dhe shkencë, me vizionin tuaj formoni mendjet e reja dhe kontribuoni në përparimin e dijes. Në drejtësi dhe politikë, jeni zëri i fuqisë dhe barazisë, duke sjellë një shoqëri më të drejtë e më të ndërgjegjshme. Në ekonomi dhe biznes, ndërtoni ide të mëdha, krijoni mundësi dhe i jepni vendit zhvillim e stabilitet. Në art, kulturë dhe muzikë, sillni ndjenjë, emocion dhe bukuri, duke lënë gjurmë të pavdekshme në histori. Në diasporë, jeni ura që lidh Shqipërinë me botën, duke e përfaqësuar me dinjitet dhe krenari kudo që ndodheni. Dhe mbi të gjitha, në çdo rol që mbani – si nëna, motra, mike apo bashkëpunëtore – jeni forca që na udhëzon me dashuri, mençuri dhe përkushtim të pashoq. çdo ditë është për t’ju falënderuar dhe për të nderuar kontributin tuaj të jashtëzakonshëm në çdo fushë të jetës. Le të jetë ky 8 Mars një kujtesë e fuqisë suaj të jashtëzakonshme, e guximit tuaj për të ndryshuar botën dhe e ndikimit tuaj të madh në shoqëri! Festa e gruas – dita e forcës, mençurisë dhe shpirtit të pamposhtur! --- 1. Anila Hyka – Inxhiniere informatike e talentuar, kryetare e Këshillit të Diasporës. 👉 Për lidershipin e saj të spikatur në diasporë, vizionin për zhvillimin e komunitetit dhe kontributin në fushën e teknologjisë. 2. Anila Hoda – Profesore në universitet, studiuese e gjenetikës, punon në Akademinë e Shkencave. 👉 Për hulumtimet e saj të thelluara në gjenetikë dhe kontributin e vyer në avancimin e shkencave biologjike. 3. Shefkije Islamaj – Profesore, albanologe dhe studiuese shkencore. 👉 Për kontributin e jashtëzakonshëm në studimet albanologjike dhe ruajtjen e identitetit gjuhësor shqiptar. 4. Feride Rushiti – Mjeke, aktiviste për të drejtat e fëmijëve dhe grave, e propozuar për Çmimin Nobel. 👉 Për guximin dhe përkushtimin në mbrojtjen e të drejtave të njeriut dhe kujdesin ndaj grave dhe fëmijëve në nevojë. 5. Aurela Anastasi – Profesore në Fakultetin e Drejtësisë, studiuese shkencore. 👉 Për kontributin e saj akademik dhe përkushtimin ndaj zhvillimit të jurisprudencës shqiptare. 6. Enkeleda Olldashi – Profesore në Fakultetin Juridik, studiuese. 👉 Për rolin e saj në formimin e brezave të rinj të juristëve dhe kontributin në të drejtën bashkëkohore. 7. Edlira Cepani – Juriste dhe aktiviste e shquar për barazinë në vendimmarrje. 👉 Për punën e palodhur në fuqizimin e grave dhe promovimin e barazisë gjinore. 8. Prof. Alma Cani – Drejtore e Spitalit "Nënë Tereza", profesore në Universitetin e Mjekësisë. 👉 Për lidershipin dhe angazhimin e saj në përmirësimin e shëndetësisë shqiptare. 9. Tea Haxhillari – Eksperte biznesi, aktiviste e shquar për kulturën në komunitet. 👉 Për kontributin në promovimin e kulturës shqiptare dhe mbështetjen ndaj të rinjve me bursa studimi. 10. Luela Hajdaraga – Ambasadore e Shqipërisë në Greqi. 👉 Për diplomacinë e saj të urtë, vizionin modern dhe përfaqësimin dinjitoz të Shqipërisë jashtë vendit. 11. Prof. Kozeta Sevrani – Fakulteti Ekonomik, Shefe e Departamentit të Statistikës dhe Ekonomisë Informatike. 👉 Për punën akademike dhe përfshirjen në politikat ekonomike, e propozuar për presidente të Republikës. 12. Prof. Mimoza Kore – Profesore e Gjuhës Shqipe, studiuese në albanologji. 👉 Për përkushtimin në ruajtjen dhe zhvillimin e gjuhës dhe letërsisë shqipe. 13. Prof. Majlinda Çafka – Kardiologe dhe pedagoge në Universitetin e Mjekësisë. 👉 Për kontributin e saj të çmuar në fushën e mjekësisë dhe kërkimin shkencor në kardiologji. 14. Prof. Monika Fida – Spitali "Nënë Tereza", profesore në Universitetin e Mjekësisë. 👉 Për angazhimin e saj në avancimin e shëndetësisë dhe studimet e saj të thelluara shkencore. 15. Ermira Kola – Shefe e Pediatrisë, profesore në Universitetin e Mjekësisë. 👉 Për përkushtimin e saj në kujdesin ndaj fëmijëve dhe zhvillimin e pediatrisë në Shqipëri. 16. Viola Kaloutsi – Presidente e TIS Immigration, koordinatore për Diasporën. 👉 Për lidershipin e saj të spikatur dhe mbështetjen ndaj shqiptarëve në diasporë. 17. Marjana Leka – Soprano e mirënjohur, pedagoge në Fakultetin e Arteve. 👉 Për talentin dhe përkushtimin e saj në muzikën operistike shqiptare. 18. Enxhi Nini – Violinist i famshëm, debuton me sukses në skenat botërore. 👉 Për mjeshtërinë dhe pasionin e tij në violinë, duke përfaqësuar Shqipërinë në arenën ndërkombëtare. 19. Alketa Muzhaqi – Piktore e talentuar, mësuese në SHBA. 👉 Për artin e saj unik dhe përkushtimin në edukimin artistik. 20. Dr. Ruki Kondaj – Farmaciste, aktiviste në diasporën shqiptare. 👉 Për kontributin në shëndetësi dhe mbështetjen e komunitetit shqiptar jashtë vendit. 21. Teuta Haxhillari – Inxhiniere, businesswoman dhe aktiviste në komunitetin shqiptaro-kanadez. 👉 Për suksesin e saj në biznes dhe kontributin në diasporë. 22. Evis Gega Dodi – Violinist i talentuar, profesor dhe drejtor fondacioni. 👉 Për promovimin e muzikës klasike dhe përkushtimin ndaj brezave të rinj të artistëve. 23. Enada Hoxha – Primabalerinë, yll i skenës shqiptare. 👉 Për mjeshtërinë dhe pasionin e saj në balet, duke e ngritur artin në një nivel të lartë. 24. Ismete Selmanaj Leba – Inxhiniere, shkrimtare e famshme. 👉 Për librat e saj, të cilët janë pjesë e programeve universitare në Itali. 25. Angjelina Xhara – Regjisore dhe skenariste e talentuar. 👉 Për vizionin dhe kreativitetin e saj në kinematografi. 26. Anila Hoxha Gjermeni – Soprano e talentuar, e suksesshme në Itali. 👉 Për vokalin e saj të jashtëzakonshëm dhe suksesin në skenën operistike ndërkombëtare. 27. Marsela Papa – Pedagoge në Institutin Kulinar Neranxi, aktiviste e shquar. 👉 Për promovimin e artit kulinar dhe përkushtimin në edukimin e të rinjve. 28. Marjana Eski – Artiste dhe piktore e talentuar. 👉 Për krijimtarinë e saj unike dhe kontributin në artin shqiptar. 29. Valentina Hysi – Shkrimtare dhe skenariste e talentuar. 👉 Për letërsinë e saj të pasur dhe kontributin në kinematografinë shqiptare. 🌟 Urime të gjitha grave të nderuara për kontributin e tyre të jashtëzakonshëm! Pergatiti: Dr. Liliana Pere

Përshkrim më i detajuar i Valljes së Skënderbeut 1. Origjina dhe simbolika: Vallja e Skënderbeut është një valle rituale luftarake, që përfaqëson trimërinë, unitetin dhe krenarinë kombëtare të shqiptarëve. Ajo bazohet në legjendat për betejat e Gjergj Kastriotit dhe është trashëguar brez pas brezi në diasporën arbëreshe. 2. Struktura e valljes: Burrat formojnë një rreth ose vijë, me armë simbolike në duar si shpata ose shtizat prej druri. Lëvizjet janë të forta, kërcyese, dhe herë-herë dramatike, që evokojnë përgatitjen për betejë. Vallja shoqërohet nga këngë epike, të kënduara në arbërisht, me vargje që përmendin Skënderbeun, trimat, dhe ngjarje të mëdha historike. Gratë ndonjëherë marrin pjesë duke kënduar ose duke qëndruar në rreth për të përforcuar aspektin komunitar të valljes. 3. Veshjet tradicionale: Kostumet janë të ngjashme me uniformat e vjetra shqiptare mesjetare: përkrenare me shqiponjë, xhamadanë, fustanella ose brekushe të zbukuruara me qëndisje, dhe rripa me simbole luftarake. Ngjyrat më të zakonshme janë e zeza, e kuqja dhe e bardha, që përfaqësojnë respektivisht trimërinë, gjakun dhe pastërtinë. Krahina ku luhet Vallja e Skënderbeut Kjo valle ruhet dhe luhet kryesisht në fshatra arbëreshe të Italisë së Jugut, veçanërisht në: 1. Kalabria Frascineto (Frasnita) Civita (Çifti) San Demetrio Corone (Shën Mitri) San Cosmo Albanese (Strigari) San Giorgio Albanese (Mbuzati) Në këto zona, vallja luhet gjatë festave të Pashkës, Ditës së Shën Gjergjit, si dhe në evenimente kulturore arbëreshe. 2. Sicilia Piana degli Albanesi (Hora e Arbëreshëvet) Kjo është një nga komunitetet më të mëdha arbëreshe dhe ruan me përkushtim traditat, përfshirë veshjet dhe vallet. 3. Basilicata San Costantino Albanese San Paolo Albanese Edhe këtu, vallja luhet si pjesë e ritualeve tradicionale të festave fetare apo kombëtare. Në thelb, kjo valle është më shumë se një akt koreografik – është një formë ruajtjeje të identitetit kombëtar dhe një mënyrë për të mbajtur gjallë kujtimin e Skënderbeut si figurë unifikuese e kombit shqiptar. Shumë bukur! Ja një tekst kënge epike arbëreshe, e cila shpesh shoqëron Valljen e Skënderbeut. Kjo këngë është kënduar brez pas brezi në gjuhën arbëreshe, e ruajtur nga gojëdhëna: "Oj Skanderbeg, trim i motit" (Version tradicional arbëresh) Oj Skanderbeg, trim i motit, biri i shqipes, n’majë t’kalit, me shpat’ n’dorë, në flakë e zjarm, t’mëbrojte tokën, nderin, flamur. Kur thirri nana Shqipëri, ti s’u trembe, more rrugë, n’krahnor armët, n’sy dritë, për liri e për Arbëri. Kush t’harrojë, o bir i diellit? Kush s’kujton lavdin’ e gjakut? Ne, bijt’ e tu, këtu n’Itali, vallëzojmë me mall e nderim. Rroft’ emri yt për jetë e mot, me këngë, me valle, me lot, sa t’jetë gjuhë e sa t’ketë zemër, Skanderbegu s’ka me vdek kurrë! Kjo këngë interpretohet me ndjeshmëri të madhe gjatë valljes, duke ndjekur ritmin e hapave të burrave që vallëzojnë si ushtarë. Këngëtarët, shpesh gra, qëndrojnë në rreth e këndojnë me zë të thellë

“Thinking Machines Lab”, nisma më e re në fushën e inteligjencës artificiale nga shqiptarja, Mira Murati, ish-shefe e teknologjisë në OpenAI, raportohet se po përgatitet të mbyllë një nga raundet më të mëdha të financimit fillestar ndonjëherë. Sipas Business Insider, kompania ka dyfishuar objektivin e saj fillestar dhe tani synon të mbledhë 2 miliardë dollarë. Nëse ky raund realizohet me sukses, vlera e Thinking Machines Lab do të kapë të paktën 10 miliardë dollarë, pavarësisht se startup-i ende nuk ka një produkt të konkretizuar apo të ardhura. Ajo që e veçon këtë iniciativë është ekipi i Muratit i cili është i përbërë nga dhjetëra studiues të njohur të inteligjencës artificiale. Ndër ta përfshihen emra të njohur si Bob McGreë, ish-drejtues i kërkimeve në OpenAI, dhe Alec Radford, një nga mendjet pas risive më të mëdha të asaj kompanie, të cilët tani shërbejnë si këshilltarë për Thinking Machines Lab. Kompania ka deklaruar më parë se vizioni i saj është të ndërtojë sisteme AI që janë më të kuptueshme, të personalizueshme dhe më të gjithanshme krahasuar me ato që ekzistojnë aktualisht.

Poezi nga Nënë Tereza Një zemër e gëzuar është pasoja normale e një zemre që digjet dashurie. Gëzimi nuk është thjesht çështje personaliteti është gjithnjë e vështirë të shfaqesh i gëzuar: Një arsye më tepër për të kërkuar arritjen e gazit e për ta rritur në zemrat tona. Gëzimi është lutja; gëzimi është forca, gëzimi është dashuria. E më shumë jep ai që jep me gëzim. Fëmijëve dhe të varfërve, të gjithë atyre që vuajnë dhe janë vetëm, jepini gjithnjë një buzëqeshje të ëmbël; Jepuni atyre jo vetëm kujdesin, por dhe zemrën tuaj. Ka të ngjarë të mos kemi mundësi për të dhënë shumë, por mundemi gjithnjë të japim gëzim që nxit nga një zemër valë dashurie. Nëse në punën tuaj hasni vështirësi dhe e pranoni me gëzim, me një buzëqeshje, në këtë, krahasuar me shumë gjëra të tjera, do të shihni veprat tuaja të mira. Dhe mënyra më e mirë për të treguar mirënjohjen tuaj qëndron në të pranuarit e çdo gjëje me gëzim. Po qetë të mbuluar me gëzim, gëzimi do të shkëlqejë në sytë tuaj e në pamjen tuaj, në të folurit tuaj dhe në shpagimin tuaj. Nuk do të arrini ta fshihni dot, pasi gëzimi shpërthen. Gëzimi është shumë ngjitës. Kërkoni pra, të rrethoheni gjithnjë prej gëzimit kudo që të shkoni. … Gëzimi duhet të jetë një nga engjëjt e jetës sonë. është virtyt i një personaliteti zemërgjerë Ndonjëherë është manteli që mbulon një jetë sakrificash dhe vetëdhëniesh. Një njeri që këtë dhunti posedon, shpesh arrin maja të larta Shkëlqen si diell në gji të shoqërisë. E Zoti ua ktheftë në dashuri gjithë dashurinë që keni dhënë e gjithë gëzimin e paqen që keni mbjellur rreth jush, nga njëra anë e botës në tjetrën./ KultPlus.