Search this site

Në nderim të Prof. Inxhinier Ali Progrit, 27 vjet përkushtim ndaj inxhinierisë, arsimit dhe drejtimit universitar janë një vepër që meriton të kujtohet dhe të vlerësohet. Prof. Prof.ALI PROGRI. Një jetë në shërbim të dijes, teknikës dhe formimit të brezave. Ka personalitete që kujtohen për një detyrë, për një titull apo për një institucion ku kanë shërbyer. Ka edhe nga ata që mbeten në kujtesë për njerëzit që kanë formuar dhe për gjurmën që kanë lënë në një epokë. Ali Progri ishte : inxhinier, profesor, pedagog dhe drejtues i arsimit profesional shqiptar, një nga figurat e rëndësishme të zhvillimit të arsimit teknik në vend. Ali Progri lindi më 10 tetor 1929 në Progër të Devollit, në juglindje të Shqipërisë. Origjina e tij lidhet me Progërën e Devollit, vendlindjen nga e cila mori edhe mbiemrin e njohur publik. Për familjen e tij, prindërit dhe prejardhjen e hollësishme familjare, burimi i paraqitur nuk jep të dhëna të dokumentuara; ndaj këto elemente nuk mund të plotësohen me hamendësime. Ajo që dokumentohet është se nga kjo trevë do të dilte një prej njerëzve që do t’ia kushtonte jetën arsimit dhe përgatitjes profesionale të brezave. Rruga e tij drejt profesionit nisi me arsimin parauniversitar dhe vazhdoi me një formim të lartë teknik jashtë Shqipërisë. Pas përfundimit të shkollës së mesme, në vitin 1948 Ali Progri u nis për studime në Bashkimin Sovjetik. Nga 1948 deri në 1953, ai studioi në Institutin e Lartë Politeknik në Kiev, ku mori formimin e tij të lartë inxhinierik. Studimet në një prej qendrave të rëndësishme teknike të kohës do të përcaktonin edhe drejtimin e mëvonshëm të jetës së tij profesionale: teknikën mekanike, inxhinierinë dhe arsimin teknik. Kthimi në Shqipëri nuk shënoi fundin e formimit të tij, por fillimin e një etape tjetër: atë të vënies së dijes në shërbim të institucioneve shqiptare. Ndër figurat e themelimit të arsimit të lartë shqiptar Pas kthimit në atdhe, rezultatet e tij të larta dhe formimi profesional e vendosën Ali Progrin ndër njerëzit që kontribuuan në krijimin dhe konsolidimin e Universitetit të Tiranës. Ai u përfshi në strukturat e arsimit të lartë dhe më pas shërbeu si zëvendësdekan i Fakultetit të Inxhinierisë, duke bashkuar përvojën e inxhinierit me atë të pedagogut dhe drejtuesit akademik. Për të, universiteti nuk ishte vetëm një vend ku transmetohej dije. Ishte një institucion ku duhej të përgatiteshin specialistët që do t’i nevojiteshin një Shqipërie në zhvillim. Njohuritë e tij të thelluara në teknikën mekanike dhe përvoja e fituar në arsim bënë që përgjegjësitë e tij të shtriheshin edhe në nivelin institucional. Ali Progri u emërua Drejtor i Drejtorisë së Arsimit të Mesëm Profesional në Këshillin e Ministrave. Ky ishte një funksion me rëndësi për sistemin arsimor profesional, sepse lidhej drejtpërdrejt me përgatitjen e nxënësve për profesionet teknike dhe nevojat e industrisë. Në një kohë kur vendi kërkonte specialistë, teknikë dhe punonjës të kualifikuar, arsimi profesional kishte një rol themelor. Pikërisht në këtë pikë takohej formimi i Ali Progrit si inxhinier me vizioni i tij si edukator. Kryeinxhinier në Uzinën e Traktorëve Por Ali Progri nuk mbeti vetëm në botën akademike dhe administrative. Ministria e Industrisë e emëroi kryeinxhinier në Uzinën e Traktorëve, një nga qendrat e rëndësishme të industrisë së kohës, e cila më vonë u shndërrua në Kombinatin e Autotraktorëve. Ky funksion dëshmonte edhe një herë karakterin praktik të formimit të tij. Ai nuk ishte vetëm pedagog i teknikës; ishte një profesionist që e njihte nga afër industrinë, proceset teknike dhe përgjegjësinë e inxhinierit në prodhim. Në këtë mënyrë, karriera e tij u shtri në disa drejtime: arsim i lartë, administrim i arsimit profesional, inxhinieri dhe industri. 27 vjet në krye të Politeknikumit të Tiranës Megjithatë, emri i Ali Progrit do të lidhej më fort se kudo tjetër me Politeknikumin e Tiranës. Në vitin 1967, ai mori drejtimin e këtij institucioni dhe qëndroi në krye të tij për rreth 27 vjet. Politeknikumi i Tiranës, i njohur ndër breza edhe si “7 Nëntori”, ishte një prej institucioneve më të rëndësishme të arsimit teknik në Shqipëri. Në të mësonin rreth 3,000 nxënës, çka e kthente drejtimin e tij në një përgjegjësi të jashtëzakonshme. Për afro tri dekada, breza të tërë të rinjsh kaluan nëpër klasat, laboratorët dhe korridoret e këtij institucioni nën drejtimin e profesor Aliut. Pikërisht këtu qëndron edhe një pjesë e rëndësishme e trashëgimisë së tij: ai nuk la pas vetëm një karrierë në dokumente, por mijëra ish-nxënës dhe kolegë që e kujtuan si “profesor Aliu”. Autoriteti i tij nuk buronte vetëm nga posti i drejtorit. Ai ishte një njeri që e njihte arsimin nga brenda, industrinë nga përvoja dhe teknikën nga formimi profesional. Një jetë e lidhur edhe me historinë e vendit Biografia e Ali Progrit përfshin edhe një kapitull të lidhur me Luftën Nacionalçlirimtare. Sipas të dhënave biografike të paraqitura, ai ishte pjesëmarrës aktiv në Luftën Nacionalçlirimtare. Për këtë kontribut, Kuvendi i Shqipërisë e dekoroi me Medaljen e Çlirimit dhe Medaljen e Kujtimit. Kështu, jeta e tij profesionale u ndërthur me disa nga periudhat më të rëndësishme të historisë shqiptare të shekullit XX. Puna e tij shumëvjeçare në arsim u vlerësua edhe me tituj të rëndësishëm. Ali Progri mbajti titullin: “Mësues i Merituar” dhe më vonë iu akordua edhe titulli i lartë: “Nderi i Kombit”, i dhënë nga Presidenti i Republikës Bujar Nishani. Këto vlerësime e vendosin emrin e tij në kujtesën institucionale të arsimit shqiptar si një prej figurave që i kushtoi një pjesë të madhe të jetës formimit profesional dhe edukimit të të rinjve. Familja dhe vazhdimi i misionit Edhe pse të dhënat e burimit nuk japin një biografi të plotë të familjes së Ali Progrit, një detaj është veçanërisht domethënës. Një prej vajzave të tij, Silvana Beqaj (Progri), vijoi rrugën e arsimit. Ajo ka shërbyer si drejtuese e gjimnazit me orientim gjuhësor “Asim Vokshi” në Tiranë. Kjo e bën trashëgiminë e Ali Progrit edhe më interesante: përkushtimi ndaj arsimit nuk mbeti vetëm pjesë e historisë së tij personale, por vazhdoi edhe në brezin pasardhës të familjes. Librat, studimet dhe veprimtaria profesionale Ali Progri ishte para së gjithash një inxhinier dhe pedagog i teknikës mekanike, me një karrierë të gjatë në arsim dhe drejtim institucional. Ajo që mund të thuhet me siguri është se veprimtaria e tij profesionale u shtri në inxhinieri, teknikë mekanike, arsimin e lartë, arsimin profesional, drejtimin pedagogjik dhe industrinë. Një figurë mes teknikës dhe humanizmit Në pamje të parë, historia e Ali Progrit është historia e një inxhinieri. Por në thelb, ajo është historia e një mësuesi. Sepse një inxhinier ndërton ura, makina dhe sisteme; një pedagog ndërton diçka shumë më të vështirë për t’u matur: mendjen e brezave. Për rreth 27 vjet, Ali Progri qëndroi në krye të një prej institucioneve më të rëndësishme të arsimit teknik shqiptar. Përmes tij kaluan mijëra të rinj, shumë prej të cilëve më pas u shpërndanë në industri, institucione dhe profesione të ndryshme. Kjo është arsyeja pse emri i tij vazhdon të jetojë jo vetëm në dokumentet zyrtare, por edhe në kujtesën e atyre që e njohën. Fund i një jete, fillim i një kujtese Ali Progri u nda nga jeta më 24 mars 2009. Datat 10 tetor 1929 – 24 mars 2009 shënojnë një jetë prej 79 vitesh, e kaluar në një periudhë të trazuar dhe transformuese të historisë shqiptare. Ai la pas një rrugëtim që përfshinte Devollin e vendlindjes, studimet në Kiev, Universitetin e Tiranës, Fakultetin e Inxhinierisë, administrimin e arsimit profesional, industrinë, Uzinën e Traktorëve dhe mbi të gjitha Politeknikumin e Tiranës, ku për rreth tri dekada u bë pjesë e historisë së mijëra nxënësve. Sot, kur shumë emra të së kaluarës zbehen me kalimin e viteve, figura e tij mund të lexohet ndryshe: jo vetëm si një ish-drejtor, jo vetëm si një inxhinier apo profesor, por si një ndërtues i kujtesës arsimore shqiptare. Sepse ndërtesat ndryshojnë, institucionet marrin emra të rinj dhe brezat zëvendësojnë njëri-tjetrin. Por një mësues i vërtetë mbetet aty ku koha nuk mund ta fshijë: në kujtesën e nxënësve të tij. Ali Progri — 1929–2009 Inxhinier. Profesor. Pedagog. Drejtues. Mësues. Një jetë për dijen, një trashëgimi për brezat. Pergatiti: Rrevista Prestige

Cheryl Ladd – Eleganca që u kthye në ikonë Portret Prestige Në një qytet të vogël të Dakotës së Jugut nisi historia e një vajze që ëndërronte skenën. Cheryl Ladd u rrit larg dritave të Hollivudit, por që në fëmijëri tregoi dashuri për muzikën, kërcimin dhe artin. Me një zë të bukur dhe një dëshirë të madhe për të realizuar ëndrrat e saj, ajo la vendlindjen dhe u nis drejt Kalifornisë. Rruga nuk ishte e lehtë, por talenti dhe këmbëngulja e ndihmuan të hapte dyert e para në botën e spektaklit. Një nga momentet më të rëndësishme të jetës së saj erdhi në vitin 1977, kur ajo mori një rol që mbante një peshë të madhe. Cheryl Ladd u bë pjesë e serialit të famshëm “Charlie’s Angels”, duke zëvendësuar Farrah Fawcett, një nga yjet më të mëdha të kohës. Në vend që të jetonte nën hijen e një emri të famshëm, ajo krijoi identitetin e saj. Me rolin e Kris Munroe, ajo solli në ekran një grua elegante, të zgjuar dhe të guximshme, duke fituar dashurinë e miliona shikuesve. Familja dhe formimi i një artisteje Cheryl Jean Stoppelmoor lindi më 12 korrik 1951 në Huron, Dakota e Jugut, SHBA. Ajo u rrit në një familje ku puna dhe vlerat njerëzore kishin rëndësi të madhe. Babai i saj, Marion Stoppelmoor, punonte në hekurudhë, ndërsa nëna e saj, Dolores, ishte mbështetja e saj e parë. Që në shkollë Cheryl u dallua në aktivitetet artistike. Ajo zhvilloi talentin në muzikë dhe performancë, duke hedhur themelet për karrierën e ardhshme. Para se të bëhej aktore, ajo punoi si këngëtare dhe fitoi përvojën e parë në skenë me grupin vokal “The Blossoms”. Karriera dhe suksesi Roli në “Charlie’s Angels” (1977–1981) e bëri Cheryl Ladd një figurë ndërkombëtare. Ajo u bë një nga fytyrat simbol të televizionit amerikan të viteve ’70 dhe ’80. Pas këtij suksesi, ajo interpretoi në filma dhe produksione televizive të shumta, duke treguar një gamë më të gjerë artistike. Ajo gjithashtu shkroi libra dhe u përfshi në projekte sociale, duke dëshmuar se fama mund të shoqërohet me përgjegjësi. Çmimet dhe vlerësimet Gjatë karrierës së saj Cheryl Ladd ka marrë vlerësime dhe nominime të rëndësishme: 1982 – Nominim për Golden Globe për interpretimin në filmin televiziv “A Country Christmas”. 1983 – Nominim për Emmy Award për rolin e saj në filmin televiziv “Grace Kelly”. TV Land Awards – Nominim dhe vlerësime për ndikimin kulturor të “Charlie’s Angels”. Përtej çmimeve zyrtare, vlerësimi më i madh për të ka qenë vendi që ajo fitoi në kulturën popullore dhe dashuria e publikut ndër vite. Moda dhe fotografia ikonike Cheryl Ladd mbeti një simbol i elegancës së Hollivudit. Fotografitë e saj të viteve ’70 dhe ’80 janë ndër imazhet më të njohura të asaj periudhe. Stili i saj karakterizohej nga: flokët bionde ikonike; veshjet elegante dhe klasike; një kombinim i bukurisë natyrale me profesionalizmin. Ajo nuk u bë ikonë vetëm për pamjen, por për mënyrën e sjelljes. Eleganca e saj vinte nga vetëbesimi dhe thjeshtësia. Rëndësia dhe ndikimi Cheryl Ladd përfaqëson një periudhë të rëndësishme në historinë e televizionit amerikan. Ajo ishte pjesë e një ndryshimi në mënyrën se si paraqiteshin gratë në ekran: jo vetëm si figura dekorative, por si personazhe aktive, të afta dhe të pavarura. Ndikimi i saj shtrihet përtej aktrimit. Ajo u bë një shembull i një artisteje që ndërtoi një karrierë të gjatë duke ruajtur dinjitetin, familjen dhe angazhimin shoqëror. Përfundim Cheryl Ladd mbetet një emër që lidhet me dritën e Hollivudit, elegancën dhe një histori suksesi të ndërtuar me punë. Nga një vajzë e vogël në Dakota e Jugut, ajo u kthye në një ikonë televizive dhe një figurë që vazhdon të frymëzojë. Cheryl Ladd – një grua që nuk mbeti vetëm në kujtesën e ekranit, por në historinë e kulturës popullore. Pergatiti: Rrevista Prestige

ELEGANCA QË U SHNDËRRUA NË KARAKTER. Gëzuar ditëlindjen, Angie Harmon. Ka gra që bien në sy për bukurinë e tyre dhe ka të tjera që, përtej bukurisë, ndërtojnë një prani që mbetet. Angie Harmon i përket kësaj të dytës. Nga pasarelat e modës ndërkombëtare te ekranet televizive dhe kinemaja, rrugëtimi i saj është një histori elegance, ambicieje dhe transformimi artistik. NGA PASARELAT TEK HOLLYWOOD-I Harmon e nisi karrierën shumë herët. Që fëmijë punoi si modele dhe në 1987 fitoi një konkurs modelingu të revistës Seventeen. Gjatë viteve të shkollës në Highland Park High School, ku qëndroi deri në vitin 1990, ajo ishte pjesë e Highland Belles. Një tjetër sukses erdhi pak më vonë, kur fitoi konkursin Spectrum Model Search. Ky ishte fillimi i një karriere që do ta vendoste përballë disa prej emrave më prestigjiozë të modës. Në fillim të viteve 1990, Angie Harmon u shndërrua në një modele të kërkuar. Ajo parakaloi për Calvin Klein, Giorgio Armani dhe Donna Karan, ndërsa fytyra e saj u shfaq në kopertinat e ELLE, Cosmopolitan dhe Esquire. E përfaqësuar nga IMG Models në New York, Harmon e ndërtoi emrin e saj në një industri ku bukuria është vetëm fillimi dhe qëndrueshmëria është prova e vërtetë. NJË KTHESË DREJT EKRANIT Në 1995, rrugëtimi i saj mori një drejtim të ri. Harmon hyri në botën e aktrimit pasi u zbulua në një avion nga David Hasselhoff. Nga moda, ajo kaloi drejt një universi ku imazhi nuk mjafton: personazhi duhet të ketë zë, emocion dhe karakter. Ajo mori një rol kryesor në Baywatch Nights, vijuar nga C-16: FBI, ndërsa në 1997 u shfaq në filmin Lawn Dogs. Por momenti që do ta vendoste më fort në hartën e televizionit amerikan erdhi në 1998, kur iu bashkua serialit të mirënjohur Law & Order si prokurorja e distriktit Abbie Carmichael. Harmon e interpretoi këtë rol deri në 2001, duke fituar një profil të ri si aktore me prezencë të fuqishme dramatike. Gjatë kësaj periudhe, ajo interpretoi gjithashtu me zë Barbara Gordon në filmin e animuar Batman Beyond: Return of the Joker, duke pasuar Stockard Channing në këtë rol. KINEMAJA SI ZGJEDHJE Pas Law & Order, Harmon zgjodhi të përqendrohej më shumë te kinemaja. Ajo u shfaq në Good Advice në 2001, ndërsa në 2003 luajti në Agent Cody Banks, ku interpretoi një agjente të CIA-s. Në 2006, ajo u shfaq përkrah Cuba Gooding Jr. dhe James Woods në dramën politike End Game. Po atë vit luajti edhe në western-in e vlerësuar Seraphim Falls, në rolin e Rose. Televizioni vazhdoi të ishte pjesë e rrugëtimit të saj. Harmon u përfshi në disa projekte të reja, ndër të cilat Secrets of a Small Town, Inconceivable dhe, në 2007, Women's Murder Club, i cili u transmetua për 13 episode. Në 2008, ajo u shfaq në një editorial të veçantë të Allure, duke pozuar artistikisht nudo së bashku me Gabrielle Union, Zoe McLellan, Jill Scott dhe Ana Ortiz. JANE RIZZOLI — ROLI QË E PËRCAKTOI Viti 2010 do të sillte një nga kapitujt më të rëndësishëm të karrierës së Angie Harmon. Nga 2010 deri në 2016, ajo interpretoi detektiven e policisë së Bostonit Jane Rizzoli në serialin kriminal të TNT-së Rizzoli & Isles, përkrah Sasha Alexander. Jane Rizzoli nuk ishte thjesht një rol tjetër televiziv. Ajo u bë një personazh që lidhej ngushtë me imazhin artistik të Harmon: e fortë, inteligjente, e vendosur dhe njerëzore. Harmon drejtoi gjithashtu episodin e 100-të të serialit, duke treguar se marrëdhënia e saj me produksionin kishte kaluar përtej interpretimit. Në 2012, ajo fitoi Gracie Allen Award për Aktoren më të Mirë në Rol Kryesor në një Serial Dramatik. Tre vjet më vonë, në 2015, iu dha edhe People's Choice Award si Aktorja e Preferuar e Televizionit Kabllor. PËRTEJ AKTRIMIT Harmon nuk e ka kufizuar veten vetëm te aktrimi. Në 2012, ajo u shfaq në videoklipin e këngës This Ole Boy të Craig Morgan. Po atë vit, gjatë një interviste me Conan O'Brien, ajo shprehu interesin për të interpretuar She-Hulk, nëse do të realizohej një film për personazhin. Në qershor 2021, Harmon nënshkroi me Lifetime një marrëveshje për zhvillimin e disa filmave, duke zgjeruar më tej praninë e saj në produksionet televizive. Ajo drejtoi dokumentarin Cellmate Secrets dhe luajti Hazel King në Buried in Barstow. NJË EMËR QË KA DITUR TË EVOLUOJË Historia e Angie Harmon nuk është thjesht historia e një modeleje që u bë aktore. Është historia e një gruaje që e transformoi një avantazh të lindur — bukurinë dhe prezencën — në një karrierë të ndërtuar mbi punën, disiplinën dhe aftësinë për të ndryshuar. Nga Calvin Klein, Giorgio Armani dhe Donna Karan, te ELLE, Cosmopolitan dhe Esquire; nga Law & Order te Rizzoli & Isles; nga moda te drama kriminale dhe më pas te produksionet televizive — rrugëtimi i saj përshkon disa prej skenave më të njohura të kulturës amerikane. Në një industri ku fama mund të jetë e përkohshme, Angie Harmon ka zgjedhur të ndërtojë qëndrueshmëri. Dhe ndoshta pikërisht këtu qëndron eleganca e saj më e madhe: jo vetëm në mënyrën se si shfaqet përpara kamerës, por në aftësinë për të mbetur relevante, për të evoluar dhe për ta kthyer çdo kapitull të ri në një tjetër dimension të identitetit të saj. Angie Harmon — një emër i lindur në botën e modës, i formësuar nga ekrani dhe i përkufizuar nga karakteri. Pergatiti: Prestige. Klubi Revista Prestige

Koleksion romantikësh: Gruaja në dritën e Byron, Keats dhe Shelley. Në romantizëm, gruaja nuk është vetëm figurë dashurie, por edhe ide estetike, simbol shpirtëror dhe burim frymëzimi. Poetët e mëdhenj anglezë e shohin atë si pasqyrë të bukurisë dhe të mendimit të thellë. Lord Byron – Bukuria si harmoni e dritës dhe hijes Byron e përshkruan gruan si një ekuilibër të përsosur mes kontrasteve. Bukuria e saj nuk është e zhurmshme, por e qetë, e brendshme dhe e kontrolluar. Citim origjinal: “She walks in beauty, like the night Of cloudless climes and starry skies…” Ky varg tregon idenë byroniane se bukuria e gruas lind nga bashkimi i dritës dhe errësirës në një harmoni të vetme. John Keats – Gruaja si ndjeshmëri dhe bukuri e përkohshme Keats e lidh figurën femërore me ndjenjën e thellë estetike dhe kalueshmërinë e jetës. Për të, bukuria është e fuqishme pikërisht sepse është e përkohshme. Citim origjinal (nga Ode on a Grecian Urn): “Beauty is truth, truth beauty,—that is all Ye know on earth, and all ye need to know.” Kjo ide e vendos bukurinë – dhe shpesh figurën femërore – si një të vërtetë shpirtërore që tejkalon kohën. Percy Bysshe Shelley – Gruaja si ideal dhe forcë shpirtërore Shelley e sheh gruan si pjesë të një ideali më të lartë: liri, pastërti dhe transformim moral. Ajo është më shumë simbol sesa thjesht figurë reale. Citim origjinal (nga To a Skylark): “Like a poet hidden In the light of thought…” Edhe pse nuk i drejtohet drejtpërdrejt gruas, kjo metaforë e Shelley-t shpreh idenë e një bukurie shpirtërore që ngrihet mbi realitetin . Në leximin romantik: Byron ndërton bukurinë si harmoni të përsosur, Keats e shndërron atë në ndjeshmëri dhe të vërtetë estetike, Shelley e ngre në ide dhe ideal shpirtëror. Së bashku, ata krijojnë një figurë të gruas që nuk është statike, por një univers i tërë ku bashkohen bukuria, mendimi dhe ndjenja. --------------- Lord Byron. Ajo Ecën në Bukuri Ajo ecën në bukuri, si nata E qiejve pa re e plot yje; Dhe më e mira e errësirës e dritës Takohen në fytyrën e saj. Një hije më shumë, një rreze më pak, Do ta zbehnin hirin e rrallë Që valëzon në çdo kaçurrele Dhe ndriçon butë mbi fytyrën e saj. Aty mendimet e qeta e të ëmbla Tregojnë sa e pastër është zemra; Dhe në atë ballë, në atë shikim të kthjellët, Flasin ditët e jetuara me mirësi. Faqet e buta, buzëqeshja e lehtë, Kanë veç paqe dhe dashuri; Një mendje në harmoni me gjithçka, Një zemër me pafajësi. ----------------- Poezi. Ode mbi një Urnë Greke – John Keats Ti nuse ende e paprekur e qetësisë, ti fëmijë i përkëdhelur i Heshtjes dhe Kohës së ngadaltë, historian i pyllit, që mund të shprehësh një përrallë me lule më ëmbël se vargjet tona: Ç’legjendë me gjethe të përqafuara rrethon formën tënde të perëndive apo të vdekshmëve, apo të të dyve, në Tempe apo në luginat e Arkadisë? Cilët janë këta njerëz apo perëndi? Cilat vajza të hezituara? Ç’ndjekje e çmendur? Ç’përpjekje për t’u shpëtuar? Ç’flauta e dajre? Ç’ekstazë e egër? Bukuria është e vërteta, e vërteta bukuri,—kjo është e gjitha që di në tokë, dhe gjithçka që ke nevojë të dish. -------------------- Poezi nga Ozymandias – Percy Bysshe Shelley (përkthim në shqip) Takova një udhëtar nga një vend i lashtë, i cili tha—“Dy këmbë të mëdha prej guri pa trup qëndrojnë në shkretëtirë… pranë tyre, mbi rërë, gjysmë i zhytur shtrihet një fytyrë e thyer, e cila, me vrenjtjen, dhe buzën e rrudhur, dhe përbuzjen e urdhrit të ftohtë, tregon se skulptori i ka kuptuar mirë ato pasione që ende mbijetojnë, të gdhendura në këto gjëra pa jetë, dora që i talli dhe zemra që i ushqeu; dhe mbi piedestal shfaqen këto fjalë: “Emri im është Ozymandias, Mbret i Mbretërve; shikoni veprat e mia, ju të Fuqishëm, dhe dëshpërohuni!” Asgjë tjetër nuk mbetet. Rreth shkatërrimit të atij rrënoje kolosale, bosh dhe e pafund shtrihen rërat e vetmuara dhe të rrafshëta deri larg.” Përgatiti:Revista Prestige

Rubrika: Filozofë te medhenj qe na mesojnë e frymëzojnë. Friedrich Schiller , Mendimtari i Lirisë, Bukurisë dhe Humanizmit Evropian. Friedrich Schiller ishte një nga figurat më të rëndësishme të humanizmit evropian. Në filozofinë e tij ai trajtoi lirinë e njeriut, dinjitetin moral, fuqinë e artit, edukimin estetik dhe harmoninë mes arsyes dhe ndjenjës. Sipas Schiller-it, njeriu bëhet vërtet i lirë kur arrin të bashkojë mendimin me emocionin dhe kur bukuria e udhëheq drejt së mirës. Disa nga thëniet më të njohura të Friedrich Schiller-it “Njeriu është plotësisht njeri vetëm kur luan.” “Liria mund të jepet vetëm nga liria.” “Kundër budallallëkut edhe vetë perënditë luftojnë më kot.” “Zëri i shumicës nuk është gjithmonë provë e së vërtetës.” “Arti është bija e lirisë.” “Ai që guxon të veprojë është i lirë.” “Dashuria dhe uria sundojnë botën.” “Historia e botës është gjykimi i botës.” Filozofia e Schiller-it në pak fjalë Schiller besonte se: bukuria edukon shpirtin; arti e bën njeriun më të mirë; liria është thelbi i dinjitetit njerëzor; historia gjykon veprat e njerëzve; njeriu duhet të synojë harmoninë mes arsyes dhe zemrës. Veprat e tij filozofike, veçanërisht Letrat mbi edukimin estetik të njeriut, mbeten ndër tekstet më të rëndësishme të mendimit modern mbi artin dhe lirinë. Veprat më të rëndësishme të Friedrich Schiller janë : Letters on the Aesthetic Education of Man, një meditim i thellë mbi rolin e bukurisë në edukimin moral të njeriut; On Grace and Dignity, ku ai shqyrton harmoninë mes fisnikërisë shpirtërore dhe moralit; On the Sublime, kushtuar madhështisë së shpirtit njerëzor përballë sfidave të jetës; Si dhe dramat e pavdekshme The Robbers, Don Carlos, Mary Stuart dhe William Tell, vepra që lartësojnë idealet e lirisë, drejtësisë dhe dinjitetit njerëzor dhe që vazhdojnë të ndriçojnë mendimin evropian edhe sot. Biografi e shkurter. Friedrich Schiller (10 nëntor 1759 – 9 maj 1805) ishte një nga figurat më të shquara të humanizmit evropian, poet, dramaturg dhe filozof që e pa njeriun si një qenie të thirrur për liri, dinjitet dhe harmoni shpirtërore. Në qendër të filozofisë së tij qëndron ideja se arti dhe bukuria kanë fuqinë të edukojnë shpirtin, të fisnikërojnë karakterin dhe të krijojnë ekuilibrin mes arsyes dhe ndjenjës. Mendimi i Schiller-it mbetet edhe sot jashtëzakonisht aktual, sepse në një botë të trazuar nga konflikti, materializmi dhe mungesa e ekuilibrit të brendshëm, ai na kujton se njeriu bëhet vërtet i lirë vetëm kur kultivon ndjeshmërinë estetike, moralin dhe humanizmin. Filozofia e tij vazhdon të studiohet si një urë e fuqishme mes artit, etikës dhe lirisë njerëzore, duke e bërë Schiller-in një nga mendimtarët më frymëzues të kulturës evropiane. Pergatiti:Presgige.

Cheryl Ladd – Eleganca që u kthye në ikonë Portret Prestige Në një qytet të vogël të Dakotës së Jugut nisi historia e një vajze që ëndërronte skenën. Cheryl Ladd u rrit larg dritave të Hollivudit, por që në fëmijëri tregoi dashuri për muzikën, kërcimin dhe artin. Me një zë të bukur dhe një dëshirë të madhe për të realizuar ëndrrat e saj, ajo la vendlindjen dhe u nis drejt Kalifornisë. Rruga nuk ishte e lehtë, por talenti dhe këmbëngulja e ndihmuan të hapte dyert e para në botën e spektaklit. Një nga momentet më të rëndësishme të jetës së saj erdhi në vitin 1977, kur ajo mori një rol që mbante një peshë të madhe. Cheryl Ladd u bë pjesë e serialit të famshëm “Charlie’s Angels”, duke zëvendësuar Farrah Fawcett, një nga yjet më të mëdha të kohës. Në vend që të jetonte nën hijen e një emri të famshëm, ajo krijoi identitetin e saj. Me rolin e Kris Munroe, ajo solli në ekran një grua elegante, të zgjuar dhe të guximshme, duke fituar dashurinë e miliona shikuesve. Familja dhe formimi i një artisteje Cheryl Jean Stoppelmoor lindi më 12 korrik 1951 në Huron, Dakota e Jugut, SHBA. Ajo u rrit në një familje ku puna dhe vlerat njerëzore kishin rëndësi të madhe. Babai i saj, Marion Stoppelmoor, punonte në hekurudhë, ndërsa nëna e saj, Dolores, ishte mbështetja e saj e parë. Që në shkollë Cheryl u dallua në aktivitetet artistike. Ajo zhvilloi talentin në muzikë dhe performancë, duke hedhur themelet për karrierën e ardhshme. Para se të bëhej aktore, ajo punoi si këngëtare dhe fitoi përvojën e parë në skenë me grupin vokal “The Blossoms”. Karriera dhe suksesi Roli në “Charlie’s Angels” (1977–1981) e bëri Cheryl Ladd një figurë ndërkombëtare. Ajo u bë një nga fytyrat simbol të televizionit amerikan të viteve ’70 dhe ’80. Pas këtij suksesi, ajo interpretoi në filma dhe produksione televizive të shumta, duke treguar një gamë më të gjerë artistike. Ajo gjithashtu shkroi libra dhe u përfshi në projekte sociale, duke dëshmuar se fama mund të shoqërohet me përgjegjësi. Çmimet dhe vlerësimet Gjatë karrierës së saj Cheryl Ladd ka marrë vlerësime dhe nominime të rëndësishme: 1982 – Nominim për Golden Globe për interpretimin në filmin televiziv “A Country Christmas”. 1983 – Nominim për Emmy Award për rolin e saj në filmin televiziv “Grace Kelly”. TV Land Awards – Nominim dhe vlerësime për ndikimin kulturor të “Charlie’s Angels”. Përtej çmimeve zyrtare, vlerësimi më i madh për të ka qenë vendi që ajo fitoi në kulturën popullore dhe dashuria e publikut ndër vite. Moda dhe fotografia ikonike Cheryl Ladd mbeti një simbol i elegancës së Hollivudit. Fotografitë e saj të viteve ’70 dhe ’80 janë ndër imazhet më të njohura të asaj periudhe. Stili i saj karakterizohej nga: flokët bionde ikonike; veshjet elegante dhe klasike; një kombinim i bukurisë natyrale me profesionalizmin. Ajo nuk u bë ikonë vetëm për pamjen, por për mënyrën e sjelljes. Eleganca e saj vinte nga vetëbesimi dhe thjeshtësia. Rëndësia dhe ndikimi Cheryl Ladd përfaqëson një periudhë të rëndësishme në historinë e televizionit amerikan. Ajo ishte pjesë e një ndryshimi në mënyrën se si paraqiteshin gratë në ekran: jo vetëm si figura dekorative, por si personazhe aktive, të afta dhe të pavarura. Ndikimi i saj shtrihet përtej aktrimit. Ajo u bë një shembull i një artisteje që ndërtoi një karrierë të gjatë duke ruajtur dinjitetin, familjen dhe angazhimin shoqëror. Përfundim Cheryl Ladd mbetet një emër që lidhet me dritën e Hollivudit, elegancën dhe një histori suksesi të ndërtuar me punë. Nga një vajzë e vogël në Dakota e Jugut, ajo u kthye në një ikonë televizive dhe një figurë që vazhdon të frymëzojë. Cheryl Ladd – një grua që nuk mbeti vetëm në kujtesën e ekranit, por në historinë e kulturës popullore. Pergatiti: Rrevista Prestige

Rubrika: Art Bota Yje. Artistë qe frymezojnë. Titulli: Maureen O’Hara, ylli me flokë të kuq që sfidoi kohën dhe Hollywood-in. Maureen O'Hara ishte një nga ikonat më të dashura të epokës së artë të Hollywood-it. Ajo u bë e famshme për bukurinë e saj të rrallë, flokët e kuq të zjarrtë dhe karakterin e fortë që e dallonte nga aktoret e tjera të kohës. E lindur më 17 gusht 1920 në Dublin, Maureen ëndërronte që e vogël të ngjitej në skenë. Talenti i saj u vu re herët dhe, ende adoleshente, ajo u transferua në Hollywood, ku nisi një karrierë të jashtëzakonshme në kinema. Filmat që e bënë legjendë janë The Hunchback of Notre Dame, Miracle on 34th Street dhe The Quiet Man, ku luajti përkrah aktorëve më të mëdhenj të kohës, përfshirë John Wayne. Në ekran ajo mishëronte gra të forta, krenare dhe plot pasion Jeta e saj nuk ishte vetëm shkëlqim dhe famë. Maureen humbi bashkëshortin e saj të tretë, aviatorin Charles Blair, në një aksident tragjik avioni në vitin 1978. Pas kësaj humbjeje, ajo u tërhoq për një kohë nga jeta publike dhe u përkushtua familjes. Megjithatë, ruajti gjithmonë dinjitetin dhe forcën që e karakterizonte. Në vitin 2014, Academy of Motion Picture Arts and Sciences i dha asaj një Oscar nderi për kontributin e jashtëzakonshëm në kinematografi. Maureen O'Hara u nda nga jeta në vitin 2015, në moshën 95-vjeçare. Ajo mbetet simbol i elegancës, guximit dhe feminitetit klasik — një grua që nuk u kujtua vetëm për bukurinë e saj, por edhe për shpirtin e saj të pathyeshëm. Në historinë e kinemasë, emri i saj vazhdon të shkëlqejë si një yll që nuk shuhet kurrë. Në vitin 1951, gjatë xhirimeve të filmit The Quiet Man në fshatrat e gjelbra të Ireland, Maureen O'Hara po ecte mes njerëzve të thjeshtë të zonës. Edhe pse ishte tashmë një yll i madh i Hollywood-it, ajo u përzie me banorët sikur të ishte njëra prej tyre. Gratë e fshatit i dhuruan lule dhe i thanë se shihnin tek ajo forcën dhe krenarinë e grave irlandeze. Një ditë, teksa xhironte një skenë nën shi, era i shpërndau flokët e kuq dhe i ftohti e lodhi. Regjisori sugjeroi të ndalonin, por Maureen buzëqeshi dhe tha se donte të vazhdonte derisa skena të dilte perfekte. Kur filmi u shfaq në kinema, publiku u magjeps nga interpretimi i saj dhe ajo skenë u kthye në një nga momentet më të dashura të filmit. Vite më vonë, Maureen tregonte se ajo përvojë i kujtonte rrënjët e saj dhe i kishte dhënë ndjesinë se ishte kthyer në shtëpi. Ndoshta për këtë arsye rolet e saj mbetën kaq të gjalla: sepse pas bukurisë së saj qëndronte një grua me zemër të fortë, krenare për origjinën dhe e vendosur të jetonte me dinjitet. Maureen O'Hara nuk ishte vetëm një aktore e madhe; ajo ishte historia e një gruaje që ruajti shpirtin e saj të vërtetë mes dritave të Hollywood-it. Pergatiti; Rrevista Prestige

Personalitet i artit që frymezon pertej kohrave. “Nikolla i Zemrës së Tiranës” – një monument kinematografik për gjeniun e muzikës shqiptare, Nikolla Zoraqi. Në historinë e kulturës shqiptare Nikolla Zoraqi i përket jo vetëm artit, por vetë kujtesës sonë kombëtare. Nikolla Zoraqi ishte mjeshtri i madh i tingullit, aristokrati i muzikës shqiptare, kompozitori që i dha shpirt, ndjenjë dhe frymëmarrje një epoke të tërë. Dokumentari “Nikolla i Zemrës së Tiranës”, me regji të Mevlan Shanaj, skenar dhe narracion të Natasha Lako, konsulencë artistike nga Zhani Ciko, montazh të Riza Vreko dhe prodhim të Skënder Jaçe, është një vepër e rrallë artistike dhe dokumentare, një homazh i denjë për një nga personalitetet më të shquara të muzikës shqiptare. Shfaqja premierë në Kinema Millennium në Tiranë u kthye në një ngjarje të veçantë kulturore. Salla ishte e mbushur me artistë, kompozitorë, dirigjentë, intelektualë, gazetarë dhe artdashës – një publik elitë, i mbledhur për të nderuar një kolos të muzikës sonë. Mevlan Shanajn, artistin poliedrik, regjisor talentuar, pedagog dhe aktor i jashtëzakonshëm, i cili sjell në ekran një vepër që nuk është thjesht dokumentar, por një akt dashurie, kujtese dhe mirënjohjeje. Para shfaqjes, Mevlan Shanaj ndau dy reflektime të paharrueshme: “Filmi dokumentar është jetim.” dhe më pas: “Këtu nuk ka asnjë zyrtar, sepse nuk kam ftuar asnjë.” Dy fjali të thjeshta, por me një peshë të madhe morale, që shprehin integritetin, pavarësinë dhe fisnikërinë e një krijuesi që i shërben vetëm artit dhe publikut. Nikolla Zoraqi , kozmopoliti i muzikës shqiptare Nikolla Zoraqi mbetet një ndër figurat themelore të muzikës shqiptare të shekullit XX. Ai ishte kompozitor i një kulture enciklopedike, një personalitet i rregullt, elegant, pedant dhe jashtëzakonisht i disiplinuar. Në karakterin e tij bashkëjetonin urtësia, fisnikëria dhe ndjeshmëria e rrallë artistike. Ai krijoi në të gjitha gjinitë madhore të muzikës: Opera “Komisari” “Paja” Balete “Cuca e Maleve” “Tokë e Pamposhtur” “Shote dhe Azem Galica” “Joniada” Muzikë simfonike, vokale dhe muzikë filmi Muzika e Zoraqit është e pasur në ngjyrime, emocione dhe frymëzim. Ajo lëviz nga lirizmi i brishtë te dramatizmi i fuqishëm, nga kujtimet e fëmijërisë te ëndrra, nga dhimbja te liria, duke prekur drejtpërdrejt shpirtin e dëgjuesit. Tirana – dashuria e madhe e kompozitorit Dokumentari e vendos Nikolla Zoraqin në marrëdhënien e tij të thellë me Tiranën, qytetin që ai e deshi me zemër dhe që e frymëzoi gjatë gjithë jetës. Përmes fotografive të Tiranës së vjetër, materialeve arkivore dhe kujtimeve të bashkëkohësve, filmi rikthen atmosferën e një kohe kur arti dhe jeta qytetare ishin të lidhura ngushtë. Nikolla Zoraqi paraqitet si zemra muzikore e kryeqytetit, si njeriu që i dha Tiranës tingullin e saj më fisnik. Një univers estetik i jashtëzakonshëm Dokumentari ndërthur muzikën, kujtimet, pikturën dhe imazhet arkivore në një strukturë poetike me forcë të madhe emocionale. Tingujt e Zoraqit shoqërojnë çdo sekuencë, duke e kthyer filmin në një përvojë të thellë estetike. Po, një nga vlerat më të mëdha artistike të dokumentarit “Nikolla i Zemrës së Tiranës” është se ai nuk kufizohet vetëm në rrëfime dhe dëshmi, por i jep publikut mundësinë të dëgjojë dhe të përjetojë drejtpërdrejt fragmente nga krijimtaria e mrekullueshme e Nikolla Zoraqi. Në film shfaqen pjesë nga veprat e tij më përfaqësuese: operat “Komisari” dhe “Paja”, si edhe baletet monumentale “Cuca e Maleve”, “Tokë e Pamposhtur”, “Shote dhe Azem Galica” dhe “Joniada”. Këto fragmente muzikore nuk përdoren thjesht si ilustrim, por bëhen vetë zemra emocionale e dokumentarit. Veçanërisht prekëse janë sekuencat nga baleti “Cuca e Maleve”, një nga krijimet më të bukura dhe më poetike të muzikës shqiptare. Meloditë e saj sjellin një ndjenjë lirizmi, fisnikërie dhe mallëngjimi, duke zgjuar kujtime të thella dhe emocione të pastra. Po aq imponuese janë edhe fragmentet nga “Shote dhe Azem Galica”, ku muzika merr një frymë heroike, dramatike dhe epike, duke transmetuar krenari kombëtare dhe forcë shpirtërore. Ndërsa tingujt e “Joniadës” përcjellin një bukuri të kthjellët mesdhetare, plot dritë, elegancë dhe harmoni. Muzika e Nikolla Zoraqit ka fuqinë e rrallë për të të kthyer pas në kohë. Ajo ringjall kujtime, rikthen atmosferën e një Tirane të dikurshme dhe zgjon emocione që duken të harruara. Përmes tingujve të tij, publiku ndien mall, dashuri, krenari, nostalgji dhe një qetësi të thellë shpirtërore. Në këtë kuptim, dokumentari është më shumë se një film biografik: është një udhëtim emocional në universin e një gjeniu. Muzika e Zoraqit nuk dëgjohet vetëm me vesh, por përjetohet me zemër. Ajo të rrëmben, të ngazëllen, të mallëngjen dhe të bën të ndiesh se arti i vërtetë nuk vdes kurrë. “Nikolla i Zemrës së Tiranës” arrin pikërisht këtë mrekulli: ta rikthejë Nikolla Zoraqin mes nesh, të gjallë në kujtesë, në emocion dhe në tingullin e pavdekshëm të veprës së tij. Familja Zoraqi – dimensioni më i ndjerë dhe më i dritshëm i dokumentarit Ndër momentet më prekëse, më të ngrohta dhe më frymëzuese të dokumentarit “Nikolla i Zemrës së Tiranës” janë padyshim sekuencat kushtuar familjes së kompozitorit. Këto episode kanë një ndjeshmëri të rrallë dhe e mbushin filmin me dritë, dashuri dhe humanizëm, duke zbuluar anën më intime të një artisti të madh. Përmes kujtimeve të familjarëve, publiku njeh jo vetëm gjeniun e muzikës shqiptare, por edhe bashkëshortin e përkushtuar, babanë shembullor dhe njeriun fisnik, të rregullt, elegant dhe jashtëzakonisht të disiplinuar. Janë çaste të mbushura me emocion, të cilat prekin zemrën dhe tregojnë se madhështia e vërtetë e Nikolla Zoraqit qëndronte po aq në karakterin e tij sa edhe në muzikën e pavdekshme që krijoi. Gjenovefa Heba – sopranoja e shkëlqyer dhe muza e jetës së tij Në qendër të këtij universi familjar qëndron bashkëshortja e tij, Gjenovefa Heba, një soprano e talentuar, artiste elegante dhe grua me kulturë e finesë të rrallë. Ajo nuk ishte vetëm shoqja e jetës, por edhe muza e tij, mbështetja më e sigurt dhe dashuria që e shoqëroi në çdo hap. Historia e tyre paraqitet si një nga ato histori të bukura ku arti dhe dashuria ecin dorë për dore, duke krijuar një harmoni të përsosur. Prania e saj në dokumentar rrezaton hijeshi, butësi dhe fisnikëri. Figura e Gjenovefa Hebës sjell në film një dritë të ëmbël, një elegancë të natyrshme dhe një ndjenjë të thellë dashurie që e bën portretin e Nikolla Zoraqit edhe më njerëzor dhe më madhështor. Enkelejd Zoraqi – një trashëgimtar dinjitoz i vlerave familjare Po aq mbresëlënëse janë dëshmitë e të birit, Enkelejd Zoraqi, i cili shfaqet si një zotëri i vërtetë: i urtë, i edukuar, korrekt dhe jashtëzakonisht i respektueshëm. Ai mishëron në mënyrë dinjitoze të gjitha virtytet më të mira të familjes Zoraqi: kulturën, qetësinë, fisnikërinë dhe ndershmërinë. Prania e tij në film është e ngrohtë dhe prekëse, sepse tregon se trashëgimia më e bukur e Nikolla Zoraqit nuk është vetëm muzika e tij, por edhe vlerat njerëzore që ai u la brezave. Zhani Ciko – dëshmia e një mjeshtri për një mjeshtër Një nga dëshmitë më të vyera të dokumentarit është ajo e Zhani Ciko, dirigjentit të shquar, muzikantit erudit dhe bashkëpunëtorit të afërt të Nikolla Zoraqit. Me admirim të thellë dhe emocion të sinqertë, Zhani Ciko e sjell kompozitorin si një artist të klasit europian, me kulturë të jashtëzakonshme, disiplinë shembullore dhe elegancë intelektuale të rrallë. Dëshmia e tij ka peshën e fjalës së një mjeshtri që flet për një tjetër mjeshtër. Një familje e bekuar nga arti dhe fisnikëria Dokumentari e paraqet familjen Zoraqi si një univers harmonie, kulture dhe dashurie. Çdo sekuencë familjare është e mbushur me ndjenjë dhe delikatesë, duke krijuar një atmosferë që ngroh shpirtin dhe mbetet gjatë në kujtesë. Pikërisht këto momente e bëjnë filmin kaq të bukur dhe frymëzues. Përmes tyre, Nikolla Zoraqi ringjallet jo vetëm si kompozitor gjenial, por si një njeri i rrallë, një aristokrat i shpirtit, një bashkëshort i dashur, një baba shembullor dhe një personalitet që vazhdon të ndriçojë kulturën shqiptare me madhështinë e tij. Mevlan Shanaj ka rrëfyer se gjatë një viti pune mbi këtë dokumentar jetoi “nën pushtetin” e muzikës së Zoraqit. Sipas tij, vetëm shtatë nota mjaftojnë për të hapur horizonte të pafundme emocionesh dhe për të na bërë të dashurohemi sërish me jetën. Një artist dhe një njeri i madh Një nga meritat më të bukura të filmit është se zbulon edhe dimensionin njerëzor të Nikolla Zoraqit. Përtej kompozitorit të madh, shfaqet njeriu i urtë, i rregullt, korrekt, fisnik dhe i mbushur me dashuri për artin dhe jetën. Ai ishte një yll i muzikës shqiptare dhe një personalitet që impononte respekt me qetësinë, kulturën dhe madhështinë e tij shpirtërore. Një familje e denjë për emrin Zoraqi Vlerat e mëdha njerëzore dhe qytetare të Nikolla Zoraqit pasqyrohen denjësisht edhe te i biri, Enkel Zoraqi, një inxhinier i shkëlqyer, njeri i urtë, i edukuar dhe korrekt, që mbart me dinjitet trashëgiminë morale të familjes. Në të dhe në familjen Zoraqi reflektohen po ato virtyte që e bënë Nikollën një figurë të respektuar: fisnikëria, thjeshtësia, kultura dhe përkushtimi ndaj punës. Nga Tirana në Korçë, Kosovë dhe më tej Pas premierës në Tiranë dhe shfaqjes në Korçë – qyteti i lidhur shpirtërisht me rrënjët voskopojare të familjes – dokumentari u mirëprit me emocion edhe në Kosovë. Udhëtimi i tij artistik pritet të vijojë në Prishtinë dhe në Rumani, duke e çuar veprën dhe emrin e Nikolla Zoraqit në hapësira të reja kulturore. Një akt kujtese dhe mirënjohjeje “Nikolla i Zemrës së Tiranës” nuk është vetëm një dokumentar biografik. Është një monument kujtese, një vepër me vlera të mëdha artistike dhe historike, një akt mirënjohjeje për një kompozitor që me talentin e tij i dha muzikës shqiptare dimension europian. Filmi emocionon, fisnikëron dhe mbetet gjatë në kujtesë, ashtu si vetë muzika e pavdekshme e Nikolla Zoraqit. Në fund të shfaqjes, publiku largohet me ndjesinë se ka takuar jo vetëm një kompozitor të madh, por një njeri të rrallë, një aristokrat të shpirtit dhe një prej figurave më të ndritura të kulturës shqiptare. Nikolla Zoraqi mbetet përjetësisht në zemrën e Tiranës – dhe në zemrën e çdo shqiptari që e do artin e vërtetë. Përgatiti: Rrevista Prestige. (LP.)

MARK TWAIN Njeriu që i dha Amerikës zërin e saj letrar. Filozofi i lirisë, aristokrati i ironisë dhe zëri i ndërgjegjes njerëzore shkrimtari që shkruajti libra dhe ka ndryshoj mënyrën se si një komb e kupton veten. Mark Twain ishte shkrimtar i brezit të rrallë të krijuesve që nuk lanë pas vetëm vepra letrare, por një mënyrë të re të të menduarit. Po, këto pjesë e plotësojnë portretin e Mark Twain-it me një dimension më të thellë filozofik dhe editorial. I kam shkruar në frymën e Prestige Magazine, pa përsëritur pjesët biografike: Writing MARK TWAIN Portreti filozofik i një rebeli të së vërtetës Mark Twain – shkrimtari që sfidoi kohën Mark Twain nuk ishte rebel në kuptimin e një kundërshtari të thjeshtë të shoqërisë. Rebelizmi i tij ishte një revoltë intelektuale kundër gënjeshtrave, paragjykimeve dhe bindjeve të pranuara pa mendim. Në Amerikën e shekullit XIX, një epokë e shënuar nga zhvillimi ekonomik, por edhe nga pabarazitë, racizmi dhe kontradiktat morale, Twain përdori letërsinë si një armë të fuqishme të ndërgjegjes. Ai nuk sulmonte vetëm individët, por mekanizmat që prodhonin padrejtësi. Humori i tij nuk ishte thjesht argëtim. Pas çdo shakaje fshihej një pyetje filozofike: pse njerëzit pranojnë padrejtësinë? Pse shoqëria shpesh mbron zakone të gabuara vetëm sepse janë të vjetra? Pse pushteti ka prirjen të korruptojë të vërtetën? Twain besonte se detyra e shkrimtarit ishte të shqetëronte ndërgjegjen e lexuesit. Filozofia e tij e lirisë Në qendër të mendimit të Mark Twain-it ishte ideja se njeriu duhet të ketë guximin për të menduar vetë. Ai e shihte lirinë jo vetëm si një të drejtë politike, por si një gjendje shpirtërore. Një njeri mund të jetë i lirë fizikisht, por i burgosur nga frika, paragjykimet dhe mendimi i turmës. Kjo ide shfaqet më fuqishëm te Huckleberry Finn. Një djalë i zakonshëm, pa pushtet dhe pa privilegje, arrin të dëgjojë zërin e ndërgjegjes së tij përballë një shoqërie që i mësonte të kundërtën. Për Twain-in, morali i vërtetë nuk lind nga rregullat e shkruara, por nga aftësia e njeriut për të dalluar të drejtën nga e gabuara. Nga vinte Mark Twain? Mark Twain vinte nga një familje me origjinë angleze dhe skocezo-irlandeze. Emri i tij i vërtetë ishte Samuel Langhorne Clemens. Fëmijëria e tij në Hannibal, Missouri, pranë lumit Mississippi, ishte burimi i parë i botës së tij letrare. Aty ai njohu jetën e njerëzve të thjeshtë, tregtarëve, lundërtarëve, aventurierëve dhe kontradiktat e shoqërisë amerikane. Lumi, qyteti i vogël dhe njerëzit që takoi u kthyen në materialin e tij krijues. Ai nuk shkroi nga largësia e një intelektuali të izoluar; ai shkroi nga përvoja e drejtpërdrejtë e jetës. Familja dhe dhimbjet që formësuan shkrimtarin Në vitin 1870, Mark Twain u martua me Olivia Langdon, një grua nga një familje e pasur, e kulturuar dhe me bindje humaniste. Martesa e tyre ishte një nga lidhjet më të rëndësishme të jetës së tij. Olivia ishte jo vetëm bashkëshorte, por edhe këshilluese dhe mbështetje intelektuale. Çifti pati katër fëmijë: Langdon, Susy, Clara dhe Jean. Por jeta familjare e Twain-it u shënua nga tragjedi të rënda. Humbja e djalit Langdon në moshë të vogël, më pas vdekja e vajzave Susy dhe Jean, si dhe humbja e bashkëshortes Olivia, lanë një plagë të thellë tek ai. Këto përvoja e bënë humorin e tij më të errët, më filozofik dhe më meditues. Ai nuk qeshte më vetëm me botën; ai përpiqej ta kuptonte dhimbjen e saj. Vepra më e dashur dhe më e rëndësishme Edhe pse Mark Twain krijoi shumë vepra të mëdha, “Adventures of Huckleberry Finn” (1884) konsiderohet nga shumë studiues si kryevepra e tij dhe një nga romanet më të rëndësishme të letërsisë amerikane. Kjo vepër bashkon aventurën, humorin, kritikën sociale dhe filozofinë morale. Përmes udhëtimit të Huck-ut dhe Jim-it në Mississippi, Twain shtron pyetje të mëdha për lirinë, racën, ndërgjegjen dhe drejtësinë. Është një roman që nuk plaket sepse pyetjet e tij janë ende njerëzore dhe universale. Stili i shkrimit Stili i Mark Twain-it ishte revolucionar për kohën e tij. Ai solli në letërsi gjuhën e zakonshme të njerëzve, dialogun natyral dhe ritmin e të folurit të përditshëm. Ai u largua nga gjuha tepër formale e shumë autorëve të kohës dhe krijoi një zë autentik amerikan. Karakteristikat kryesore të stilit të tij ishin: humori i hollë dhe ironia, satira sociale, personazhet njerëzore dhe të papërsosura, gjuha e gjallë, kombinimi i argëtimit me reflektimin filozofik. Ai mund ta bënte lexuesin të qeshte në një fjali dhe ta detyronte të mendonte thellë në tjetrën. Çfarë e motivoi të bëhej shkrimtar? Motivimi i Twain-it erdhi nga dëshira për të kuptuar dhe përshkruar botën që e rrethonte. Puna në shtypshkronjë, gazetaria, udhëtimet, përvoja si pilot në Mississippi dhe takimet me njerëz të ndryshëm i dhanë atij një pasuri të jashtëzakonshme vëzhgimi. Ai nuk donte vetëm të tregonte histori. Ai donte të zbulonte të vërtetën pas historive. Për të, shkrimtari ishte një dëshmitar i kohës së vet. Ndikimi i Mark Twain-it në botë Ndikimi i tij mbi letërsinë amerikane është i jashtëzakonshëm. Ai i dha Amerikës një zë letrar të pavarur dhe ndikoi tek autorë si Ernest Hemingway, William Faulkner dhe shumë të tjerë. Ai tregoi se një histori e madhe nuk ka nevojë për heronj të përsosur; mjafton një njeri i zakonshëm që përballet me pyetje të mëdha. Sot Mark Twain shihet jo vetëm si një shkrimtar humoristik, por si një mendimtar i lirisë, një kritik i ndërgjegjes shoqërore dhe një figurë universale që vazhdon të flasë për dinjitetin njerëzor. Ai mbetet simboli i një ideje të fuqishme: E qeshura mund të jetë forma më elegante e së vërtetës. I lindur si Samuel Langhorne Clemens më 30 nëntor 1835 në Florida, Missouri, ai u bë i pavdekshëm me pseudonimin Mark Twain, një emër i marrë nga gjuha e pilotëve të lumit Mississippi. Shprehja “mark twain” tregonte një thellësi të sigurt për lundrim, një metaforë e përsosur për jetën e tij: një shkrimtar që kaloi gjithë ekzistencën duke eksploruar thellësitë e shpirtit njerëzor. Twain nuk ishte vetëm romancier. Ai ishte humorist, eseist, gazetar, kritik shoqëror dhe një ndërgjegje e pavarur që sfidoi hipokrizinë, padrejtësinë dhe çdo formë pushteti që kufizonte lirinë e njeriut. Fëmijëria e tij u bë letërsi Kur ishte katër vjeç, familja e tij u vendos në Hannibal, Missouri, qyteti-port në brigjet e Mississippi-t. Ky vend u kthye në burimin e imagjinatës së tij dhe më vonë në modelin e qytetit të Shën Petersburgut në romanet “Aventurat e Tom Sawyer” dhe “Aventurat e Huckleberry Finn”. Humbjet familjare që përjetoi që në fëmijëri i dhanë një kuptim të thellë jetës, dhimbjes dhe absurdit njerëzor. Pikërisht nga kjo përvojë lindi një nga tiparet më të fuqishme të stilit të tij: aftësia për ta përdorur humorin si mënyrë për të zbuluar të vërtetën. Pas vdekjes së babait, Twain u detyrua të linte shkollën dhe të punonte në një shtypshkronjë. Ai nuk pati arsim universitar, por u formua si autodidakt përmes leximit të historisë, filozofisë, shkencës dhe letërsisë. Për të, biblioteka ishte universiteti i vërtetë. Mississippi – ishte metafora e jetës se tij. Puna si pilot anijesh në lumin Mississippi ishte përvoja që e formësoi më shumë. Ai njohu çdo kthesë, rrymë dhe rrezik të lumit, duke kuptuar se asgjë në jetë nuk mbetet e pandryshuar. Siç shkruante Herakliti për lumin që rrjedh gjithmonë ndryshe, edhe Twain e pa ekzistencën si një proces ndryshimi të vazhdueshëm. Në veprat e tij, personazhet nuk janë figura statike; ata gabojnë, mësojnë dhe transformohen. Veprat që ndryshuan letërsinë Në vitin 1865, tregimi “The Celebrated Jumping Frog of Calaveras County” e bëri të njohur në të gjithë Amerikën. Më pas erdhën veprat që do ta vendosnin në historinë e letërsisë botërore: “The Adventures of Tom Sawyer” (1876) “Adventures of Huckleberry Finn” (1884) “The Prince and the Pauper” (1881) “Life on the Mississippi” (1883) “A Connecticut Yankee in King Arthur’s Court” (1889) “Pudd’nhead Wilson” (1894) Tom Sawyer dhe liria e fëmijërisë Tom Sawyer nuk është vetëm një djalë aventurier. Ai është simbol i imagjinatës së lirë dhe i individit që nuk pranon të jetojë vetëm sipas rregullave të vendosura nga të tjerët. Përmes tij, Twain tregon se identiteti ndërtohet përmes përvojës, gabimeve dhe kërkimit personal. Huckleberry Finn – romani i ndërgjegjes “Huckleberry Finn” konsiderohet nga shumë kritikë si një nga romanet më të rëndësishme amerikane. Udhëtimi i Huck-ut përgjatë Mississippi-t është një udhëtim drejt ndërgjegjes. Përmes miqësisë me Jim-in, një skllav të arratisur, ai kupton se morali i vërtetë nuk përcaktohet gjithmonë nga ligjet apo zakonet e shoqërisë. Vendimi i tij për të bërë atë që beson se është e drejtë, edhe kundër normave të kohës, e shndërron romanin në një vepër mbi lirinë morale të individit. Mark Twain si – filozofi i lirisë Edhe pse nuk shkroi traktate filozofike, Twain ndërtoi një filozofi të fuqishme të jetës. Për të, liria nuk ishte vetëm një çështje politike. Ishte aftësia e njeriut për të menduar vetë, për të vënë në dyshim gënjeshtrat e pranuara dhe për të kërkuar të vërtetën. Në këtë kuptim, ai afrohet me mendimin e Friedrich Nietzsche-s. Të dy kundërshtuan mendimin e verbër të turmës dhe kërkuan individin që guxon të krijojë bindjet e veta. Ndryshimi është se Nietzsche përdori filozofinë për të tronditur mendimin tradicional, ndërsa Twain përdori humorin dhe ironinë për të zbuluar absurditetin njerëzor. Twain, Tolstoi dhe Hemingway Me Lev Tolstoin, Twain ndante besimin se vlera e njeriut nuk matet nga pasuria apo statusi, por nga karakteri dhe ndërgjegjja morale. Ashtu si Tolstoi, ai kërkonte njeriun autentik përtej fasadave shoqërore. Ndërsa me Ernest Hemingway, Twain lidhet përmes fuqisë së gjuhës së thjeshtë dhe të drejtpërdrejtë. Ai i dha letërsisë amerikane një zë natyral, të afërt me jetën reale, duke hapur rrugën për stilin modern amerikan. Zëri kritik i Amerikës Twain ishte një kundërshtar i fortë i imperializmit dhe kolonializmit. Ai mbrojti të drejtat e njeriut dhe besonte se letërsia nuk duhet vetëm të argëtojë, por të zgjojë ndërgjegjen. Ai kritikoi luftën në Filipine dhe padrejtësitë koloniale, duke treguar se një shkrimtar ka edhe përgjegjësi morale ndaj shoqërisë. Trashëgimia e përjetshme Mark Twain ndërroi jetë më 21 prill 1910 në Redding, Connecticut, por zëri i tij vazhdon të jetojë. Ai nuk mbetet i madh vetëm sepse na bëri të qeshim. Ai mbetet i madh sepse na mësoi të mendojmë përmes buzëqeshjes. Ai e ktheu humorin në filozofi, ironinë në art dhe letërsinë në një pasqyrë ku njerëzimi sheh dobësitë, ëndrrat dhe të vërtetën e vet. Nga Prestige.

Rubrika: Portret Intervista. Personazh Nderi – “Star Prestige” për muajin Gusht. Ermelinda Meksi – Eleganca e dijes që u shndërrua në kulturë shtetformuese Një personalitet që prej vitesh është parë me admirim dhe respekt për rrugëtimin e saj të jashtëzakonshëm profesional, akademik dhe institucional. Një model i rrallë frymëzimi, ku dija, kultura, përgjegjësia dhe shërbimi publik janë bashkuar në një filozofi të vetme jetësore. Ky shkrim është ndërtuar në disa pjesë dhe sjell një portret multidimensional të një gruaje shqiptare që e shndërroi formimin intelektual në kontribut kombëtar. Ermelinda Meksi – Eleganca e dijes që u shndërrua në kulturë shtetformuese. Është nder dhe përgjegjësi të shkruash për gra të forta që jetën dhe rrugëtimin e tyre profesional e kanë shndërruar në një institucion vlerash. Ermelinda Meksi i përket kësaj kategorie të rrallë. Figura e saj nuk përfaqëson vetëm një profil multidimensional akademik, politik dhe shtetëror, por edhe një model të qytetarisë intelektuale, ku dija, maturia dhe përgjegjësia ecin gjithmonë së bashku. Kur tranzicioni shqiptar kërkonte njerëz me vizion, ajo dëshmoi se forca më e madhe e një shteti nuk qëndron te pushteti, por te serioziteti, dinjiteti dhe qetësia e mendimit të argumentuar. Në filozofinë e Platonit, shteti gjen ekuilibrin kur drejtohet nga njerëz që e kanë ushqyer mendjen me dije. Aristoteli do ta quante këtë bashkim të urtësisë me veprimin praktik, ndërsa Hannah Arendt do ta shihte si përgjegjësinë morale për të vepruar në hapësirën publike. Pikërisht në këtë ndërthurje mund të lexohet rrugëtimi i Ermelinda Meksit, ku autoriteti nuk ndërtohet mbi privilegjin, por mbi kulturën, disiplinën dhe integritetin. E lindur në Tiranë më 5 janar 1957, Ermelinda Ahmet Meksi u rrit në një mjedis ku arsimi dhe kultura përfaqësonin themelet më të sigurta të zhvillimit njerëzor. Që në fillesë, rrugëtimi i saj ngjan me një burim mali: i qetë, i kthjellët dhe i pandalshëm, duke fituar forcë me çdo etapë që përshkonte. Ajo u rrit drejt së ardhmes si një pemë madhështore, e rrënjosur fort në vlerat e dijes, ku vitet e para të jetës mbartën potencialin e një personaliteti që do t'i shërbente për dekada jetës akademike dhe shtetërore shqiptare. Në vitin 1979 u diplomua në Fakultetin e Ekonomisë të Universitetit të Tiranës. Ky diplomim nuk ishte fundi i studimeve, por porta drejt një kërkimi të pandërprerë shkencor. Për të, dija nuk ishte një destinacion, por një horizont që largohej sa herë afrohej, duke e ftuar gjithmonë drejt një kuptimi më të thellë të ekonomisë, shoqërisë dhe zhvillimit. Në vitet 1986 dhe 1993 fitoi gradat Doktor në ekonomi, statistikë dhe demografi; në vitin 1994 mori titullin Asistent Profesor, ndërsa në vitin 1995 titullin Profesor. Çdo gradë akademike ishte një gur tjetër në ndërtesën e dijes që po ngrihej me durim dhe përkushtim. Në analizën semiotike, libri bëhet simboli i këtij rrugëtimi: jo thjesht si objekt, por si metaforë e mendjes që nuk pushon së kërkuari. Ashtu si një bibliotekë pasurohet me çdo vëllim të ri, edhe autoriteti i saj intelektual u ndërtua hap pas hapi, duke fituar respekt përmes meritës dhe jo përmes rrethanave. Karrierën profesionale e nisi në vitin 1980 si pedagoge në Fakultetin e Ekonomisë të Universitetit të Tiranës, ku shërbeu deri në vitin 1996. Për gjashtëmbëdhjetë vjet, auditori universitar u bë hapësira ku ajo nuk transmetoi vetëm dije ekonomike, por kultivoi metodën e të menduarit kritik dhe etikën e përgjegjësisë profesionale. Një profesor nuk formon vetëm specialistë; ai formon karaktere. Ashtu si një kopshtar që kujdeset për çdo filiz pa e ditur se cili do të bëhet pema më e fuqishme, edhe ajo investoi te breza studentësh që më vonë do të kontribuonin në administratë, ekonomi dhe jetën publike. Gjatë vitit akademik 1992–1993 u angazhua në programet e UNDP-së si lektore e jashtme dhe kërkuese shkencore në Departamentin e Demografisë të Universitetit "La Sapienza" në Romë. Kjo etapë përfaqësonte më shumë se një përvojë ndërkombëtare; ishte zgjerimi i horizontit intelektual shqiptar drejt një dialogu evropian. Në simbolikën e këtij rrugëtimi, ura bëhet metafora më domethënëse: ura që lidh universitetet, kulturat dhe mënyrat e të menduarit. Ashtu si lumenjtë nuk ndajnë brigjet, por krijojnë nevojën për ura, edhe ajo e shndërroi dijen në një mjet lidhës mes Shqipërisë dhe botës akademike evropiane. Në këtë etapë shfaqet edhe një tipar thelbësor i karakterit të saj: maturia. Në jetën publike, zëri më i fortë nuk është gjithmonë më bindësi; shpesh është më bindës ai që flet me qetësi, argumenton me kulturë dhe vendos me përgjegjësi. Pikërisht kjo kulturë e dialogut, kjo disiplinë intelektuale dhe kjo etikë profesionale do të bëheshin më vonë tiparet dalluese të veprimtarisë së saj shtetërore. Kështu, përpara se të hynte në politikë, Ermelinda Meksi kishte ndërtuar tashmë themelet më të rëndësishme të autoritetit të saj: autoritetin e dijes. Në fund të fundit, postet mund të ndryshojnë me kohën, ndërsa kultura dhe karakteri mbeten pasuritë më të qëndrueshme të një personaliteti publik. Pikërisht këto vlera do ta shoqëronin në të gjitha përgjegjësitë që do të merrte më pas në shërbim të shtetit shqiptar. 2. Ermelinda Meksi – Nga auditorët e dijes drejt përgjegjësisë së shtetit. Pjesa II – Hyrja në jetën publike dhe misioni parlamentar (1992–2011) Në vitin 1992, pas një formimi të gjatë akademik dhe profesional, Ermelinda Meksi hyri në skenën politike shqiptare duke u zgjedhur deputete e Kuvendit të Shqipërisë. Ky moment përfaqësonte një kthesë të rëndësishme në rrugëtimin e saj: nga hapësira e universitetit, ku ndërtoheshin mendjet e reja, drejt hapësirës së shtetit, ku ndërtoheshin vendimmarrjet që ndikonin shoqërinë. Kalimi nga profesoresha në parlamentare nuk ishte një shkëputje nga bota e dijes, por një zgjerim i misionit të saj. Ashtu si një lumë që pasi buron nga malet merr rrugën drejt fushave për të ushqyer jetën, edhe dija e saj akademike mori formë praktike në shërbim të politikave publike. Në këtë etapë, analiza u shndërrua në vendimmarrje, kërkimi shkencor në përgjegjësi institucionale dhe përvoja akademike në një mjet për ndërtimin e politikave zhvillimore. Ajo shërbeu si deputete për gjashtë legjislatura të njëpasnjëshme, deri në nëntor të vitit 2011. Ishte një periudhë historike për Shqipërinë, një kohë e transformimeve të mëdha politike, ekonomike dhe shoqërore. Vitet e tranzicionit kërkonin jo vetëm përfaqësues politikë, por profesionistë që kuptonin mekanizmat e ekonomisë, administrimit dhe marrëdhënieve ndërkombëtare. Në këtë kontekst, Ermelinda Meksi solli në politikë një profil të veçantë: atë të akademikes që hyn në institucion jo për të kërkuar famë, por për të kontribuar me dije. Në kuptimin filozofik të Hannah Arendt, jeta publike është hapësira ku individi merr përgjegjësi për botën e përbashkët. Pikërisht ky koncept e shoqëroi veprimtarinë e saj: politika si shërbim dhe jo si privilegj. Si grua në një hapësirë ku vendimmarrja historikisht ishte dominuar nga figura mashkullore, ajo përfaqësoi një formë tjetër të lidershipit. Jo lidershipin e përplasjes, por atë të argumentit; jo autoritetin e zërit të lartë, por autoritetin e përgatitjes. Ajo dëshmoi se profesionalizmi është një gjuhë universale që kapërcen dallimet gjinore dhe politike. Në vitet 1992–2001, ajo ishte gjithashtu anëtare e Asamblesë Parlamentare të Frankofonisë, duke zgjeruar dimensionin e saj ndërkombëtar dhe duke përfaqësuar Shqipërinë në një hapësirë ku kultura, diplomacia dhe bashkëpunimi ndërthuren. Në simbolikën e kësaj etape, horizonti bëhet metafora kryesore: një vend që shikon përtej kufijve të vet dhe kërkon të ndërtojë dialog me botën. Gjatë kësaj periudhe, ajo u dallua për një qasje të bazuar në analizë ekonomike dhe vizion zhvillimor. Një shtet nuk ndërtohet vetëm nga institucionet formale, por nga njerëzit që u japin atyre përmbajtje, profesionalizëm dhe etikë. Për këtë arsye, prania e saj në parlament ishte vazhdim i natyrshëm i misionit akademik: të përdorte dijen për të ndihmuar në ndërtimin e politikave më të qëndrueshme. Në planin semiotik, kjo periudhë mund të përmblidhet me simbolin e urës. Ajo lidhte dy botë: botën e universitetit me atë të shtetit, teorinë me praktikën, dijen me veprimin. Në planin filozofik, kjo etapë pasqyron idenë aristoteliane se virtyti nuk qëndron vetëm në njohje, por në veprim të drejtë. Njohuria merr kuptim të plotë vetëm kur vendoset në shërbim të komunitetit. Në planin njerëzor, kjo ishte etapa ku personaliteti i saj u përball me sfidën e ruajtjes së seriozitetit akademik brenda një mjedisi politik të ndryshueshëm. Ajo e kaloi këtë provë duke e kthyer kulturën profesionale në një formë të qëndrueshme lidershipi. Ky ishte fillimi i një kapitulli më të gjerë, ku ajo do të merrte disa nga përgjegjësitë më të rëndësishme qeverisëse dhe do të bëhej pjesë e proceseve historike të zhvillimit ekonomik dhe integrimit evropian. 3. Ermelinda Meksi – Arkitektja e zhvillimit ekonomik dhe zëri i integrimit evropian Pjesa III – Përgjegjësitë qeverisëse dhe ndërtimi i vizionit shtetëror (1997–2005) Në vitet e vështira të tranzicionit shqiptar, kur vendi përballej me sfida të mëdha ekonomike, institucionale dhe shoqërore, Ermelinda Meksi u thirr në disa nga detyrat më të rëndësishme të administrimit shtetëror. Kjo etapë shënon kalimin e saj nga roli i ligjvënëses në atë të arkitektes së politikave publike, ku dija ekonomike do të vihej drejtpërdrejt në shërbim të zhvillimit kombëtar. Në vitet 1997–1998, ajo mbajti detyrën e Ministres së Shtetit për Ndihmën e Huaj dhe Zhvillimin. Ishte një periudhë delikate për Shqipërinë, ku kërkohej rindërtim i besimit, forcim i institucioneve dhe koordinim me partnerët ndërkombëtarë. Në këtë rol, ajo nuk ishte vetëm administratore e një portofoli qeveritar; ishte pjesë e përpjekjes për të rikthyer stabilitetin dhe për të orientuar zhvillimin drejt standardeve të reja. Kjo etapë mund të krahasohet me një arkitekte që punon mbi themelet e një ndërtese pas një stuhie. Para se të ngrihen katet e larta, duhen forcuar bazat. Në planin filozofik, shtetformimi nuk fillon nga fasada, por nga themelet morale dhe institucionale mbi të cilat ndërtohet besimi qytetar. Nga viti 1998 deri në vitin 2002, Ermelinda Meksi shërbeu si Ministre e Bashkëpunimit Ekonomik dhe Tregtisë. Kjo periudhë lidhet me përpjekjet për hapjen ekonomike të Shqipërisë dhe forcimin e marrëdhënieve me tregjet ndërkombëtare. Përvoja e saj si ekonomiste dhe akademike i dha këtij funksioni një dimension teknik dhe strategjik. Ekonomia për të nuk ishte thjesht një tabelë shifrash; ishte pasqyra e jetës së njerëzve, e mundësive dhe e zhvillimit. Si një muzikant që bashkon nota të ndryshme për të krijuar një harmoni, edhe politikat ekonomike kërkojnë ekuilibrin mes interesave sociale, zhvillimit dhe qëndrueshmërisë. Pikërisht këtu shfaqet figura e saj si profesioniste që kërkonte jo vetëm rritje ekonomike, por një zhvillim të lidhur me integrimin dhe modernizimin. Gjatë kësaj periudhe ajo mbajti edhe role të rëndësishme ndërkombëtare: ishte Guvernatore e Bankës Evropiane për Rindërtim dhe Zhvillim dhe Guvernatore e Bankës Islamike për Zhvillim (1998–2002), duke përfaqësuar Shqipërinë në institucione financiare me ndikim global. Këto funksione dëshmojnë një dimension tjetër të personalitetit të saj: aftësinë për të komunikuar me botën ekonomike ndërkombëtare. Në simbolikën e kësaj etape, busulla është shenja më e përshtatshme. Një vend në tranzicion ka nevojë për orientim dhe vizion; ajo kontribuoi në drejtimin e Shqipërisë drejt hapjes, bashkëpunimit dhe standardeve ndërkombëtare. Gjatë viteve 1997–2002, ajo shërbeu edhe si koordinatore kombëtare e OKB-së dhe programeve PHARE/CARDS për Shqipërinë. Ky funksion kërkonte aftësi për të bashkuar institucione vendase dhe partnerë ndërkombëtarë, duke kthyer projektet e zhvillimit në ura konkrete bashkëpunimi. Në kuptimin semiotik, ajo ishte një ndërtuese urash. Ura nuk është vetëm një strukturë fizike; ajo është simbol i besimit mes dy brigjeve. Në rastin e saj, brigjet ishin Shqipëria dhe komuniteti ndërkombëtar, nevojat kombëtare dhe ekspertiza globale. Në periudhën 1998–2002, ajo drejtoi grupin negociator shqiptar për Organizatën Botërore të Tregtisë (OBT). Ky ishte një nga proceset më të rëndësishme ekonomike dhe diplomatike të vendit, i cili përfundoi me anëtarësimin e Shqipërisë në OBT në shtator të vitit 2000. Negociatat kërkojnë durim, njohuri dhe aftësi për të mbrojtur interesin kombëtar përmes dialogut. Ashtu si një shahist që mendon disa lëvizje përpara, një negociator i suksesshëm duhet të shohë jo vetëm të tashmen, por edhe pasojat e së ardhmes. Në vitet 2000–2002, ajo ishte gjithashtu koordinatore kombëtare për Paktin e Stabilitetit, një rol që e vendosi Shqipërinë në qendër të përpjekjeve rajonale për bashkëpunim dhe zhvillim. Në shkurt–qershor 2002, ajo shërbeu si Ministre e Ekonomisë, duke vijuar punën për forcimin e kapaciteteve ekonomike të vendit, ndërsa në qershor–dhjetor 2003 u emërua Zëvendëskryeministre dhe Ministre e Shtetit për Integrimin Evropian. Nga dhjetori 2003 deri në shtator 2005, ajo mbajti detyrën e Ministres së Integrimit Evropian dhe njëkohësisht ishte Kryetare e Ekipit Negociator Shqiptar me Bashkimin Evropian. Kjo etapë përfaqëson një nga kapitujt më të rëndësishëm të karrierës së saj. Evropa ishte horizonti, negociatat ishin rruga, ndërsa profesionalizmi ishte mjeti. Në filozofinë e zhvillimit politik, integrimi nuk është vetëm proces teknik; është transformim i kulturës institucionale dhe i mënyrës së të menduarit shtetëror. Ermelinda Meksi në këto vite u shfaq si një figurë që bashkonte tri dimensione: akademiken që mendon, profesionisten që analizon dhe shtetaren që vepron. Pikërisht ky bashkim e bëri figurën e saj të dallueshme në një periudhë kur Shqipëria kishte nevojë për ekspertizë, seriozitet dhe vizion. Kjo ishte etapa ku ajo nuk punoi vetëm për administrimin e së tashmes, por për ndërtimin e një të ardhmeje më evropiane. 4. Ermelinda Meksi – Vizioni i dijes, financës dhe diplomacisë në shërbim të Shqipërisë Pjesa IV – Integrimi evropian, institucionet financiare dhe trashëgimia intelektuale Pas viteve të angazhimit të drejtpërdrejtë në proceset qeverisëse dhe negociuese, rrugëtimi i Ermelinda Meksit hyri në një fazë ku përvoja e saj u shndërrua në kapital institucional. Ajo nuk ishte më vetëm një aktore e proceseve të transformimit shqiptar, por një figurë që mbartte me vete kujtesën profesionale të një periudhe vendimtare për ndërtimin e shtetit modern shqiptar. Në historinë e kombeve, integrimi evropian nuk është vetëm një marrëveshje diplomatike; është një proces i gjatë i ndryshimit të mendësive, institucioneve dhe standardeve. Në këtë kuptim, puna e saj në këtë fushë mund të shihet si puna e një ndërtueseje urash: njëra anë qëndronte Shqipëria me sfidat e saj të tranzicionit, ndërsa ana tjetër Evropa me kërkesat e saj për demokraci, ekonomi funksionale dhe institucione të qëndrueshme. Si Ministre e Integrimit Evropian dhe Kryetare e Ekipit Negociator Shqiptar me Bashkimin Evropian, ajo udhëhoqi një nga proceset më të rëndësishme strategjike të vendit. Negociatat kërkonin jo vetëm njohje të ligjeve dhe politikave evropiane, por edhe një vizion të qartë për vendin që Shqipëria dëshironte të bëhej. Në këtë etapë, figura e saj simbolizohet nga busulla. Një busull nuk e krijon rrugën, por tregon drejtimin. Ajo nuk premton udhëtim të lehtë, por ndihmon që hapat të jenë të orientuar. Pikërisht kështu u shfaq roli i saj: si një orientim profesional në një kohë kur Shqipëria kërkonte vendin e saj në familjen evropiane. Në planin filozofik, kjo lidhet me konceptin e Max Weber mbi përgjegjësinë e shtetarit: aftësinë për të bashkuar bindjen ndaj idealeve me përgjegjësinë ndaj realitetit. Integrimi nuk ishte vetëm një ëndërr politike, por një detyrë konkrete që kërkonte durim, profesionalizëm dhe përgatitje. Përvoja ndërkombëtare dhe diplomacia ekonomike Veprimtaria e saj nuk u kufizua vetëm në institucionet shqiptare. Përvoja në organizata dhe institucione ndërkombëtare e vendosi atë në një hapësirë më të gjerë, ku Shqipëria dialogonte me botën. Ajo shërbeu si: Guvernatore e Bankës Evropiane për Rindërtim dhe Zhvillim (BERZH); Guvernatore e Bankës Islamike për Zhvillim; Koordinatore kombëtare e OKB-së dhe programeve PHARE/CARDS në Shqipëri (1997–2002); Koordinatore kombëtare e Paktit të Stabilitetit (2000–2002); Kryetare e ekipit negociator shqiptar për Organizatën Botërore të Tregtisë, proces që përfundoi me anëtarësimin e Shqipërisë në OBT në shtator 2000. Këto përgjegjësi dëshmojnë një dimension të rëndësishëm të figurës së saj: aftësinë për të përkthyer nevojat kombëtare në gjuhën e institucioneve ndërkombëtare. Në këtë kuptim, ajo mund të krahasohet me një përkthyese të dy botëve. Ajo përkthente sfidat shqiptare në gjuhën e partnerëve ndërkombëtarë dhe njëkohësisht sillte standardet globale në realitetin vendas. Kjo është një aftësi që kërkon jo vetëm dije teknike, por edhe kulturë komunikimi dhe vizion strategjik. Komisioni Parlamentar për Integrimin Evropian dhe vazhdimësia institucionale Në vitet 2010–2011, Ermelinda Meksi u zgjodh Kryetare e Komisionit të Përhershëm Parlamentar për Integrimin Evropian. Ky funksion ishte një rikthim në hapësirën parlamentare, por tashmë me një përvojë të gjerë qeverisëse dhe ndërkombëtare. Ajo nuk ishte më vetëm një ligjvënëse që analizonte proceset evropiane; ishte një profesioniste që i kishte përjetuar ato procese nga brenda. Në simbolikën e kësaj etape, drita është figura më e përshtatshme. Drita nuk imponon rrugën, por e bën atë të dukshme. Në të njëjtën mënyrë, puna e saj synonte të sillte qartësi, standard dhe orientim në proceset institucionale. Pas përfundimit të angazhimeve të saj të drejtpërdrejta politike, trashëgimia e saj mbetet e lidhur me një ide themelore: një shtet forcohet kur ndërtohet mbi dije, profesionalizëm dhe institucione që shohin drejt së ardhmes. Në këtë kuptim, rrugëtimi i Ermelinda Meksit përfaqëson jo vetëm një histori funksionesh, por një histori përgjegjësie publike, ku akademia, ekonomia, diplomacia dhe integrimi evropian u bashkuan në një mision të vetëm: modernizimin e Shqipërisë. 5. Ermelinda Meksi – Portreti i një lidershipi të qetë: dija si formë e lartë e shërbimit publik Pjesa V – Analiza përfundimtare filozofike, femërore, estetike dhe trashëgimia Në përfundim të një rrugëtimi të gjatë akademik, institucional dhe ndërkombëtar, figura e Ermelinda Meksit mund të lexohet jo vetëm si një histori karriere, por si një reflektim mbi marrëdhënien mes dijes dhe pushtetit, mes profesionit dhe përgjegjësisë, mes individit dhe shtetit. Ka personalitete që lënë gjurmë përmes një momenti të vetëm historik; të tjerë ndërtojnë një trashëgimi përmes vazhdimësisë së punës së tyre. Rëndësia e Ermelinda Meksit qëndron pikërisht në këtë vazhdimësi: nga universiteti te parlamenti, nga qeveria te institucionet financiare, nga negociatat ndërkombëtare te auditorët ku formohen brezat e rinj. Ajo përfaqëson një model ku pushteti nuk kuptohet si privilegj, por si përgjegjësi. Në kuptimin aristotelian, virtyti nuk është thjesht një cilësi e brendshme, por një mënyrë veprimi që shfaqet në zgjedhjet konkrete të jetës. Në këtë këndvështrim, rrugëtimi i saj dëshmon një lidhje të fortë mes dijes, etikës dhe veprimit publik. Lidershipi femëror – forca e maturisë dhe e kompetencës Në historinë politike shqiptare, veprimtaria e grave në poste të larta ka qenë shpesh një sfidë e dyfishtë: përballja me kërkesat e profesionit dhe me barrierat tradicionale të një fushe të dominuar nga burrat. Ermelinda Meksi nuk e ndërtoi profilin e saj përmes simbolikës së kundërshtimit, por përmes simbolikës së kompetencës. Ajo tregoi se lidershipi femëror nuk ka nevojë të kopjojë modele të vjetra pushteti; ai mund të sjellë një dimension tjetër: analizën e thellë, dialogun, durimin dhe aftësinë për të ndërtuar konsensus. Në këtë aspekt, ajo mund të krahasohet me modele ndërkombëtare të grave që kanë sjellë ekspertizë dhe seriozitet në jetën publike, si Angela Merkel në qasjen e saj analitike ndaj vendimmarrjes, Christine Lagarde në ndërthurjen e ekonomisë me diplomacinë, apo Ellen Johnson Sirleaf në lidhjen mes lidershipit dhe rindërtimit institucional. Krahasimi nuk qëndron te rrugët politike individuale, por te një element i përbashkët: besimi se autoriteti i qëndrueshëm lind nga përgatitja, qetësia dhe aftësia për të marrë përgjegjësi në momente të rëndësishme. Dimensioni filozofik – shtetari si kujdestar i së ardhmes Platoni e shihte shtetarin ideal si njeriun që udhëhiqet nga dija dhe jo nga ambicia personale. Për të, drejtimi i shtetit kërkonte urtësi dhe aftësi për të parë përtej interesit të menjëhershëm. Në këtë optikë, figura e Ermelinda Meksit lidhet me konceptin e shtetarit profesionist: një individ që sjell në politikë kulturën e ekspertizës. Formimi i saj ekonomik dhe akademik i dha mundësinë që vendimmarrjen ta shihte jo vetëm si proces politik, por si mekanizëm zhvillimi. Max Weber fliste për etikën e përgjegjësisë – aftësinë e liderit për të kuptuar pasojat reale të vendimeve të tij. Pikërisht ky parim shfaqet në angazhimet e saj në ekonomi, integrim dhe marrëdhënie ndërkombëtare, ku çdo vendim lidhej me ndikime afatgjata për vendin. Hannah Arendt e lidhte veprimin publik me përgjegjësinë ndaj botës së përbashkët. Në këtë kuptim, karriera e saj mund të lexohet si një formë e vazhdueshme shërbimi ndaj hapësirës publike shqiptare. Analiza estetike dhe simbolika e figurës së saj Çdo personalitet i madh mbart simbole që ndihmojnë në kuptimin e veprës së tij. Në rastin e Ermelinda Meksit, këto simbole krijojnë një portret të plotë: Libri – simbol i dijes dhe themelit akademik. Ai përfaqëson vitet e studimit, kërkimit shkencor dhe formimit të brezave. Ura – simbol i diplomacisë dhe integrimit. Ajo shpreh rolin e saj në lidhjen mes Shqipërisë dhe institucioneve ndërkombëtare. Busulla – simbol i orientimit strategjik. Ajo lidhet me proceset e integrimit evropian dhe vizionin për zhvillimin e vendit. Drita – simbol i arsimit dhe kulturës. Ajo përfaqëson ndikimin e saj si pedagoge dhe formuese. Pema – simbol i trashëgimisë. Një pemë nuk vlerësohet vetëm nga lartësia e saj, por nga rrënjët dhe frutat që lë pas. Këto simbole krijojnë një metaforë të plotë: një grua që nisi me një libër në dorë, ndërtoi ura mes botëve, ndoqi një busull drejt zhvillimit, shpërndau dritë përmes dijes dhe la një pemë vlerash për brezat pasardhës. Trashëgimia – përtej posteve dhe titujve Funksionet shtetërore kanë një kohëzgjatje, por ndikimi i një personaliteti matet me atë që mbetet pas tyre. Trashëgimia e Ermelinda Meksit gjendet në disa plane: Në planin akademik, ajo qëndron në formimin e brezave të ekonomistëve dhe studiuesve. Në planin institucional, qëndron në kontributin për forcimin e strukturave ekonomike dhe proceseve të integrimit. Në planin ndërkombëtar, qëndron në përfaqësimin e Shqipërisë në tryeza ku ndërtoheshin marrëdhënie dhe politika zhvillimi. Në planin njerëzor, qëndron në modelin e profesionalizmit dhe seriozitetit që ajo ka përcjellë. Një personalitet i tillë nuk përkufizohet vetëm nga lista e funksioneve, sepse një listë nuk mund të përmbajë plotësisht një jetë të dedikuar ndaj dijes dhe shërbimit publik. Ermelinda Meksi mbetet një figurë e një epoke ku Shqipëria kërkonte njerëz me dije, qetësi dhe vizion. Ajo përfaqëson një model të rrallë ku akademikja nuk u nda nga shtetarja, ku profesionalizmi nuk u nda nga humanizmi dhe ku suksesi personal u shndërrua në përgjegjësi publike. Në galerinë e figurave shqiptare që kanë kontribuar në modernizimin e vendit, emri i saj qëndron si një dëshmi se dija, kur bashkohet me integritetin, mund të bëhet një nga format më të bukura të shërbimit ndaj shoqërisë. Përfundim – Ermelinda: Një portret që mbetet në kujtesën institucionale Disa jetë profesionale lexohen si një seri rolesh dhe detyrash; të tjera lexohen si një filozofi e të jetuarit. Rrugëtimi i Ermelinda Meksit i përket kësaj kategorie të dytë, sepse përtej funksioneve të mbajtura qëndron një ide më e madhe: bindja se dija merr kuptim vetëm kur vendoset në shërbim të shoqërisë. Ajo nuk u shfaq në jetën publike si një figurë e krijuar nga momenti, por si rezultat i një përgatitjeje të gjatë. Akademia i dha themelin, ekonomia i dha gjuhën e analizës, shteti i dha hapësirën e veprimit dhe marrëdhëniet ndërkombëtare i dhanë dimensionin e dialogut me botën. Mund të thuhet se jeta e saj ka ndjekur ritmin e një simfonie: fillimisht nota e dijes, më pas harmonia e përvojës dhe në fund tingulli i trashëgimisë. Çdo etapë nuk ka qenë një kapitull i shkëputur, por vazhdim i së njëjtës ide: ndërtimi përmes profesionalizmit. Në fund, trashëgimia e një figure publike nuk qëndron vetëm në dokumentet që lë pas, por në kulturën që krijon. Ajo matet në studentët që frymëzon, në institucionet ku ka kontribuar, në standardet profesionale që ka përfaqësuar dhe në besimin se një shoqëri ecën përpara kur vendimmarrja udhëhiqet nga dija. Ermelinda Meksi mbetet një shembull i një lidershipi të qetë dhe të kulturuar, ku forca nuk shfaqet përmes imponimit, por përmes argumentit; ku autoriteti nuk kërkohet, por fitohet; ku vepra flet më gjatë se çdo deklaratë. Si një pemë e mbjellë në tokën e dijes dhe të shërbimit publik, ajo vazhdon të simbolizojë një ide të thjeshtë, por të fuqishme: institucionet ndërtohen nga njerëzit, por kujtesa historike ndërtohet nga vlerat që ata lënë pas. Pergatiti: Revista Prestige.LP

⭐ Një yll nuk lind vetëm për të ndriçuar ekranin, por për të mbetur përgjithmonë në qiellin e artit. Sot feston ditëlindjen një prej yjeve më të shndritshëm të kinemasë botërore, Charlize Theron. E lindur më 7 gusht 1975 në Benoni, Afrikën e Jugut, ajo është një aktore, producente dhe fituese e Çmimit Oscar, e cila me talentin e saj të jashtëzakonshëm, elegancën dhe forcën artistike ka shkruar emrin mes figurave më të mëdha të Hollywood-it. Me interpretimin e saj të paharrueshëm në "Monster" (2003), Charlize fitoi Oscarin për Aktoren më të Mirë, si edhe Golden Globe, Screen Actors Guild Award dhe Silver Bear, duke dëshmuar se arti i vërtetë lind nga guximi për t'u transformuar. Ajo ka marrë gjithashtu nominime të tjera për Oscar me filmat "North Country" dhe "Bombshell", ndërsa ka lënë gjurmë të pashlyeshme në filma si "Mad Max: Fury Road", "Atomic Blonde", "The Devil's Advocate", "The Italian Job" dhe "Prometheus". Më shumë se një ikonë e bukurisë, Charlize Theron është simbol i talentit, dinjitetit dhe përkushtimit ndaj artit. Ajo vazhdon të frymëzojë botën jo vetëm me interpretimet e saj të jashtëzakonshme, por edhe me angazhimin humanitar dhe zërin e saj në mbështetje të kauzave të rëndësishme. Në këtë ditë të veçantë, i urojmë Charlize Theron një ditëlindje të lumtur, shëndet, lumturi dhe suksese të reja. Ylli i saj le të vazhdojë të ndriçojë për shumë vite të tjera, duke pasuruar historinë e kinemasë botërore me role që mbeten të pavdekshme. Rrevista Prestige

Rubrika: Libra Piezi.Lexim i hapur. Titull: "Alkimisti" i Paulo Coelhos: Udhëtimi i Santiagos drejt ëndrrës, fatit dhe zbulimit të vetvetes Lexim i hapur i librit "Alkimisti" nga Paulo Coelho. Ngjarjet e romanit Romani fillon në Andaluzinë e Spanjës, ku jeton Santiago, një bari i ri që ka zgjedhur të udhëtojë me kopenë e tij në vend që të bëhet prift. Ai është kureshtar për botën dhe beson se jeta ka më shumë për të ofruar sesa një jetë e zakonshme. Një natë, në një kishë të braktisur, ai sheh për herë të dytë të njëjtën ëndërr: një fëmijë e çon pranë Piramidave të Egjiptit dhe i tregon se aty ndodhet një thesar i fshehur. Për të kuptuar domethënien e ëndrrës, Santiago viziton një grua që interpreton ëndrrat. Ajo i thotë se duhet të shkojë në Egjipt për të gjetur thesarin. Më pas ai takon Melkisedekun, Mbretin e Salemit, i cili i flet për "Legjendën Personale", misionin që çdo njeri ka në jetë. Ai e bind Santiagon të shesë kopenë dhe të nisë udhëtimin. Santiago mbërrin në Tangier të Marokut, ku grabitet dhe humbet gjithçka. I mbetur pa para, fillon punë te një tregtar kristalesh. Me zgjuarsinë dhe punën e tij, ai e ndihmon tregtarin të zhvillojë biznesin. Pas një viti fiton para të mjaftueshme për t'u kthyer në Spanjë, por zgjedh të vazhdojë rrugën drejt ëndrrës së tij. Ai bashkohet me një karvan që kalon shkretëtirën drejt Egjiptit. Gjatë udhëtimit njihet me një anglez, i cili studion alkiminë dhe kërkon Alkimistin legjendar. Anglezi e mëson Santiagon të kërkojë dijen në libra, ndërsa Santiago vazhdon të mësojë nga natyra dhe përvoja. Karvani ndalon në një oaz për shkak të luftërave fisnore. Atje Santiago takon Fatimën, me të cilën bie në dashuri. Fatima e nxit të mos heqë dorë nga udhëtimi, duke i thënë se dashuria e vërtetë nuk e pengon njeriun të ndjekë fatin e tij. Më pas Santiago takon Alkimistin, i cili bëhet mësuesi i tij shpirtëror. Gjatë udhëtimit të përbashkët, Alkimisti i mëson të dëgjojë zemrën, të kuptojë "Shpirtin e Botës" dhe të mos dorëzohet para frikës. Në një moment, Santiago detyrohet nga luftëtarët të provojë se mund të shndërrohet në erë. Ai ia del jo me magji, por duke treguar se është bërë një me natyrën dhe me universin. Kur arrin pranë Piramidave, Santiago fillon të gërmojë, por sulmohet nga disa grabitës. Njëri prej tyre i tregon se edhe ai kishte parë një ëndërr për një thesar të fshehur në një kishë të braktisur në Spanjë, por nuk kishte besuar tek ajo. Santiago kupton se ajo kishë është pikërisht vendi ku kishte fjetur në fillim të romanit. Ai kthehet në Spanjë, gërmon nën pemën që rritej në kishën e braktisur dhe gjen thesarin. Udhëtimi e kishte çuar larg vetëm për ta bërë të kuptonte se thesari ishte pranë vendit nga ku kishte nisur, por ai nuk do ta kishte gjetur kurrë pa kaluar gjithë përvojën. Lexim i hapur i romanit. Këndvështrimi filozofik "Alkimisti" është një reflektim mbi fatin, lirinë dhe vetërealizimin. "Legjenda Personale" përfaqëson qëllimin më të thellë të ekzistencës së njeriut. Coelho sugjeron se lumturia nuk vjen nga pasuria apo statusi, por nga guximi për të jetuar sipas thirrjes së brendshme. Këndvështrimi psikologjik Santiago kalon nga pasiguria te vetëbesimi. Çdo humbje, frikë dhe pengesë e forcon karakterin e tij. Thesari i vërtetë nuk është vetëm ari, por pjekuria emocionale dhe njohja e vetvetes. Këndvështrimi shpirtëror Romani ndërthur elemente të krishterimit, islamit, misticizmit dhe alkimisë. Ideja e "Shpirtit të Botës" nënkupton se gjithçka në univers është e lidhur dhe se njeriu duhet të jetojë në harmoni me natyrën dhe me Zotin. Këndvështrimi historik Ngjarjet zhvillohen në një hapësirë që lidh Spanjën mesjetare, Afrikën Veriore dhe Egjiptin. Karvanët, tregtia transsahariane dhe oazet pasqyrojnë rrugët historike të shkëmbimeve ekonomike dhe kulturore midis Evropës, Afrikës dhe Lindjes së Mesme. Piramidat simbolizojnë trashëgiminë e qytetërimit egjiptian. Këndvështrimi kulturor Romani bashkon kultura të ndryshme: traditën evropiane, botën arabe dhe kulturën egjiptiane. Ai tregon se mençuria nuk i përket vetëm një populli, por lind nga dialogu dhe takimi i qytetërimeve. Këndvështrimi simbolik Çdo element ka kuptim të dyfishtë. Shkretëtira simbolizon sprovat e jetës; oazi simbolizon shpresën dhe paqen; piramidat përfaqësojnë idealin më të lartë; alkimia simbolizon shndërrimin e shpirtit, ndërsa thesari simbolizon zbulimin e potencialit të fshehur të njeriut. Këndvështrimi letrar Romani është shkruar si një alegori dhe një përrallë filozofike. Gjuha është e thjeshtë, por e mbushur me metafora dhe simbole, duke i lënë hapësirë çdo lexuesi të ndërtojë interpretimin e vet. Këndvështrimi etik Vepra nxit virtyte si këmbëngulja, besimi, ndershmëria, guximi dhe përgjegjësia. Ajo paralajmëron se njeriu që heq dorë nga ëndrrat e tij rrezikon të jetojë një jetë të paplotësuar. Mesazhi universal "Alkimisti" na kujton se rruga drejt qëllimit është po aq e rëndësishme sa vetë qëllimi. Thesari i vërtetë nuk është vetëm ai material, por dituria, përvoja, dashuria dhe transformimi i brendshëm që fitojmë gjatë udhëtimit të jetës. Kjo është arsyeja pse romani mbetet një nga veprat më të lexuara dhe më të interpretuara të letërsisë bashkëkohore. Kush eshte Paolo? Paulo Coelho (Shkrimtar) Rreth autorit Paulo Coelho Shkrimtari brazilian Paulo Coelho lindi në vitin 1947 në qytetin e Rio de Zhaneiros. Para se t’ia kushtonte plotësisht jetën letërsisë, ai punoi si regjisor dhe aktor teatri, tekstshkrues këngësh dhe gazetar. Në vitin 1986, Paulo Coelho bëri pelegrinazhin në Santiago de Compostela, një përvojë që më vonë e përshkroi në librin e tij “Pelegrini” (The Pilgrimage). Një vit më pas botoi romanin “Alkimisti”, i cili fillimisht pati shitje të ngadalta dhe botuesi i parë hoqi dorë prej tij. Megjithatë, libri u shndërrua në një nga veprat braziliane më të shitura të të gjitha kohërave. Veprat e tjera të tij përfshijnë: “Brida” (1990) “Valkiriet” (1992) “Në brigjet e lumit Piedra u ula dhe qava” (1994) “Maktub” (1994) “Fjalë” (1995) “Mali i pestë” (1996) “Manuali i luftëtarit të dritës” (1997) “Veronika vendos të vdesë” (1998) “Djalli dhe zonjusha Prym” (2000) “Tregime për prindër, fëmijë dhe nipër” (2001) “Njëmbëdhjetë minuta” (2003) “Zahiri” (2005) “Shtriga e Portobellos” (2006) “Fituesi është i vetëm” (2008) Në vitin 2006, Coelho udhëtoi për të përkujtuar 20-vjetorin e pelegrinazhit të tij në Santiago de Compostela. Gjatë këtij udhëtimi ai organizoi takime të papritura me lexuesit e tij në qytete të ndryshme dhe ndau përvojat e tij përmes blogut “Duke ndjekur rrugën – Pelegrinazhi”. Paulo Coelho është një nga autorët më të njohur në botë dhe një mbështetës i madh i internetit si një mjet i ri komunikimi. Ai ka përdorur platformat online për të ndarë shkrime, fotografi dhe video me miliona lexues në mbarë botën. Për librin “Tregime të shkurtra” Tregimet e Paulo Coelhos janë të shkurtra në formë, por të thella në kuptim. Ato trajtojnë tema si ëndrrat, besimi, dashuria, vetëzbulimi dhe kërkimi i kuptimit të jetës. Shumë lexues i përshkruajnë si histori që prekin shpirtin dhe nxisin reflektimin për t’u bërë një njeri më i mirë. Këto tregime mbartin mesazhe filozofike dhe shpesh na kujtojnë rëndësinë e ndjekjes së ëndrrave, guximit dhe besimit te vetja. Pergatiti: Prestige.