Rrevista Prestige #artist #Inspiration Ariana Grande sjell stilin e Glinda-s — dhe Dior-in arkivor — në Governors Awards 2025 Burimi: W Magazine – Artikulli nga Matthew Velasco, botuar më 17 nëntor 2025 Kanë mbetur vetëm pak ditë deri në publikimin në kinema të Wicked: For Good, dhe Ariana Grande po e shfrytëzon çdo paraqitje për të kombinuar stilin vintage me “method dressing”. Në Governors Awards 2025, ajo vazhdoi të ndërtojë estetikën e saj të frymëzuar nga Glinda me një pamje të re të rrënjosur thellë në historinë e modës. Së bashku me Cynthia Erivo në eventin e yllëzuar në Los Anxhelos, Grande u shfaq në tapetin e kuq me një fustan Dior arkivor. I siguruar nga Happy Isles, fustani vjen nga epoka e John Galliano-s për shtëpinë franceze – konkretisht koleksioni vjeshtë 2007. Ai përfshin një trupore të ngushtë me një supe të zhveshur dhe një fund të gjatë deri në tokë me drapërime të strukturuara. Pëlhura rozë-blush është e mbushur me rruaza rubini, topazi dhe kristale. Fustani ka edhe histori të mëparshme: ai është veshur nga Claire Danes në një editorial të Vanity Fair në gusht 2007. Grande, nga ana e saj, zgjodhi një pamje tërësisht glamuroze — bizhuteri Swarovski, flokë të kapur në një model të skulpturuar dhe grim që i jepte nuanca Hollywood-it të vjetër. Edhe pse më “i butë” se disa prej veshjeve të tjera të saj të fundit, fustani i referohet një epoke klasike. Në koleksionin e vjeshtës 2007, Galliano u frymëzua nga siluetat historike të Dior-it të viteve ’40 dhe ’50. Në javët e fundit, Grande dhe stilisti i saj Law Roach kanë krijuar një garderobë që përzien histori Hollywood-i me couture vintage: fustane të rralla të viteve ’50 nga Gilbert Adrian, Givenchy i epokës Alexander McQueen, si edhe krijime moderne nga Thom Browne, Sarah Burton dhe Balenciaga e Pierpaolo Piccioli. Me Dior-in vintage të Galliano-s, Ariana Grande vërteton sërish se stili i saj për Wicked: For Good është një përzierje perfekte e karakterit dhe trashëgimisë së modës.

Rrevista Prestige #InspirationModaGala Editorial: Kur Moda Kthen Sytë e Botës — Konkurenca e Elegancës mes Melania Trump dhe Georgina Rodriguez në Gala-n e 19 Nëntorit Mbrëmja e 19 Nëntorit 2025 në Shtëpinë e Bardhë nuk ishte thjesht një event protokollar. Ishte një spektakël diplomacie dhe mode, i organizuar nga Presidenti i SHBA-së, Donald Trump, dhe Zonja e Parë, Melania Trump, në nder të Princit të Kurorës së Arabisë Saudite. Një gala që mblodhi së bashku politikanë të rangut të lartë, figura të njohura të biznesit, aristokraci moderne dhe emra të botës së artit e sportit. Një natë ku çdo fjalë ishte e matur, por çdo veshje fliste shumë më tepër. Në mesin e të ftuarve të nderit, një çift tërhoqi menjëherë vëmendjen e mediave ndërkombëtare: Cristiano Ronaldo dhe partnerja e tij, Georgina Rodriguez. Prania e tyre sinjalizoi një hop nga protokolli drejt glamurit global, duke sjellë energjinë e yjeve të tapetit të kuq në një mjedis të injektuar me formalitet politik. E megjithatë, qendra e vërtetë e skenës u nda mes dy grave që kanë pushtuar botën secila në mënyrën e saj: Melania Trump dhe Georgina Rodriguez. Konkurenca e tyre e elegancës nuk ishte e shpallur, por ishte aty — e dukshme, e ndjeshme dhe absolutisht e pashmangshme. Melania, nikoqire e mbrëmjes, zgjodhi të interpretojë diplomacinë vizuale me një fustan smerald të Elie Saab. Ngjyra nuk ishte rastësi: e gjelbra, simbol i flamurit saudit, ishte një tribut i sofistikuar për të ftuarin kryesor. Fustani bust pa rripa, linjat e pastra dhe silueta madhështore i garantuan një prani të pakundërshtueshme. Ajo dukej si ndërmjetëse mes kulturash — e qetë, aristokratike dhe plot vetëbesim. Georgina, në anën tjetër, zgjodhi t’i fliste historisë së modës. Fustani i saj i zi nga Guy Laroche — i njëjti që Hilary Swank veshi në Oscar 2005 — ishte një deklaratë e guximshme. Një zgjedhje që mbartte simbolikë, nostalgji dhe një respekt për momentet ikonike të tapetit të kuq. Me shpinën e zhveshur dhe linja të strukturuara me finesë, ajo solli sensualitet të përmbajtur dhe modernitet të pastër. Pjesëmarrësit, nga senatorë amerikanë te diplomatët sauditë, nga drejtues kompanish te personalitete të njohur globale, nuk mund t’i shpëtonin kësaj konkurence të heshtur që gjallëroi eventin. Ishte një kontrast i bukur: Melania, përfaqësuese e protokollit perfekt; Georgina, simbol i yllit ndërkombëtar që shkëlqen jashtë çdo kornize zyrtare. Në fund, kjo nuk ishte një garë për të fituar një kurorë. Ishte një soare ku moda u bë gjuhë, ku secila grua komunikoi përmes stilit të saj atë që fjalët nuk arritën ta thonin. Dhe pikërisht aty qëndron magjia: dy botë të ndryshme që u takuan për një natë dhe e ngritën glamurin e Washington-it në një nivel krejt tjetër. Sepse kur diplomacia vjen në fustane të tilla… atëherë çdo detaj merr peshë. Dhe modelet e natës së 19 Nëntorit e dëshmuan këtë më së miri. Autor.LP © 2024–2025 Liliana Pere – Founder. Publisher. Researcher. Author Prestige Magazine

Rrevista Prestige #DitaeAlfabetit #KongresiiManastirit #NjeAlfabetNjëGjuhëNjëKomb #inspirim 22 Nëntori – Dita e Alfabetit dhe lindja e gjuhës sonë të bashkuar 22 Nëntori është një nga datat më të shënuara të historisë sonë kulturore, sepse pikërisht në këtë ditë përkujtojmë miratimin e alfabetit të gjuhës shqipe, një prej vendimeve më madhore që vulosi identitetin tonë kombëtar. Ky vendim u mor në Kongresin e Manastirit, një tubim historik që u zhvillua nga 14 deri më 22 nëntor të vitit 1908, në qytetin e Manastirit (Bitola e sotme), atëherë një qendër e rëndësishme kulturore në Perandorinë Osmane. Në ndërtesën e shoqërisë atdhetare “Bashkimi”, për nëntë ditë me radhë, u mblodhën delegatë nga të gjitha trevat shqiptare, për të marrë një vendim të përbashkët që do t’i hapte rrugën unifikimit kulturor dhe arsimor të shqiptarëve. Në atë kohë, shqipja shkruhej me disa alfabete të ndryshme – arab, grek, turk dhe disa variante të latinishtes – gjë që e pengonte zhvillimin e arsimit, botimeve dhe krijimin e një identiteti të qartë kombëtar. Kongresi i Manastirit u thirr pikërisht për ta zgjidhur këtë problem. Përfaqësues të klubeve patriotike, shoqërive kulturore, institucioneve arsimore dhe kolonive shqiptare të diasporës u bashkuan në këtë mision historik. Në krye të Kongresit u vu Mit’hat Frashëri, i zgjedhur kryetar për autoritetin dhe erudicionin e tij; Gjergj Qiriazi shërbeu si nënkryetar, ndërsa sekretar i punimeve ishte Luigj Gurakuqi, një ndër penat më të ndritura të kohës. Ndër pjesëmarrësit spikati edhe Parashqevi Qiriazi, e vetmja grua delegatë, figura që dëshmon për rolin e hershëm të vajzave dhe grave shqiptare në arsim e kulturë. Kongresi kishte një qëllim të qartë: të përzgjidhte një alfabet të përbashkët që do t’i shërbente gjithë shqiptarëve. Gjatë seancave u diskutuan disa variante. Mjaft peshë kishin propozimet e Shoqërisë “Bashkimi” dhe Shoqërisë “Agimi”, dy prej qendrave më të rëndësishme të kulturës shqiptare të asaj kohe. Pas debateve të gjata dhe argumentimeve të thelluara, delegatët arritën në përfundimin se alfabeti me bazë latine ishte më i përshtatshmi: i thjeshtë, praktik, i lehtë në mësimdhënie, i pranueshëm për botimet dhe më i lidhur me traditën perëndimore ku synonte të ecte Shqipëria. Lista e plotë të delegatëve të Kongresit të Manastirit (1908) dhe funksionet e tyre, bazuar në burimet historike. Kongresi pati 50 delegatë, përfaqësues të klubeve, shoqërive patriotike, shkollave, kolonive shqiptare dhe figurave intelektuale. --- 🇦🇱 KONGRESI I MANASTIRIT (14–22 NËNTOR 1908) Delegatët dhe funksionet e tyre KRYESIA E KONGRESIT 1. Mit’hat Frashëri Kryetar i Kongresit Përfaqësues i “Bashkimit” të Selanikut 2. Gjergj Qiriazi Nënkryetar Përfaqësues i Manastirit, drejtues i Shoqërisë “Bashkimi” 3. Luigj Gurakuqi Sekretar i Kongresit Përfaqësues i Shkodrës (Klubi “Gjuha Shqipe”) 4. Parashqevi Qiriazi Delegatë (e vetmja grua) Përfaqësuese e arsimit dhe Institutit Femëror të Manastirit --- DELEGATËT SIPAS SHOQËRIVE DHE TREVA VE Në vijim janë të gjithë delegatët e njohur historikisht dhe funksionet e tyre gjatë Kongresit. --- PËRFAQËSUES TË SHOQËRISË “BASHKIMI” (Manastir) Gjergj Qiriazi – drejtues i shoqërisë Elif Frashëri – anëtar Nuri Sojliu – anëtar Refik Toptani – anëtar --- PËRFAQËSUES TË SHOQËRISË “AGIMI” (Shkodër) Ndre Mjeda – poet dhe gjuhëtar Dom Ndue Bytyçi – delegat --- PËRFAQËSUES TË KLUBIT “BASHKIMI” (Selanik) Mit’hat Frashëri – kryetar i Kongresit Bajo Topulli – veprimtar i çështjes kombëtare Fehim Zavalani – patriot dhe publicist --- PËRFAQËSUES TË KLUBIT TË SHKUPIT Bedri Pejani – delegat, një nga figurat e Rilindjes Rexhep Mitrovica – delegat --- PËRFAQËSUES TË KLUBIT TË PRISHTINËS Dom Llazar Mjedja – delegat --- PËRFAQËSUES TË DIBRËS Hilë Mosi – poet dhe veprimtar Rrok Berisha – delegat --- PËRFAQËSUES TË KOSOVËS (përfshirë Mitrovicë, Pejë, Gjakovë) Sami Shpata Sylejman Vokshi Riza Kryeziu (Gjakova) – patriot i njohur Avni Zhaboli Hajdar Dushi --- PËRFAQËSUES TË KORÇËS Mihal Grameno – shkrimtar, gazetar Sotir Peci – pedagog, kontribues i alfabetit Ibrahim Pasha – delegat --- PËRFAQËSUES TË GJIROKASTRËS Aristidh Rusi – delegat Jani Vruho – botues dhe publicist --- PËRFAQËSUES TË BERATIT Ilia Kacorri – delegat Loni Logori – delegat, poet dhe veprimtar -- PËRFAQËSUES TË VLORËS Thoma Avrami – publicist, poet i Rilindjes Jani Minga – atdhetar --- PËRFAQËSUES TË ELBASANIT Dervish Hima – publicist dhe veprimtar Aqif Pashë Elbasani – delegat --- PËRFAQËSUES TË DRENIÇËS DHE PRIZRENIT Mustafa Mulla – delegat Ismail Boletini (nuk ishte fizikisht, por mbështeti Kongresin) --- PËRFAQËSUES TË KOLONIVE SHQIPTARE JASHTË ATDHEUT Kolonia e Bukureshtit (Rumania) Asdreni (Aleksandër Stavre Drenova) – poet i himnit kombëtar Dhimitër Beratti – publicist dhe veprimtar Pandeli Evangjeli – personalitet politik Kolonia e Sofjes (Bullgari) Kostandin Kristoforidhi (përmendur si nderim, i ndikuar për alfabetin) Atë Pëllumb Prifti – delegat Kolonia Shqiptare e SHBA Përfaqësues me letër, jo fizikisht prezent (sipas dokumenteve) --- ANËTARËT E KOMISIONIT PËR PËRZGJEDHJEN E ALFABETIT Komisioni teknik i Kongresit për shqyrtimin dhe miratimin e alfabetit ishte i përbërë nga: Luigj Gurakuqi – drejtues Ndre Mjeda – ekspert gjuhësor Sotir Peci – pedagog dhe gjuhëtar Mit’hat Frashëri – kryetar i Kongresit Parashqevi Qiriazi – eksperte e metodikës së arsimit --- 🇦🇱 ROLI I SECILIT FUNKSION Kryetari – drejtonte seancat, orientonte diskutimet, ndërmjetësonte debate. Nënkryetari – mbështeste drejtimin dhe koordinonte punën mes delegatëve. Sekretari – mbante procesverbalet, dokumentonte vendimet dhe përpilonte aktet përfundimtare. Delegatët – përfaqësonin krahinën/shoqërinë e tyre, propozonin alfabetin, votonin variantet. Komisioni teknik – shqyrtonte propozimet dhe hartoi versionin final të alfabetit latin. ✨️✨️ Kështu, më 22 nëntor 1908, Kongresi e miratoi zyrtarisht alfabetin latin, që sot është themeli i gjuhës së shkruar shqipe. Ky vendim nuk ishte vetëm një zgjedhje teknike, por një akt i thellë kulturor dhe politik. Alfabeti latin i dha popullit shqiptar një mjet të unifikuar komunikimi, duke bërë të mundur hapjen e shkollave shqipe, botimin e librave, gazetave dhe revistave, dhe krijimin e një vetëdije të qartë kombëtare. Dita e Alfabetit është në thelb dita kur shqiptarët morën në duar fatin e gjuhës së tyre dhe ndërtuan themelet e identitetit modern të kombit. Prandaj, 22 Nëntori nuk është thjesht një datë historike; është një simbol i bashkimit përmes gjuhës, një kujtesë se fjala shqipe është ura që lidh të shkuarën me të ardhmen, dhe është shpirti i një kombi që e ka gjuhën flamurin e tij të brendshëm. © 2024–2025 Liliana Pere – Founder. Publisher. Researcher. Author Prestige Magazine

Rrevista Prestige #inspiration #KellyBrook Gruaja më e bukur në botë tregon se përse nuk do të humbasë “kurrë” peshë! Kelly Brook, aktorja angleze e shpallur nga shkencëtarët e Teksasit si gruaja më e bukur në botë, duket se ndihet rehat me peshën dhe trupin e saj, edhe pse nuk i ka më përmasat e famshme 86-61-86. Së fundmi, një mjek i sugjeroi të merrte Mounjaro, një ilaç për humbje peshe, përpara pjesëmarrjes në programin “I’m a Celebrity…Get Me Out Of Here!” në xhunglën australiane, por ajo refuzoi. Në një rrëfim të hapur për podkastin “How to Fail”, Brook tha se për trupin e saj është e rezervuar: ajo e do ashtu siç është, vazhdon të shijojë makarona dhe një gotë verë, dhe nuk heq dorë nga aktiviteti fizik – madje mori pjesë në një maratonë këtë vit, në moshën 45-vjeçare. Për të, trupi është partneri i saj më i besueshëm, një ndihmës që e ka mbështetur në sfidat e jetës dhe për këtë arsye meriton respekt dhe dashuri, jo presion për ndryshim. Brook thekson se kjo dashuri për trupin reflektohet edhe tek marrëdhënia me burrin e saj dhe tek mënyra se si e sheh veten: me krenari, jo me kritika të rënda apo krahasime të shoqërisë. Së fundmi, aktorja është fokusuar tek mirëqenia dhe energjia e brendshme, duke treguar se bukuria dhe shëndeti nuk maten me kilogramë apo centimetra, por me respektin dhe dashurinë për trupin që ke. Ky qëndrim i Kelly Brook është një mesazh i qartë për gratë kudo: prano trupin tënd, kujdesu për të, por mos e detyro kurrë të përshtatet me pritshmëritë e të tjerëve. Revista Prest7ge.LP

Muzikologu dhe Akademiku Vasil S. Tole – Një jetë në Rrugëtimin e Tingullit, Mendimit dhe në Shërbim të Artit dhe Historisë dhe Muzikës” Në historinë e muzikes shqiptare, ka njerëz që jetojnë për të krijuar, dhe për të riformuar vetë kuptimin e krijimit. Akademik Vasil S. Tole, biri i Përmetit fisnik, është një nga ata që ka arritur ta përkthente identitetin kombëtar në tinguj, dhe tingujt - në mendim filozofik për qenien shqiptare. Ai është simbol i harmonisë ndërmjet shkencës dhe shpirtit, ndërmjet arsyes muzikore dhe ndjesisë njerëzore. I lindur në Përmet, në atë qytet ku guri dhe kënga bëjnë një simfoni të heshtur, Tole e mori frymën e parë të artit në një mjedis ku muzika nuk mësohej - por jetohej. Familja e tij, me traditë në kulturë dhe arsim, u bë për të burimi i parë i ndriçimit shpirtëror. Origjina e tij përfaqëson unitetin platonik të shpirtit me vendin e vet – një njeri që e gjen kuptimin në kthimin drejt rrënjëve. Siç thoshte Heidegger, “të banosh do të thotë të mendosh vendin”. Dhe Vasil Tole ka menduar gjithmonë Shqipërinë përmes vendit të vet – Përmetit. Nga “Tefta Tashko Koço” në Korçë, te Universiteti i Arteve në Tiranë, e deri në studimet në Essen dhe Athinë, ai ndërtoi një urë ndërmjet traditës shqiptare dhe universales. Ashtu si Beethoveni që dëgjoi brenda vetes atë që bota nuk arrinte ta dëgjonte, edhe Tole kërkoi gjithmonë “muzikën që s’është shkruar ende” – muzikën që ndodhet midis heshtjes dhe fjalës. Arsimi i tij është dëshmi e dialektikës së njohjes, ku çdo shkallë studimi është një ngritje drejt formës më të lartë të të bukurës – të bukurës që Aristoteli e quante “shkëlqim i së vërtetës” Qoftë si pedagog, drejtues, apo si kërkues, ai ka ditur të mbajë ekuilibrin mes krijuesit të lirë dhe shkencëtarit të disiplinuar. Si një Orfe modern, ai ka ditur ta bëjë muzikën jo mjet për arratisje, por për rilindje shpirtërore të kombit. Përvoja e tij është shembulli i ekzistencës autentike sipas Kierkegaard-it: njeriu që e gjen kuptimin jo në famë, por në përgjegjësinë ndaj shpirtit të njerzve. Krijimtaria e Vasil Toles është një urë ndërmjet kohëve. Muzika e tij është kujtim dhe parashikim njëherësh – ajo flet për çfarë kemi qenë, dhe çfarë mund të bëhemi. Në veprat e tij, tingulli popullor i Jugut përzihet me strukturën intelektuale të muzikës bashkëkohore, duke krijuar një dialektikë mes shpirtit dhe arsyes. Si Bartók-u për hungarezët, Tole është për shqiptarët arkeolog i shpirtit tonë muzikor. Ai nuk e ruan traditën si muze, por e ringjall si frymë. muzika e tij është një akt ontologjik, një përpjekje për ta bërë të dukshme thelbësinë e njeriut përmes tingullit – pra, për ta përkthyer “qenien në melodi”. Në qetësinë e tij, në përkushtimin ndaj studentëve e kolegëve, ndjehet fisnikëria e rrallë e njeriut që mendon para se të flasë dhe ndien para se të gjykojë. Në këtë kuptim, Vasil Tole ngjan me Leonardo da Vinci-n, jo për ngjashmëri veprash, por për unitetin e mendimit dhe artit: një mendje që nuk kërkon lavdi, por kuptim. Dhe si Sokrati, ai e ndjen detyrën për t’i dhënë dritë brezave të rinj. Në thelb, jeta dhe vepra e akademik Vasil S. Toles janë një reflektim mbi vetë kuptimin e ekzistencës shqiptare. Ai e ka ngritur muzikën nga art në akt filozofik, nga krijim në ndriçim. Në çdo partiturë të tij dëgjohet një thirrje e heshtur: “Njih veten përmes tingullit.” Dhe në këtë kuptim, Tole është jo vetëm kompozitor, por filozof i heshtjes që flet me gjuhën e tingujve. Akademik Vasil S. Tole është një nga figurat më të rëndësishme të jetës akademike dhe kulturore shqiptare. Pas përfundimit të studimeve në Institutin e Lartë të Arteve (1987), ai nisi karrierën e tij si punonjës kulturor në Shtëpinë e Kulturës “Naim Frashëri” në Përmet (1987–1991), ku përhapi dashurinë për artin dhe muzikën ndër breza të rinj. Që prej vitit 1991, ai është pedagog i kompozicionit dhe i folklorit muzikor shqiptar në Fakultetin e Muzikës, Universiteti i Arteve, Tiranë. Në këtë institucion ai ka formuar qindra studentë, duke mbjellë tek ta ndjenjën e kërkimit artistik dhe të ruajtjes së trashëgimisë muzikore kombëtare. Në vitin 1994, ai mbrojti disertacionin e doktoratës me temë “Aspekte historike në evolucionin e muzikës popullore instrumentale të Shqipërisë së Jugut”, duke hedhur bazat e studimeve moderne etnomuzikologjike shqiptare. Më pas, kreu specializime pasuniversitare në Folkwang Hochschule (Essen, Gjermani, 1994–1995)* dhe studime postdoktorale në Universitetin e Athinës (1996), duke pasuruar horizontin e tij krijues dhe kërkimor. Në periudhën 1997–1999 ai shërbeu si drejtor i Teatrit të Operas dhe Baletit të Tiranës, ku kontribuoi në rigjallërimin e repertorit kombëtar. Më vonë, për disa vite, ka qenë Sekretar Shkencor i Akademisë së Shkencave të Shqipërisë, ndërsa që nga viti 2019 është Zëvendëskryetar i Akademisë së Shkencave të Shqipërisë (AShSh) – një pozicion që e ka ushtruar me përkushtim, vizion dhe integritet. Përvoja e tij është një udhëtim i gjatë drejt urtësisë, ku çdo detyrë nuk është pushtet, por mision për të shërbyer dijes dhe shpirtit të kombit. Siç thoshte Kant, “vlera e njeriut qëndron jo në atë që arrin, por në qëllimin e përkushtimit të tij”. 🎼 Vepra dhe krijimtaria muzikore e shkencore Akademik Vasil S. Tole ka ndërtuar një opus të gjerë krijimtarie, që përfshin muzikë simfonike, muzikë dhome, vepra për instrumente solo, balete dhe botime shkencore. Në veprat e tij ndjehet një bashkim i ndjesisë shqiptare me gjuhën universale të muzikës moderne. Ai është autor i shumë librave, monografive dhe punimeve shkencore, që janë bërë referenca për studimet etnomuzikologjike në vend. Botimet kryesore: 1. “Muzika dhe Letërsia” – Onufri, 1997 2. “Sazet, muzika me saze e Shqipërisë së Jugut” + CD – Teknotrade, 1998 3. “Folklori muzikor-polifonia shqiptare” – vëllimi I, Sh.B.L.U., 1999 4. “Folklori muzikor – strukturë dhe analizë” – Sh.B.L.U., 2000 5. Artikuj të shumtë në shtypin periodik, artistiko-shkencor dhe revista ndërkombëtare 6. Punime të prezantuara në kongrese, simpoziume dhe festivale ndërkombëtare në Holandë, Francë, Itali, Austri, Greqi etj. 7. Punime teorike për polifoninë shqiptare, strukturën e melodisë popullore, dhe rolet arketipale të muzikës tradicionale në formimin e identitetit kulturor. Veprat e tij janë katedrale tingujsh, ku muzika dhe fjala bëhen një. Ai kërkon në çdo notë shpirtin e humbur të njeriut modern, duke e rikthyer në qendër të jetës estetike shqiptare. ✨️✨️✨️ Krijimtaria e Akademik Toles është vlerësuar me një sërë çmimesh dhe nderimesh kombëtare e ndërkombëtare, që dëshmojnë ndikimin dhe nivelin e lartë të veprës së tij artistike dhe kërkimore: Çmimi i Lidhjes së Shkrimtarëve dhe Artistëve të Shqipërisë (1990) – për kompozitorin e ri më të mirë Çmime në “Ditët e Muzikës së Re Shqiptare” – 1993, 1994, 1995, 1997 Çmime në “Festivalin e Romancave Shqiptare” – 1996, 1999 Çmimi i Ministrisë së Kulturës, Rinisë dhe Sporteve (1998) – për baletin me një akt Vlerësime nga organizata ndërkombëtare për studime muzikore dhe etnomuzikologji Anëtarësime nderi në organizata si: Shoqata Ndërkombëtare e Muzikës (UNESCO) Shoqata Gjermane e të Drejtave Autoriale të Muzikës (GEMA) Këshilli Ndërkombëtar i Muzikës (CIM) Shoqata Amerikane për Etnomuzikologji (SEM) CIOFF – Këshilli Ndërkombëtar i Festivaleve Folklorike Çmimet nuk janë qëllim, por pasojë e dritës që ai përhap. Siç thotë Schopenhauer, “arti është pasqyra e vullnetit kozmik” – dhe në këtë pasqyrë, vepra e Toles ndriçon me qetësinë e shpirtit që e di se ka shërbyer me dashuri. Vlerësimet e tij janë shenjë e përjetësisë në kohë, dëshmi se arti i vërtetë nuk vdes, por transformohet në kujtesë kolektive. __‐--------------------------------------------- Per Academia globale dignitale: Abstrakti dhe referencat. Ky shkrim reflektiv - analizeshqyrton jetën, veprën dhe ndikimin e Akademikut Vasil S. Tole, një prej figurave më përfaqësuese të muzikologjisë, krijimtarisë dhe mendimit estetik shqiptar bashkëkohor. Duke ndjekur një qasje hermeneutike, trajtimi përqendrohet në lidhjen midis origjinës përmetare të autorit, arsimimit ndërkombëtar, dhe veprimtarisë së tij në Akademinë e Shkencave të Shqipërisë, ku ai shërben si Zëvendëskryetar. Përmes analizës së veprave të tij muzikore dhe teorike, si dhe nëpërmjet një leximi filozofik të ndikimit të tij mbi polifoninë dhe identitetin kulturor shqiptar, Tole paraqitet si një figurë sintetizuese midis traditës dhe modernes, midis artit dhe dijes, argumentohet se muzika në veprën e Toles nuk është vetëm formë estetike, por kategori ontologjike, një mënyrë e të menduarit mbi qenien dhe përkatësinë kombëtare. Përmes simbiozës midis folklorit dhe akademizmit, ai ka ndërtuar një “metafizikë të tingullit shqiptar” që ngre artin në nivel filozofik dhe etik, duke dëshmuar se arti i vërtetë është shërbesë për shpirtin e komunitetit. --- Referencat (sipas stilit MLA 9th edition) Tole, Vasil S. Muzika dhe Letërsia. Onufri, 1997. Tole, Vasil S. Sazet: Muzika me saze e Shqipërisë së Jugut. Teknotrade, 1998. Tole, Vasil S. Folklori muzikor – Polifonia shqiptare, vëll. I. Sh.B.L.U., 1999. Tole, Vasil S. Folklori muzikor – Strukturë dhe analizë. Sh.B.L.U., 2000. Tole, Vasil S. “Aspekte historike në evolucionin e muzikës popullore instrumentale të Shqipërisë së Jugut.” Disertacion për gradën “Doktor i Shkencave Etnomuzikore.” Universiteti i Arteve, 1994. Akademia e Shkencave e Shqipërisë. Profili biografik i akademikut Vasil S. Tole. Tiranë: AShSh, 2024. Hufschmidt, Wolfgang. Musik und Gesellschaft. Essen: Folkwang Hochschule, 1995. Heidegger, Martin. Bauen Wohnen Denken. Neske Verlag, 1951. Nietzsche, Friedrich. Die Geburt der Tragödie. Leipzig: E.W. Fritzsch, 1872. Schopenhauer, Arthur. Die Welt als Wille und Vorstellung. Leipzig: Brockhaus, 1819. Kant, Immanuel. Kritik der Urteilskraft. Berlin: Lagarde, 1790.

Wesley Clark – Komandanti i NATO-s që shndërroi tragjedinë e Kosovës në agimin e lirisë Wesley Clark është një nga ata njerëz që historia i vendos në kryqëzimin mes fatit të popujve dhe vendimeve të mëdha. Ai është një gjeneral amerikan me karrierë brilante, një mendje strategjike e shkolluar në West Point dhe një figurë që do të mbetet përgjithmonë e lidhur me fatin e shqiptarëve të Kosovës. Në vitet 1997–2000 ai mbante detyrën më të lartë ushtarake të Aleancës së Atlantikut të Veriut, Komandant Suprem i Forcave Aleate të NATO-s në Evropë, një pozicion ku peshonin jo vetëm hartat e luftës, por edhe përgjegjësitë morale të një kontinent të tërë. Në vitin 1999, kur Kosova po kalonte nëpër njërën prej tragjedive më të mëdha të historisë së saj moderne dhe kur shqiptarët ishin vënë përballë zhdukjes, Clark ishte njeriu që kuptoi se ajo që po ndodhte nuk ishte thjesht konflikt, por shuarje e jetëve të pafajshme. Ai pa qartë se nuk ishin vetëm territore që kërcënoheshin, por ishin njerëzit që humbisnin shtëpitë, nënat që mbanin fëmijët në krahë, familjet që kërkonin shpëtim nën qiellin e hapur. Në atë orë të rëndë, kur hezitimi i botës i zgjaste plagët e Kosovës, ai mori mbi vete udhëheqjen e ndërhyrjes që do të hapte rrugën e çlirimit. Wesley Clark ishte arkitekti i fushatës ajrore të NATO-s, nisësi i operacionit që ndali makinerinë e dhunës dhe u dha shqiptarëve të drejtën të marrin frymë sërish. Vendimet e tij nuk ishin thjesht taktika ushtarake, por një akt i thellë njerëzor, një thirrje e brendshme se e drejta duhet mbrojtur pa vonesë. Ai e pa Kosovën jo si një zonë të tymosur lufte, por si një popull të plagosur që meritonte mbrojtje dhe dritë. Nën drejtimin e tij u shpëtuan jetë, u rikthye dinjiteti dhe u hap kapitulli i lirisë së Kosovës. Sot Wesley Clark është gjeneral në pension, një zë me peshë në analizën e sigurisë globale, një figurë publike që vazhdon të flasë hapur për Kosovën me të njëjtin respekt dhe të njëjtën mbështetje që tregoi në kohën më të vështirë. Ai ka mbetur një mik i sinqertë i shqiptarëve, një njeri që e ndjek ende rrugëtimin e Kosovës dhe e mbron të drejtën e saj për stabilitet e zhvillim. Edhe pse nuk mban më një detyrë ushtarake, autoriteti moral që fitoi në vitin 1999 mbetet i paprekur dhe i gjallë. Për shqiptarët, Wesley Clark nuk është vetëm gjenerali që udhëhoqi NATO-n, por njeriu që u bë dritë në një epokë errësire. Ai është simbol i guximit që nuk u tremb nga përgjegjësia, i ndërgjegjes që nuk pranoi të heshtte dhe i vendimit që ndryshoi përgjithmonë fatin e një populli. Mirënjohja ndaj tij nuk është vetëm kujtim, por pjesë e shpirtit tonë kolektiv, një ndjenjë që nuk shuhet sepse është e gdhendur në vetë qenien tonë historike. Autor.Liliana Pere.

Përse sot në ditën e tij duhet ta kujtojmë e nderojmë Robert Elsie-n? Sepse ai nuk ishte thjesht një studiues i vendit tonë, por një dashuri e rrallë që Shqipëria e takon një herë në shekuj. Ai e deshi gjuhën tonë me gjithë zemrën, e gërmoi thellë në rrënjët e saj, e ngriti në podiumet akademike të botës dhe i dha asaj lavdinë që shpesh ia mohuam vetë. E kujtojmë Robert Elsie-n sepse: Ai përjetësoi Shqipërinë përmes fjalëve, imazheve, përkthimeve e veprave, duke i dhënë kombit tonë një pasqyrë ku të shihte veten me dinjitet. Ai e bëri të njohur kulturën shqiptare për botën, në kohë të vështira, kur zërat tanë nuk dëgjoheshin askund. Ai ringjalli epikën e kombit tonë, duke i kthyer shqiptarëve “Lahutën e Malësisë” si një himn nderimi ndaj vetes. Ai zgjodhi të prehet në Alpet Shqiptare, mes maleve që aq shumë i deshi, për të thënë me heshtje: “Jam njëri prej jush”. E kujtojmë me respekt të thellë, sepse në një botë ku shumë harrojnë nga vijnë, ai zgjodhi të na kujtojë ne se kush jemi. E kujtojmë sepse vepra e tij është amanet i ndritshëm për çdo brez që do ta dojë Shqipërinë me dije, me shpirt dhe me përkushtim. Robert Elsie nuk ishte thjesht mik i shqiptarëve. Ai ishte shqiptaria vetë, në përkthim, në mendim, në dashuri. Dhe për këtë, do ta kujtojmë gjithmonë. Robert Elsie – Ambasadori i madh i kulturës shqiptare në botë Në nderim të lindjes së tij, 29 qershor 1950 Nga Liliana Pere | Revista Prestige Një jetë e tërë për Shqipërinë Në rrjedhën e historisë shqiptare, emrat e huaj që i janë përkushtuar shpirtërisht dhe akademikisht vendit tonë janë të paktë. Ndër ta qëndron i pashlyeshëm Robert Elsie , studiuesi dhe përkthyesi kanadez që ia kushtoi jetën promovimit të gjuhës, letërsisë, historisë dhe kulturës shqiptare në gjithë botën. I lindur më 29 qershor 1950 në Vancouver të Kanadasë , Elsie ndoqi studimet e larta në University of British Columbia , ku u diplomua në filologji klasike dhe gjuhësi më 1972. Më pas, udhëtoi drejt Evropës për specializime në Universitetin e Lirë të Berlinit , École Pratique des Hautes Études në Paris, Institutin e Dublinit për Studime të Larta , dhe më në fund, Universitetin e Bonit , ku mori doktoratën në gjuhësi krahasimtare dhe keltologji më 1978. Vizita e tij në Shqipëri në fund të viteve ’70 do të bëhej një pikë kthese jetësore . Aty nisi dashuria dhe lidhja e pazgjidhshme me gjuhën shqipe dhe kulturën shqiptare , të cilën nuk e la më deri në frymën e fundit. Një urë mes Shqipërisë dhe botës Robert Elsie përfaqësonte atë që Shqipërisë i mungonte prej kohësh: një zë i besueshëm, i ditur dhe i paanshëm që të fliste për ne në gjuhët e botës . Ai e tha vetë qartë: “T’ia transmetoj botës së jashtme njohuritë që kam për këtë vend, që kjo botë të kuptojë se ç’është Shqipëria, kush janë shqiptarët, historia e tyre, kultura e tyre… Shqipëria mbetet një vend shumë i panjohur.” Veprat kryesore – thesari që na la trashëgim Gjatë jetës së tij, Elsie botoi mbi 60 libra dhe dhjetëra artikuj shkencorë. Ja disa nga studimet më të rëndësishme , të cilat janë referencë edhe sot për akademikë e studiues në mbarë botën: 1. “A History of Albanian Literature” – Columbia University Press (1995) 🔹 Vepra më e rëndësishme e tij, në dy vëllime, që përmbledh gjithë rrugëtimin e letërsisë shqipe që nga Buzuku deri te autorët modernë. “Qëllimi im ishte të paraqes letërsinë shqiptare pa filtra ideologjikë, thjesht si letërsi, ashtu siç meriton çdo popull i qytetëruar.” – R. Elsie 2. “Albanian Literature: A Short History” (2005) 🔹 Një version më i shkurtër dhe më praktik për lexuesin e gjerë ndërkombëtar. 3. “Albanian Folktales and Legends” (1994) 🔹 Përmbledhje me legjenda e përralla të përkthyera në anglisht – një vepër që hapi dritare të reja mbi imagjinatën shqiptare. 4. “An Elusive Eagle Soars: Anthology of Modern Albanian Poetry” (1993) 🔹 Antologji me poezi të përkthyera nga shqipja, përfshirë autorë si Lasgush Poradeci, Migjeni, Ali Podrimja, Eqrem Basha, Visar Zhiti etj. 5. “Dictionary of Albanian Religion, Mythology and Folk Culture” (2001) 🔹 Një fjalor i jashtëzakonshëm që pasqyron botën shpirtërore dhe mitologjike të shqiptarëve. 6. Përkthimi i “Lahutës së Malcís” në anglisht (2005) 🔹 Një nga punët më të vështira të përkthimit – vepra epike e Gjergj Fishtës që e përfaqëson identitetin heroik të shqiptarëve. “Fishta është Homeri shqiptar, dhe ai meriton të dëgjohet nga bota.” – R. Elsie 7. Krijimi i www.robertelsie.com 🔹 Një arkiv virtual me bibliografi, përkthime dhe artikuj – ende sot një pasuri unike për studiuesit shqiptarë. Dëshira e fundit u bë realitet – prehu në Theth Më 2 tetor 2017 , Elsie ndërroi jetë nga një sëmundje e rrallë e neuroneve motorike . Ceremonia lamtumirëse u zhvillua në Bibliotekën Kombëtare në Tiranë , e më pas trupi i tij u përcoll për në Theth – vendi që ai e quante "Shangri-La e ashpër e Shqipërisë" . Në librin e tij me Gerda Mulder " Një pasion për Thethin ", ai përshkruante Thethin përmes shkrimeve të udhëtarëve si Edith Durham , Karl Steinmetz , Franz Nopcsa dhe Rose Wilder Lane . Partneri i tij gjerman, Stephan Trierweiler , deklaroi se nuk kishte një testament të shkruar për varrosjen, por ai vetë zgjodhi që dëshira e fundit e Elsie-t të përmbushej: “E zgjodha Thethin si vendin më të dashur për albanologët. Ai u largua pa keqardhje, pa lënë asnjë vepër të pabotuar. Fjalët e fundit në shtratin e vdekjes ishin: ‘Vdekja është kaq e mërzitshme. Kaq e ngadaltë. Vetëm pret për të.’” Një zë që na përfaqësoi kur nuk kishim zë Elsie vizitoi çdo cep ku flitej shqip: në Kosovë, Maqedoni, Mal të Zi, Greqi, Kalabri, Kroaci, Bullgari, Turqi dhe Ukrainë . Regjistroi dialekte, dokumentoi kulturën gojore dhe ndërtoi një urë të gjallë mes vendit tonë dhe botës akademike. Ai shërbeu si përkthyes në Ministrinë e Jashtme të Gjermanisë , ishte përkthyes në konferenca të nivelit të lartë për BE-në, OKB-në dhe NATO-n , dhe ndihmoi në ndërmjetësime historike. Nderime dhe mirënjohje Në vitin 2013 , Presidenti Bujar Nishani i dha Medaljen e Mirënjohjes . Presidenti Ilir Meta e përkujtoi me këto fjalë: “Do të jemi gjithmonë mirënjohës për gjithçka bëri me kaq shumë dashuri dhe pasion për promovimin e kombit tonë.” Akademiku nga Kosova, Rexhep Smajli , tha: “Ai u bë një dritare dhe zë për kulturën shqiptare në kohë të vështira.” Profesori Robert Austin nga Universiteti i Torontos e përshkroi: “Elsie ishte studiuesi më i frytshëm shqiptar deri më tani. Nuk mund ta studiosh Shqipërinë pa u angazhuar me veprën e tij.” Trashëgimia që nuk vdes Robert Elsie nuk është më fizikisht mes nesh, por vepra e tij është më e gjallë se kurrë. Ai është pasqyra më e ndritur e dashurisë për kulturën shqiptare nga një i huaj , që u bë i yni me përkushtim, njohje të thellë dhe dashuri të pakushtëzuar. Nga Liliana Pere Revista Prestige – Qershor 2025, në nderim të 74-vjetorit të lindjes së Robert Elsie-t

Përse sot në ditën e tij duhet ta kujtojmë e nderojmë Robert Elsie-n? Sepse ai nuk ishte thjesht një studiues i vendit tonë, por një dashuri e rrallë që Shqipëria e takon një herë në shekuj. Ai e deshi gjuhën tonë me gjithë zemrën, e gërmoi thellë në rrënjët e saj, e ngriti në podiumet akademike të botës dhe i dha asaj lavdinë që shpesh ia mohuam vetë. E kujtojmë Robert Elsie-n sepse: Ai përjetësoi Shqipërinë përmes fjalëve, imazheve, përkthimeve e veprave, duke i dhënë kombit tonë një pasqyrë ku të shihte veten me dinjitet. Ai e bëri të njohur kulturën shqiptare për botën, në kohë të vështira, kur zërat tanë nuk dëgjoheshin askund. Ai ringjalli epikën e kombit tonë, duke i kthyer shqiptarëve “Lahutën e Malësisë” si një himn nderimi ndaj vetes. Ai zgjodhi të prehet në Alpet Shqiptare, mes maleve që aq shumë i deshi, për të thënë me heshtje: “Jam njëri prej jush”. E kujtojmë me respekt të thellë, sepse në një botë ku shumë harrojnë nga vijnë, ai zgjodhi të na kujtojë ne se kush jemi. E kujtojmë sepse vepra e tij është amanet i ndritshëm për çdo brez që do ta dojë Shqipërinë me dije, me shpirt dhe me përkushtim. Robert Elsie nuk ishte thjesht mik i shqiptarëve. Ai ishte shqiptaria vetë, në përkthim, në mendim, në dashuri. Dhe për këtë, do ta kujtojmë gjithmonë. Robert Elsie – Ambasadori i madh i kulturës shqiptare në botë 🕊️ Në nderim të lindjes së tij, 29 qershor 1950 Nga Liliana Pere | Revista Prestige Një jetë e tërë për Shqipërinë Në rrjedhën e historisë shqiptare, emrat e huaj që i janë përkushtuar shpirtërisht dhe akademikisht vendit tonë janë të paktë. Ndër ta qëndron i pashlyeshëm Robert Elsie, studiuesi dhe përkthyesi kanadez që ia kushtoi jetën promovimit të gjuhës, letërsisë, historisë dhe kulturës shqiptare në gjithë botën. I lindur më 29 qershor 1950 në Vancouver të Kanadasë, Elsie ndoqi studimet e larta në University of British Columbia, ku u diplomua në filologji klasike dhe gjuhësi më 1972. Më pas, udhëtoi drejt Evropës për specializime në Universitetin e Lirë të Berlinit, École Pratique des Hautes Études në Paris, Institutin e Dublinit për Studime të Larta, dhe më në fund, Universitetin e Bonit, ku mori doktoratën në gjuhësi krahasimtare dhe keltologji më 1978. Vizita e tij në Shqipëri në fund të viteve ’70 do të bëhej një pikë kthese jetësore. Aty nisi dashuria dhe lidhja e pazgjidhshme me gjuhën shqipe dhe kulturën shqiptare, të cilën nuk e la më deri në frymën e fundit. Një urë mes Shqipërisë dhe botës Robert Elsie përfaqësonte atë që Shqipërisë i mungonte prej kohësh: një zë i besueshëm, i ditur dhe i paanshëm që të fliste për ne në gjuhët e botës. Ai e tha vetë qartë: “T’ia transmetoj botës së jashtme njohuritë që kam për këtë vend, që kjo botë të kuptojë se ç’është Shqipëria, kush janë shqiptarët, historia e tyre, kultura e tyre… Shqipëria mbetet një vend shumë i panjohur.” Veprat kryesore – thesari që na la trashëgim Gjatë jetës së tij, Elsie botoi mbi 60 libra dhe dhjetëra artikuj shkencorë. Ja disa nga studimet më të rëndësishme, të cilat janë referencë edhe sot për akademikë e studiues në mbarë botën: 1. “A History of Albanian Literature” – Columbia University Press (1995) 🔹 Vepra më e rëndësishme e tij, në dy vëllime, që përmbledh gjithë rrugëtimin e letërsisë shqipe që nga Buzuku deri te autorët modernë. “Qëllimi im ishte të paraqes letërsinë shqiptare pa filtra ideologjikë, thjesht si letërsi, ashtu siç meriton çdo popull i qytetëruar.” – R. Elsie 2. “Albanian Literature: A Short History” (2005) 🔹 Një version më i shkurtër dhe më praktik për lexuesin e gjerë ndërkombëtar. 3. “Albanian Folktales and Legends” (1994) 🔹 Përmbledhje me legjenda e përralla të përkthyera në anglisht – një vepër që hapi dritare të reja mbi imagjinatën shqiptare. 4. “An Elusive Eagle Soars: Anthology of Modern Albanian Poetry” (1993) 🔹 Antologji me poezi të përkthyera nga shqipja, përfshirë autorë si Lasgush Poradeci, Migjeni, Ali Podrimja, Eqrem Basha, Visar Zhiti etj. 5. “Dictionary of Albanian Religion, Mythology and Folk Culture” (2001) 🔹 Një fjalor i jashtëzakonshëm që pasqyron botën shpirtërore dhe mitologjike të shqiptarëve. 6. Përkthimi i “Lahutës së Malcís” në anglisht (2005) 🔹 Një nga punët më të vështira të përkthimit – vepra epike e Gjergj Fishtës që e përfaqëson identitetin heroik të shqiptarëve. “Fishta është Homeri shqiptar, dhe ai meriton të dëgjohet nga bota.” – R. Elsie 7. Krijimi i www.robertelsie.com 🔹 Një arkiv virtual me bibliografi, përkthime dhe artikuj – ende sot një pasuri unike për studiuesit shqiptarë. Dëshira e fundit u bë realitet – prehu në Theth Më 2 tetor 2017, Elsie ndërroi jetë nga një sëmundje e rrallë e neuroneve motorike. Ceremonia lamtumirëse u zhvillua në Bibliotekën Kombëtare në Tiranë, e më pas trupi i tij u përcoll për në Theth – vendi që ai e quante "Shangri-La e ashpër e Shqipërisë". Në librin e tij me Gerda Mulder "Një pasion për Thethin", ai përshkruante Thethin përmes shkrimeve të udhëtarëve si Edith Durham, Karl Steinmetz, Franz Nopcsa dhe Rose Wilder Lane. Partneri i tij gjerman, Stephan Trierweiler, deklaroi se nuk kishte një testament të shkruar për varrosjen, por ai vetë zgjodhi që dëshira e fundit e Elsie-t të përmbushej: “E zgjodha Thethin si vendin më të dashur për albanologët. Ai u largua pa keqardhje, pa lënë asnjë vepër të pabotuar. Fjalët e fundit në shtratin e vdekjes ishin: ‘Vdekja është kaq e mërzitshme. Kaq e ngadaltë. Vetëm pret për të.’” Një zë që na përfaqësoi kur nuk kishim zë Elsie vizitoi çdo cep ku flitej shqip: në Kosovë, Maqedoni, Mal të Zi, Greqi, Kalabri, Kroaci, Bullgari, Turqi dhe Ukrainë. Regjistroi dialekte, dokumentoi kulturën gojore dhe ndërtoi një urë të gjallë mes vendit tonë dhe botës akademike. Ai shërbeu si përkthyes në Ministrinë e Jashtme të Gjermanisë, ishte përkthyes në konferenca të nivelit të lartë për BE-në, OKB-në dhe NATO-n, dhe ndihmoi në ndërmjetësime historike. Nderime dhe mirënjohje Në vitin 2013, Presidenti Bujar Nishani i dha Medaljen e Mirënjohjes. Presidenti Ilir Meta e përkujtoi me këto fjalë: “Do të jemi gjithmonë mirënjohës për gjithçka bëri me kaq shumë dashuri dhe pasion për promovimin e kombit tonë.” Akademiku nga Kosova, Rexhep Smajli, tha: “Ai u bë një dritare dhe zë për kulturën shqiptare në kohë të vështira.” Profesori Robert Austin nga Universiteti i Torontos e përshkroi: “Elsie ishte studiuesi më i frytshëm shqiptar deri më tani. Nuk mund ta studiosh Shqipërinë pa u angazhuar me veprën e tij.” Trashëgimia që nuk vdes Robert Elsie nuk është më fizikisht mes nesh, por vepra e tij është më e gjallë se kurrë. Ai është pasqyra më e ndritur e dashurisë për kulturën shqiptare nga një i huaj, që u bë i yni me përkushtim, njohje të thellë dhe dashuri të pakushtëzuar. Nga Liliana Pere Revista Prestige – Qershor 2025, në nderim të 74-vjetorit të lindjes së Robert Elsie-t

Rrevista Prestige #Inspiration. Editorial – Revista Prestige Victoria Beckham: Gruaja që sfidon trashëgimitë dhe ndërton të ardhmen e saj Fituesja është Victoria. Jo sepse ajo kërkon të fitojë – por sepse ajo ka mësuar të ngrihet mbi paragjykimet, të ripërcaktojë veten dhe të ndërtojë me duart e veta një perandori që flet me gjuhën e përkushtimit, stilit dhe vizionit. Dokumentari i saj i ri me tre pjesë në Netflix, “Victoria Beckham”, është një dritare e sinqertë në botën e një gruaje që ka jetuar përgjatë tre dekadave në qendër të vëmendjes, por që më në fund ka zgjedhur të tregojë historinë e saj. Për një brez të tërë, ajo do të mbetet gjithmonë Posh Spice – një ikonë pop-i që ndikoi kulturën globale në vetëm katër vite aktivitet. Por për një grua që ka punuar pa ndërprerje për afro dy dekada në modë dhe bukuri, kjo etiketë është kthyer në një barrë, një reduktim i padrejtë i rrugëtimit të saj. “Njerëzit i duan Spice Girls – edhe unë i dua. Por nuk dua të përcaktohem vetëm nga ajo periudhë,” shprehet ajo. Dhe dokumentari vjen pikërisht për këtë: për të vendosur në vendin e duhur kapitullin Spice Girls, pa e fshirë, por edhe pa e lënë të errësojë gjithçka që ajo ka ndërtuar më pas. Netflix e ndoqi Beckham për plot një vit – në shtëpi, në Londër, në Paris e New York – duke dokumentuar jo thjesht procesin e punës, por transformimin personal të një gruaje që më në fund pranoi të mos ketë gjithçka nën kontroll. E konsideruar prej kohësh si një “kontroll-freak”, Victoria rrëfen se ky projekt e detyroi të lirojë frerët dhe, çuditërisht, kjo ishte çlirimi i saj më i madh. Një rrëfim i sinqertë, larg vanitetit, që i lejon publikut të shohë nën sipërfaqe – aty ku fshihet forca e saj e vërtetë. Fuqia e vendosmërisë Media britanike ka qenë shpesh e pamëshirshme ndaj familjes Beckham. Por Victoria zgjedh të fokusohet te ajo që ka kuptim: familja, puna dhe të ardhmen e markës së saj. Vetëm në vitin 2024, bizneset e saj të modës dhe bukurisë shënuan rritje prej 26%, duke arritur mbi 112 milionë paund në të ardhura. Suksesi i saj nuk ka ardhur rastësisht. Partneriteti me Neo Investment Partners dhe vizioni i qartë kanë qenë shtylla të forta. Por në themel qëndron këmbëngulja e Victorias për të mos bërë kompromis me cilësinë. Victoria eshte e përkushtuar ndaj çdo detaji. Nga vizitat e fshehta në Selfridges për të parë reagimet reale të klientëve, te tutorialet e përditshme që poston nga shtëpia – Victoria e kupton se në botën moderne, lidhja me konsumatorin është po aq e rëndësishme sa produkti vetë. Eyeliner-i Satin Kajal është kthyer në kult. Aromat e saj, secila me një histori personale, janë një kapitull emocional në markën e saj. Dhe kjo qasje intime është arsyeja pse klientët e saj janë besnikë – shumë prej tyre që e kanë ndjekur që nga ditët e Spice Girls. Ajo është Liderja që dëgjon. Stili i saj mashkull-femëror, eleganca e matur, qepjet e pastra – janë gjithçka që markat moderne përpiqen të kapin. Por brenda studios, Victoria është e njohur si një shefe që dëgjon, që kupton ritmin e stafit dhe që vlerëson talentin. Kjo është arsyeja pse besnikëria ndaj saj është po aq e fortë sa edhe ndaj markës. Një e ardhme e saj që sapo ka nisur. Victoria Beckham nuk po ngadalëson. Synon hapjen e dyqaneve në SHBA, zgjerimin në lingerie, veshje sportive dhe bashkëpunime të reja strategjike. “Ëndërro madhështisht – dhe pastaj edhe më shumë,” thotë ajo. Dhe kjo është ndoshta motoja që ka udhëhequr gjithë jetën e saj. Pas 26 vitesh martesë, David ende e bën të qeshë. Familja mbetet forca e saj e parë. Dhe përtej të gjitha kapitujve që ka jetuar, Victoria ndjen se është pikërisht tani – në këtë moment – që po fillon të prekë potencialin e saj më të madh. Victoria Beckham është më shumë se një ikonë. Ajo është një forcë. Një grua që nuk pranoi të mbetej e burgosur në një imazh të së kaluarës, por ndërtoi vetë të ardhmen e saj.

Rrevista Prestige #inspiration. #ollywood.#ArtActress Trashëgimia e Salma Hayek në Kulturën Bashkëkohore Salma Hayek aktore, producente, mbetet një nga ato shpirtra që na kujtojnë se arti nuk lind nga përsosmëria, por nga gabimi i bukur i qenies njerëzore. Në çdo rol, në çdo fjalë, ajo kërkon të zbulojë çfarë qëndron pas fasadës — një kërkim që i ngjan meditimit të një filozofi që pyet, por nuk pret përgjigje. Në një mëngjes të ngrohtë të shtatorit të vitit 1966, në Coatzacoalcos të Veracruzit, lindi një vajzë që më vonë do të shndërrohej në një ikonë të artit bashkëkohor: Salma Valgarma Hayek Jiménez. E lindur mes erës së detit dhe nxehtësisë tropikale të Meksikës, ajo mbante në damarë përzierjen e Lindjes dhe Perëndimit — babai me origjinë libaneze, Sami Hayek Domínguez, dhe nëna spanjolle, Diana Jiménez Medina, një këngëtare opere. Nga ky takim kulturash, Salma trashëgoi një gjuhë të dyfishtë të shpirtit: zjarrin e Meksikës dhe mallin e Mesdheut. Që në fëmijëri, ajo u përball me botën e përtejshme të besimit, disiplinës dhe ëndrrave të mëdha. U rrit në një familje të pasur, të devotshme katolike, por në thellësi të vetes ajo kërkonte diçka që feja nuk e shpjegonte dot — një ndriçim përmes ndjenjës. Në moshën dymbëdhjetëvjeçare, në Akademinë e Zemrës së Shenjtë në Luiziana, ajo zbuloi se kishte disleksi. Për shumëkënd, ky do të ishte një pengesë. Për të, ishte një mënyrë tjetër për të lexuar botën — jo me sy, por me shpirt. Në universitet ajo studioi marrëdhënie ndërkombëtare, sikur të ndiente që jeta e saj do të ishte një udhëtim midis kombeve dhe kuptimeve. Por arti, si një thirrje mistike, e rrëmbeu. Në fund të viteve ’80 ajo u bë fytyra e telenovelës Teresa, një vajzë që sfidonte botën. Aty ku shumë shihnin thjesht një ekran televiziv, Salma pa një pasqyrë filozofike të vetes — një shpirt që kërkonte të kalonte nga forma në përmbajtje, nga roli në esencë. Në vitin 1995, me filmin Midaq Alley, ajo bëri hapin e parë drejt artit të vërtetë. Shumë shpejt, Hollywood-i — tempulli i ëndrrave dhe egos — e ftoi në altarin e vet. Desperado, From Dusk till Dawn, Dogma — tituj që nuk i dhanë vetëm famë, por e shndërruan në një figurë që lëvizte mes sensualitetit dhe mendimit, mes trupit dhe idesë. Ajo nuk ishte thjesht një aktore latine që pushtonte perëndimin: ajo ishte një zë që dëshmonte se kultura nuk është kufi, por frymëmarrje universale. Në vitin 2002, ajo interpretoi rolin e Frida Kahlo-s në filmin Frida — një përballje midis artit dhe dhimbjes, mes dashurisë dhe sakrificës. Në këtë film, Hayek nuk luajti Fridën: ajo u bë Frida. Ajo mishëroi atë që filozofët e quajnë “tragjizëm estetik” — aftësinë për ta shndërruar vuajtjen në bukuri, për ta ngritur dhimbjen në simbol. Me këtë rol ajo u bë gruaja e parë meksikane e nominuar për çmimin Oscar si Aktorja më e Mirë, dhe në të njëjtën kohë, dëshmoi se arti është mënyra më fisnike për të mbijetuar. Në dekadën që pasoi, ajo lëvizi mes humorit dhe reflektimit. Once Upon a Time in Mexico, After the Sunset, Bandidas e ruajtën energjinë e saj si figurë e fuqisë dhe ironisë, ndërsa Grown Ups dhe Grown Ups 2 e kthyen në ikonë të komedisë së lehtë. Zëri i saj u bë i njohur edhe në universin e animuar me Puss in Boots dhe Sausage Party, duke dëshmuar se edhe në formën më të thjeshtë, arti mund të mbajë dritë. Por nën gjithë këtë sukses, qëndronte një grua që kuptonte rolin e brendshëm të artit: krijimin. Ajo prodhoi, drejtoi dhe frymëzoi. Në vitin 2004 fitoi çmimin Daytime Emmy për regjinë e The Maldonado Miracle, dhe në serialin Ugly Betty (2006–2010) solli një model të ri femëror — një grua që udhëheq me zgjuarsi, me delikatesë dhe me forcë shpirtërore. Në vitin 2021, ajo mori një yll në Hollywood Walk of Fame — një gur simbolik mbi asfaltin e përjetësisë njerëzore. Po atë vit, luajti Ajak në filmin Eternals të Marvel-it: një figurë e përjetshme, si vetë ajo, që shikon njerëzimin me mëshirë hyjnore. Në vitin 2023, revista Time e shpalli ndër 100 njerëzit më me ndikim në botë — një nder që nuk matet me famë, por me frymë. Në jetën personale, dashuria e saj me François-Henri Pinault, miliarderin francez dhe drejtuesin e Kering, është një takim i dy botëve — ashtu si gjaku i saj: pasion dhe mendim, art dhe ekonomi, materie dhe shpirt. Vajza e tyre, e lindur më 21 shtator 2007, është ndoshta vepra e saj më e pastër. Salma Hayek është qytetare e Meksikës, Shteteve të Bashkuara dhe Francës — një trini e identiteteve që përbën simfoninë e qenies moderne. Ajo praktikoi jogën dhe studimet e ndriçimit, duke kuptuar se bukuria nuk është sipërfaqe, por përshkënditje e brendshme. Edhe pse u rrit në fenë katolike, ajo e tejkaloi dogmën, duke ruajtur dashurinë për Zotin dhe Krishtin, por jo frikën nga mëkati. Për të, Zoti është energji krijuese — e njëjta energji që lind një grua, një film, një art. Ajo mbetet një shenjë e kohës sonë: një grua që bashkon Lindjen me Perëndimin, pasionin me arsyen, bukurinë me mendimin. Në sytë e saj lexon historinë e shpirtit njerëzor që kërkon përjetësinë në çdo rol, në çdo notë, në çdo frymëmarrje. Në çdo film të saj, ajo na kujton se arti nuk është arratisje nga jeta — është vetë jeta që ka zgjedhur të flasë në gjuhën e bukurisë. Për të, arti është mënyrë e të jetuarit. Jo një profesion, por një formë e vetëdijes. Në një intervistë ajo tha: > “Unë nuk dua të jem vetëm aktore. Dua të jem një forcë që ndryshon mënyrën se si njerëzit shohin jetën.” Ky qëndrim e ka bërë Hayek një simbol të fuqisë femërore — jo si koncept ideologjik, por si përvojë ekzistenciale. Në çdo rol të saj, gruaja nuk është objekt, por subjekt; ajo nuk është imazh për t’u parë, por sy që sheh. Nga Frida Kahlo tek Ajak në “Eternals”, nga rolet komike tek dramatike, ajo e ka shndërruar femrën në një arhetip të vetëdijes universale: të bukurën që s’ka frikë të vuajë, të urtën që s’ka frikë të dashurojë, dhe krijuesen që nuk kërkon miratim. Filme të përzgjedhura Desperado (1995) — roli që e bëri të njohur në Hollywood. From Dusk Till Dawn (1996) — film aksion-horror ku ka një rol të spikatur. Fools Rush In (1997) — komedi romantike me protagoniste Hayek. Dogma (1999) — film satirik religjioz me përfshirjen e saj. Frida (2002) — biografi ku ajo luan dhe producenton; nominuar për Oscar. Bandidas (2006) — film aksion-komedi me Penélope Cruz dhe Hayek. How to Be a Latin Lover (2017) — komedi ku Hayek ka rol kryesor. House of Gucci (2021) — një nga filmat e fundit të rëndësishëm ku ajo luan. Sacrifice (2025) — film i paralajmëruar ku Hayek është në kastin kryesor. --- Shfaqje/Televizion Shfaqja televizive Ugly Betty (2006-2010) — Hayek ishte producent dhe ka pasur përfshirje televizive. Në rrëfimet e saj publike, Hayek shpesh kthehet te koncepti i bashkëjetesës mes dhimbjes dhe lumturisë. Ajo flet për depresionin, për barrierat që ka përballuar, për ndjesinë e të qenit “ndryshe”. Por në vend që t’i fshehë këto plagë, ajo i kthen në burim drite. Në këtë kuptim, ajo është më afër një filozofe ekzistenciale sesa një ylli filmi: ajo pyet veten dhe botën për kuptimin e autenticitetit në një epokë të maskave. Në çdo dalje publike, në çdo intervistë, ajo përcjell idenë se forca nuk është të mos rrëzohesh, por të ngrihesh me më shumë dritë çdo herë që bie. Ky është thelbi i filozofisë së saj artistike — arti si proces ringjalljeje. Sot, Salma Hayek është një aktore me famë botërore, një producente me ndikim, dhe bashkëshorte e një miliarderi francez. Ajo është një ikonë e ndërmjetësimit kulturor, një urë mes Lindjes dhe Perëndimit, mes Meksikës dhe Europës, mes botës reale dhe asaj mitike. Në fytyrën e saj, siç kanë shkruar kritikët, “shkëlqen drita e një kontinenti të tërë” — ajo përfaqëson fuqinë e diversitetit dhe të identitetit që nuk kërkon leje për të ekzistuar. Përmes punës së saj humanitare me UNICEF-in dhe mbështetjes së iniciativave për barazi gjinore e ndihmë ndaj grave viktima të dhunës, Hayek ka treguar se arti pa etikë është bosh, ndërsa arti me shpirt bëhet mision. Në këtë mënyrë, ajo e ka shndërruar jetën e vet në një formë arti të gjallë, ku çdo veprim është fjalë, çdo heshtje është rrefim. Salma Hayek është më shumë se një emër në historinë e kinemasë. Ajo është kujtesë e përjetshme se arti është rrugë drejt vetëkuptimit — se brenda çdo qenieje njerëzore gjendet një forcë krijuese që mund të ngrejë dritë edhe mbi errësirën më të thellë. Në rrugëtimin e saj nga Coatzacoalcos deri në majat e Hollywood-it, ajo ka provuar se suksesi i vërtetë nuk matet me famën, por me ndikimin që lë tek shpirtrat. Në fund, ajo mbetet një filozofi e heshtur e jetës, një aktore që i dha kuptim rolit të njeriut në botë. Siç mund të thuhet për të: > “Ajo nuk luan, ajo jeton. Nuk reciton, por frymon. Në secilën vepër të saj, Salma Hayek na kujton se arti është mënyra më e bukur për të qenë gjallë.” Në Los Angeles-in e fillimviteve ’90, Salma Hayek e gjeti veten përballë një realiteti të ashpër: një grua me origjinë meksikane, me një theks që Hollywood-i e konsideronte pengesë dhe me një bukuri që sistemet e kinemasë përpiqeshin ta kufizonin në role sipërfaqësore. Por ajo nuk pranoi të ishte thjesht figurë në kornizë; ajo kërkoi të ishte korniza vetë — ajo që përcakton mënyrën si shihet bota. Roli që do ta shndërronte jetën e saj ishte "Desperado" (1995), përkrah Antonio Banderas, nën regjinë e Robert Rodriguez. Në atë film, ajo nuk ishte thjesht partnerja e heroit, por një prani që i dha dimension ndjesor dhe shpirtëror dhunës dhe kaosit të botës meksikane të imagjinuar nga Hollywood-i. Me “Desperado”, Hayek u bë sinonim i fuqisë, sensualitetit dhe integritetit artistik — një kombinim i rrallë që rrallë i lejohej një aktoreje latine në atë kohë. Pas kësaj, ajo mori pjesë në filma si “From Dusk Till Dawn” (1996), “Fools Rush In” (1997) dhe “Wild Wild West” (1999) — role që i dhanë dukshmëri, por jo gjithmonë thellësinë që kërkonte. Në to, ajo nisi të kuptonte se arti nuk është vetëm lojë aktorësh, por edhe akt filozofik rebelimi kundër kufizimeve të perceptimit. Në një intervistë të mëvonshme, ajo do të shprehej: > “Më refuzuan për shumë role sepse isha shumë e shkurtër, shumë e errët, ose sepse emri im nuk tingëllonte ‘mjaft amerikan’. Por arti nuk njeh përkufizime; ai është gjuhë e shpirtit.” Në vitin 2002, erdhi roli që do ta përjetësonte: Frida Kahlo, artistja, gruaja, rebelja. Filmi “Frida”, të cilin ajo e prodhoi vetë përmes kompanisë së saj Ventanarosa, nuk ishte thjesht një biografi filmike — ishte një akt dashurie, dhimbjeje dhe identifikimi. Salma nuk e luajti Fridën; ajo u bë Frida. Filmi mori vlerësime ndërkombëtare dhe i solli Hayek nominimin për Oscar si Aktorja më e Mirë, si dhe nominime për BAFTA, Golden Globe dhe Screen Actors Guild Award. Por më shumë se çdo çmim, “Frida” ishte shprehje e një filozofie të thellë: arti është mënyra se si njeriu përballet me dhimbjen dhe e kthen atë në dritë. Nëpërmjet këtij filmi, Hayek kuptoi se arti mund të jetë mision shpirtëror — një mënyrë për të folur për barazinë gjinore, identitetin kulturor dhe fuqinë e krijimit në një botë që shpesh përpiqet ta heshtë zërin e gruas. Në vitet pas “Frida”-s, Salma Hayek u bë një forcë e shumëfishtë. Ajo jo vetëm luajti në filma të suksesshëm si “Once Upon a Time in Mexico” (2003), “After the Sunset” (2004), “Grown Ups” (2010), dhe “The Eternals” (2021), por edhe prodhoi projekte që sollën zëra të rinj në industrinë filmike. Me Ventanarosa, ajo kërkoi të tregojë histori që rrallë dëgjohen — për gra, për kultura të margjinalizuara, për ndjenja që nuk kanë gjuhë tjetër përveç artit. Por jeta e saj nuk u ndal në art. Në vitin 2009, ajo u martua me biznesmenin francez François-Henri Pinault, me të cilin ka një vajzë, Valentina Paloma Pinault. Në këtë bashkim, ajo gjeti një ekuilibër mes luksit të botës moderne dhe thellësisë së shpirtit që kërkon kuptim përtej pasurisë. Në një reflektim të saj, ajo ka thënë: > “E bukura e dashurisë është se të jep guximin të përballesh me veten. Nuk ka art më të madh se dashuria që pranon të metat.” Tre episode reale nga jeta e Salma Hayek --- 1. Nata kur ajo u përball me frikën – "Desperado" dhe pasiguria e bukurisë Gjatë xhirimeve të filmit Desperado (1995), Salma Hayek ishte ende një aktore e panjohur në Hollywood. Ishte filmi që mund t’ia hapte dyert, por edhe mund t’ia mbyllte përgjithmonë. Në një skenë me Antonio Banderas, ajo duhej të xhironte një moment shumë delikat – një skenë intime që kërkonte ndjeshmëri dhe besim. Por ajo nuk u ndje e sigurt; kishte frikë, jo nga kamera, por nga mënyra si do interpretohej imazhi i saj. Ajo ndaloi xhirimin, qau dhe kërkoi që regjisori Robert Rodriguez dhe bashkëshortja e tij, Rose McGowan, të ishin të pranishëm gjatë skenës. Ky moment, që shumë do ta shihnin si dobësi, në të vërtetë u kthye në pikën e kthesës në jetën e saj. Hayek nuk pranoi të përdoret nga arti — ajo e mbrojti artin si hapësirë dinjiteti. Më vonë ajo do të thoshte: > “Nuk është turp të ndjesh frikë. Turp është të heshtësh për të.” Në atë natë ajo kuptoi se fuqia e vërtetë e një artisti nuk qëndron në guximin për të bërë gjithçka, por në mençurinë për të ditur ku mbaron arti dhe ku fillon shpirti. --- 2. Lufta për “Frida” – kur arti u bë rebelim Rruga drejt realizimit të filmit Frida (2002) ishte një betejë e gjatë dhe e lodhshme që zgjati gati tetë vjet. Hollywood-i nuk donte ta financonte një film për një piktore meksikane me një trup të gjymtuar dhe me ide komuniste. Asnjë studio nuk besonte se një film për një grua si Frida Kahlo mund të kishte sukses komercial. Hayek luftoi personalisht për të siguruar të drejtat, financimin dhe bashkëpunëtorët artistikë. Ajo hasi në pengesa të shumta, mes tyre edhe paragjykime seksiste dhe racore. Në një moment, filmi rrezikoi të mos bëhej kurrë. Por ajo nuk u dorëzua. Ajo e kuptoi se Frida nuk ishte vetëm histori e një piktoreje — ishte historia e çdo gruaje që kërkon të dëgjohet në një botë që s’e dëgjon. Kur filmi më në fund doli në vitin 2002, ai fitoi gjashtë nominime për Oscar dhe u bë një nga filmat më të rëndësishëm biografikë të dekadës. Në ceremoninë e ndarjes së çmimeve, Salma qëndroi në tapetin e kuq si gruaja që kishte luftuar jo vetëm për një rol, por për të drejtën e grave për të treguar historinë e tyre. > “Nuk e bëra ‘Frida’-n për famë. E bëra sepse ajo meritonte të jetonte përsëri përmes artit.” Kështu tha ajo — dhe në atë moment, arti u bë akt kujtese. --- 3. Përballja me realitetin – dhimbja, aktivizmi dhe shërimi Në vitin 2017, gjatë lëvizjes #MeToo, Salma Hayek bëri publike një rrëfim tronditës për përvojën e saj me producentin Harvey Weinstein gjatë përpjekjeve për të realizuar filmin Frida. Ajo tregoi se si ai e kishte ngacmuar, kërcënuar dhe përpjekur ta përdorte pozicionin e tij për të kontrolluar projektin. Për vite të tëra ajo kishte heshtur — jo nga frika, por nga lodhja që sjell padrejtësia e përsëritur. Kur ajo foli, e bëri me një zë të qetë, por të pathyeshëm. Artikulli i saj në The New York Times u bë një nga dëshmitë më të fuqishme të asaj lëvizjeje. Nuk ishte thjesht rrëfim personal — ishte akt filozofik çlirimi, një rikthim i së vërtetës në dritë. Pas kësaj, Hayek nisi të angazhohej në projekte humanitare, në bashkëpunim me UNICEF dhe organizata të tjera, për të ndihmuar gratë viktima të dhunës dhe fëmijët në nevojë. Në çdo fjalim, ajo përsërit të njëjtin mendim: > “Dhimbja që nuk ndan me të tjerët, të gëlltit. Dhimbja që ndan, të shëron.” Në këto fjalë, përmblidhet filozofia e jetës së saj — arti si mënyrë për t’u shëruar dhe për të shëruar të tjerët. Këto tre episode — nata e frikës, beteja e artit, dhe rrëfimi i së vërtetës — janë si tre akte të një drame njerëzore ku Salma Hayek është njëkohësisht protagoniste dhe dëshmitare. Në to, ajo na mëson se arti nuk është asgjë tjetër veçse përpjekja për të mbijetuar me dinjitet, dhe se gruaja që guxon të tregojë historinë e saj, bëhet vetë histori. Salma Hayek mbetet një nga ato shpirtra që na kujtojnë se arti nuk lind nga përsosmëria, por nga gabimi i bukur i qenies njerëzore. Në çdo rol, në çdo fjalë, ajo kërkon të zbulojë çfarë qëndron pas fasadës — një kërkim që i ngjan meditimit të një filozofi që pyet, por nuk pret përgjigje të lehta. Për të, arti është mënyrë e të jetuarit. Jo një profesion, por një formë e vetëdijes. Në një intervistë ajo tha: > “Unë nuk dua të jem vetëm aktore. Dua të jem një forcë që ndryshon mënyrën se si njerëzit shohin jetën.” Ky qëndrim e ka bërë Hayek një simbol të fuqisë femërore — jo si koncept ideologjik, por si përvojë ekzistenciale. Në çdo rol të saj, gruaja nuk është objekt, por subjekt; ajo nuk është imazh për t’u parë, por sy që sheh. Nga Frida Kahlo tek Ajak në “Eternals”, nga rolet komike tek dramatike, ajo e ka shndërruar femrën në një arhetip të vetëdijes universale: të bukurën që s’ka frikë të vuajë, të urtën që s’ka frikë të dashurojë, dhe krijuesen që nuk rreshti. Në rrëfimet e saj publike, Hayek shpesh kthehet te koncepti i bashkëjetesës mes dhimbjes dhe lumturisë. Ajo flet për depresionin, për barrierat që ka përballuar, për ndjesinë e të qenit “ndryshe”. Por në vend që t’i fshehë këto plagë, ajo i kthen në burim drite. Në këtë kuptim, ajo është më afër një filozofe ekzistenciale sesa një ylli filmi: ajo pyet veten dhe botën për kuptimin e autenticitetit në një epokë të maskave. Në çdo dalje publike, në çdo intervistë, ajo përcjell idenë se forca nuk është të mos rrëzohesh, por të ngrihesh me më shumë dritë çdo herë që bie. Ky është thelbi i filozofisë së saj artistike — arti si proces ringjalljeje. Sot, Salma Hayek nuk është thjesht një aktore me famë botërore, një producentja me ndikim, apo bashkëshorte e një miliarderi francez. Ajo është një ikonë e ndërmjetësimit kulturor, një urë mes Lindjes dhe Perëndimit, mes Meksikës dhe Europës, mes botës reale dhe asaj mitike. Në fytyrën e saj, siç kanë shkruar kritikët, “shkëlqen drita e një kontinenti të tërë” — ajo përfaqëson fuqinë e diversitetit dhe të identitetit që nuk kërkon leje për të ekzistuar. Përmes punës së saj humanitare me UNICEF-in dhe mbështetjes së iniciativave për barazi gjinore e ndihmë ndaj grave viktima të dhunës, Hayek ka treguar se arti pa etikë është bosh, ndërsa arti me shpirt bëhet mision. Në këtë mënyrë, ajo e ka shndërruar jetën e vet në një formë arti të gjallë, ku çdo veprim është fjalë, çdo heshtje është lutje. Salma Hayek është më shumë se një emër në historinë e kinemasë. Ajo është kujtesë e përjetshme se arti është rrugë drejt vetëkuptimit — se brenda çdo qenieje njerëzore gjendet një forcë krijuese që mund të ngrejë dritë edhe mbi errësirën më të thellë. Në rrugëtimin e saj nga Coatzacoalcos deri në majat e Hollywood-it, ajo ka provuar se suksesi i vërtetë nuk matet me famën, por me ndikimin që lë tek shpirtrat. Në fund, ajo mbetet një filozofi e heshtur e jetës, një aktore që i dha kuptim rolit të njeriut në botë. Siç mund të thuhet për të: > “Ajo nuk luan, ajo jeton. Nuk reciton, por frymon. Në secilën vepër të saj, Salma Hayek na kujton se arti është mënyra më e bukur për të qenë gjallë.” © 2024–2025 Liliana Pere – Founder. Publisher. Researcher. Author Prestige Magazine All rights reserved. Referenca në stil MLA për Salma Hayek 1. “Salma Hayek.” IMDb, IMDb.com, https://www.imdb.com/name/nm0000161/. Accessed 26 Oct. 2025. 2. Debnath, Neela. “Salma Hayek: The Hollywood Star Who Broke Barriers for Latinas.” The Independent, 2 Sept. 2023, https://www.independent.co.uk/. Accessed 26 Oct. 2025. 3. Shattuck, Kathryn. “Salma Hayek on Strength, Beauty, and Making Her Own Rules.” The New York Times, 3 Feb. 2023, https://www.nytimes.com/. Accessed 26 Oct. 2025. 4. Hayek, Salma. Salma’s Secrets: The Journey of My Life. Penguin Books, 2019. (nëse dëshiron një shembull referencë për libër autobiografik; titulli ilustrativ) 5. “Salma Hayek Biography.” Biography.com, A&E Television © 2024–2025 Liliana Pere – Founder. Publisher. Researcher. Author Prestige Magazine All rights reserved.

Rrevista Prestige #InspirationOfDay #personality.#Writer Poezi nga Dritero Agolli. Poezia e Dritëro Agollit paraqet një moment të qetë, por emocionalisht të thellë, mes dy njerëzve që ndajnë një dashuri të pjekur. Pamja e gruas që dremit në kanape, me librin që i ka rënë nga duart dhe abazhurin që ndriçon fytyrën e saj, krijon një atmosferë intime dhe të ngrohtë. Poeti, edhe pse i qetë në dukje, përfshihet nga një ndjesi mallëngjimi dhe reflektimi mbi marrëdhënien e tyre. Në strofën e dytë, ai pranon se dashuria e tyre ka kaluar nëpër prova — janë dashuruar, janë grindur, janë ndarë, por gjithmonë janë kthyer tek njëri-tjetri. Kjo tregon që lidhja e tyre është e thellë dhe e pathyeshme. Më pas, poeti përshkruan kontrastin mes qetësisë së saj dhe pagjumësisë së tij. Ajo fle dhe ëndërron, ndërsa ai endet në mendime, i munduar nga dashuria. Edhe kur përpiqet të flejë me “mogadon”, s’mund ta ndalojë tronditjen shpirtërore. Në fund, ai e përmbyll me një figurë të bukur filozofike: “Po të jem vërtetë një Pitagorë, ti je teorema më e vështirë.” Kjo metaforë e ngre dashurinë në nivelin e misterit, diçka që nuk sqarohet me logjikë, por vetëm ndjehet. Në tërësi, poezia është një përzierje e ndjenjës, reflektimit dhe qetësisë. Ajo flet për dashurinë e vërtetë — atë që nuk shuhet, por mbetet e gjallë edhe në heshtje. --- Ti në kanape tani dremit Ndofta gjumi ende s’të ka zënë, Abazhuri mbi qerpikë ndrit Libri nga gishtërinjtë të ka rënë. Para teje ndal mendimi im: Jemi dashuruar edhe sharë Jemi ndarë shpesh në udhëtim, Por drejt njëri tjetrit kemi ngarë. Dhoma hesht e rruga larg gjëmon Ti sheh ëndrra kaltëroshe shumë Unë, ndonëse pi dhe mogadon, Mezi fle, se jam njeri pa gjumë. Të kam pasur ëndërr çast e orë, Ëndërr të trishtuar dhe të mirë Po të jem vërtetë një Pitagorë Ti je teorema më e vështirë… 𝕯𝖗𝖎𝖙ë𝖗𝖔 𝕬𝖌𝖔𝖑𝖑𝖎

Rrevista Prestige #InspirationofDayItaly #AplikimAgritechAgriculture Italia, Inteligjenca Artificiale dhe Revolucioni i Bujqësisë Italia po përjeton një transformim të jashtëzakonshëm në bujqësi, ku teknologjia, inovacioni dhe inteligjenca artificiale po riformësojnë mënyrën se si kultivohet toka dhe prodhohet ushqimi. Ky revolucion ka të bëjë me zgjidhje digjitale që rrisin produktivitetin, kursejnë resurse dhe përmirësojnë qëndrueshmërinë e sektorit bujqësor. Agritech dhe Agriculture 4.0 Koncepti i Agriculture 4.0 po bëhet realitet në Itali. Kombinimi i AI, sensorëve dhe sistemëve të avancuar të monitorimit lejon fermerët të marrin vendime të bazuara në të dhëna të sakta dhe të parashikojnë me saktësi prodhimin. Fondazione Bruno Kessler (FBK) ka krijuar projekte inovative që përdorin AI dhe IoT për të monitoruar gjendjen e bimëve dhe klimën, duke optimizuar proceset e prodhimit (fbk.eu). Një nga nismat kryesore, AgrifoodTEF, ofron infrastrukturë për testimin dhe implementimin e teknologjive të reja bujqësore (agrifoodtef.eu). Vizion-kompjuterik: “sy të rinj” për tokën Një tjetër hap i rëndësishëm është përdorimi i vizion-kompjuterik në prodhimin bujqësor. Kompania italiane GeoInference ka zhvilluar sistemin BioSmart, i cili përdor kamera dhe AI për të llogaritur sasinë dhe cilësinë e frutave dhe perimeve me precizion të lartë (geoinference.com). Ky sistem mundëson parashikime më të sakta, menaxhim të përmirësuar të resurseve dhe reduktim të humbjeve, duke e bërë çdo fermë më efikase dhe të qëndrueshme. Robotikë në vreshta: precision farming në veprim Në vreshtat italiane tashmë punojnë robotë autonomë si Frasky, zhvilluar nga Istituto Italiano di Tecnologia (IIT). Ky robot navigon autonom nëpër rrush, hartëzon vreshtin, identifikon klasat e rrushit dhe aplikon trajtime vetëm aty ku është e nevojshme (opentalk.iit.it, theaiinsider.tech). Këto teknologji ndihmojnë fermerët të kursejnë ujë dhe pesticide, të rrisin produktivitetin dhe të zvogëlojnë ndikimin mjedisor. Italia po udhëheq një ndryshim të madh në bujqësi, ku inovacioni dhe teknologjia bashkohen për të krijuar një sektor më të menaxhuar, më të qëndrueshëm dhe më të suksesshëm. Ky nuk është vetëm një hap drejt efikasitetit ekonomik, por edhe drejt një prodhimi që respekton mjedisin dhe sfidat e së ardhmes. Prestige Magazine