Search Results

Ismete Selmanaj Leba është një shkrimtare e cila ka lënë gjurmë të thella në letërsinë bashkëkohore, duke ndarë me lexuesit e saj histori të pasura me emocione dhe reflektime të thella mbi jetën, shoqërinë dhe historinë. Me një edukim inxhinierik dhe një pasion të thellë për shkrimin, ajo ka arritur të bashkojë me mjeshtëri dy botë të dukshme të ndryshme, duke e përdorur shkrimin si një mjet për të shpalosur përvoja të jetuara dhe mendime të vërteta mbi ndryshimet shoqërore dhe personale. Nëpërmjet romanësh të fuqishme si “Kokat e dy lejlekëve të purpurt” dhe “Gjembi dhe trëndafilat”, Ismete na sjell një univers të pasur me figura letrare dhe ngjarje që ngërthejnë brenda tyre tema të rëndësishme si identiteti, humbja dhe ripërtëritja. Ajo tregon me ndjeshmëri dhe kujdes të veçantë historitë e njerëzve të thjeshtë, duke i mbajtur ato të gjalla dhe të prekshme për çdo lexues. Me penën e saj të mprehtë, ajo është bërë një zë i rëndësishëm i diasporës shqiptare dhe një ndihmëse për të kuptuar realitetin e ndryshimeve të mëdha që kanë prekur shoqërinë shqiptare. Ismete Selmanaj Leba është një shkrimtare që nuk heziton të ndriçojë rrugët e pasigurta të historisë dhe të njohurive njerëzore, duke e shtruar çdo temë me ndjeshmëri dhe guxim. Të lexosh veprat e saj është të kalosh në një udhëtim ku ndihesh i lidhur me botën që ajo përshkruan – një botë e mbushur me shpresë, por edhe me hije të thella të së kaluarës. Ismete Selmanaj Leba është një shkrimtare dhe gazetare shqiptare e njohur për kontributin e saj në letërsinë bashkëkohore në gjuhën shqipe dhe italiane. Ajo ka lindur në Durrës dhe ka kaluar fazat e para arsimore në këtë qytet, duke përfunduar shkollën e mesme në Durrës (në gjimnazin “Naim Frashëri”). Më pas, u diplomua në vitin 1991 në Fakultetin e Inxhinierisë së Ndërtimit të Universitetit të Tiranës. Që nga viti 1992, Ismete jeton në Itali, ku ka kombinuar pasionin e saj për inxhinierinë me atë të letërsisë. Ajo punon si shkrimtare, gazetare dhe përkthyese, duke trajtuar tema të ndryshme sociale, kulturore dhe historike, siç janë çështjet e migracionit, të drejtat e njeriut dhe trashëgimia kulturore shqiptare. Nëpërmjet veprave të saj, ajo sjell në pah përvojat personale dhe kolektive, duke u fokusuar shpesh në sfidat e kohës së diktaturës komuniste në Shqipëri dhe pasojat e saj në jetën e njerëzve. Në repertorin e saj letrar, Ismete Selmanaj Leba ka botuar vepra në të dyja gjuhët: Në gjuhën shqipe: “Gjembi dhe trëndafilat” – Dudaj, 2013. “Kokat e dy lejlekëve të purpurt” – Dudaj, 2014 Në gjuhën italiane: “Verginità Rapite” (Virgjëri të rrëmbyera) - Bonfirraro Editore, prill 2015;  “I bambini non hanno mai colpe”(Fëmijët nuk kanë faj asnjëherë) Bonfirraro Editore, prill 2016;  “Due volte stranieri”(Dy herë të huaj) - Besa Editrice, shkurt 2019; “Presunzione di Colpevolezza”(Prezumim i fajësisë) - Calibano Editore, mars 2021; “Amoreterapia”(Terapia e dashurisë) - Besa Editrice, shtator 2021; “Il Traduttore” (Përkthyesi) – Bertoni Editore, shkurt 2025;   Me shtëpinë botuese “Edizioni SEB27” (Torino 2016) në Konkursin Letrar Kombëtar “Gjuha e Nënës”  ka publikuar tregimin “L’amore Dentro i Bunker” (Dashuri brenda bunkerëve).  Tregimi “Tutto, tranne il piacere”(Gjithçka, përveç kënaqësisë) - Edizioni SEB27,  bën pjesë në Antologjinë e vitit 2019. Në qershor 2022, tregimi “Mani” (Duar) publikohet në librin “Donne d’Albania in Italia- - Riflessioni, Testimonianze, Emozioni”(Gra të Shqipërisë në Itali- Reflektime, Dëshmi, Emocione)   Në aspektin profesional, Ismete është vlerësuar me një sere çmimesh ndërkombëtare. Librat “I bambini non hanno mai colpe”( Fëmijët nuk kanë faj asnjëherë ) e “Verginità Rapite”(Virgjëri të rrëmbyera), janë pjesë e kurrikulës Universitare në Fakultetin e Letërsisë dhe Filozofisë të Palermos. Parathëniet e të dy romaneve janë shkruar nga Profesori arbëresh Matteo Mandalà i Universitetit të Palermos.   Në vitin 2016, 2017 e 2018, romanet “I bambini non hanno mai colpe”( Fëmijët nuk kanë faj asnjëherë )  e “Verginità Rapite”( Virgjëri të rrëmbyera)  u përzgjodhën si test leximi në dhjetëra shkolla të Italisë sipas projektit Libriamoci - Giornate di Lettura Nelle Scuole( Ditët e Leximit në Shkolla)  e promovuar nga Ministria e Kulturës italiane.   Shtator 2016, akorduar nga deputetja dhe njëkohësisht kryetare e Bashkisë së Caprileone-s, Bernardette Grasso, Pllaka së Nderit me motivacionin:    “Zonjës Ismete Selmanaj Leba  me vlerësim të lartë për veprat e realizuara  dhe sukseset e arritura” Në vitin 2017 romani “Verginità Rapite” (Virgjëri të rrëmbyera) u përzgjodh si finalist në Premio Letterario Giornalistico Piersanti Mattarella (Çmimi Letrar Gazetar Piersanti Mattarella) në nderim të vëllait të Presidentit të Republikës italiane Sergio Mattarella, i vrarë nga mafia.  Qershor 2018, nderohet nga Organizata Ndërkombëtare “Albania Women in the World” me Çmimin  “Élite e Gruas Shqiptare në Botë”. Dhjetor 2018, Çmimi i Publikut nga Fondacioni Harpa me Motivacionin:  “ Përfaqësuese e denjë e zërit të autorëve shqiptarë në Itali. Vlerat e saj krijuese janë bërë pjesë e programeve shkollore në vendin fqinj”   Korrik 2019: Booktrailer-i në gjuhën angleze i librit  “I bambini non hanno mai colpe” (Fëmijët nuk kanë faj asnjëherë) u klasifikua në vendin e dytë në konkursin “Teacher of the XXI Century”, i organizuar nga Mari State University në Russi. Trileri “I Bambini non hanno mai colpe”(Fëmijët nuk kanë faj asnjëherë) ka fituar Çmimin Absolut Holmes Awards 2019 Shtator 2019, Etnabook - Festivali Ndërkombëtar i Librit dhe Kulturës,  Çmimi Sicilia për romanin “Verginità Rapite”(Virgjëri të rrëmbyera) “Due volte stranieri” (Dy herë të huaj)  është përzgjedhur si tekst leximi në dhjetëra shkolla tetëvjeçare dhe të mesme të Sicilisë. Tetor 2019, historia e jetës së saj publikohet në një nga revistat më të njohura në Itali në rubrikën “Donne coraggiose” (Gra me kurajë) e të përjavshmes “F” - Cairo Editore.   Dhjetor 2019, Konkursi Melagrana – Città di Caserta, romani “Verginità Rapite” (Virgjëri të vjedhura) fitoi vendin e dytë. Mars 2020, Çmimi i parë  për librin “I bambini non hanno mai colpe”(Fëmijët nuk kanë faj asnjëherë) në Konkursi Letrar Ndërkombëtar “Të bashkuar për legalitetin”.   Korrik 2020, në Konkursin Letrar “Tre ngjyra për një film”,  librat  “I bambini non hanno mai colpe”(Fëmijët nuk kanë faj asnjëherë)  e “Verginità Rapite”, (Virgjëri të vjedhura) u përzgjodhën si dy nga 200 librat më të bukur në Itali.   Shtator 2020, Konkursi Ndërkombëtar  Books For Peace, Çmimi  i parë për romanin “Due volte stranieri”(Dy herë të huaj) Gusht 2021, nderohet me Çmimin “Mondo Donna” (Bota e Gruas) për letërsinë në edicionin e tetë, organizuar nga Bashkia  e Capo d'Orlando-s në bashkëpunim me Akademinë e Muzikës, kushtuar grave që ato dallohen veçanërisht në ambientin e punës, në kulturë, në sport dhe në angazhimin social. Janar 2022, Citim i veçantë në konkursin “Ëndrra për një botë më të mirë” në Edicionin e 2-të të Konkursit Letrar Emanuele Ghidini për librin “Fëmijët nuk kanë faj asnjëherë”. Maj 2022, Federata Universale e Paqes e nderon me Çmimin e lartë “Ambasadore e Paqes”. Maj  2022, romani "Dy herë të huaj" nderohet me  Çmimin  e dytë në Konkursin Letrar Gazetar Piersanti Mattarella.  Qershor 2022, Çmimi i Parë në rubrikën “Zërat nga Bota”, Konkursi Ndërkontinental të Artit Letrar për librin “Presunzione di colpevolezza” (Prezumim i fajësisë). Qershor 2022, vendi i tretë për librin “Presunzione di colpevolezza” (Prezumim i fajësisë) në Edicionin IV të Çmimit Artistik Letrar Antonio Rosmini. Shtator 2022, Citim i veçantë në Çmimin e Kazinosë së Sanremo-s për romanin "Dy herë të huajt"   Mars 2023,  Konkursi Winning Book, libri “Presunzione di colpevolezza” (Prezumim i fajësisë) finalist me Citim të veçantë në Seksionin Detective. Lugano, Zvicër, Prill 2023, Çmimi i Parë Absolut në Seksionin Ese/Roman për  librin “Dy herë të huaj”, në Konkursin letrar Veritas Splendor.  Maj 2023, akorduar nga deputetja dhe njëkohësisht kryebashkiakja Bernardette Grasso e Caprileone-s, qytetit ku ajo banon me familjen, Mirënjohje Publike me një Pllakë së Nderit me motivacionin:  “Zonjës Ismete Selmanaj Leba për impenjimin e lartë dhe kontributin e vyer letrar Prej shatorit  2019 bashkëpunon me gazetën Indelebili dhe nga janari i 2020 me redaksinë letrare Sdiario.com , duke përçuar me fjalë histori dhe analiza që prekin thellë shoqërinë dhe kulturën. Nga janari i vitit 2021, është anëtare e Jurisë së Konkursit Letrar Ndërkombëtar “Të bashkuar për legalitetin” dhe e Çmimit Kombëtar të Poezisë “Nino Ferraù”. Nga maji i 2018-të është anëtare e Organizatës Ndërkombëtare të Grave FIDAPA në seksionin e Capo d'Orlando-s. Anëtare ekzekutive e këtij seksioni që nga nëntori 2019 dhe Sekretare Ekzekutive 2021/2023. Gjithashtu ka përkthyer disa vepra letrare të botuara në Itali nga autorë shqiptarë dhe është përkthyese në Gjykatën e Messina-s.  Sa i përket jetës familjare, informacionet specifike mbi familjen e saj nuk janë detajuar gjerësisht në burimet kryesore, por ajo njihet si një figurë aktive dhe e respektuar në komunitetin e diasporës shqiptare në Itali. Është nënë e tre djemve që po shkëlqejnë në rrugëtimin e tyre shkollor dhe universitar. Selmanaj është një figurë e rëndësishme letrare dhe kulturore, e cila, me sfondin e saj inxhinierik, ka shfrytëzuar përvojat jetësore dhe historinë personale për të krijuar vepra që ngjallin mendime, emocion dhe reflektime mbi realitetet sociale dhe historike të kohës moderne. Përgatiti:Liliana Pere

Anila Hyka Smørgrav është shembulli i një profesionisteje të palodhur, një lidereje të qëndrueshme dhe një gruaje me integritet të lartë, një zë i spikatur në teknologji dhe një figurë me ndikim në diasporën shqiptare. Ajo beson në fuqinë e teknologjisë dhe inovacionit për të krijuar një botë më të drejtë dhe më të barabartë. Për të, suksesi nuk matet vetëm me arritjet profesionale, por me ndikimin që ka në jetën e të tjerëve. E lindur më 5 shtator 1966, ajo ka ndërtuar një rrugëtim të jashtëzakonshëm me një karrierë të pasur mbi 25 vjet, që përshin inovacionin, sigurinë kibernetike dhe zhvillimin e strategjive për ndërmarjet më të mëdha ndërkombëtare. Nga auditorët e Universitetit të Tiranës, ajo ka avancuar drejt qendrave më prestigjioze të teknologjisë në Norvegji, Silicon Valley, Paris dhe Gjenevë. Eksperienca e saj e pasur në transformimin dixhital dhe strategjitë e inovacionit e ka bërë një drejtuese te sukseshme të projekteve komplekse për korporata ndërkombëtare, duke ndihmuar bizneset të përshaten me epokën dixhitale. Me një pasion të lindur për teknologjinë, Anila u diplomua në Informatikë pranë Fakultetit të Shkencave të Natyrës në Tiranë dhe që në fillesat e saj profesionale nisi të jepte kontributin si pedagoge në Fakultetin Ekonomik. Talenti dhe vendosmëria e saj i hapën dyert për një bursë prestigjioze në Universitetin e Oslos, ku u specializua në Master Shkenca Kompjuterike, duke marrë pjesë në zhvillime të avancuara teknologjike. Më tej, ajo plotësoi njohuritë e saj duke ndjekur një Executive MBA në ESCP Europe, që i dha mundësinë e kapitalizimit të  ekspertizën në teknologji me një qasje të thellë strategjike në biznes. Me një qasje strategjike dhe një vizion të qartë, Anila nuk është thjesht një eksperte e teknologjisë, por një ndërlidhëse mes inovacionit, kulturës dhe zhvillimit shoqëror. E ardhmja dixhitale është tashmë realitet, dhe ajo punon për ta bërë atë gjithëpërfshirëse, të sigurt dhe të aksesueshme për të gjithët, me qëllim që të jetë model frymëzimi për gratë dhe të rinjtë që aspirojnë një karrierë në STEM. Përmes angazhimit në Women in Tech, UN Femme dhe mentorimin e të rinjve, ajo vijon të mbështesë brezin e ri dhe të thyejë barrierat gjinore në industrinë teknologjike. Si Ambasadore e "Women in Technology Albania", ajo ka udhëhequr iniciativa që synojnë rritjen e përfaqësimit të grave në teknologji dhe ka qenë një folëse e shquar në konferenca ndërkombëtare si "Diaspora Flet", "Nano Technology" dhe "Digital Nomads". Anila nuk është vetëm një profesioniste e shkëlqyer, por edhe një avokate e palodhur e komunitetit shqiptar në Diasporë. Që nga viti 1992, kur u përfshi në Komitetin e Helsinkit në Oslo, ajo ka mbetur një zë i fuqishëm për të drejtat dhe integrimin e Diasporës. Si anëtare e Këshillit Koordinues të Diasporës pranë qeverisë shqiptare dhe drejtuese e Bordit të organizatës Germin, ajo ka dhënë një kontribut të jashtëzakonshëm në fuqizimin e rolit të Diasporës në zhvillimin e Shqipërisë një nga realizimet e saj është roli kyç në mundësimin e votës së diasporës për zgjedhjet e majit 2025, duke siguruar një proces transparent dhe gjithëpërfshirës. Përkushtimi dhe impakti i Anilës janë vlerësuar me disa çmime të rëndësishme: "Ambasadori i Kombit"  nga qeveria shqiptare, për angazhimin e saj në promovimin e Diasporës dhe përfaqësimin e Shqipërisë në arenën ndërkombëtare. Çmimi "Zonjat që bëjnë Shqipërinë" , një vlerësim për kontributin e saj të vazhdueshëm në përmirësimin e shoqërisë shqiptare. Ambasadore në Francë për organizatën "Women in Technology Albania" , duke dëshmuar përkushtimin e saj për fuqizimin e grave në fushën e teknologjisë. Me vendosmërinë, vizionin dhe integritetin e saj, ajo vazhdon të frymëzojë breza të rinj dhe të ndërtojë ura bashkëpunimi mes Diasporës dhe Shqipërisë, duke lënë gjurmë të pashlyeshme në botën e teknologjisë dhe përtej  Intervista me Anila Hyka Smørgrav  Le ta njohim më teper Anilen nëpërmjet intervistes: Origjina dhe Fëmijëria  Mund të na tregoni për vendlindjen dhe kujtimet tuaja të hershme?  Kam lindur dhe jam rritur në Shqipëri, në një familje që vlerësonte edukimin dhe kulturën. Që fëmijë, kisha prirje për shkencat ekzakte dhe teknologjinë, duke u angazhuar në olimpiada shkollore. Librat dhe diskutimet mbi shkencën ishin pjesë e pandarë e fëmijërisë sime, me një frymëzim të veçantë nga jeta e Marie Curie. Si ndikuan vlerat familjare dhe kultura shqiptare në zhvillimin tuaj ? Familja më edukoi me parime si puna e palodhur, ndershmëria dhe respekti. Besimi se suksesi arrihet me mund dhe se kontributi ndaj shoqërisë është i domosdoshëm, ka qenë thelbësor në rrugëtimin tim profesional dhe social. Arsimi dhe Zhvillimi Profesional Cilat ishin sfidat dhe arritjet tuaja gjatë shkollimit në Shqipëri? Në një periudhë me kufizime teknologjike dhe akses të kufizuar në literaturën ndërkombëtare, sfidat u kthyen në nxitës për zhvillimin tim akademik dhe profesional. Këto vështirësi më mësuan të kultivoj pavarësinë intelektuale dhe të eksploroj metoda alternative të të nxënit. Studimet në Informatikë në Fakultetin e Shkencave të Natyrës, të ndjekura nga angazhimi im si pedagoge e jashtme në Fakultetin Ekonomik të Universitetit të Tiranës, ishin hapa të rëndësishëm që konsoliduan bazën time akademike dhe më hapën horizonte të reja. Një moment kyç në karrierën time ishte fitimi i bursës në Universitetin e Oslos në vitin 1992, një mundësi e jashtëzakonshme që më ekspozoi ndaj teknologjive më të avancuara dhe metodave moderne të mësimdhënies si dhe nje shoqëri që e kishte mirëperqafuar zhvillimin teknologjik në pothuaj cdo aspekt ekonomiko shoqëror te vendit. Flasim per vitet 90.    Çfarë ju motivoi të ndiqnit një karrierë në teknologji dhe telekomunikacion? Ne tenkologji ka qëne ekspozimi me nje fushe te re ne Shqiperi sic ishte Informatika e përdorimi i kompjuterit, që ishte komplet fushe e panjohur. Ndersa angazhimi në korporatën norvegjeze Telenor më bëri të kuptoja rolin jetik të telekomunikacionit në lidhjen e njerëzve dhe modernizimin e shërbimeve. Dëshira për dixhitalizimin e bizneseve dhe shërbimeve publike më shtyu të thelloja njohuritë në menaxhim dhe strategji, duke ndjekur një Executive MBA. Largimi nga Shqipëria dhe Integrimi Ndërkombëtar Çfarë ju shtyu të largoheshit nga Shqipëria?  Dëshira për të avancuar akademikisht dhe profesionalisht në një mjedis më të zhvilluar ishte shtytësja kryesore si dhe kushtet në fillim të viteve ’90, ku Shqipëria po përjetonte një tranzicion të vështirë. Bursa për studime në Institutin e Informatikës prane Universitetit të Oslo më dha mundësinë të thelloja njohuritë në Shkenca Kompjuterike dhe të ekspozohesha ndaj teknologjive më moderne. Ky ishte një hap vendimtar në karrierën time pasi do pasonte me krijimin e familjes dhe experiencat profesionale ne Telenor (telekomi norvegjes) Si ishte përvoja e integrimit në një mjedis të ri?  Fillimet ishin sfiduese për shkak të ndryshimeve kulturore, por sistemi meritokratik norvegjez më ndihmoi të adaptohem. Angazhimi im në organizata si Komiteti i Helsinkit dhe ANA (Aid Norway Albania) forcoi lidhjen me Shqipërinë dhe më dha perspektivë mbi rolin e diasporës. Franca ofroi një eksperiencë të re me sfida të ndryshme profesionale dhe kulturore. Puna në kompani të mëdha ndërkombëtare ndihmoi në krijimin e rrjeteve dhe angazhimin në projekte globale. 3. Karriera Profesionale dhe Transformimi Dixhital Eksperienca në San Francisco në vitet 2000 më dha mundësinë të punoj në një mjedis dinamik, ku teknologjia dhe biznesi bashkëveprojnë për të krijuar transformime të mëdha. Silicon Valley më ndihmoi të kuptoj rëndësinë e ekosistemeve të inovacionit dhe modeleve të reja të biznesit. Më pas, në Paris dhe Gjenevë, menaxhova projekte të transformimit dixhital për kompani ndërkombëtare, duke zhvilluar strategji inovative dhe ndihmuar organizatat të përshtaten me epokën dixhitale. Në Orange Business, një nga liderët globalë në telekomunikacion dhe IT, kam mbuluar fushat nga infrastruktura teknologjike deri te optimizimi i proceseve të biznesit dhe siguria kibernetike.Për të thelluar këtë ekspertizë, përfundova një Executive MBA  në ESCP Europe , duke konsoliduar aftësitë në menaxhim, strategji dhe lidership. Transformimi dixhital nuk është vetëm teknologji, por një ndryshim kulturor dhe organizativ. Integrimi i AI-së, automatizimi i proceseve, shërbimet cloud dhe analiza e të dhënave janë thelbësore për të krijuar organizata fleksibile dhe të përgatitura për të ardhmen. Si e shihni zhvillimin e transformimit dixhital në Shqipëri dhe rajon? Shqipëria ka bërë përparime të mëdha në dixhitalizimin e shërbimeve publike dhe modernizimin e administratës, duke rritur transparencën dhe eficiencën. Megjithatë, sfidat vijojnë në sigurinë kibernetike dhe në krijimin e bashkëpunimeve efektive midis sektorëve.  Në rajon, Kosova ka arritur një zhvillim më të avancuar në këtë drejtim, duke investuar më herët dhe më intensivisht në transformimin dixhital. Bazuar në përvojën time të punës dhe angazhimit në Kosovë për çështjet e diasporës, kam vërejtur se dixhitalizimi atje është integruar më shpejt në shërbimet publike dhe infrastrukturën teknologjike. Për Shqipërinë, ky progres mund të shërbejë si një shembull për të përshpejtuar dhe përmirësuar procesin.  Për të maksimizuar përfitimet e dixhitalizimit, është thelbësore të forcohet bashkëpunimi mes qeverisë, sektorit privat dhe akademisë, duke nxitur inovacionin dhe zhvillimin e start-up-eve. Investimi në edukimin teknologjik dhe aftësitë digjitale të të rinjve do të ndihmojë në fuqizimin e kapitalit njerëzor dhe përgatitjen për tregun global të punës.   Për një dixhitalizim të qëndrueshëm, Shqipëria duhet të ndërtojë një strategji afatgjatë, duke kombinuar teknologjitë më të fundit me një infrastrukturë të sigurt dhe inovative. Vetem kështu vendi mund të bëhet një model rajonal i suksesit në transformimin dixhital. Jeta familjare dhe balancimi profesional  Si e menaxhoni balancën midis angazhimeve profesionale dhe jetës familjare?  Organizimi i mirë dhe vendosja e prioriteteve janë kyçe. Pavarësisht sfidave të një karriere në teknologji, angazhimi në sport dhe aktivitete sociale më ndihmon të ruaj ekuilibrin. Në familje kemi ndërtuar një ambient të pasur me vlera kulturore dhe respekt reciprok, ndërsa përfshirja në komunitete dhe projekte me ndikim social më ka dhënë një kënaqësi të veçantë, duke më mundësuar të mbaj një lidhje të fortë me vlerat dhe rrënjët e mia. Cilat janë disa nga vlerat kryesore që përpiqeni të përcillni në familje? Në familjen tonë, vlerat kryesore janë puna e ndershme, përkushtimi ndaj edukimit dhe ruajtja e identitetit origjinës, pasi te dy vijmë nga vende përvoja te ndryshme kulturore. Një nga arritjet që më bën krenare është fakti që bashkëshorti im, me origjinë franko-norvegjeze, jo vetëm që ka vlerësuar kulturën dhe gjuhën shqipe, por e ka mësuar aq mirë sa mund të komunikojë dhe ta shkruajë rrjedhshëm. Kjo pasqyron harmoninë dhe respektin reciprok që kemi ndërtuar.  Përpiqem të jem gjithmonë e pranishme për familjen dhe të ruaj lidhjen me komunitetin shqiptar jashtë vendit. Ky ekuilibër më jep energjinë dhe motivimin për të vazhduar rrugëtimin tim profesional me përkushtim të plotë. 7. Eksperienca në Francë dhe Roli i Diasporës Si ka qenë përvoja juaj e përgjithshme e integrimit në shoqërinë franceze? Franca është vendi i artit, filozofisë dhe një sensi të rafinuar të estetikës në çdo aspekt të jetës—nga arkitektura e rrugëve të Parisit deri te mënyra se si ndërtohen marrëdhëniet profesionale. Integrimi nuk ishte i menjëhershëm, pasi rrjetet e njohjeve dhe diplomimi nga shkollat elitare luajnë një rol të madh në suksesin profesional. Nëse Norvegjia më mësoi rregullin dhe meritokracinë skandinave, dhe SHBA më dha shpejtësinë e një bote të hapur dhe fleksibile, Franca më priti me një kulturë më të nuancuar, ku eleganca e traditës bashkëjeton me një strukturë profesionale më të mbyllur dhe burokratike. Megjithatë, ishte pikërisht kjo sfidë që më shtyu të depërtoja në këtë sistem dhe të ndërtoja një hapësirë timen brenda tij. Cilat kanë qenë disa nga sfidat kryesore që keni hasur gjatë këtij procesi? Në një vend ku lidhjet sociale dhe tradita luajnë një rol kyç, ishte e nevojshme të krijoja rrjete profesionale dhe të fitoja besimin e kolegëve. Përvoja ime në Orange Business , një nga kompanitë më të mëdha të telekomunikacionit në Evropë, më dha mundësinë të përfshihesha në projekte ndërkombëtare dhe të punoja për tre vite në Zvicër, duke ndërtuar ura mes eksperiencës sime në Norvegji, SHBA dhe Francë. Si ka ndikuar kjo përvojë në angazhimin tuaj me komunitetin shqiptar? Pikërisht në Francë, angazhimi im me diasporën shqiptare mori një dimension të ri. Duke drejtuar shoqatën Albania  dhe më pas angazhimi nË Maison de l’Albanie , e cila sot është një qendër e përhershme kulturore për shqiptarët në Paris, kam punuar për të forcuar lidhjet mes diasporës dhe Shqipërisë, për të promovuar kulturën dhe për të mbështetur të rinjtë shqiptarë në integrimin e tyre në këtë mjedis të sofistikuar, por sfidues.   8. Roli i Shoqatës "Albania" dhe Komunitetit Shqiptar Si Presidente e Shoqatës Albania , kam punuar për të promovuar kulturën shqiptare dhe për të lehtësuar integrimin e diasporës në Francë. Nëpërmjet aktiviteteve kulturore, artistike dhe edukative, kemi krijuar hapësira ku shqiptarët mund të ruajnë identitetin e tyre dhe të ndërtojnë ura me shoqërinë franceze. Nga ky angazhim lindi ideja për të forcuar rrjetin e studentëve dhe të rinjve profesionistë, një iniciativë që sot është shndërruar në një strukturë të mirëorganizuar, duke tërhequr çdo ditë talente të reja dhe duke krijuar një komunitet të lidhur dhe mbështetës për brezin e ardhshëm të profesionistëve shqiptarë në Francë. 10. . Angazhimi me Diasporën dhe Votimi i Diasporës Si e shihni angazhimin e diasporës shqiptare?   Duke punuar me organizata si "Albania", Germin, "Maison de l'Albanie", Illyrian Brain dhe Këshillin Koordinues të Diasporës, kam kuptuar fuqinë e rrjetëzimit dhe bashkëpunimit ndërkombëtar për fuqizimin e komunitetit shqiptar jashtë vendit. Përvoja me Implementimin e Votës së Diasporës Për vite, diaspora shqiptare ishte e privuar nga e drejta e votës, pavarësisht kontributit të saj të madh ekonomik dhe shoqëror. Kjo mungesë përfaqësimi më motivoi të angazhohem për ndryshimin e këtij realiteti.  Si anëtare e Këshillit Koordinues të Diasporës , që nga viti 2020 kam punuar për mundësimin e votës së diasporës, në bashkëpunim me KQZ-në, aktorë politikë dhe ekspertë të teknologjisë . Sfida kryesore ishte krijimi i një sistemi të sigurt, të aksesueshëm dhe transparent, duke eliminuar pengesat burokratike dhe teknike. Kam marrë pjesë në diskutime institucionale, analiza teknike dhe fushata ndërgjegjësimi për të informuar shqiptarët jashtë vendit mbi të drejtën e tyre për të votuar. Zgjedhjet e majit 2025 shënojnë votimin e parë të diasporës, një moment historik për përfaqësimin e saj.   Ky proces duhet të forcohet dhe të bëhet një standard për të gjitha zgjedhjet e ardhshme. Prioritet mbetet garantimi i transparencës, sigurisë kibernetike dhe një procesi të besueshëm , duke siguruar që diaspora të luajë një rol më aktiv në zhvillimin politik dhe ekonomik të Shqipërisë. 11. Roli i Gruas në Teknologji dhe Shoqëri Pavarësisht përparimeve, përfaqësimi i grave në teknologji mbetet i ulët, i kufizuar nga stereotipet gjinore, mungesa e modeleve frymëzuese dhe mbështetja e kufizuar institucionale. Për të ndryshuar këtë realitet, nevojiten politika dhe iniciativa edukative që inkurajojnë më shumë vajzat të ndjekin karriera në STEM. Përmes angazhimit tim në Orange Fondation, Women in Tech, Germin, UnFemme France  dhe konferenca ndërkombëtare, kam promovuar barazinë gjinore dhe inkurajuar gratë e reja të shohin teknologjinë si një mundësi karriere. Mentorimi dhe krijimi i rrjeteve mbështetëse janë kyçe për t’i ndihmuar ato të hyjnë dhe të avancojnë në këtë industri. Teknologjia nuk duhet të mbetet një fushë e dominuar nga burrat, por një hapësirë gjithëpërfshirëse. Këshilla ime për gratë: jini të guximshme, ndiqni pasionin tuaj dhe sfidoni çdo pengesë. E ardhmja është dixhitale dhe gratë duhet të jenë pjesë aktive e këtij transformimi. 12. Promovimi i Edukimit Teknologjik për të Rinjtë Si ka ndikuar iniciativa “Super Coders”? Super Coders  është një iniciativë inovative që u mundëson fëmijëve të eksplorojnë botën e programimit në një mënyrë argëtuese dhe intuitive, duke krijuar lojëra, animacione dhe robotë. Kjo përvojë ka rezultuar jashtëzakonisht pozitive, pasi jo vetëm që zhvillon aftësitë teknologjike të fëmijëve, por edhe e bën teknologjinë më të aksesueshme dhe gjithëpërfshirëse. Më frymëzon fakti që kompani të mëdha investojnë në përfshirjen e grupeve të pafavorizuara në botën dixhitale. Një shembull tjetër është programi Gratë në STEM , ku angazhohem vullnetarisht për të inkurajuar vajzat të ndjekin karrierën në teknologji. Mentorimi është një aspekt kyç i kontributit tim, duke mbështetur të rinjtë në sfidat akademike dhe profesionale. Aktualisht, ndihmoj një student nga Kenia të përgatitet për tregun e punës përmes një programi të strukturuar mbi zhvillimin e karrierës. Këto iniciativa përfaqësojnë një investim të vlefshëm për të ardhmen, duke fuqizuar brezin e ri me më shumë mundësi në epokën dixhitale. Vizioni dhe E Ardhmja Një botë ku teknologjia dhe edukimi krijojnë mundësi të barabarta. Transformimi dixhital nuk duhet të jetë privilegj, por një forcë emancipimi për të gjitha shoqëritë. Angazhimi me diasporën, avancimi i grave në STEM dhe dixhitalizimi janë sfidat ku do të vazhdoj të jap kontributin tim.  Albumi fotografik. Familja e Aniles . Familja e Aniles. Përgatiti: Dr.Li liana Pere

Prof. Asc. Dr. Alma Cani – Një yll udhërrëfyes në mjekësinë shqiptare Prof. Asc. Dr. Alma Cani është një emër që ndriçon në shëndetësinë shqiptare, duke u shquar si një udhëheqëse e denjë, profesoreshë e nderuar dhe humaniste e pasionuar.  Ajo është një grua e cila shkrin miresinë, pozitivitetin dhe humanizmin në çdo aspekt të jetës së saj profesionale dhe personale. Përkushtimi i saj ndaj pacientëve është i jashtëzakonshëm, duke u bërë një mbështetje e fortë dhe e afërt për ata që kanë nevojë për kujdesin e saj. Ajo ofron një trajtim të veçantë, ku dhembshuria është një shtyllë e fortë, ndërsa aftësitë e saj profesionale e bëjnë një modele për të tjerët. Në mjedisin akademik, Alma është e njohur për aftësinë e saj të jashtëzakonshme për të udhëhequr dhe edukuar breza të rinj profesionistësh, duke e bërë mësimdhënien e saj një model për të gjithë kolegët. Përmes një kombinimi të veçantë të dijeve, dashurisë për profesionin dhe kujdesit për të tjerët, Prof. Alma Cani ka ndërtuar një trashëgimi të pasur dhe të çmuar në mjekësinë shqiptare. Detaje. Prej vitit 1991, Spitali Universitar “Shefqet Ndroqi” është bërë arena ku Prof. Asc. Dr. Alma Cani ka ndërtuar një karrierë brilante, duke ndriçuar me përkushtimin dhe aftësitë e saj në mjekësi. Si një mjeke e përgjithshme në hapat e parë të karrierës së saj, dhe më pas si një anesteziste-reanimatore dhe pneumologe, ajo ka qenë një shembull frymëzimi për breza të tërë mjekësh dhe studentësh. Në vitin 2012, ajo mori drejtimin e shërbimit të Anestezi-Reanimacionit dhe Terapisë Intensive, ndërsa që prej vitit 2019, mban rolin e Zëvendës- Drejtoreshës Teknike të Qendrës Spitalore Rajonale “Shefqet Ndroqi”. Për më tepër, që nga viti 2020, ajo ka përçuar dijen e saj si pedagoge e brendshme pranë Universitetit të Mjekësisë në Tiranë. Në vitin 2024, Alma emërohet Drejtoreshë e Qendrës Spitalore Universitare “Nënë Teresa”, duke vazhduar të udhëheqë dhe të kontribuoni për zhvillimin dhe avancimin e mjekësisë shqiptare. Fillimet e ndritshme Rruga drejt suksesit nisi në shkollën e mesme të përgjithshme “Petro Nini Luarasi” (1981-1986), ku Alma shkëlqeu dhe u vlerësua me medalje të artë. Studimet e larta në Universitetin e Mjekësisë në Tiranë (1986-1991) u kurorëzuan me rezultate të shkëlqyera, duke hedhur themelet për një karrierë të jashtëzakonshme. Ajo specializoi në pneumologji (1991-1993) dhe më vonë në anestezi-reanimacion. Marrja e titullit "Profesor i Asociuar" Në vitin 2016, Prof. Asc. Dr. Alma Cani u nderua me titullin e lartë akademik “Profesor i Asociuar” nga Këshilli i Profesorëve të Universitetit të Mjekësisë, Tiranë. Ky vlerësim është dëshmi e përkushtimit të saj në arsimimin e brezave të rinj, kërkimin shkencor dhe kontributin në zhvillimin e mjekësisë shqiptare. Kërkimet dhe Botimet Shkencore Puna kërkimore e Prof. Alma Cani përfshin një gamë të gjerë studimesh dhe publikimesh në fusha si: Anestezia dhe Terapia Intensive, me theks të veçantë mbi sindromën e distressit respirator akut (ARDS). Pneumologjia, duke kontribuar në trajtimin dhe menaxhimin e sëmundjeve respiratore në nivel kombëtar dhe ndërkombëtar. Ajo është autore dhe bashkëautore e shumë publikimeve shkencore, të cilat kanë gjetur jehonë në revista prestigjioze kombëtare dhe ndërkombëtare. Gjithashtu, ajo ka bashkëautoruar librin për studentët mbi lëndën e Anestezisë, Reanimacionit dhe Terapisë Intensive. Ka botuar librin për Pandeminë. Konferencat në Shtete të Ndryshme Prof. Alma ka marrë pjesë aktivisht në seminare, trajnime, dhe kongrese ndërkombëtare, duke prezantuar rezultatet e punimeve të saj dhe duke përfaqësuar Shqipërinë në nivelet më të larta të mjekësisë. Anëtare në Forume Ndërkombëtare Prof. Alma Cani është një figurë e njohur në organizata dhe forume ndërkombëtare. Si anëtare e Shoqatës Europiane të Terapisë Intensive (ESICM), ajo ka kontribuar në projekte kërkimore të rëndësishme. Për më tepër, ajo ka qenë pjesë e Komisionit Epror Mjekësor për Sëmundjet e Traktit Respirator gjatë viteve 2013-2016, duke luajtur një rol të rëndësishëm në hartimin e politikave mjekësore dhe zbatimin e tyre. Kontributi shkencor dhe ndërkombëtar Prof. Alma është një ndër emrat më të njohur në fushën e Terapisë Intensive, duke bashkëpunuar me ekipe shkencore ndërkombëtare dhe duke shërbyer si koordinatore për Shqipërinë në projekte madhore si studimi “Lung Safe” i Shoqatës Europiane të Terapisë Intensive (ESICM). Një hero në kohë pandemie Në betejën kundër COVID-19, Prof. Alma u bë një simbol i shpresës dhe guximit. Për këtë, Bashkia e Tiranës e përfshiu në posteren “Heronjtë e Tiranës” në prill 2020, ndërsa Bashkia e Bulqizës i dha titullin e nderit “Qytetare Nderi”. Ambasadore e Paqes Në nëntor 2023, Federata Universale e Paqes e nderoi me titullin “Ambasadore e Paqes”, duke njohur përkushtimin e saj për ndërtimin e një bote të harmonizuar dhe për promovimin e vlerave universale. Përfundim Prof. Asc. Dr. Alma Cani mbetet një simbol i fortë i mjekësisë shqiptare, një pishtar ndriçues që frymëzon dhe udhëheq përmes dijes, përkushtimit dhe humanizmit. Ajo ka ndërtuar një trashëgimi të pasur për të ardhmen e shëndetësisë dhe shkencës në Shqipëri dhe më gjerë. Pergatiti:Dr.Liliana Pere

Prof. Asoc. Dr. Enkeleda Olldashi është një emër i njohur dhe i respektuar në qarqet akademike dhe shoqërore të Shqipërisë. Me një karrierë të pasur dhe të pasionuar, ajo ka lënë një shenjë të thellë në fushën e jurisprudencës dhe mësimdhënies, duke ndihmuar në formimin e brezave të rinj me një kuptim të thellë të së drejtës dhe moralit. Puna e saj është një testament i përkushtimit ndaj dijes dhe etikës profesionale, dhe emri i saj është i lidhur ngushtë me Fakultetin e Drejtësisë në Universitetin e Tiranës, ku ajo gëzon një respekt të jashtëzakonshëm. Për Enkeledën, profesioni i saj është një mision që kalon përtej lëndëve dhe studimeve. Ajo është një pedagoge dhe grua që nuk e sheh vetëm mësimdhënien si një detyrë akademike, por si një mundësi për të ndikur pozitivisht tek studentët dhe shoqëria në tërësi. Ajo ka kontribuar me disa libra dhe studime të rëndësishme, ku tema të tilla si “E drejta romake,” “Teoritë e grupeve të interesit,” dhe “Lidhja mes së drejtës dhe moralit” pasqyrojnë një pasion të thellë për drejtësinë dhe përpjekjen e vazhdueshme për ta përmirësuar atë. Një Akademike dhe Një Grua me Përkushtim të Lartë Në çdo hap të karrierës së saj, Enkeleda ka pasur një qasje të balancuar, duke mbajtur gjithmonë në konsideratë nevojën për të bashkëpunuar dhe ndihmuar të tjerët. Ajo ka një marrëdhënie të ngushtë dhe të ndërsjellë me studentët, që shpesh e përshkruajnë si një pedagoge të kujdesshme, që di të transmetojë dijet me pasion dhe angazhim. Lënda që ajo drejton, “E Drejta Romake,” është bërë simbol i dedikimit dhe aftësisë së saj për të bërë që studentët të kuptojnë më mirë parimet e drejtësisë që kanë ndikim të drejtpërdrejtë në shoqëri. Për Enkeledën, çdo hap i saj në shkencë ka qenë i mbushur me qëllime dhe synime të larta. Ajo thekson shpesh se shkenca dhe kërkimi shkencor janë të papërshkueshëm pa pedagogjinë dhe komunikimin e drejtë me studentët. Siç shprehet ajo, “Pedagogjia është një mision social që përballet me sfida të shumta, por gjithashtu është një mundësi për të shpërndarë dijen dhe për të formuar breza të rinj që mund të bëjnë ndryshimin në shoqëri.” Ajo e sheh të rëndësishme të kultivohet një “egoizëm shkencor,” një pasion për njohjen e lëndës dhe përpjekjen për ta përhapur atë tek të tjerët. Një Jetë e Lidhur me Shkencën dhe Familjen Jeta e Enkeledës është një shembull i përkushtimit dhe balancës midis angazhimeve profesionale dhe atyre familjare. Ajo është e martuar me Sokol Olldashin, një personalitet i njohur politik, dhe së bashku ata kanë ndërtuar një familje të shëndetshme dhe të suksesshme. Ata kanë dy djem, Glauk dhe Kleit, të cilët kanë zgjedhur të ndjekin studimet në fushën e Ekonomisë, duke treguar se, pavarësisht ndikimit të fortë të prindërve të tyre në drejtësi dhe politikë, ata janë të lirë të ndjekin pasionet e tyre personale. Për Enkeledën, familja është gjithashtu një burim i madh force dhe motivimi. Ajo ndan me pasion kujtimet e kohës kur ishte një nënë dhe pedagoge e angazhuar, dhe shpesh thekson se, pavarësisht angazhimeve të shumta profesionale, ajo gjithmonë ka mbajtur një lidhje të ngushtë me djemtë e saj dhe ka qenë e përkushtuar për t’u siguruar që ata të kenë një edukim të shkëlqyer dhe mundësi të barabarta për të arritur ëndrrat e tyre. Një Karrierë e Pasur dhe Ndikimi Ndërkombëtar Përveç mësimdhënies dhe punës në Shqipëri, Enkeleda ka kontribuar në një numër të gjerë projektesh ndërkombëtare, si ekspert ligjor dhe konsulent për organizata si UN Women, Oxfam dhe Banka Botërore. Ajo ka pasur një ndikim të konsiderueshëm në fushën e mbrojtjes së të drejtave të njeriut, dhe në veçanti, ka qenë një avokate e fuqishme për të drejtat pronësore të grave. Për më tepër, angazhimi i saj në sindikatën e punonjësve të universiteteve dhe roli i saj si Sekretare e Përgjithshme ka treguar se ajo është një lider që ndihmon në përmirësimin e kushteve të punës për pedagogët dhe stafit akademik. Një Trashëgimi Akademike dhe Sociale Puna e Enkeledës është një model i shkëlqyer i profesionalizmit, integritetit dhe pasionit për dijen dhe drejtësinë. Ajo ka kontribuar në mënyrë të jashtëzakonshme në edukimin e të rinjve dhe në mbrojtjen e të drejtave të njeriut, duke lënë një trashëgimi që do të vazhdojë të ndikojë në brezat e ardhshëm. Me një angazhim të palodhur dhe një pasion të pashuar për shkencën dhe drejtësinë, Enkeleda Olldashi është një shembull i përkushtimit dhe një burim frymëzimi për të gjithë ata që e njohin.

Prof. Dr. Aurela Anastasi është një juriste dhe pedagoge e njohur shqiptare, e specializuar në të drejtën publike dhe kushtetuese. Ajo shërben si profesore në Fakultetin e Drejtësisë të Universitetit të Tiranës dhe është anëtare e Akademisë së Shkencave të Shqipërisë. Në vitin akademik 2017-2018, Prof. Anastasi u përzgjodh nga programi prestigjioz Fulbright, për të kryer kërkime në Boston College Law School, në Shtetet e Bashkuara të Amerikës. Gjatë kësaj periudhe, ajo u fokusua në studimin e të drejtave kushtetuese dhe mbrojtjen e tyre në procesin gjyqësor amerikan, duke kontribuar në avancimin e njohurive në këtë fushë dhe në forcimin e lidhjeve akademike midis Shqipërisë dhe Shteteve të Bashkuara. Përvoja e saj në kuadrin e studimeve Fulbright, ka pasuruar më tej karrierën e saj akademike dhe ka ndikuar pozitivisht në zhvillimin e studimeve juridike në Shqipëri. Aurela Anastasi është një profesore dhe intelektuale e shquar shqiptare në fushën e së drejtës, e njohur për profesionalizmin, logjikën e qetë dhe përkushtimin ndaj drejtësisë. Ajo ka kontribuar ndjeshëm në edukimin juridik dhe zhvillimin e legjislacionit shqiptar. E shquar për cilësinë e lartë të studimeve dhe angazhimin e saj në mbrojtjen e të drejtave të njeriut, Anastasi përfaqëson një model të intelektualit të përkushtuar ndaj drejtësisë dhe barazisë. Detaje kryesore: Datëlindja dhe vendlindja: Prill 1965, Vlorë, Shqipëri. Arsimimi: Diplomuar në Fakultetin e Drejtësisë, Universiteti i Tiranës, me rezultate të shkëlqyera (mesatare 9.98). Tema e diplomës: “Karakteristikat e shtetit dhe të së drejtës shqiptare, 1912-1914.” Tituj akademikë: Profesor që nga viti 2005; anëtare e Akademisë së Shkencave të Shqipërisë që nga viti 2009. Karriera: 1. Pedagoge dhe studiuese në fushën e së Drejtës Kushtetuese dhe Historisë së të Drejtës, që nga viti 1987. Ka ndjekur studime universitare dhe pasuniversitare në Shqipëri dhe jashtë vendit. Hartuese e programeve mësimore të lëndëve si “E drejta Kushtetuese e Krahasuar” dhe “Barazia gjinore dhe ligji.” Ka botuar shumë artikuj shkencorë dhe ka mbajtur referate ndërkombëtare. 2. Avokate për të drejtat e njeriut: Nga viti 1996, me fokus në mbrojtjen e të drejtave të grave, në çështjet e mosdiskriminimit dhe të dhunës në familje. 3. Anëtare e Komisionit të Venecias, Komisionit për Demokraci nëpërmjet ligjit, duke përfaqësuar Shqipërinë në vitet 2016-2020. 4. Kontribut në edukim: Iniciatore e organizatave pro bono për studentët e Drejtësisë, me qëllim ofrimin e ndihmës juridike falas për shtresat në nevojë. Prof. Dr. Aurela Anastasi është një studiuese e shquar në fushën e së drejtës kushtetuese dhe të drejtave të njeriut. Ajo ka kontribuar ndjeshëm në zhvillimin e legjislacionit shqiptar dhe në edukimin e brezave të rinj të juristëve. Më poshtë janë disa nga studimet dhe botimet e saj kryesore: 1. “Barazia dhe Drejtësia Gjinore” Anastasi trajton çështjet e barazisë gjinore në kontekstin ligjor shqiptar, duke ofruar rekomandime për përmirësimin e legjislacionit në këtë fushë. 2. “E drejta Kushtetuese” Tekst mësimor për studentët e Drejtësisë, të cilin e ka hartuar në bashkautorësi me Prof. Luan Omarin. 3. “E drejta kushtetuese e krahasuar” Ky tekst mësimor me leksione dhe raste nga praktika, ofron një analizë krahasuese të sistemeve kushtetuese, duke shërbyer si burim i vlefshëm për studentët dhe studiuesit e së drejtës. 4. “Historia e të drejtës Kushtetuese në Shqipëri (1912-1939)” Monografi me objekt studimi zhvillimet e të drejtës dhe aktet kryesore Kushtetuese në vitet e Pavarësisë së Shqipërisë. Prof. Dr. Aurela Anastasi ka botuar edhe mjaft artikuj në revista kombëtare dhe ndërkombëtare mbi jurisprudencën kushtetuese, të drejtat e njeriut, barazinë gjinore dhe reformat ligjore. Vitet e fundit, publikime të rëndësishme kanë pasur objekt studimi reformën në drejtësi dhe procesin e integrimit evropian. Ajo ka ligjëruar dhe drejtuar mjaft forume për Barazinë Gjinore, si dhe për rolin e grave në shoqëri. Ka organizuar e ka referuar në konferenca kombëtare e ndërkombëtare si dhe ka drejtuar debate akademike mbi jurisprudencën dhe rolin e institucioneve të drejtësisë. Prof. Dr. Aurela Anastasi, është anëtare e Shoqatës Ndërkombëtare të Konstitucionalistëve , si dhe anëtare në disa rrjete ndërkombëtare shkencore. Prof. Anastasi ka qenë anëtare dhe drejtuese në grupet e punës për reformat kushtetuese e ligjore në vendin tonë. Spikasin reforma në Drejtësi në vitet 2015-2016, si dhe reformat ligjore për barazinë gjinore e mosdiskriminimin (2004-2010). Ajo është ligjëruese dhe trajnere në Shkollën e Magjistraturës dhe në programe të ndryshme mbi të drejtat e njeriut. Organizatore e aktiviteteve shkencore për të rinjtë juristë, duke promovuar studimet juridike dhe ndihmën juridike falas për komunitetet në nevojë. Këto aktivitete e bëjnë Prof. Dr. Aurela Anastasin një nga figurat më të spikatura në fushën e së drejtës në Shqipëri dhe më gjerë. Vlerësimet për të kanë ardhur nga kolegë, studentë, institucione akademike dhe organizata ndërkombëtare, duke e cilësuar si një intelektuale të nivelit të lartë dhe një kontribuuese të jashtëzakonshme në zhvillimin e legjislacionit dhe mbrojtjen e të drejtave të njeriut. Për punën e kryer, ajo është vlerësuar me certifikata mirënjohjeje nga disa Universitete të vendit. Gjithashtu, certifikata mirënjohjeje ka marrë edhe nga disa organizata kombëtare e ndërkombëtare. Cilësi Personale të Vlerësuara 1. Logjika e Qartë dhe Qetësia Kolegët dhe studentët e përshkruajnë si një intelektuale të qetë dhe të logjikshme, e aftë për të analizuar çështje komplekse me objektivitet. 2. Vendosmëri për Drejtësinë E njohur për angazhimin e saj të palëkundur në mbrojtjen e vlerave demokratike dhe shtetit të së drejtës. 3. Përulësia dhe Thjeshtësia Pavarësisht arritjeve të saj të mëdha, është përshkruar si një person modest dhe gjithmonë i gatshëm të ndihmojë të tjerët. Përmbledhje Prof. Dr. Aurela Anastasi ka fituar respektin dhe vlerësimin e gjerë për kontributet e saj të pashembullta në fushën akademike, ligjore dhe shoqërore, duke u bërë një shembull frymëzues për juristët dhe akademikët e rinj në Shqipëri dhe jashtë saj. Cilësi dhe vlerësime. Aurela Anastasi përshkruhet si një intelektuale e nivelit më të lartë, e cila kombinon qetësinë, logjikën dhe vendosmërinë për drejtësi. Ajo është një figurë frymëzuese, jo vetëm për kontributet e saj në sistemin ligjor shqiptar, por edhe për mbështetjen që u ofron brezave të rinj të juristëve.

E dashura Mësuese Lefteri Goshe, Me gjithë zemër dhe mirënjohje, po ju drejtohem me këtë letër, si një përqafim nga kujtimet më të dashura. Ishte një gëzim të rritesha nën kujdesin tuaj të mençur, të dashur dhe gjithmonë të ngrohtë. Ju ishit më shumë se një mësuese për ne; ishit një figurë që e bënte shkollën një vend të dashur dhe të sigurt. Buzëqeshja dhe zemra juaj ishin diellore. Na dhuronit dritë dhe ngrohtësi çdo ditë. Fjalët dhe këshillat tuaja zinin vend tek ne, duke na edukuar me mençuri dhe dashuri. Kujtoj kur hapnit derën qetësisht dhe na përshëndesnit me fjalën e urtë, duke sjellë gjithnjë mirësi dhe harmoni në klasë. Nuk mbaj mend të keni qortuar asnjë nxënës ashpër; gjithmonë e bënit me ëmbëlsi, duke na mësuar me butësi dhe mirëkuptim. Kujtoj shkollën tonë të bukur, madhështore në sytë e mi, aq të blertë, të rrethuar nga plepat e gjatë, me sheshin e madh përpara dhe çezmën pranë, që rridhte ujë kristal të pastër nga Gramozit. Ende më kumbon në mendje gëzimi dhe gumezhima e zërave tanë fëmijërorë, ku ju ishit gjithmonë e pranishme, duke na udhëhequr me dashuri. Ende e kujtoj me mall atë moment kur bashkë me shoqet, Meriten dhe Lizen, vraponim për të mbledhur lulet e para pranverore dhe ua dhuronim me shumë dashuri. Aromën e petaleve të vjollcës e kujtoj dhe sot, si një mesazh mirënjohjeje që ka qëndruar gjithmonë në zemrën time dhe që do të mbetet aty përherë. Ju falënderoj nga zemra për gjithçka që keni bërë për ne, për secilën fjalë dhe mësim të dhënë me shumë përkushtim. Ju ishit një edukatore e jashtëzakonshme, një njeri që e bëri çdo ditë shkollore një mundësi për të mësuar dhe për t’u rritur. Ju uroj shëndet e jetë të gjatë, duke ju dërguar një përqafim të madh. Me respekt dhe dashuri të pamatë, Liliana Pere

Gëzuar 7 Marsin, Ditën e Mësuesit! Sot dua te nderoj së pari mësueset e para të kombit, ato dhe ata pishtarë drite që na mësuan ABC-në dhe hodhën themelet e dijes Motrat Qirjazi dy mësueset e para te Kombit Si vizionare të mëdha të arsimit dhe emancipimit. Mirënjohje dhe përulje gjithë armatës së mësuesve tanë të dashur udhërrefyesve që u renditën për ne pas prindërve tanë, dhe na udhëhoqën me përkushtim e pasion në rrugën e dijes. Respekt dhe falënderim përjetë për mësuesit tanë! Liliana Pere.

Luigj Gurakuqi – Një Korife i Mendimit dhe Veprimit Kombëtar Origjina dhe Familja Luigj Gurakuqi lindi më 19 shkurt 1879 në Shkodër, në një familje të njohur për atdhetarizmin dhe përkushtimin ndaj arsimit. Familja e tij ishte me prejardhje fisnike dhe kishte lidhje me shtresat intelektuale të qytetit. U rrit në një mjedis ku kultura dhe patriotizmi ishin vlera thelbësore, gjë që ndikoi thellësisht në formimin e tij si një intelektual dhe veprimtar kombëtar. Arsimi Shkollimin fillestar e mori në Kolegjin Saverian në Shkodër, ku dallohej për talentin dhe pasionin e tij për gjuhët dhe shkencat. Më vonë, falë aftësive të tij të jashtëzakonshme, shkoi për të studiuar në Napoli, Itali, në Institutin Oriental, ku u diplomua për histori dhe gjuhësi. Arsimi i tij në Itali e bëri të njohur me idetë përparimtare evropiane dhe e përgatiti për rolin e madh që do të kishte në çështjen kombëtare shqiptare. Lidhja me Ismail Qemalin dhe Roli në Pavarësinë e Shqipërisë Luigj Gurakuqi ishte një nga bashkëpunëtorët më të ngushtë të Ismail Qemalit në lëvizjen për shpalljen e Pavarësisë së Shqipërisë. Ai luajti një rol kyç në organizimin e Kuvendit të Vlorës më 28 Nëntor 1912, ku shpalli Pavarësinë së bashku me Ismail Qemalin dhe patriotë të tjerë të shquar. Pas shpalljes së pavarësisë, Gurakuqi u emërua Ministër i Arsimit në qeverinë e parë shqiptare. Gjatë kësaj kohe, ai punoi për përhapjen e arsimit kombëtar dhe për forcimin e institucioneve shtetërore shqiptare. Veprat dhe Kontributi në Arsim Luigj Gurakuqi ishte një nga personalitetet kryesore të Rilindjes Kombëtare dhe punoi për përhapjen e gjuhës shqipe dhe kulturës kombëtare. Ai bashkëpunoi me Shoqërinë e Stambollit për Shkronjat Shqipe dhe mbështeti alfabetin e njësuar të gjuhës shqipe. Ndër veprat e tij më të rëndësishme janë: Shkrime publicistike dhe artikuj për çështjen kombëtare dhe arsimin, të botuara në gazeta të ndryshme të kohës. Përkthime dhe tekste shkollore, të cilat ndihmuan në përhapjen e gjuhës shqipe. Ka dhënë një kontribut të madh në hapjen e shkollave shqipe, veçanërisht në Shkodër dhe qytete të tjera shqiptare, duke ndihmuar në përhapjen e arsimit kombëtar. Pjesëmarrja në Politikë dhe Deputet në Parlament Pas Pavarësisë, Gurakuqi mbeti aktiv në politikën shqiptare. Ai ishte një nga figurat kryesore të Kongresit të Lushnjës në vitin 1920, ku ndihmoi në krijimin e një qeverie të re kombëtare dhe mbrojtjen e pavarësisë së vendit. Më vonë, ai u bë deputet në Parlamentin Shqiptar dhe mbështeti ide të përparuara për zhvillimin e vendit. Ai ishte një kundërshtar i Ahmet Zogut dhe për këtë arsye u detyrua të emigronte në Itali. Vrasja dhe Fundi Tragjik Në vitin 1925, Luigj Gurakuqi u vra në Bari, Itali, në rrethana të dyshimta. Vrasja e tij mbeti një nga ngjarjet më tragjike të historisë shqiptare, duke lënë një boshllëk të madh në politikën dhe kulturën kombëtare. Trashëgimia Luigj Gurakuqi mbetet një nga figurat më të ndritura të historisë shqiptare, një korife i arsimit, politikës dhe kulturës kombëtare. Ai jetoi dhe veproi për Shqipërinë me vetëmohim, duke lënë pas një trashëgimi të jashtëzakonshme në arsim, politikë dhe publicistikë. Në nder të tij, Universiteti i Shkodrës mban sot emrin "Luigj Gurakuqi", si një shenjë e respektit dhe vlerësimit për veprën e tij të pavdekshme. Pergatiti:Liliana Pere.

3 Marsi – Dita e Kujtimit për Shkrimtarët e Mëdhenj Kjo ditë është një mundësi për të përkujtuar shkrimtarë të shquar shqiptarë dhe botërorë, të cilët kanë lënë gjurmë të pashlyeshme në letërsi. Ja disa shkrime të shkurtra të shkurtra disa prej tyre: Ismail Kadare – “Miti i Gurtë i Gjirokastrës” Kadareja, një nga kolosët e letërsisë shqiptare, e solli Gjirokastrën në letërsi si një qytet legjendash dhe gurësh që ruajnë histori. Në romanin e tij “Kronikë në gur”, ai e përshkruan fëmijërinë në një qytet ku realiteti dhe fantazia ndërthuren, duke krijuar një atmosferë unike, si një rrëfim që lëkundet mes mitit dhe realitetit. Mitrush Kuteli – “Fshati që digjej dhe plaku që këndonte” Një nga tregimet më të njohura të Mitrush Kutelit është historia e një fshati që digjet nga pushtuesit, ndërsa një plak i urtë këndon. Mesazhi i tij është i fortë: edhe në momentet më të errëta, arti dhe shpirti i popullit nuk mund të shuhet. Ernest Hemingway – “Plaku dhe Deti” Historia e plakut Santiago, që lufton me një peshk të madh në oqean, është një metaforë e jetës dhe qëndresës njerëzore. Edhe pse ai humbet peshkun ndaj peshkaqenëve, lufta e tij mbetet një fitore shpirtërore, duke na kujtuar se njeriu mund të shkatërrohet, por kurrë të mos mposhtet. Franz Kafka – “Metamorfoza” Kafka me këtë tregim të famshëm na jep një histori të pazakontë: Gregor Samsa zgjohet një mëngjes dhe kupton se është shndërruar në një insekt gjigant. Një histori që simbolizon izolimin dhe absurditetin e ekzistencës, duke mbetur një nga veprat më të fuqishme të letërsisë moderne. William Shakespeare – “Hamleti dhe pyetja e përjetshme” Shprehja “To be or not to be” (Të jesh apo të mos jesh) është bërë një nga dilemat më të njohura filozofike. Hamletit i duhet të zgjedhë mes hakmarrjes dhe pritjes, një betejë e brendshme që pasqyron shpirtin njerëzor dhe pasiguritë e tij. Dritëro Agolli – “Njeriu me top” Në këtë vepër, Agolli sjell historinë e një njeriu të zakonshëm që bëhet simbol i qëndresës dhe luftës për drejtësi. Ai na mëson se edhe një individ i thjeshtë mund të ketë forcën për të ndryshuar rrjedhën e ngjarjeve .Histori të Shkurtra të Disa Shkrimtarëve të Mëdhenj Botërorë Në këtë ditë përkujtimore, le të kujtojmë disa nga shkrimtarët më të mëdhenj botërorë përmes historive dhe mesazheve që ata kanë lënë pas. Leo Tolstoi – “Vdekja e Ivan Iliçit” Tolstoi na jep një histori të thellë filozofike për një gjykatës që përballet me vdekjen dhe kupton se ka jetuar një jetë të kotë, të ndërtuar mbi konvencione dhe jo mbi ndjenja të vërteta. Mesazhi i tij është i qartë: vetëm në momentet e fundit e kuptojmë vlerën e jetës së vërtetë. Gabriel García Márquez – “Njëqind vjet vetmi” Në këtë vepër epike, Márquez krijon qytetin e imagjinar të Macondos, ku një familje e tërë përjeton magjinë dhe mallkimin e fatit të saj. Ky roman është një reflektim mbi ciklet e historisë dhe vetminë e njerëzimit, i shkruar me një stil magjik që e bën të pavdekshëm. Edgar Allan Poe – “Zemra që tregoi” Një histori tronditëse për një njeri që kryen një vrasje të tmerrshme, por e humb arsyen nga rrahjet e zemrës së viktimës, që i duket se dëgjon edhe pasi ka ndodhur krimi. Poe e përdor këtë histori për të na treguar se faji është një ndëshkim më i madh se ligji. Jane Austen – “Krenari dhe Paragjykim” Historia e Elizabeth Bennet dhe z. Darcy është më shumë se një histori dashurie; është një kritikë sociale ndaj paragjykimeve klasore dhe një himn për fuqinë e karakterit dhe inteligjencës në një botë që shpesh e gjykon njeriun nga pasuria dhe titulli. Albert Camus – “I huaji” Meursault, protagonisti i këtij romani, jeton një jetë pa emocione dhe kupton absurditetin e ekzistencës kur përballet me vdekjen. Camus na fton të reflektojmë mbi lirinë, fatin dhe ndjenjën e të qenit i huaj në një botë të ftohtë dhe pa kuptim. Mark Twain – “Aventurat e Tom Sawyer” Një histori e paharrueshme për fëmijërinë dhe aventurat e Tom Sawyer-it, një djalë i zgjuar dhe shpirtlirë që na mëson të çmojmë lirinë dhe imagjinatën. Twain na tregon se fëmijëria është një kohë magjike, ku çdo moment mund të jetë një aventurë. Virginia Woolf – “Dhomë më vete” Në këtë ese të fuqishme, Woolf argumenton se një grua ka nevojë për hapësirën e saj për të krijuar, një reflektim i thellë mbi gjendjen e grave në letërsi dhe shoqëri. Mendimet e saj vazhdojnë të frymëzojnë gjenerata të tëra të shkrimtareve dhe lexueseve. Fyodor Dostoevsky – “Krim dhe Ndëshkim” Historia e Raskolnikovit, një i ri që kryen një vrasje duke besuar se është për një të mirë më të madhe, por pastaj përjeton torturën e ndërgjegjes, është një nga studimet më të thella të psikologjisë njerëzore. Dostoevsky na mëson se asgjë nuk mund ta justifikojë humbjen e Fan Noli dhe Faik Konica – Dy Gjeni të Letërsisë Shqiptare Fan Noli dhe Faik Konica ishin dy figura madhore të kulturës dhe letërsisë shqiptare, të cilët, me mendimet dhe shkrimet e tyre, lanë një trashëgimi të pavdekshme. Ata shpesh kishin pikëpamje të ndryshme, por të dy kontribuuan në mënyrë të jashtëzakonshme për zhvillimin e gjuhës, letërsisë dhe çështjes kombëtare. --- Fan Noli – “Jeta e Skënderbeut” dhe Revolucioni i Fjalës Fan Noli nuk ishte vetëm një shkrimtar e historian, por edhe një reformator i madh i gjuhës shqipe. Një nga veprat e tij më të rëndësishme është "Historia e Skënderbeut", ku ai e përshkruan heroin kombëtar jo vetëm si një strateg të madh, por edhe si një simbol të identitetit shqiptar. Një moment i fuqishëm në këtë vepër është kur ai shkruan për vendosmërinë e Skënderbeut për të mbrojtur Arbërinë: "Ai nuk luftoi vetëm për tokën, por për shpirtin e një kombi që nuk do të përkulej kurrë." Po ashtu, poezitë dhe përkthimet e Nolit e pasuruan shqipen. Në vargjet e tij të famshme “Anës lumenjve”, ai shpreh mallin e pashuar për atdheun dhe zhgënjimin me realitetin e kohës: "Anës lumenjve të pritmërisë, Rri e shikoj e zemra më digjet..." --- Faik Konica – “Shqipëria si m’e mori” dhe Satira e Tij Gjeniale Faik Konica ishte një mjeshtër i ironisë dhe një kritik i ashpër i zakoneve të prapambetura. Në esenë e tij të famshme "Shqipëria si m’e mori", ai përshkruan se si e kishte imagjinuar Shqipërinë si një vend të lulëzuar, por kur e pa me sytë e tij, realiteti ishte zhgënjyes. Me stilin e tij të hollë dhe të mprehtë, ai shkruante: "E kisha ëndërruar një Shqipëri të lulëzuar, me njerëz të qytetëruar dhe të mençur. Kur arrita, gjeta një vend ku gjithkush zihesh me gjithkënd për hiçgjë, dhe nuk punonte njeri!" Satira e tij ishte një mjet për të zgjuar ndërgjegjen kombëtare. Në gazetën "Albania", ai goditi me forcë korrupsionin dhe mungesën e vizionit tek liderët e kohës. Megjithëse shpesh ishte kritik ndaj bashkëkohësve, Konica e donte Shqipërinë dhe punoi gjithë jetën për përparimin e saj. --- Noli dhe Konica – Dy Udhë, Një Dashuri për Shqipërinë Pavarësisht përplasjes së tyre politike dhe stilistike, Fan Noli dhe Faik Konica patën një qëllim të përbashkët: një Shqipëri të pavarur dhe të qytetëruar. Ata lanë pas një pasuri të madhe kulturore, që sot e kësaj dite mbetet frymëzim për shqiptarët. Në këtë 3 Mars, le t’i kujtojmë me respekt dhe le t’i lexojmë me kujdes fjalët e tyre, sepse ato kanë ende shumë për të na mësuar!

Aktorët amerikanë Adrien Brody dhe Mikey Madison ishin ndër fituesit e mëdhenj të çmimeve Oscar, në një natë ku filmi ”Anora” e fitoi këtë çmim në pesë kategori. Madison, 25 vjeçe, mundi aktoren e fortë të Hollivudit, Demi Moore, për të marrë çmimin e aktores më të mirë për rolin e saj në komedinë “Anora”, në të cilën ajo luan një striptiste që bie në dashuri me djalin e një oligarku rus. Filmi gjithashtu fitoi kategoritë e filmit më të mirë, montazhit, skenarin origjinal dhe regjisorit më të mirë për Sean Baker, i cili përdori fjalimin e tij për të bërë një lutje për kthimin e shikuesve të teatrit në kinema pas pandemisë. Baker është bërë personi i parë që ka fituar katër çmime Oscar për një film të vetëm në një ceremoni. Më parë Walt Disney fitoi të njëjtën shumë në një natë, por për filma të ndryshëm. Madison, e cila ishte më e reja në kategorinë e aktores më të mirë këtë vit, tha se fitorja ishte “shumë surreale” dhe ajo gjithashtu nderoi komunitetin e punonjësve të seksit duke thënë se “do të vazhdojë t’i mbështesë ata dhe të jetë një aleate”. Brody, 51 vjeç, tani një fitues i dyfishtë i Oscar-it, mori në shtëpi çmimin e aktorit kryesor për “The Brutalist”, një film për një arkitekt hebre-hungarez që ikën nga tmerret e Luftës së Dytë Botërore për një jetë më të mirë në SHBA. Në skenë, Brody tha se ndihej “aq me fat” duke shtuar se “aktrimi është një profesion shumë i brishtë. Duket shumë magjepsës dhe në momente të caktuara është, por e vetmja gjë që kam fituar, duke pasur privilegjin të kthehem këtu, është të kem një perspektivë.” “Unë jam këtu edhe një herë për të përfaqësuar traumat e vazhdueshme dhe pasojat e luftës dhe shtypjes sistematike dhe të antisemitizmit dhe racizmit dhe të të tjerëve dhe lutem për një botë më të shëndetshme, më të lumtur dhe më gjithëpërfshirëse”, shtoi ai. Aktorja amerikane Zoe Saldana deklaroi se është një “fëmijë krenar i prindërve emigrantë” gjatë një fjalimi të përlotur pasi fitoi Oscar-in për aktoren më të mirë në rol dytësor. Saldana, 46 vjeçe, u shpall fituese në kategorinë e yjeve, duke përfshirë aktoren dhe këngëtaren Ariana Grande, yllin britanik Felicity Jones, Monica Barbaro dhe italianen Isabella Rossellini. Ajo fitoi Oscar-in, i pari i saj, për rolin e saj në filmin spanjoll të Netflix “Emilia Perez”, në të cilin ajo luan një avokate të quajtur Rita, e cila ndihmon një bos droge meksikan të ndryshojë gjininë. Filmi u bë kryefjalë e postimeve historike në mediat sociale. Kieran Culkin, 42 vjeç, fitoi Oscar-in për aktorin më të mirë në rol dytësor duke mposhtur Edward Norton, Guy Pearce dhe Jeremy Strong. Ai mori çmimin për “A real pain”, filmi i drejtuar nga Jesse Eisenberg për dy kushërinj që shkojnë në vendin e gjyshes së tyre në Poloni për të gjetur rrënjët e tyre. Culkin gjithashtu bëri shaka gjatë fjalimit të tij se gruaja e tij, Jazz Charton, i kishte premtuar atij një fëmijë të katërt nëse ai fitonte një Oscar. Ishte një natë e keqe për britanikët në kategoritë kryesore të aktrimit, por anëtarët e industrisë së filmit në Mbretërinë e Bashkuar u nderuan në disa role në prapaskenë. Kompozitori britanik Daniel Blumberg fitoi partiturën origjinale dhe Lol Crawley, i rritur në Uells, fitoi Oscar-in e kinematografisë, të dy për “The Brutalist”. Britanikë të tjerë përfshinin artistin e efekteve speciale Paul Lambert, i cili ishte pjesë e ekipit fitues të efekteve vizuale më të mira pas filmit fantastiko-shkencor “Dune: Part Two”, ku luan Timothee Chalamet, dhe dizajnimin e çiftit Nathan Crowley dhe Lee Sandales për dizajnin më të mirë të prodhimit për muzikalin “Wicked”. Shkrimtari britanik Peter Straughan fitoi çmimin e skenarit për dramën papale “Conclave”. Prezantuesi dhe komediani amerikan Conan O’Brien, e nisi ceremoninë me një rikrijim të një skene të tmerrshme nga filmi “The Substance”. Monologu i tij hapës iu referua polemikës rreth Emilia Perez-it dhe më vonë në mbrëmje ai u duk se iu referua kritikave të pikëpamjeve të presidentit të SHBA Donald Trump ndaj presidentit rus Vladimir Putin, në mes të luftës me Ukrainën. Aktorja dhe këngëtarja Ariana Grande hapi shfaqjen duke kënduar këngën “The Wizard Of Oz” “Somewhere Over The Rainbow”, dhe më vonë iu bashkua Erivo për një duet të “Defying Gravity” nga “Wicked”. Një tjetër homazh muzikor pa këngëtarët Raye, anëtarja e ”Blackpink Lisa” dhe reperja dhe këngëtarja amerikane Doja Cat të performonin një homazh për James Bond. Performanca nderoi producentët e James Bond, Michael G Wilson dhe Barbara Broccoli, të cilët u shpallën fitues të Çmimit Përkujtimor të Akademisë ”Irving G Thalberg” në 2024 dhe iu dhanë statujat Oscar në Çmimet e Guvernatorëve. Muajin e kaluar, Amazon MGM Studios njoftoi se do të merrte kontrollin krijues mbi personazhin 007 me një sipërmarrje të re që do t’i shihte ata të jenë bashkëpronarë të të drejtave të ekskluzivitetit me Wilson dhe Broccoli. Fituesi i çmimit Oscar Morgan Freeman prezantoi segmentin In Memoriam dhe nderoi aktorin Gene Hackman, i cili muajin e kaluar u gjet i vdekur së bashku me gruan e tij, Betsy Arakawa dhe qenin e tyre, në shtëpinë e tyre në New Mexico. Të nominuar të shumtë, duke përfshirë “A Complete Unknown” me protagonist Chalamet, grupin “Sing Sing, The Apprentice”, rreth viteve të hershme të Trump si zhvillues i pasurive të paluajtshme, “Nickel Boys”, bazuar në romanin nga Colson Whitehead dhe filmi vampir “Nosferatu” shkuan në shtëpi duarbosh duke mos marrë asgjë./

Besëlidhja e Lezhës, e mbajtur më 2 mars 1444 në Katedralen e Shën Kollit në Lezhë, nuk u quajt zyrtarisht shtet, por përfaqësonte një aleancë politiko-ushtarake ndërmjet princërve shqiptarë kundër Perandorisë Osmane. Organizimi dhe pjesëmarrësit: Kuvendi u organizua me nismën e Gjergj Kastriotit-Skënderbeut. Në të morën pjesë figura të shquara të aristokracisë shqiptare, si: Gjergj Arianiti Andrea Topia, së bashku me djemtë e tij, Kominin dhe Muzakën, dhe nipin Tanushin Nikollë dhe Pal Dukagjini Pjetër Spani me katër djemtë e tij: Aleksin, Bozhidarin, Vruoan dhe Mirkon Lekë Zaharia Teodor Muzaka i Riu dhe anëtarë të tjerë të familjes Muzaka Lekë Dushmani Gjergj Stres Balsha Stefan Gjurashi (Cernojeviçi) me bijtë e tij, Gjergjin dhe Gjonin Gjithashtu, morën pjesë përfaqësues të malësive shqiptare dhe të Republikës së Venedikut si vëzhgues. Vendimet kryesore: Formimi i një Besëlidhjeje Arbërore me Skënderbeun si kryetar dhe komandant të përgjithshëm. Krijimi i një ushtrie të përbashkët nën komandën e Skënderbeut. Themelimi i një arke të përbashkët për të përballuar shpenzimet e luftës. Këto vendime synonin bashkimin e forcave shqiptare për të përballuar kërcënimin osman. Aleatët: Përveç princërve shqiptarë, në Besëlidhje mori pjesë edhe sundimtari i Malit të Zi, Stefan Cernojeviçi, duke zgjeruar kështu aleancën edhe me forca të tjera ballkanike. Rezultatet: Bashkimi i principatave shqiptare nën një komandë të vetme. Krijimi i një ushtrie të përbashkët që arriti të përballojë me sukses sulmet osmane për 25 vjet. Vendosja e themeleve për një shtet të përqendruar shqiptar, duke shënuar kulmin e traditës shtetërore në mesjetën shqiptare. Besëlidhja e Lezhës shënoi një hap të rëndësishëm drejt bashkimit politik të tokave shqiptare dhe krijimit të një identiteti të përbashkët kombëtar.

Pablo NERUDA ( 1904 - 1973 ) Historia e jetës së Pablo Nerudës: Kjo poezi e Pablo Nerudës është një reflektim i dashurisë dhe mirënjohjes për nënën dhe jetën: Poezi për Jetën dhe Nënën Në duar të tua, gjithçka ishte e ngrohtë, Nën dritën e syve të tu, unë mësova të ecja, Gjithçka ishte thjesht, çdo hije e vogël që lidhej, Çdo prekje që më jepte kur bota ishte e largët. Jeta kalonte, por ti mbaje me forcë, Si një rrënjë e fortë që nuk friksohet nga stuhia, Në kokën time, emri yt ishte një himn i butë, Një këngë që dëgjohej përherë, pa fund. Kur nënqielli filloi të errësohej, Ti gjithmonë mbaje dritën, Dhe kur sytë e mi kërkonin udhë, Ato shihnin buzëqeshjen tënde që shndriste si yll. Një jetë që u krijua në dhimbje, Një jetë që u rrit nga dashuria jote, Dhe sot, ndërsa eci në rrugët e natës, Unë ndiej ende prekjen tënde, në çdo hap, në çdo frymë. Kjo poezi është një përpjekje për të shprehur ndjenjat e Nerudës për jetën dhe dashurinë e pafundme të nënës, një figurë që ka ndikuar thellë në gjithçka që ai shkroi. Pablo Neruda lindi më 12 korrik 1904 në Parral, Kili. Emri i tij i vërtetë ishte Ricardo Eliécer Neftalí Reyes Basoalto, por ai mori emrin penë "Pablo Neruda" si një adoleshent, për të shmangur zemërimin e babait të tij, i cili nuk e mbështeste pasionin e tij për poezinë. Poema e tij e parë u publikua kur ai ishte vetëm 13 vjeç, dhe deri në vitin 1920, ai kishte filluar të shkruante poezi që do ta bëheshin të njohura ndërkombëtarisht. Neruda ishte gjithashtu një aktivist politik, dhe ka shërbyer si senator i Kilit. Ai mbështeti lëvizjet revolucione dhe ishte një kritik i regjimit të diktatorit të Kilit, Augusto Pinochet. Pas një periudhe të trazuar politike dhe shpërnguljeve të detyruara, Neruda ka jetuar dhe punuar në vende të ndryshme të botës, përfshirë Çekosllovakinë, Meksikën dhe Spanjën. Poezia e Nerudës është e njohur për pasionin e saj dhe thellësinë emocionale. Ai shkruante mbi shumë tema, duke përfshirë dashurinë, politikën, natyrën, dhe gjendjen njerëzore. Pjesa më e madhe e krijimtarisë së tij ka lidhje me çështje të identitetit dhe të luftës sociale. Neruda fitoi Çmimin Nobel për Letërsi në vitin 1971, dhe u bë një figurë e rëndësishme në letërsinë botërore. Ai vdiq më 23 shtator 1973, vetëm disa javë pas grushtit të shtetit që përmbysi qeverinë e Salvador Allendes, me të cilin ai kishte një miqësi të mire. M E R R N I K O H Ë N T U A J Merrni kohë për të menduar, Sepse kjo është forca e vërtetë e njeriut. Merrni kohë për të lexuar, Sepse kjo është baza e vërtetë e mënçurisë. Merrni kohë për tu lutur, Sepse kjo është fuqia më e madhe në Tokë. Merrni kohë për të qeshur, Sepse e qeshura është muzika e shpirtit. Merrni kohë për të falur, Sepse dita është shumë e shkurtër për të qënë veç për vete. Merrmi kohë për të dashur dhe për tu dashur, Sepse dashuria është dhuratë nga Zoti. Merrni kohë për të qënë i përzemërt, Kjo është rruga drejt lumturisë. Merrni kohë për të jetuar! PËRKTHEU MP

ALBERT KAMUS FILOZOF "Një ditë, kur nuk ka më pyetje për të bërë, kur kuptimi i botës është zhdukur dhe është lënë vetëm zbrazëtia, ndoshta do të kuptojmë se gjithçka që kemi është e vërteta e ekzistencës tonë. Në këtë botë të mbushur me absurditet, ku çdo përpjekje për t’u shpëtuar është e dështuar, mbetet vetëm të përqafojmë lirinë që na ofron ky absurd. Ka diçka të veçantë në të qenit të vetëdijshëm për pafuqinë tonë, një lloj bukurie të hidhur që e gjejmë vetëm kur përballim realitetin pa iluzione. Ndoshta, në këtë hapësirë të zbrazët, ku të gjitha përgjigjet janë të paqartë, gjejmë mundësinë e të vërtetës më të thellë." Ky lloj shkrimi tenton të kapë esencën e filozofisë së Camus, duke reflektuar mbi absurditetin e jetës dhe përpjekjet tona për të gjetur kuptim në një botë që shpesh nuk ofron përgjigje të qarta. Albert Camus lindi më 7 nëntor 1913 në Mondovi, Algjeri, që ishte një koloni franceze në atë kohë. Ai u rrit në një familje të varfër; babai i tij, Lucien Camus, vdiq në Luftën e Parë Botërore kur Albert ishte ende foshnje, dhe ai u rrit nga nëna, Catherine Hélène, një grua e thjeshtë dhe e pashpresë që nuk mund të fliste mirë frëngjishten. Djaloshi kaloi fëmijërinë në një mjedis të thjeshtë dhe të vështirë, por me shumë dashuri nga nëna e tij, që kishte një ndikim të madh në jetën e tij. Arsimi Camus studioi në shkollat e Algjerisë dhe më pas u regjistrua në Universitetin e Algjerisë, ku studioi filozofi. Gjatë viteve të tij universitare, ai u përfshi në aktivitete të ndryshme shoqërore dhe intelektuale. Ai u bë i njohur për shkakun e tij të lidhur me të drejtat e njeriut, si dhe për angazhimin e tij në politikën e kohës. Në vitin 1935, ai mori një diplomë në filozofi, por nuk mund të gëzonte mundësinë për një karrierë akademike për shkak të një problemi të shëndetit të tij, tuberkulozit. Historia e jetës Camus kaloi një pjesë të madhe të jetës së tij në Algjeri, ku punoi si mësues dhe gazetar. Gjatë Luftës së Dytë Botërore, ai u bë një pjesëtar i Luftës Rezistencës, duke u angazhuar në gazetën Combat, e cila u botua gjatë pushtimit nazist të Francës. Aktivizmi i tij politik dhe gazetaresk ishte një reflektim i angazhimit të tij për lirinë dhe drejtësinë sociale. Pas luftës, ai u kthye në Francë dhe vazhdoi të shkruante për çështje të mëdha shoqërore dhe politike. Filozofia e tij Filozofia e Camus është e njohur për konceptin e "absurdizmit", i cili thekson përpjekjen e njeriut për të gjetur kuptim në një botë që është esencialisht pa kuptim. Ky absurd lind nga kontradikta midis dëshirës njerëzore për kuptim dhe botës që nuk ofron asnjë kuptim objektiv. Camus besonte se, ndonëse jeta është absurde, individët mund të jetojnë një jetë të plotë dhe të ndershme duke e pranuar këtë absurd dhe duke e përballuar atë me guxim dhe dinjitet. Në veprën e tij më të njohur Miti i Sisifit (1942), Camus përdor mitin e Sisifit, personazhit që është i dënuar të ngrejë një gur në majë të malit, vetëm për të parë atë të rrokulliset përsëri. Ky mit, sipas Camus, është një metaforë për jetën e njeriut: një përpjekje e pafund dhe e pashpresë për të kuptuar dhe për të dhënë kuptim, por që gjithsesi është e domosdoshme për të jetuar me plotësim. Një tjetër temë e rëndësishme në filozofinë e Camus është liria, e cila është një nga temat kryesore të veprës së tij. Ai theksonte se, pavarësisht absurditetit të jetës, individi ka mundësinë dhe detyrimin të veprojë lirisht, të krijojë kuptim përmes veprimeve dhe angazhimeve të tij, dhe të gjejë një kuptim personal dhe autentik. Vepra e tij Camus ka shkruar disa vepra të rëndësishme gjatë jetës së tij, ku përfshihen: "L'Étranger" (Një Shqetësim i Thellë) (1942): Ky roman është një nga më të njohurit e tij dhe përshkruan jetën e një njeriu, Meursault, që jeton në mënyrë indiferente ndaj normave sociale dhe vlerave, dhe që nuk është në gjendje të gjejë kuptim në jetën e tij. "Le Mythe de Sisyphe" (Miti i Sisifit) (1942): Ky është një ese filozofike ku Camus analizon konceptin e absurdit dhe mënyrat e përballimit të tij. "La Peste" (Pesta) (1947): Ky roman përshkruan një epidemi të bubonikës që shpërthen në një qytet të vogël dhe është një alegori për luftën kundër totalitarizmit dhe përpjekjet e njeriut për të mbijetuar dhe për të ruajtur dinjitetin në kushte ekstreme. "L'Homme révolté" (Njeriu i Revoltuar) (1951): Në këtë vepër, Camus eksploron temën e rebelimit dhe revolucioneve shoqërore, duke analizuar përpjekjet e individëve për të luftuar kundër padrejtësive. Jeta personale dhe vdekja Camus ishte martuar dy herë dhe kishte dy fëmijë. Ai kishte një lidhje të veçantë me natyrën dhe adhuronte përpjekjet e tij për të pasur një jetë të thjeshtë dhe të qetë. Ai kishte pasion për futbollin dhe shkruante shpesh për sportet, veçanërisht futbollin. Camus vdiq tragjikisht në një aksident automobilistik më 4 janar 1960 në moshën 46-vjeçare, në një rrugë të Francës, kur makina që ai po udhëtonte u përfshi në një aksident. Trashëgimia Albert Camus ka lënë një ndikim të madh në filozofinë moderne dhe letërsinë ekzistencialiste. Ai fitoi Çmimin Nobel për Letërsi në vitin 1957 dhe vazhdon të jetë një figurë kyçe për diskutimet mbi absurdizmin, lirinë, dhe natyrën e ekzistencës njerëzore. "Një ditë, kur nuk ka më pyetje për të bërë, kur kuptimi i botës është zhdukur dhe është lënë vetëm zbrazëtia, ndoshta do të kuptojmë se gjithçka që kemi është e vërteta e ekzistencës tonë. Në këtë botë të mbushur me absurditet, ku çdo përpjekje për t’u shpëtuar është e dështuar, mbetet vetëm të përqafojmë lirinë që na ofron ky absurd. Ka diçka të veçantë në të qenit të vetëdijshëm për pafuqinë tonë, një lloj bukurie të hidhur që e gjejmë vetëm kur përballim realitetin pa iluzione. Ndoshta, në këtë hapësirë të zbrazët, ku të gjitha përgjigjet janë të paqartë, gjejmë mundësinë e të vërtetës më të thellë." Ky lloj shkrimi tenton të kapë esencën e filozofisë së Camus, duke reflektuar mbi absurditetin e jetës dhe përpjekjet tona për të gjetur kuptim në një botë që shpesh nuk ofron përgjigje të qarta. Albert Camus lindi më 7 nëntor 1913 në Mondovi, Algjeri, që ishte një koloni franceze në atë kohë. Ai u rrit në një familje të varfër; babai i tij, Lucien Camus, vdiq në Luftën e Parë Botërore kur Albert ishte ende foshnje, dhe ai u rrit nga nëna, Catherine Hélène, një grua e thjeshtë dhe e pashpresë që nuk mund të fliste mirë frëngjishten. Djaloshi kaloi fëmijërinë në një mjedis të thjeshtë dhe të vështirë, por me shumë dashuri nga nëna e tij, që kishte një ndikim të madh në jetën e tij. Arsimi Camus studioi në shkollat e Algjerisë dhe më pas u regjistrua në Universitetin e Algjerisë, ku studioi filozofi. Gjatë viteve të tij universitare, ai u përfshi në aktivitete të ndryshme shoqërore dhe intelektuale. Ai u bë i njohur për shkakun e tij të lidhur me të drejtat e njeriut, si dhe për angazhimin e tij në politikën e kohës. Në vitin 1935, ai mori një diplomë në filozofi, por nuk mund të gëzonte mundësinë për një karrierë akademike për shkak të një problemi të shëndetit të tij, tuberkulozit. Historia e jetës Camus kaloi një pjesë të madhe të jetës së tij në Algjeri, ku punoi si mësues dhe gazetar. Gjatë Luftës së Dytë Botërore, ai u bë një pjesëtar i Luftës Rezistencës, duke u angazhuar në gazetën Combat, e cila u botua gjatë pushtimit nazist të Francës. Aktivizmi i tij politik dhe gazetaresk ishte një reflektim i angazhimit të tij për lirinë dhe drejtësinë sociale. Pas luftës, ai u kthye në Francë dhe vazhdoi të shkruante për çështje të mëdha shoqërore dhe politike. Filozofia e tij Filozofia e Camus është e njohur për konceptin e "absurdizmit", i cili thekson përpjekjen e njeriut për të gjetur kuptim në një botë që është esencialisht pa kuptim. Ky absurd lind nga kontradikta midis dëshirës njerëzore për kuptim dhe botës që nuk ofron asnjë kuptim objektiv. Camus besonte se, ndonëse jeta është absurde, individët mund të jetojnë një jetë të plotë dhe të ndershme duke e pranuar këtë absurd dhe duke e përballuar atë me guxim dhe dinjitet. Në veprën e tij më të njohur Miti i Sisifit (1942), Camus përdor mitin e Sisifit, personazhit që është i dënuar të ngrejë një gur në majë të malit, vetëm për të parë atë të rrokulliset përsëri. Ky mit, sipas Camus, është një metaforë për jetën e njeriut: një përpjekje e pafund dhe e pashpresë për të kuptuar dhe për të dhënë kuptim, por që gjithsesi është e domosdoshme për të jetuar me plotësim. Një tjetër temë e rëndësishme në filozofinë e Camus është liria, e cila është një nga temat kryesore të veprës së tij. Ai theksonte se, pavarësisht absurditetit të jetës, individi ka mundësinë dhe detyrimin të veprojë lirisht, të krijojë kuptim përmes veprimeve dhe angazhimeve të tij, dhe të gjejë një kuptim personal dhe autentik. Vepra e tij Camus ka shkruar disa vepra të rëndësishme gjatë jetës së tij, ku përfshihen: "L'Étranger" (Një Shqetësim i Thellë) (1942): Ky roman është një nga më të njohurit e tij dhe përshkruan jetën e një njeriu, Meursault, që jeton në mënyrë indiferente ndaj normave sociale dhe vlerave, dhe që nuk është në gjendje të gjejë kuptim në jetën e tij. "Le Mythe de Sisyphe" (Miti i Sisifit) (1942): Ky është një ese filozofike ku Camus analizon konceptin e absurdit dhe mënyrat e përballimit të tij. "La Peste" (Pesta) (1947): Ky roman përshkruan një epidemi të bubonikës që shpërthen në një qytet të vogël dhe është një alegori për luftën kundër totalitarizmit dhe përpjekjet e njeriut për të mbijetuar dhe për të ruajtur dinjitetin në kushte ekstreme. "L'Homme révolté" (Njeriu i Revoltuar) (1951): Në këtë vepër, Camus eksploron temën e rebelimit dhe revolucioneve shoqërore, duke analizuar përpjekjet e individëve për të luftuar kundër padrejtësive. Jeta personale dhe vdekja Camus ishte martuar dy herë dhe kishte dy fëmijë. Ai kishte një lidhje të veçantë me natyrën dhe adhuronte përpjekjet e tij për të pasur një jetë të thjeshtë dhe të qetë. Ai kishte pasion për futbollin dhe shkruante shpesh për sportet, veçanërisht futbollin. Camus vdiq tragjikisht në një aksident automobilistik më 4 janar 1960 në moshën 46-vjeçare, në një rrugë të Francës, kur makina që ai po udhëtonte u përfshi në një aksident. Trashëgimia Albert Camus ka lënë një ndikim të madh në filozofinë moderne dhe letërsinë ekzistencialiste. Ai fitoi Çmimin Nobel për Letërsi në vitin 1957 dhe vazhdon të jetë një figurë kyçe për diskutimet mbi absurdizmin, lirinë, dhe natyrën e ekzistencës njerëzore.

Fototeka Marubi është një nga pasuritë më të çmuara të trashëgimisë kulturore shqiptare, e cila përmban një arkiv të jashtëzakonshëm fotografish që dokumentojnë jetën, kulturën dhe historinë shqiptare që nga mesi i shekullit XIX. Themelimi dhe Historiku Fototeka u krijua nga Pietro Marubi, një fotograf dhe artist italian që emigroi në Shkodër rreth vitit 1850. Ai hapi studion e parë fotografike në Shqipëri, të njohur si "Dritëshkronja Marubi", ku realizoi disa nga fotografitë e para të dokumentuara në historinë shqiptare. Pas vdekjes së Pietros, trashëgimia e tij u vazhdua nga nxënësi dhe asistenti i tij Kel Marubi, dhe më pas nga Gege Marubi, i cili modernizoi teknikat fotografike duke sjellë përparime në fushën e fotografisë shqiptare. Koleksioni dhe Vlera Historike Fototeka Marubi përmban mbi 500,000 negativë të realizuar në pllaka xhami, celuloid dhe letër. Në këtë arkiv ka fotografi të figurave historike si Ismail Qemali, Luigj Gurakuqi, Ded Gjo Luli, Fan Noli, por edhe të njerëzve të thjeshtë, panoramave të qyteteve dhe momenteve historike të rëndësishme. Fotografitë e Marubëve janë të një rëndësie të veçantë sepse dokumentojnë me mjeshtëri kostumet tradicionale, zakonet, ngjarjet politike dhe jetën e përditshme të shqiptarëve në një periudhë të gjatë historike. Fototeka Sot Në vitin 2016, në Shkodër u hap Muzeu Kombëtar i Fotografisë "Marubi", ku ruhen dhe ekspozohen disa nga fotografitë më ikonike të koleksionit. Fototeka është digjitalizuar për të ruajtur dhe promovuar këtë pasuri unike, duke e bërë atë të aksesueshme për studiues dhe publikun e gjerë. Fototeka Marubi është një testament i pasurisë kulturore shqiptare dhe një dritare e rrallë për të parë evolucionin historik të kombit tonë përmes objektivit të një familjeje që i përkushtoi jetën fotografisë. Më 27 shkurt 2025, në Galerinë e Artit Tiranë, u hap ekspozita "Dinastia Marubi – Njëqind vite të studios fotografike shqiptare". Kjo ekspozitë sjell për herë të parë në Tiranë një përzgjedhje të veçantë të imazheve nga arkiva e pasur e Dinastisë Marubi (1865-1959), e cila përmban mbi 150,000 negativë xhami të ruajtur në Muzeun Kombëtar Marubi në Shkodër. Ekspozita është kuruar nga Kim Knoppers dhe përfshin riprodhime moderne si dhe projeksione në xham të negativëve të skanuar, duke ofruar një pasqyrë të gjerë të historisë, kulturës dhe jetës shqiptare të kapur nga tre gjeneratat e fotografëve të familjes Marubi. Drejtoresha e Galerisë së Artit Tiranë, Edit Pula, theksoi rëndësinë e kësaj ekspozite si pjesë e misionit të galerisë për të promovuar trashëgiminë e artit pamor shqiptar. Ndërsa drejtori i Muzeut Marubi, Luçjan Bedeni, vuri në dukje se kjo ekspozitë shënon fillimin e një rrugëtimi të gjatë për muzeun, duke synuar të zgjerojë ndikimin e tij përtej Shkodrës. Ekspozita do të qëndrojë e hapur deri më 27 prill 2025, duke ofruar mundësinë për publikun e gjerë të eksplorojë dhe vlerësojë trashëgiminë e pasur fotografike të Dinastisë Marubi. Për më shumë informacion mbi ekspozitën, mund të shihni videon e mëposhtme:

Isabella Rossellini është një aktore, modele dhe producente e njohur italiane, e cila ka arritur sukses në shumë fusha të industrisë së argëtimit Familja dhe Arsimimi: Isabella ka lindur më 18 Qershor 1952 në Romë, Itali, dhe është bija e aktorit të njohur italian, Roberto Rossellini dhe aktores suedeze, Ingrid Bergman. Kjo e bën atë një pjesë të një familjeje të shquar të industrisë së kinemasë. Ka studiuar në Universitetin e Milanos, ku ka marrë një diplomë në ekonomi dhe është angazhuar edhe në artet skenike. Eksperiencat Profesionale: Rossellini ka pasur një karrierë të suksesshme si modele dhe ka punuar për disa nga markat më të mëdha të modës si Lancôme. Ajo u bë një nga modelet më të njohura gjatë viteve 1980. Ajo ka pasur një karrierë të pasur si aktore në filma dhe seri televizive. Ka luajtur në filma të njohur si Blue Velvet (1986) dhe Death Becomes Her (1992). Po ashtu, ka prodhuar dhe ka marrë pjesë në projekte të ndryshme si regjisore dhe producente. Vlerësimet dhe Çmimet: Ajo ka marrë çmime dhe vlerësime të shumta për kontributin e saj në kinematografi dhe industrinë e modës. Ka marrë çmime për rolin e saj në Blue Velvet dhe është nderuar për angazhimin e saj në promovimin e kulturës dhe artit. Suksesi më i Madh: Suksesi më i madh i Isabella Rossellini ka qenë roli i saj në filmin Blue Velvet të David Lynch, ku ajo luajti një nga rolet më të njohura të karrierës së saj. Ky film e vendosi atë në qendër të vëmendjes ndërkombëtare dhe i dha mundësinë të bëhet një figurë e njohur jo vetëm për aftësitë e saj aktoriale, por edhe për prezencën e saj unike në ekran. Isabella Rossellini është një nga figurat më të njohura dhe të vlerësuara në industrinë e kinemasë dhe modës, me një karrierë që ka përfshirë një gamë të gjerë rolesh si aktore, modele dhe autore. Ajo është një pasardhëse e denjë e dy aktorëve të njohur, Ingrid Bergman dhe Roberto Rossellini, që kanë lënë një ndikim të jashtëzakonshëm në historinë e kinemasë botërore. Lindi më 18 Qershor 1952, në Romë, Itali, dhe u rrit mes një ambienti të pasur me art dhe kulturë. Fillimet e Karrierës Isabella nisi karrierën e saj si modele në vitet '70. Ajo pati një sukses të shpejtë dhe shfaqej në fushatat më prestigjioze të modës, përfshirë punën me markat si Lancôme dhe Versace. Ishte një figurë qendrore në botën e modës, e njohur për bukurinë dhe karizmën e saj të natyrshme. Në vitin 1982, ajo u bë ambasadore e markës prestigjioze të kozmetikës Lancôme, dhe qëndroi me ta për shumë vite, duke ndihmuar në ndërtimin e imazhit të markës. Kinemaja dhe Filmat Karriera e saj në kinematografi u shpërblye kur ajo u bë pjesë e filmave më të mëdhenj të viteve '80 dhe '90. Një nga rolet më të njohura të saj është ai në filmin "Blue Velvet" (1986), i regjisorit të njohur David Lynch. Në këtë film, Rossellini luajti një rol kompleks si Dorothy Vallens, një grua që ndodhet në një marrëdhënie abuzive. Performanca e saj e thellë dhe e ndjerë solli shumë vlerësime dhe i dha një vend në panteonin e aktorëve të njohur të kohës. Një tjetër film i njohur ishte "Death Becomes Her" (1992), një komedi e errët me Meryl Streep dhe Goldie Hawn, në të cilin Isabella luajti një rol tërheqës, duke shtuar më tej reputacionin e saj si aktore që mund të kalonte nga dramat tek komeditë me lehtësi. Gjithashtu, ajo ka luajtur në disa filma të tjerë si "The Saddest Music in the World" (2003) dhe "The Truth About Charlie" (2002), duke treguar versatilitetin e saj në rolet e saj. Karriera e saj filmike është e njohur për gamën e gjerë të personazheve që ka luajtur, nga dramat e thella te komeditë absurde dhe filma të pavarur. Aktivizmi dhe Projekte të Tjera Përveç karrierës së saj në modë dhe film, Isabella Rossellini ka qenë gjithashtu një aktiviste e angazhuar për shumë kauza sociale dhe mjedisore. Ajo është e njohur për punën e saj në ruajtjen e natyrës dhe promovimin e një marrëdhënieje më të shëndetshme me mjedisin. Ka qenë e përfshirë në projekte të ndryshme që mbështesin ruajtjen e biodiversitetit dhe edukimin e njerëzve mbi rëndësinë e mbrojtjes së natyrës. Ajo gjithashtu ka shkruar dhe ka krijuar disa projekte për të inkurajuar gratë të shprehen dhe të provojnë shumë aspekte të jetës, si dhe ka shfaqur një sens të veçantë humori dhe inteligjence për të sfiduar format tradicionale të bukurisë dhe moshës, duke u përpjekur të ndihmojë në sfidimin e standardeve të padrejta të bukurisë që shpesh i ndjekin gratë. Vlerësimet dhe Çmimet Isabella Rossellini ka marrë shumë çmime dhe vlerësime për karrierën e saj. Në vitin 1999, ajo mori Çmimin e Karrierës nga Fondation Gian Maria Volonté për kontributet e saj në industrinë e filmit. Ajo gjithashtu ka fituar Çmimin e Aktorit më të Mirë në Festivalin Ndërkombëtar të Filmit në Venecia për rolin e saj në filmin "The Saddest Music in the World" (2003). Në 2010, ajo mori Çmimin për Kontributin në Kinemanë Ndërkombëtare në Festivalin e Filmit në Locarno, duke theksuar ndikimin e saj të madh. Përshtypja Publike dhe Trashëgimia Isabella ka lënë një trashëgimi të fortë dhe ka ndikuar në mënyrë të konsiderueshme në industrinë e modës dhe filmit, duke shfaqur një ndërthurje të elegancës, intelektualizmit dhe natyrshmërisë. Ajo ka sfiduar stereotipet e bukurisë dhe ka promovuar një ideal më të ndryshëm të gruas, një që e ka shprehur si të fuqishme, të natyrshme dhe të pavarura. Gjatë gjithë karrierës së saj, ajo ka mbajtur një pamje autentike dhe të pakompromis, duke qëndruar besnike vlerave të saj dhe duke inkurajuar gratë dhe individët e tjerë të jenë të vërtetë ndaj vetes. Ajo vazhdon të jetë një figurë e dashur dhe e respektuar në botën e artit dhe industrisë së modës dhe është një nga ikonat më të njohura të saj.

Maria Callas – “La Divina” e Operës Maria Callas nuk ishte vetëm një këngëtare opere; ajo ishte një dukuri kulturore që ndryshoi përgjithmonë mënyrën se si shihen dhe dëgjohen soprano në skenën botërore. Me një zë të veçantë, teknikë brilante dhe një aftësi të rrallë dramatike, ajo krijoi standarde të reja në interpretimin operistik. --- Jeta e Hershme dhe Formimi Maria Callas lindi më 2 dhjetor 1923 në Nju Jork me emrin Maria Anna Cecilia Sofia Kalogeropoulos. Prindërit e saj ishin emigrantë grekë, por pas një martese të trazuar, nëna e saj e çoi atë në Greqi në vitin 1937. Në Athinë, Callas studioi në Konservatorin e Athinës me pedagogë të njohur si Elvira de Hidalgo, e cila e ndihmoi të zhvillonte belcanton e saj të jashtëzakonshëm. --- Karriera dhe Transformimi në Diva Botërore Fillimet në Greqi dhe Itali Debutimi i saj i parë operistik ishte në vitin 1941 në Athinë. Pas Luftës së Dytë Botërore, ajo u kthye në SHBA për të kërkuar mundësi më të mëdha, por karriera e saj nisi të shkëlqejë kur shkoi në Itali në vitin 1947. Një nga rolet e saj të para ishte Gioconda në operën La Gioconda e Ponchielli-t, por shpejt filloi të shquhej për interpretimet e saj dramatike në Verdi, Puccini, Donizetti dhe, mbi të gjitha, Bellini. Triumfi në La Scala dhe Botë Maria Callas u bë ylli kryesor i La Scala-s në Milano, ku punoi me regjisorë dhe dirigjentë të mëdhenj si Luchino Visconti dhe Herbert von Karajan. Në këtë periudhë, ajo bëri transformimin fizik të madh – humbi shumë peshë, duke krijuar një figurë skenike elegante dhe magnetike. Ky ndryshim e bëri atë jo vetëm një artiste vokale, por edhe një aktore të vërtetë operistike. --- Roli i saj në Revolucionin e Operës Maria Callas riktheu në modë repertorin e vështirë belcanto, të cilin shumë soprano e kishin shmangur. Ajo e bëri të gjallë Normën e Bellinit, Lucia di Lammermoor të Donizetti-t, dhe La Traviata-n e Verdit. Ajo ishte një perfeksioniste, e cila kërkonte që opera të ishte më shumë sesa thjesht një koncert – për të, ajo duhej të ishte një dramë e gjallë, me emocion të thellë dhe interpretim të fuqishëm. --- Jeta Personale dhe Tragjedia Jeta e saj private ishte po aq dramatike sa edhe rolet që interpretoi. Ajo ishte e martuar me industrialistin italian Giovanni Battista Meneghini, por dashuria e saj më e madhe ishte Aristotel Onassis, miliarderi grek. Megjithatë, Onassis e la atë për Jacqueline Kennedy, një ngjarje që e tronditi thellë Callas-in. Në vitet e fundit, ajo u tërhoq nga skena, duke dhënë disa masterklasa në Juilliard School në Nju Jork dhe duke bërë një turne të fundit në vitin 1973. Vdiq tragjikisht në Paris më 16 shtator 1977, në moshën 53-vjeçare, nga një atak në zemër. --- Zëri dhe Trashëgimia e Saj Maria Callas kishte një zë unik, i cili ndonjëherë cilësohej si “i parregullt” për shkak të dridhjeve të tij, por ishte pikërisht kjo cilësi që i jepte emocione të papërshkrueshme interpretimit të saj. Ajo kishte një diapazon të gjerë, që i lejonte të interpretonte si role lirike ashtu edhe ato dramatike. Disa nga interpretimet e saj më të famshme përfshijnë: "Casta Diva" nga Norma (Bellini) "Vissi d'arte" nga Tosca (Puccini) "Una voce poco fa" nga Il Barbiere di Siviglia (Rossini) "Addio del passato" nga La Traviata (Verdi) Sot, Maria Callas mbetet një ikonë e operës, dhe regjistrimet e saj janë ende referencë për studentët dhe adhuruesit e operës në mbarë botën

"Një tragjedi amerikane" – Përmbledhje e detajuar Nga Theodore Dreiser Pjesa e Parë – Fëmijëria dhe Adoleshenca e Clyde Griffiths Clyde Griffiths lind në një familje të varfër dhe fetare në Kansas City. Prindërit e tij janë predikues evangelistë, dhe ai rritet duke ndjerë turp për varfërinë e tij. Që i vogël, ëndërron një jetë më të mirë, të mbushur me pasuri dhe status shoqëror. Në adoleshencë, ai fillon të punojë si ndihmës në një hotel dhe shoqërohet me djem që i pëlqejnë argëtimet e natës, alkooli dhe vajzat. Gjatë një udhëtimi me miqtë, ai përfshihet në një aksident tragjik ku një vajzë vdes nga një makinë që ata po ngisnin. I frikësuar nga pasojat, ai ikën nga qyteti dhe shkëputet nga familja. Pjesa e Dytë – Ambicia dhe Marrëdhënia me Roberta Alden Clyde vendos të gjejë punë në fabrikën e xhaxhait të tij, Samuel Griffiths , në Lycurgus, një qytet i vogël industrial. Xhaxhai i jep një punë modeste, por Clyde ëndërron të bëhet pjesë e familjes së tij të pasur. Ai punon fort dhe fiton një pozitë më të mirë si mbikëqyrës në fabrikë. Atje, ai njihet me Roberta Alden , një punëtore e varfër dhe e sjellshme, me të cilën fillon një marrëdhënie të fshehtë (sepse politika e fabrikës ndalon marrëdhëniet mes mbikëqyrësve dhe punëtoreve). Megjithëse në fillim është i përkushtuar ndaj Robertës, ambicia e tij rritet kur takon Sondra Finchley , një vajzë të pasur nga shtresa e lartë e shoqërisë. Ajo i ofron Clyde-it një rrugë drejt jetës luksoze që ka ëndërruar gjithmonë. Ndërkohë, Roberta mbetet shtatzënë. Ajo i kërkon Clyde-it të martohet me të, por ai e shmang këtë përgjegjësi dhe kërkon mënyra për ta larguar nga jeta e tij. Përpjekjet për të bërë abort dështojnë, dhe Roberta këmbëngul që ai të mbajë përgjegjësi për fëmijën. Pjesa e Tretë – Krimi dhe Pasojat I dëshpëruar, Clyde mendon për një plan makabër. Ai lexon në gazetë për një aksident në liqen, ku një çift u mbyt gjatë një udhëtimi me varkë, dhe fillon të konceptojë një plan të ngjashëm për të shpëtuar veten. Ai fton Robertën në një udhëtim në liqenin Big Bittern me pretekstin e një pushimi. Gjatë udhëtimit, Roberta fillon të flasë për të ardhmen e tyre dhe i kërkon që të martohen. Clyde, i frustruar dhe i turbulluar, e godet pa dashje dhe ajo bie në ujë. Ai nuk bën asgjë për ta shpëtuar dhe e lë të mbytet, duke ikur nga vendngjarja. Hetimi i policisë zbulon se Clyde ishte me Robertën dhe një sërë provash ( p.sh ., letra që ajo i kishte shkruar, sjellja e tij e dyshimtë) e bëjnë atë të dyshuarin kryesor. Ai arrestohet dhe merret në pyetje. Pjesa e Katërt – Gjykimi dhe Fundi Tragjik Në gjyq, Clyde përpiqet të mbrohet, duke pretenduar se nuk kishte qëllim ta vriste Robertën. Megjithatë, prokurori e portretizon atë si një vrasës të paskrupullt dhe të ftohtë, të shtyrë nga ambicia dhe dëshira për luks. Mediat e trajtojnë çështjen si një skandal kombëtar. Xhaxhai i tij, Samuel Griffiths, nuk e ndihmon shumë, sepse nuk dëshiron të njollosë reputacionin e familjes. Gjykata e shpall Clyde-in fajtor për vrasje  dhe ai dënohet me vdekje në karrigen elektrike . Në burg, ai kalon kohën duke reflektuar mbi jetën e tij dhe mbi zgjedhjet që e çuan në këtë tragjedi. Në ditët e fundit, ai është i dëshpëruar dhe i humbur, pa asnjë shpresë për shpëtim. Romani mbyllet me ekzekutimin e tij, duke lënë një mesazh të fuqishëm mbi dështimin e ëndrrës amerikane dhe mënyrën se si ambicia, kur kombinohet me mungesën e moralit, mund të çojë në shkatërrim. Temat kryesore të romanit Dështimi i ëndrrës amerikane:  Clyde beson se mund të arrijë suksesin përmes manipulimeve dhe mashtrimeve, por realiteti e ndëshkon. Drejtësia dhe pabarazia shoqërore:  Nëse Clyde do të ishte i pasur, gjyqi i tij mund të kishte përfunduar ndryshe. Moraliteti dhe përgjegjësia:  Clyde shmang përgjegjësitë për veprimet e tij dhe kjo e çon drejt tragjedisë. Fati dhe zgjedhjet:  A ishte Clyde një viktimë e rrethanave apo e zgjedhjeve të tij të gabuara? Ky roman është një nga veprat më të mëdha të letërsisë amerikane, i bazuar në një rast real kriminal. Theodore Dreiser e shkroi atë me stil realist, duke u fokusuar në detaje të hollësishme psikologjike dhe sociale. Si të është dukur historia tani që e rikujtove? Cila pjesë të ka lënë më shumë mbresë?

Këto dy letra të Lasgush Poradecit janë një pasqyrë e thellë e shpirtit të tij të lirë dhe të patjetërsueshëm. Ato dëshmojnë për përballjen e një poeti me pushtetin dhe për filozofinë e tij mbi artin dhe lirinë krijuese. Në letrën e parë (1945), ai përballet drejtpërdrejt me Sejfulla Malëshovën, duke mbrojtur karakterin e tij të ndershëm dhe pavarësinë e tij artistike. Lasgushi refuzon të jetë një "dallkauk", një poet në shërbim të pushtetit, dhe e shpreh hapur se poezia për të është "liria absolute e shpirtit". Kjo letër pasqyron guximin e tij për t’u përballur me autoritetet, duke mos pranuar asnjë formë manipulimi ose nënshtrimi. Në letrën e dytë (1972), Lasgushi trajton temën e origjinalitetit në poezi, duke diskutuar me një poet kosovar. Ai e thekson se poezia e vërtetë nuk është thjesht imitacion, por një krijim i ri dhe origjinal, që nuk duhet të ndikohet nga të tjerët në mënyrë sipërfaqësore. Për të, krijimtaria artistike duhet të jetë një kontribut i veçantë dhe i pavarur në botën e artit. Këto dy letra dëshmojnë për personalitetin e tij të papërkulur dhe përkushtimin e tij ndaj artit dhe lirisë. Ai ishte një njeri që nuk e shiti kurrë veten dhe qëndroi besnik ndaj parimeve të tij deri në fund. Pikërisht për këtë arsye, ai mbetet një figurë madhështore e letërsisë shqipe. *** Tiranë, e Mërkurë 24 Tetor 1945: Ora 11 isha ne Ministri i Kulturës Sejfulla Malëshova, i shpura materialin e vëzhgimeve të mija mi Naim Frashërin për botim kritik të lirikës së Naimit. “Botim kritik” i thashë “s’mund të bëhet, dyke mos patur dorëshkrime të mjaftuarshme. Do të bëj vetëm një botim kriteri” i thashë, siç e kisha parashtruar dhe në raportin t’im përpara se të vete në Poradec. Pastaj në lidhje me vjershën që kish botuar jashtë më 1928 dhe e botoj dhe tashi mora fjalën dhe i thashë: “Do të ishte një çnderim për mua sikur t’ju nderonja se jeni ministër, po unë ju nderoj dhe ju pyes në cilësinë t’uaj si vjershëtor. Juve kini bërë një gabim në poezinë t’uaj që rishtyptë tashi kundër meje, sepse gjërat që thoni atje kundër meje nuk i përgjigjen të vërtetës po përkundër. Kur është jashtë njeriu, mund të gabohet dhe ju ishit atëhere jashtë. Po tashi që gjindeni në Shqipëri dhe që jeni në gjëndje të kontrolloni jetën t’ime me shumë lehtësi, të afirmohet një mos-e vërtetë për mua, s’është liri po robëri. Sejfullaj: “aty (në poezi) unë nuk them si ishit, si jini, po si do bëheshit”, Unë: “Po juve në atë poezi thoni: “të blenë me para”, “të futnë në kuvli”, dhe në shënimin që i kini bërë vjershës simjet më 1945 thoni: “hyri në pellgun oportunist”, dhe “u bë poet dallkauk”, dhe shënoni vetë që vjersha është shkruar më 1928”. “Juve thoni ashtu, po mua s’më ka blerë kurrë njeri as me para as pa para, as jam futur në kuvli, as kam qënë as do jem oportunist, as jam bërë as do bëhem dallkauk, po kam rrojtur dhe rroj si njeri i thjeshtë dhe i ndershëm vetëm me rrogën t’ime, si profesor që jam emëruar në bazë të dipllomës s’ime. Unë as e njihja Zogun as s’e njoha kurrë ndonjë herë, as shkela ndonjë herë në Parlament, po rrojta gjithnjë i tërhequr, si kurdoherë sipas naturës s’ime; nuk shkrojta kurrë as për Zogun as për ndonjë tjetër siç bënin të tjerët si p.sh. A. A. që ish ministër dhe i bënte poezi Zogut, si F V. që ish deputet dhe i bënte edhe ay Zogut poezi. Ato poezi quhen dallkaukllëk, oportunizmë, kuvli, jo poezia ime që fluturon e pastër dhe e lirë përmbi dobitë dhe vogëlsirat njerëzore. Poezia për mua është lirija absolute e shpirtit dhe një poezi që futet në relativitetet e shoqërisë dhe të kohës, në dallkaukllëk që d.m.th. politikë humbet karakterin e lirisë suverante të shpirtit – konditë sine qua non e artit të vërtetë. Unë nuk e lejoj veten që ta ve poezinë t’ime në shërbim të kontigjencave shoqërore, sepse unë jam një tip i çuditshëm, jam i lirë. Mua njeriu mund të më vjedhë 100, 200, 300 napolona, sikur t’i kisha , po karakterin t’im si njeri, si artist independent, s’m’a vjedh dot, s’m’a merr dot kurrë! S’m’a ble dot njeri kurrë!” Sejfullaj tha: “do flasim një herë tjetër më nge” dhe unë ika dhe hyri Gjeneral Kolonel Koçi Xoxe. Lasgush *** Tiranë, e Djelë 9 Janar 1972: U takova me 4 kosovarë 30-35 vjeçarë, intelektualë të ardhur prej Kosove për qëllime kulturale, pas 2 javë, më tha njëri, do shkojmë për në Kosovë. Nuk më njihnin personalisht, u entuziazmuan që më njohë, njëri poet më tha: “jeni i adhuruar në tërë Kosovën, rinija entuziazmohet me juve, ju-a kemi botuar në Kosovë të 2 volumet e poezive”. Njëri prej tyre më tha: “Ky është poet, ka qënë nënë influencën tuaj, ju ka imituar etj”. Ay më tha: “e kam për nder të jem influencuar prej Lasgushit”. Unë: “s’ka influencë, nuk lot rol influenca në poezi, në krijimin artistik. Influencë, imitacion, plagjiat, reminiscencë, çdo referencë ose lidhje ose relacion etjerash si këto terma, nuk ekzistojnë në poezinë e vërtetë. Poezi e vërtetë quhet një poezi, e cila është origjinale. Poezi origjinale është ajo poezi, e cila, gjith dyke qënë tangjente me poezinë e tjetrit, e ka përdorur atë tangjente vetëm si material brut, si lëndë e parë, por prej kësaj materjeje prima ka krijuar një origjinalitet fondi dhe forme dhe stili t’atillë, sa ajo del me atë origjinalitet të krijuar prej poetit, si një poezi më vete, si një krijim i ri, krijim që s’mund t’i-a gjesh shëmbëllën në tjetër poezi, sepse ajo tashi është një gjë më vete, një kontribut i ri në gjithë poezinë ekzistente. Me këtë origjinalitet, ajo e justifikon veten të ekzistojë midis similareve të saj, si krejt indipendente. Similar s’do me thënë identik, po kategori e veçantë dhe veçantinë e saj i-a kërkon origjinaliteti i saj, origjinalitet fondi, forme, shprehjeje, stili, dhe sipër së gjithash koncepsioni – të gjitha këto të pakraharsueshme aspak me poezi tjetër. Krijimi i ri nuk tutet prej krijimeve anàs, d.m.th. prej similareve, prej similiaritetit. Këto dhe shumë të tjera shpjegime i thashë poetit kosovar rreth imitacionit, influencës që siç tha ay tjetri koleg i tij ishte prej Lasgushit. Ay (më vjen keq që s’ja mora emrin) mbeti i kënaqur, dhe fitoj kurajë prej shpjegimeve të mija, u duk nga fjalët që më tha pastaj – dhe unë i thashë duke e kurajësuar zemërbardhësisht: “bëni poezi, krijoni poezi, mos kini frikë prej poezisë së Lasgushit, sepse duke qënë i zoti të krijojë njeriu poezinë e tij, origjinale, siç thamë s’trembet prej tjetrit. Ay që krijon një krijim të ri, nuk trembet prej tjetrit, sepse krijon një gjë të re. Si të trembet krijonjësi prej krijesës së tij, prej krijesës së tij të re, origjinale? Poeti, kur është i zoti të krijojë një poezi të re sipas këtij principi që është i vetmi princip poetik nuk ka frikë, s’trembet prej krijimit të tij, por përkundër, gëzohet dhe gëzohet me gëzim të madh, me gëzim të madh sepse i fal botës një gëzim të ri, një gëzim tjetër midis gëzimeve të tjera, dhe ay që i fal tjetrit një gëzim të ri s’trembet prej kësaj të falure prej kësaj dhurate po gëzohet me gëzim absolut për gëzimin absolut d.m.th. gëzimin origjinal që ay i fal të tjerëve nga zotësija e tij. Tashi ne mund të themi në këtë akord të tjera, po njësoj janë tërë të tjerat, esencial, ecenca e poezisë është poezia origjinale, d.m.th. origjinaliteti poetik.

Pra, shqip "vjen një ditë që" është një shprehje që mund të nënkuptojë një moment të caktuar në të cilin pasojat e veprimeve të kaluara bëhen të dukshme, ose një moment kur individët ose shoqëria përballen me realitetin e vendimeve që kanë marrë. Në kontekstin e filmit "Dhe vjen një ditë", kjo shprehje mund të lidhet me përballjen e personazheve me pasojat e zgjedhjeve të tyre, si një moment reflektimi ku nuk mund të kthehen mbrapsht, dhe ku ato duhet të përballen me të vërtetën. Kjo ide mbështet idenë e filmit që përshkruan përpjekjet dhe dilemën e individëve në një shoqëri me vlera të ndryshueshme. "Dhe vjen një ditë" është një film shqiptar i vitit 1986, i cili sjell në pah tensionet dhe sfidat që përjeton një individ që përpiqet të përballojë kontradiktat e jetës në një shoqëri që ka kaluar periudha të ndryshme politike dhe sociale. Në qendër të filmit është Llano Bleka (i luajtur nga Viktor Zhusti), një ekonomist që është pjesë e një shoqërie ku morali dhe etika shpesh bien ndesh me interesat personale dhe sistemin. Ai është një njeri që është përpjekur të bëjë kompromis me vlerat dhe parimet e tij për të arritur suksesin dhe stabilitetin, por kjo sjell pasiguri dhe humbje të të tjerëve që i duhen atij. Një nga temat kyçe të filmit është konflikti midis individit dhe shoqërisë, ku Llano përballet me vendime të vështira që ndikojnë si në jetën e tij personale, ashtu edhe në atë profesionale. Ky film paraqet pasojat e zgjedhjeve të gabuara dhe se si ambiciet dhe dëshira për sukses mund të shpien në një humbje të rëndësishme të vlerave njerëzore dhe dashurisë. Klara, personazhi i luajtur nga Rajmonda Bulku, është një grua që paraqet kontrastin me Llano-n. Ajo është një figurë që përpiqet të ruajë dinjitetin dhe vlerat njerëzore në një kohë kur këto janë shpesh të lëna pas dore. Ajo është një përkrahëse e idealeve, një ndihmëse për Llano-n, por gjithashtu një kujtesë për të se ai nuk duhet të harrojë njerëzit që e rrethojnë dhe që e mbështesin. Historia ka një mesazh të fortë moral dhe kritikë sociale. Ajo trajton se si ambiciet mund të të udhëheqin përmes vendimeve të gabuara, por edhe si dashuria dhe ndihma e të tjerëve janë të nevojshme për të gjetur një ekuilibër të vërtetë në jetën e një individi. Filmi është një reflektim mbi shoqërinë shqiptare të asaj periudhe, dhe mënyrën se si individët përballen me sistemin dhe sfidat e tij. "Dhe vjen një ditë" është një film shqiptar i vitit 1986, i cili sjell në pah tensionet dhe sfidat që përjeton një individ që përpiqet të përballojë kontradiktat e jetës në një shoqëri që ka kaluar periudha të ndryshme politike dhe sociale. Në qendër të filmit është Llano Bleka (i luajtur nga Viktor Zhusti), një ekonomist që është pjesë e një shoqërie ku morali dhe etika shpesh bien ndesh me interesat personale dhe sistemin. Ai është një njeri që është përpjekur të bëjë kompromis me vlerat dhe parimet e tij për të arritur suksesin dhe stabilitetin, por kjo sjell pasiguri dhe humbje të të tjerëve që i duhen atij. Një nga temat kyçe të filmit është konflikti midis individit dhe shoqërisë, ku Llano përballet me vendime të vështira që ndikojnë si në jetën e tij personale, ashtu edhe në atë profesionale. Ky film paraqet pasojat e zgjedhjeve të gabuara dhe se si ambiciet dhe dëshira për sukses mund të shpien në një humbje të rëndësishme të vlerave njerëzore dhe dashurisë. Klara, personazhi i luajtur nga Rajmonda Bulku, është një grua që paraqet kontrastin me Llano-n. Ajo është një figurë që përpiqet të ruajë dinjitetin dhe vlerat njerëzore në një kohë kur këto janë shpesh të lëna pas dore. Ajo është një përkrahëse e idealeve, një ndihmëse për Llano-n, por gjithashtu një kujtesë për të se ai nuk duhet të harrojë njerëzit që e rrethojnë dhe që e mbështesin. Historia ka një mesazh të fortë moral dhe kritikë sociale. Ajo trajton se si ambiciet mund të të udhëheqin përmes vendimeve të gabuara, por edhe si dashuria dhe ndihma e të tjerëve janë të nevojshme për të gjetur një ekuilibër të vërtetë në jetën e një individi. Filmi është një reflektim mbi shoqërinë shqiptare të asaj periudhe, dhe mënyrën se si individët përballen me sistemin dhe sfidat e tij. Në përgjithësi, filmi "Dhe vjen një ditë" është një analizë e thellë e shpirtit njerëzor, ndërkohë që eksploron pasojat e zgjedhjeve personale dhe shoqërore. Në përgjithësi, filmi "Dhe vjen një ditë" është një analizë e thellë e shpirtit njerëzor, ndërkohë që eksploron pasojat e zgjedhjeve personale dhe shoqërore. Në filmin "Dhe vjen një ditë" (1986), regjisori është Vladimir Prifti, një regjisori i njohur shqiptar, ndërsa skenaristi është Teodor Laço, një nga autorët më të njohur të kinematografisë shqiptare. Vladimir Prifti ka kontribuar në shumë filma të rëndësishëm shqiptarë dhe është njohur për trajtimin e temave sociale dhe psikologjike në kinematografinë shqiptare. Teodor Laço është një skenarist dhe shkrimtar që ka punuar në disa nga filmat më të njohur të periudhës, duke sjellë histori që pasqyrojnë realitetin dhe ndërlikimet e shoqërisë shqiptare. Ky bashkëpunim i dy profesionistëve të njohur ka rezultuar në një film të fuqishëm dhe emocional, që e bën të veçantë "Dhe vjen një ditë". Jam i lumtur që të pëlqen filmi! Ja lista e aktorëve kryesorë të filmit "Dhe vjen një ditë": 1. Viktor Zhusti – Luajti rolin e Llano Blekës 2. Rajmonda Bulku – Luajti rolin e Klarës 3. Xhevdet Ferri – Luajti një nga rolet kryesore 4. Pëllumb Tërstena – Një nga aktorët e filmit 5. Luiza Xhuvani – Një nga aktorët 6. Sabit Kelmendi – Një nga aktorët e tjerë të filmit Ky film ka një kast aktorësh shumë të talentuar, dhe interpretimi i tyre është një nga faktorët që e bën të veçantë.

Viktor Hygo Viktor Hygo (1802-1885) ishte një nga shkrimtarët më të shquar të romantizmit francez dhe një nga figura më të rëndësishme në letërsinë botërore. Lindi në një familje ushtaraku dhe zhvilloi një karrierë të pasur si poet, romanist dhe dramaturg. Po ashtu, ai ishte aktiv në jetën politike dhe shoqërore, duke mbështetur ide progressive dhe përpjekjet për të drejtat e njeriut. Vepra më e njohur dhe më e rëndësishme e Viktor Hygo-s është Les Misérables (Të Mizerueshmit), një romani monumental që trajton temat e drejtësisë sociale, varfërisë, dashurisë dhe shpëtimit. Ky roman ka pasur një ndikim të jashtëzakonshëm në letërsi dhe ka inspiruar shumë versione teatrale, muzikale dhe kinematografike. Historia e tij përqendrohet rreth disa personazheve, duke përfshirë Jean Valjean, një njeri i padënuar që tenton të ndryshojë jetën e tij pas një dënimi të padrejtë. Ky roman analizon thellë shoqërinë dhe sistemin e drejtësisë, duke treguar se sa e vështirë mund të jetë për një individ të shpëtojë nga varfëria dhe krimi. Veprat e tjera të shquara të tij përfshijnë: Notre-Dame de Paris (Katedralja e Notre-Dames) – Ky roman është një histori e dashurisë dhe tragjedisë që zhvillohet rreth Katedrales së Notre-Dame në Paris dhe personazheve të saj si Quasimodo dhe Esmeralda. Les Chansons des Rues et des Bois (Këngët e Rrugëve dhe të Pyjeve) – Një koleksion i poezive që pasqyrojnë shqetësimet sociale dhe politike të kohës. Viktor Hygo ka pasur një ndikim të jashtëzakonshëm në letërsinë botërore dhe është i njohur për stilin e tij të thellë, emocional dhe shpesh herë kritik ndaj shoqërisë. "Notre-Dame de Paris" (Katedralja e Parisit) është një nga veprat më të njohura dhe më të rëndësishme të Viktor Hygo-s, botuar për herë të parë në 1831. Romani zhvillohet në vitin 1482 dhe përshkruan ngjarjet që ndodhin rreth katër personazheve kryesore në Paris, të lidhura ngushtë me Katedralen e famshme Notre-Dame. Pjesa më e madhe e veprës trajton temat e dashurisë, pasionit, shoqërisë dhe drejtësisë. Përmbledhje e historisë: Personazhet kryesore: 1. Quasimodo: Ai është kambanxhi shurdhër dhe i shëmtuar i Katedrales së Notre-Dame, i cili është rritur dhe edukuar në këtë katedrale nga prifti Claude Frollo. Quasimodo është një personazh tragjik, i cili jeton në vetmi për shkak të pamjes së tij dhe trajtimit të ashpër nga shoqëria. 2. Esmeralda: Ajo është një valltare rome, e bukur dhe e ndershme. Ajo është simbol i pafajësisë dhe e dashur për shumë burra, përfshirë Quasimodon dhe priftin Frollo. Esmeralda është e dashuruar me Phoebus, një oficer i ri i bukur, por pasioni i saj i pafajshëm e vendos atë në një situatë të pasigurt. 3. Claude Frollo: Ai është prifti i Katedrales së Notre-Dame, një njeri i thellë intelektual dhe i fuqishëm, por gjithashtu një person i ndikuar nga pasionet e tij të errëta. Frollo zhvillon një dashuri të ndaluar dhe obsesive për Esmeraldën, që do të bëhet shkaku i shumë konflikteve dhe tragjedive. 4. Phoebus: Një oficer i ri i bukur dhe i dashuruar me Esmeraldën, por ai është egoist dhe përfshihet në marrëdhënie të pastra fizike pa e kuptuar thellësinë e ndjenjave të Esmeraldës. Përmbajtja e romanit: Në Parisin e vitit 1482, Esmeralda, një vajzë rome, bie në dashuri me Phoebus, një oficer tërheqës dhe joshës. Ajo e shpëton atë nga një sulm i një grupi banditësh, por pas një ngjarje të pasionuar dhe të pakontrolluar, Phoebus është plagosur dhe i fshihet Esmeraldës, duke e lënë atë të vuajë. Frollo, i cili është prift dhe një njeri i mençur, është thellësisht i fiksuar pas Esmeraldës dhe ai do të bëjë gjithçka për ta pasur atë për vete. Quasimodo, kambanxhi i shurdhër i Katedrales së Notre-Dame, i cili e ka ndihmuar Esmeraldën në një moment, bëhet mbrojtësi i saj. Ai është i bindur se Esmeralda është e vetmja që e ka trajtuar me mirësjellje dhe ka ndjenja të thella për të, edhe pse ajo nuk e do atë ashtu si ai dëshiron. Quasimodo, i cili është trajtuar keq nga shoqëria për shkak të pamjes së tij, e di se dashuria e tij është e pashprehur. Frollo, pasi e sheh se Esmeralda nuk i ktheu dashurinë, e ndjek atë me obsesion, duke bërë përpjekje për ta shkatërruar jetën e saj. Ai arrin të bëjë që ajo të akuzohet për vrasjen e Phoebus dhe të dënohet me vdekje. Kur Esmeralda është në prag të ekzekutimit, Quasimodo e shpëton atë dhe e çon në Katedralen e Notre-Dame, duke e shpallur atë të paprekshme në këtë vend të shenjtë. Përfundimi tragjik: Në fund, ngjarjet marrin një kthesë tragjike. Esmeralda është kapur sërish dhe do të ekzekutohet. Quasimodo, në një përpjekje për ta shpëtuar, bie në një betejë të mundimshme me forcat e shtetit. Frollo, në një përpjekje për të mbajtur kontrollin mbi Esmeraldën dhe pasionet e tij, i shkakton një fund të dhimbshëm edhe vetes. Quasimodo, i cili ka bërë gjithçka për të shpëtuar Esmeraldën, vdes i vetëm pas vdekjes së saj, duke treguar se ai ishte dashuruar pa kushte dhe pa shpresa. Tema kryesore: "Notre-Dame de Paris" trajton tema të rëndësishme si: Dashuria e pamundur dhe pasionet tragjike: Dashuria e Esmeraldës për Phoebusin, obsesioni i Frollos dhe dashuria e pakthyer e Quasimodos për Esmeraldën janë në thelb të romanit. Drejtësia shoqërore: Fati i personazheve është shumë i lidhur me statusin shoqëror dhe padrejtësitë që ata përjetojnë për shkak të pamjes, origjinës apo pozicionit të tyre. Vetmia dhe shoqëria: Quasimodo dhe Esmeralda janë të dy figura të përjashtuara nga shoqëria, që vuajnë për shkak të pamjes së jashtme ose origjinës së tyre. Simbolizmi i Katedrales së Notre-Dame: Katedralja është një simbol i përjetshëm i qytetit të Parisit, i besimit dhe i shenjës që mbështet historinë e veprës. Ky roman është një përshkrim i fuqishëm i pasioneve njerëzore, ndjeshmërisë dhe të drejtësisë shoqërore, dhe vazhdon të jetë një nga veprat më të dashura dhe të rëndësishme të letërsisë botërore.

Marigo Pizio . Nena e flamurit Foto origjinale. Marigo Pozio, e njohur si "Nëna e Flamurit", ishte një figurë e shquar e Rilindjes Kombëtare Shqiptare dhe një aktiviste e palodhur për të drejtat e grave dhe pavarësinë e Shqipërisë. E lindur më 2 shkurt 1882 në Korçë, në një familje me tradita patriotike, ajo u arsimua në shkollën e parë shqipe të vajzave në qytetin e saj të lindjes. Në moshë të re, u martua me Jovan Pozion dhe u vendos në Vlorë, ku shtëpia e tyre u bë një qendër e rëndësishme për veprimtaritë patriotike të kohës. Kontributi më i njohur i Marigosë është qëndisja e flamurit kombëtar që u ngrit nga Ismail Qemali gjatë shpalljes së pavarësisë më 28 nëntor 1912 në Vlorë. Përveç kësaj, ajo ishte një nga udhëheqëset e organizatës së parë të grave shqiptare, e cila synonte të ndihmonte ushtarët e plagosur nga lufta. Marigoja gjithashtu themeloi dhe drejtoi gazetën "Shpresa shqiptare" më 1921, duke u bërë një zë i fuqishëm për të drejtat e grave dhe çështjet kombëtare. Pavarësisht kontributeve të saj të mëdha, Marigo Pozio u përball me vështirësi të shumta në jetën personale dhe ndërroi jetë më 23 shkurt 1932, duke lënë pas një trashëgimi të pasur patriotike dhe një shembull frymëzues për brezat e ardhshëm. Marigo Pozio lindi ne në Korçë, në një familje me tradita patriotike. Babai i saj ishte prifti Kosta Poçi, ndërsa nëna Lenka Ballauri, me origjinë nga Voskopoja. Ajo kishte dy motra: Uraninë, e cila u martua me politikanin dhe dramaturgun Kristo Floqi, dhe Angjeliqin, e martuar me politikanin dhe kryeministrin e ardhshëm Kostaq Kota. Marigoja ndoqi mësimet në shkollën e parë shqipe të vajzave në Korçë, ku ishte nxënësja e 27-të e regjistruar. Në moshë të re, Marigoja u martua me Jovan Pozion nga Hoçishti, dhe rreth vitit 1904, çifti u vendos në lagjen Muradie të Vlorës. Shtëpia e tyre u bë qendër e rëndësishme për veprimtaritë patriotike të kohës. Marigoja ishte anëtare e Klubit Patriotik "Labëria", themeluar në Vlorë më 1908, dhe një nga iniciatoret e hapjes së shkollës shqipe në Vlorë më 1909, ku ajo mësonte gjuhën shqipe nën maskën e mësimit të qëndisjes. Kontributi më i njohur i Marigosë është qëndisja e flamurit kombëtar që u ngrit nga Ismail Qemali gjatë shpalljes së pavarësisë më 28 nëntor 1912 në Vlorë. Sipas burimeve, ajo qëndisi shqiponjën e zezë prej sateni mbi një sfond të kuq. Pas shpalljes së pavarësisë, Marigoja përgatiti disa kopje të flamurit për zyrat e qeverisë së re. Përveç veprimtarisë patriotike, Marigoja ishte aktive edhe në çështjet e grave. Më 13 maj 1914, ajo ishte ndër udhëheqëset e organizatës së parë të grave shqiptare, e cila synonte të ndihmonte ushtarët e plagosur nga lufta me Greqinë. Më 6 shkurt 1921, ajo filloi botimin e gazetës "Shpresa shqiptare", e cila pati gjashtë numra. Familja Pozio përjetoi vështirësi të shumta, duke humbur disa nga fëmijët dhe duke u përballur me probleme financiare. Në vitet 1920, Marigoja u prek nga tuberkulozi dhe, pavarësisht kontributeve të saj të mëdha, nuk mori njohjen e merituar nga autoritetet e kohës. Ajo ndërroi jetë më 23 shkurt 1932 dhe u varros në varrezat e Manastirit të Zvërnecit pranë Vlorës. Sot, Marigo Pozio njihet si një nga gratë më të shquara të historisë shqiptare, simbol i patriotizmit dhe përkushtimit ndaj çështjes kombëtare. Marigo Posio, qëndistarja e flamurit (23 gusht 1932) qëndisi shqiponjën dhe flamurin që ngriti Ismail Qemali në Vlorë më 28 nëntor 1912. Ajo kishte dhe dy motra: Urani Poçin (e martuar me Kristo Floqin) dhe Angjeliqi Poçin (e martuar me Koço Kottën, kryeministër në kohën e mbretit Zog). Sipas Zhaneta Poçit, mbesë e Marigo Pozios, Marigoja e qëndisi flamurin kombëtar sipas një modeli të Dom Mark Vasës, për pajën e saj, qëkurse ishte çupë. Këtë flamur ajo ia dha Ismail Qemalit. Marigoja 18-vjeçare e qëndisi flamurin në një copë që e kishte blerë nga një tregtar me mbiemrin Diamanti. Më pas në gjithë dritaret e asaj godine janë valëvitur flamujt e stamposur nga Marigoja me përmasa 70 - 40 cm, me shkabë në mes dhe anash me shkrimin: “Rroftë Shqipëria”. Marigoja u martua me Jovan Pozion nga Hoçishti i Devollit. Familja u vendos më vonë me banim në Vlorë. Marigo do të lindte tri vajza, Evridhiqin, Fereniqin dhe Lirinë. Evridhiqi u martua me një ushtar italian dhe emigroi. Marigoja shkruante dhe botonte në shtypin e kohës dhe mjaft poezi. Familja vuajti nga një sërë fatkeqësish, së pari me fëmijët e tyre, dhe më vonë me shëndetin e Marigosë për shkak të tuberkulozit. Kristo Floqi ngriti zërin më 9 dhjetor 1928 duke akuzuar autoritetet shqiptare se kishin harruar kontributin e Marigosë. Ajo nuk e mori "statusin e veteranit", ashtu si shumë të tjerë. Gjatë viteve të fundit të jetës madje kishte humbur shikimin. Fati i Marigose më pas. Marigo Pozio, e njohur për qëndisjen e flamurit të pavarësisë shqiptare, përjetoi një jetë të mbushur me përkushtim ndaj çështjes kombëtare dhe përpjekjeve për emancipimin e grave shqiptare. Megjithatë, jeta e saj personale u shënua nga sfida dhe tragjedi të shumta. Së bashku me bashkëshortin e saj, Jovan Pozio, Marigoja pati tri vajza: Evridhiqin, Fereniqin dhe Lirinë. Fatkeqësisht, familja përjetoi humbjen e disa prej fëmijëve të tyre në moshë të re, një goditje e rëndë për prindërit. Për më tepër, vajza e tyre Evridhiqi u martua me një ushtar italian dhe emigroi, duke sjellë një tjetër ndarje në familje. Në vitet 1920, Marigoja u përball me probleme serioze shëndetësore, duke u prekur nga tuberkulozi. Pavarësisht kontributeve të saj të mëdha në lëvizjen kombëtare dhe përpjekjet për të drejtat e grave, ajo nuk mori mbështetjen e duhur nga autoritetet e kohës. Në vitin 1928, Kristo Floqi ngriti zërin, duke kritikuar harresën e kontributit të Marigosë nga institucionet shtetërore. Megjithatë, përpjekjet e tij nuk sollën ndryshimin e dëshiruar. Marigo Pozio ndërroi jetë më 23 gusht 1932, e lënë pas dore dhe e harruar nga shumë prej bashkëkohësve të saj. Ajo u varros në varrezat e Manastirit të Zvërnecit pranë Vlorës. Pavarësisht vështirësive dhe mungesës së njohjes gjatë jetës së saj, sot Marigoja nderohet si një nga figurat më të rëndësishme të historisë shqiptare, simbol i përkushtimit dhe sakrificës për atdheun.

Në një kohë kur drita e dijes për gratë shqiptare ishte ende e mbuluar nga errësira e padijes dhe kufizimeve shoqërore, lindi një grua që me përkushtimin dhe guximin e saj ndezi një flakë të pashuar në historinë e arsimit shqiptar. Ajo ishte Sevasti Qiriazi-Dako, një emër që tingëllon si këmbanë zgjimi për breza të tërë. Si një fener në errësirë, ajo nuk u mjaftua me dijen për veten, por e shpërndau si një dritë e shenjtë për të gjitha vajzat shqiptare. Me libra në njërën dorë dhe një zemër plot ideal në tjetrën, ajo theu prangat e paragjykimeve dhe vendosi themelet e një të ardhmeje ku gruaja shqiptare nuk ishte më një hije e heshtur, por një zë i fuqishëm i kombit. Sevasti nuk ishte thjesht një mësuese, por një arkitekte e shpirtit të lirë, një dorë që shkroi alfabetin e shpresës në faqet e historisë sonë. Ajo e pa dijen si një kopsht që duhej ujitur me sakrificë, dhe me çdo hap të saj, e bëri këtë kopsht të lulëzojë për të gjithë ne. Historia e saj nuk është vetëm një kujtim, por një thirrje për të mos lejuar që ndonjëherë errësira të mbulojë dritën e arsimit dhe lirisë. Për të gjitha gratë dhe vajzat e sotme, Sevasti Qiriazi është dhe do të mbetet një ftesë për guxim, për dije dhe për një të ardhme ku ëndrrat nuk kanë kufij. Ja disa nga veprat dhe kontributet kryesore të Sevasti Qiriazi-Dakos: Themelimi i Shkollës së Vashave në Korçë (1891)  – Shkolla e parë shqipe për vajza, e cila hapi rrugën për arsimimin dhe emancipimin e grave shqiptare. Gazeta "Yll’ i Mëngjesit" (1917–1920)  – Një periodik në SHBA që promovonte edukimin dhe të drejtat e grave shqiptare. Themelimi i Institutit Kyrias (1920)  – Një shkollë elitare në Tiranë dhe Kamëz, që u bë qendër e arsimit dhe kulturës shqiptare. Sevasti Qiriazi-Dako (1871–1949) – Pioniere e arsimit dhe emancipimit të grave shqiptare Lindja dhe Arsimi Sevasti Qiriazi lindi më 24 shkurt 1871 në Manastir (sot në Maqedoninë e Veriut), në një familje të njohur patriotike shqiptare. Ajo ishte e gjashta nga dhjetë fëmijët e familjes Qiriazi. Vëllai i saj, Gjerasimi, ishte një figurë kyçe në përhapjen e gjuhës shqipe dhe arsimit kombëtar. Sevasti filloi arsimin fillor në një shkollë greke, por më pas vazhdoi studimet në shkollën amerikane të misionarëve protestantë në Manastir. Më vonë, me ndihmën e Gjerasimit dhe të Naim Frashërit, ajo u pranua në "Robert College" në Stamboll, një nga institucionet më të njohura të kohës në Perandorinë Osmane. Ajo u diplomua atje në qershor të vitit 1891, duke u bërë gruaja e parë shqiptare me arsim të lartë. Kthimi në Shqipëri dhe Themelimi i Shkollës së Vashave Pas diplomimit, Sevasti Qiriazi u kthye në Shqipëri dhe së bashku me vëllain e saj Gjerasimin dhe motrën Parashqevi themeloi më 1891 "Shkollën e Vashave" në Korçë, shkollën e parë shqipe për vajza. Kjo shkollë u bë një nga institucionet më të rëndësishme të kohës për arsimimin e grave dhe promovimin e gjuhës shqipe. Në një kohë kur gratë shqiptare kishin shumë pak mundësi arsimimi, shkolla e drejtuar nga Sevasti u bë një qendër e rëndësishme e edukimit dhe emancipimit. Ajo dhe motra e saj mësuan jo vetëm shkrim dhe lexim, por edhe histori, matematikë dhe edukatë qytetare. Ky kontribut ishte i rëndësishëm, pasi arsimi në gjuhën shqipe ishte i ndaluar nga autoritetet osmane. Emigrimi dhe Aktiviteti në Shtetet e Bashkuara Në vitin 1910, Sevasti u martua me Kristo Dakon, një patriot dhe aktivist i çështjes shqiptare. Për shkak të situatës së trazuar në Shqipëri gjatë Luftës së Parë Botërore, familja u detyrua të emigronte në Shtetet e Bashkuara. Gjatë qëndrimit në SHBA, Sevasti dhe Parashqevi u përfshinë në botimin e gazetës "Yll’ i Mëngjesit" (Morning Star), e cila botohej nga viti 1917 deri në 1920. Ky periodik kishte si synim edukimin e grave shqiptare dhe mbështetjen e çështjes kombëtare. Kthimi në Shqipëri dhe Themelimi i Institutit Kyrias Pas vitit 1920, Sevasti dhe familja e saj u kthyen në Shqipëri, ku themeluan "Institutin Kyrias" në Tiranë dhe më vonë në Kamëz. Ky institut ishte një nga institucionet më të rëndësishme arsimore për vajzat shqiptare dhe u bë një qendër e përparimit kulturor dhe edukativ. Në këtë periudhë, Sevasti dhe motra e saj Parashqevi u përfshinë edhe në lëvizjen "Gruaja Shqiptare", e cila promovonte të drejtat e grave dhe edukimin e tyre. Gjatë viteve 1929-1931, kjo lëvizje botoi gazetën "Shqiptarja", një tjetër organ shtypi që promovonte idetë e përparimit dhe emancipimit të gruas shqiptare. Persekutimi dhe Vitet e Fundit Pas pushtimit italian të Shqipërisë në vitin 1939 dhe më vonë gjatë pushtimit gjerman, familja Dako-Qiriazi u përball me persekutime të shumta. Në vitin 1943, Sevasti dhe Parashqevi u arrestuan nga forcat gjermane dhe u internuan në kampin e përqendrimit Banjica pranë Beogradit. Pas lirimit dhe kthimit në Shqipëri, ato gjetën shkollën dhe shtëpinë e tyre të shkatërruar. Në vitin 1946, regjimi komunist arrestoi dy djemtë e Sevastisë, Aleksandrin dhe Gjergjin, duke i akuzuar për veprimtari kundër shtetit. Djali i saj, Gjergji, vdiq në burg në vitin 1949 pas torturave të rënda. Sevasti Qiriazi-Dako vdiq e varfër dhe e persekutuar më 30 gusht 1949. Trashëgimia dhe Vlerësimet Pavarësisht vuajtjeve dhe persekutimeve, Sevasti Qiriazi mbetet një nga figurat më të rëndësishme të arsimit dhe të drejtave të grave në Shqipëri. Titujt dhe vlerësimet që i janë dhënë pas vdekjes përfshijnë: "Mësuese e Popullit" – për kontributin e saj në arsimin shqiptar "Nderi i Kombit" – për përkushtimin ndaj çështjes kombëtare dhe arsimit Institucione arsimore dhe rrugë në Shqipëri mbajnë emrin e saj në nder të veprës së saj Sevasti Qiriazi mbetet një simbol i arsimit, përparimit dhe luftës për të drejtat e grave në Shqipëri.

Naim Frashëri – Poeti i Dritës dhe Atdhedashurisë Në panteonin e kulturës shqiptare, emri i Naim Frashërit shkëlqen ne panteonin ndriçues, që me vargjet e tij ndezi flakën e dashurisë për gjuhën, lirinë dhe atdheun. Poet, filozof dhe atdhetar i madh, ai ishte një ndër shtyllat kryesore të Rilindjes Kombëtare, duke u bërë zëri i një kombi që kërkonte dritën e diturisë dhe lirinë e mohuar. Me penën e tij të artë, Naimi na fali vargje që burojnë si burime të pastra nga zemra e një atdhetari të përkushtuar, duke e kthyer poezinë në një flamur shprese e frymëzimi për breza të tërë. Në çdo fjalë të tij, në çdo varg të thurur me aq ndjenjë dhe finesë, ndihet zëri i një shpirti të madh që e deshi me gjithë qenien e tij Shqipërinë dhe popullin e saj. Figura qëndrore e letërsisë shqiptare të Rilindjes, ai që u bë shprehës i aspiratave të popullit për liri e përparim, si poet i madh i kombit, është Naim Frashëri, bilbili i gjuhës shqipe. Naimi lindi më 25 maj 1846 në Frashër, që ishte edhe një qendër bejtexhinjsh. Mësimet e para i mori tek hoxha i fshatit në arabisht e turqisht. Që i vogël nisi të vjershëronte. Studimet e mesme i kreu në Janinë, në gjimnazin e njohur "Zosimea". Aty horizonti i tij kulturor u zgjerua së tepërmi, njohu letërsinë, kulturën dhe filozofinë klasike greke e romake, ra në kontakt me idetë e Revolucionit Borgjez Francez dhe me iluminizmin francez. Duke përvetësuar disa gjuhë, si: greqishten e vjtër e të renë, latinishten, frëngjishten, italishten e persishten, Naimi, jo vetëm që mori bazat e botëkuptimit të vet, por njohu edhe poezinë e Evropës e të Lindjes. Të gjitha këto tradita poetike ndikuan në formimin e tij si poet. Më 1870, pas mbarimit të shkollës, shkoi për të punuar në Stamboll, por u prek nga turbekulozi dhe u kthye në Shqipëri në klimë më të shëndetshme. Gjatë viteve 1872-1877 Naimi punoi në Berat e në Sarandë si nëpunës. Kjo periudhë pati rëndësi të veçantë në formimin e tij. Atdhetar e si poet. Ai njohu më mirë jetën e popullit, zakonet, virtytet dhe aspiratat e tij, gjuhën e bukur e shpirtin poetik të njerëzve të thjeshtë, krijimtarinë popullore, bukurinë e natyrës shqiptare. Ndërkohë vendi ishte përfshirë në ngjarjet e mëdha të lëvizjes çlirimtare, që do të sillnin formimin e Lidhjes Shqiptare të Prizerenit më 1878, udhëheqës i së cilës ishte Abdyli, vëllai më i madh i Naimit. Naimi dha ndihmesën e vet për krijimin e degëve të lidhjes në Jugun e Shqipërisë, përkrahu dhe përhapi programin e saj. Më 1880, kur veprimtaria e Lidhjes ishte në kulm, ai shkroi vjershën e gjatë "Shqipëria", në të cilën shpalli idetë kryesore të Rilindjes. Me këtë krijim Naimi niste rrugën e poetit kombëtar. Më 1881 Naimi u vendos përfundimisht në Stamboll, ku u bë shpirti i Shoqërisë së Shkronjave dhe i lëvizjes së atdhetarëve shqiptarë. Gjithë forcat dhe talentin ia kushtoi çështjes kombëtare, punoi për ngritjen e shkollës shqipe dhe hartoi libra për të, shkroi vjersha, përktheu e botoi vazhdimisht, duke ndihmuar për zhvillimin e letërsisë sonë, për botim edhe të shumë veprave të autorëve të tjerë. Lëvizja kombëtare, idealet e çlirimit të Shqipërisë, të përparimit e të qytetërimit të saj, u bënë faktori themelor që ndikoi në formimin e Naimit si poet e atdhetar. Krijimtaria e gjerë letrare e Naimit, me veprat poetike e didaktike, kap një periudhë të shkurtër prej 13 vjetësh (1886-1899). Vetëm në vitin 1886 ai botoi veprat "Bagëti e Bujqësia", "Vjersha për mësonjtoret e para", "Histori e përgjithshme" dhe poemën greqisht "Dëshira e vërtetë e shqiptarëve", "E këndimit çunavet këndonjëtoreja". Më 1885 botoi përmbledhjen me vjersha persisht "Tehajylat" (Ëndërrimet) më 1888 botoi "Dituritë", më 1890 "Lulet e verës", më 1894 "Parajsa dhe fjala fluturake", më 1898 "Historia e Skënderbeut" dhe "Qerbelanë" dhe më 1889 "Historia e Shqipërisë". Sëmundja dhe lodhja e madhe ia keqësuan shëndetin poetit, zemra e të cilit pushoi së rrahuri më 20 tetor 1900, në moshën 54-vjeçare, i zhuritur nga malli për atdheun dhe me brengën që s'e pa dot të lirë. Vdekja e poetit qe një zi e vërtetë kombëtare. Shqiptarët kishin humbur atdhetarin e kulluar, apostulin e shqiptarizmës, poetin e madh. Dhembjen dhe vlerësimin për Naimin e shprehu bukur elegjia e Çajupit, që niste kështu: Vdiq Naimi, vdiq Naimi, moj e mjera Shqipëri, mendjelarti, zemërtrimi, vjershëtori si ai. **************************** Naim Frashëri vuri themelet e letërsisë kombëtare shqiptare. Vepra e tij shënoi lindjen e një letërsie të re me vlera të vërteta artistike. Ajo shprehte aspiratat e shoqërisë shqiptare të kohës dhe ndikoi fuqishëm në luftën e saj për liri e progres. Naimi krijoi traditën e letërsisë patriotike, qytetare, ai solli në letërsi botën shqiptare, aspiratat jetike të popullit. Dashuria për Atdheun, popullin dhe njeriun, krenaria kombëtare dhe besimi në të ardhmen, ideja e madhe e çlirimit, formojnë thelbin romantik të veprës së tij. Naimi e afroi letërsinë me popullin, duke trajtuar tema të reja, të ndryshme nga ato të letërsisë së vjetër, temat e problemet e kohës. Në formimin e Naimit si poet ndikuan disa faktorë, por faktori kryesor ishte jeta e popullit të vet dhe lëvizja e tij për çlirim kombëtar. Naimi njohu disa tradita poetike të huaja, prej të cilave mori elemente që u tretën mjaft natyrshëm në veprën e vet. Por krijimtarisë së tij vulën e origjinalitetit ia vuri jeta dhe tradita historike e artistike e populli të vet. Traditat poetike popullore, që përbën një nga burimet e formimit të tij si poet, i dha shumë më tepër nga çdo traditë tjetër. Lidhja me të u shpreh jo vetëm në gjuhën e poezisë së Naimit dhe në figuracionin e pasur, por, në radhë të parë, në përmbatje dhe në frymën e saj. Naimi është bilbili i gjuhës shqipe, mjeshtër i fjalës. Vepra e tij vuri bazat e gjuhës letrare kombëtare shqipe, e cila do të njihte më vonë një zhvillim të mëtejshëm, për të arritur gjer në shqipen e sotme letrare kombëtare të njësuar e të zhvilluar. Tradita që krijoi Naimi, është e gjallë dhe frymëzuese edhe në jetën e shoqërisë sonë të sotme. Naimi më tepër se shkrimtar, është poeti më i madh i Rilindjes sonë Kombëtare, është atdhetar, mendimtar dhe veprimtar i shquar i arsimit dhe i kulturës shqiptare. 1846 - 1900 Jeta dhe Vepra Bagëti e Bujqësia Lulet e Verës Historia e Skënderbeut Poezi Fjalët e Qiririt Gjuha Jonë Korça Tradhëtorëtë Emri i Zotit Dëshira Falja Zonj' e Fatit Mejtimi Perëndija Në dashtë Zoti Ujku dhe Qengji Pellazgët - Shqipëtarët Shkëndijë e Diellit ndaj Manushaqes Zogu dhe Djali Bagëti e Bujqësia Pjesa e Parë Pjesa e Dytë Pjesa e Tretë Parajsa

Cindy Crawford: Një Ikonë e Përjetshme e Modës dhe Biznesit Cindy Crawford, e lindur më 20 shkurt 1966, është një nga supermodelet më ikonike të të gjitha kohërave. Karriera e saj e jashtëzakonshme përfshin më shumë se katër dekada, duke e bërë atë një emër të njohur jo vetëm në botën e modës, por edhe në sipërmarrje dhe filantropi. Fillimet dhe Rruga Drejt Suksesit Cindy u rrit në DeKalb, Illinois, dhe ishte valediktore e shkollës së mesme. Ajo fitoi një bursë për të studiuar inxhinieri kimike në Universitetin Northwestern, por shumë shpejt e la atë për të ndjekur një karrierë në modelim. Pasi fitoi një konkurs lokal modelingu, ajo u bë një nga fytyrat më të njohura të agjencisë Elite Model Management. Kulmi i Karrierës në Modelim Në vitet ’80 dhe ’90, Cindy Crawford u bë një nga modelet më të kërkuara dhe më të paguara në botë. Ajo ka qenë në kopertinat e më shumë se 500 revistave, përfshirë Vogue, Elle, Harper’s Bazaar, Cosmopolitan dhe Playboy. Shfaqjet e saj në pasarela për Versace, Chanel, Dolce & Gabbana, Christian Dior dhe Ralph Lauren e bënë atë një ikonë të modës. Ajo ishte gjithashtu një nga supermodelet më të njohura të epokës së artë të modelimit, përkrah emrave si Naomi Campbell, Claudia Schiffer dhe Linda Evangelista. Suksesi në Televizion dhe Sipërmarrje Cindy Crawford e zgjeroi ndikimin e saj përtej modelimit duke u bërë prezantuese televizive dhe sipërmarrëse. Ajo drejtoi emisionin e famshëm "House of Style" në MTV, ku trajtoi temat e modës dhe kulturës së pop-it. Ajo krijoi një linjë të suksesshme të produkteve të bukurisë, të quajtur Meaningful Beauty, si dhe një linjë mobiljesh Cindy Crawford Home. Këto marka e kanë bërë atë një sipërmarrëse të fuqishme dhe një emër të qëndrueshëm në industrinë e modës dhe bukurisë. Filmat, Videoklipet dhe Ndikimi Kulturor Përveç modelimit, Cindy Crawford ka pasur edhe përvoja në Hollywood. Ajo ka luajtur në filmin "Fair Game" (1995) dhe ka bërë një paraqitje të paharrueshme në videoklipin "Freedom! '90" të George Michael, së bashku me supermodele të tjera të famshme. Në vitin 2015, ajo u shfaq në videoklipin e Taylor Swift, "Bad Blood", duke rikthyer edhe një herë statusin e saj si një ikonë pop-kulturore. Çmimet dhe Arritjet Nr. 1 në listën e "100 Femrave më të Nxehta të të Gjitha Kohërave" nga Men's Health Nr. 3 në "40 Modelet më të Bukura të viteve '90" nga VH1 Një nga modelet më të paguara të të gjitha kohërave sipas Forbes Ikonë e Modës e vlerësuar nga organizata të ndryshme të industrisë Kaia Gerber: Trashëgimia e Një Supermodeleje Vajza e Cindy Crawford, Kaia Gerber, ka ndjekur me sukses hapat e së ëmës në botën e modës. E lindur në vitin 2001 nga martesa e Cindy-t me sipërmarrësin Rande Gerber, Kaia ka fituar vlerësime të mëdha për stilin dhe hijeshinë e saj të ngjashme me nënën. Disa nga arritjet e Kaia Gerber: Fituese e çmimit "Modelja e Vitit" në Fashion Awards 2018 Ka qenë fytyra e Chanel, Versace, Prada, YSL dhe shumë markave të tjera të mëdha Ka pozuar për Vogue, i-D, Love Magazine dhe revista të tjera prestigjioze Ka debutuar si aktore në serinë "American Horror Story: Double Feature" (2021) Duke ndjekur shembullin e nënës së saj, Kaia Gerber është bërë një nga modelet më të suksesshme të brezit të saj. Përfundim Cindy Crawford ka qenë dhe mbetet një nga emrat më të rëndësishëm në industrinë e modës dhe bukurisë. Nga pasarelat e viteve '90 deri te sipërmarrja dhe ndikimi i saj sot, ajo ka dëshmuar se bukuria dhe inteligjenca mund të shkojnë dorë për dore. Për më tepër, vajza e saj, Kaia Gerber, po e çon trashëgiminë e saj edhe më tej, duke dëshmuar se familja Crawford-Gerber do të mbetet pjesë e botës së modës për një kohë të gjatë.

Emily Blunt – Nga skena teatrale londineze në Hollywoodin e madh Emily Blunt lindi më 23 shkurt 1983  në Londër, Mbretëria e Bashkuar , në një familje intelektuale. Babai i saj, Oliver Simon Peter Blunt, ishte avokat, ndërsa nëna e saj, Joanna Mackie, një mësuese. Ajo është fëmija më i madh dhe vajza e vetme mes katër fëmijëve të familjes. Që në moshë të vogël, Emily kishte një pasion të madh për artin, por vuante nga belbëzimi, një sfidë që e kapërceu përmes aktrimit. Kjo e çoi drejt teatrit, ku spikati në vepra klasike të Shekspirit si "Romeo dhe Zhulieta"  dhe "The Royal Family" , duke fituar çmimin "Standard Theatre Award"  për interpretimin e saj. Nga skena teatrale në kinemanë botërore Hapat e saj të parë në botën e filmit i hodhi me rolin e saj në "My Summer of Love" (2004) , por ishte viti 2006 që do ta shndërronte në një yll ndërkombëtar. Interpretimi i saj në "The Devil Wears Prada" , si asistentja e ftohtë, por plot stil Emily Charlton, e bëri një nga aktoret më të kërkuara të Hollywood-it. Ky rol i siguroi asaj një Golden Globe për Aktoren më të Mirë Dytësore  dhe një nominim për çmimin BAFTA . Pas suksesit të madh, Blunt vazhdoi të ndërtonte një karrierë të larmishme, duke luajtur në filma të ndryshëm, nga dramë në thriller, aksion dhe fantastikë: "The Young Victoria" (2009)  – ku portretizoi Mbretëreshën Viktoria me një ndjeshmëri dhe hijeshi të rrallë, duke marrë një nominim për Golden Globe . "Looper" (2012)  – një film sci-fi i mbushur me adrenalinë, ku luajti krah Bruce Willis dhe Joseph Gordon-Levitt. "Edge of Tomorrow" (2014)  – një rol sfidues përballë Tom Cruise, ku u shfaq si një luftëtare e fuqishme në një film post-apokaliptik. "Sicario" (2015)  – një thriller i vlerësuar nga kritika, ku interpretoi një agjente të FBI-së në një luftë të errët kundër drogës. Një nga rolet më të njohura të saj mbetet "A Quiet Place" (2018) , një horror-thriller i drejtuar nga bashkëshorti i saj, John Krasinski, ku interpretimi i saj i fuqishëm i një nëne që lufton për mbijetesë e bëri një nga filmat më të suksesshëm të vitit. Në të njëjtin vit, Blunt mori një tjetër rol ikonë, atë të Mary Poppins në "Mary Poppins Returns" , ku demonstroi edhe talentin e saj në këndim dhe muzikë. Ky rol i solli një nominim për Golden Globe . Çmimet dhe Vlerësimet Emily Blunt është një nga aktoret më të vlerësuara të kohës sonë. Ajo ka fituar dhe është nominuar për shumë çmime prestigjioze, duke përfshirë: Golden Globe për Aktoren më të Mirë Dytësore  në "The Devil Wears Prada" (2006) . BAFTA dhe Golden Globe nominations  për "The Young Victoria" (2009) . Screen Actors Guild Award  për interpretimin e saj në "A Quiet Place" (2018) . Nominime të shumta për Golden Globe  dhe çmime të tjera për performancat e saj të jashtëzakonshme. Jeta personale dhe dashuria për familjen Në vitin 2009 , Emily u fejua me aktorin dhe regjisorin John Krasinski , të njohur për rolin e tij në "The Office". Dyshja u martua në 2010  në një ceremoni romantike në liqenin Como, Itali. Ata kanë dy vajza: Hazel (2014)  dhe Violet (2016) . Në 2015 , ajo mori nënshtetësinë amerikane, por vazhdon të jetë krenare për origjinën e saj britanike. Trashëgimia e saj në kinematografi Emily Blunt është një aktore që ka provuar se mund të shkëlqejë në çdo zhanër, nga drama te aksioni, nga komedia te thrilleri. Me talentin, elegancën dhe përkushtimin e saj, ajo ka ndërtuar një karrierë që e vendos atë në mesin e aktoreve më të vlerësuara të kohës sonë. Nëse mendon për një aktore që kombinon sharm, inteligjencë dhe talent të jashtëzakonshëm , atëherë Emily Blunt është padyshim një nga më të mirat e Hollywood-it.

Profili nga: Liliana Pere Eqerem Çabej ka lindur më 7 gusht 1908 në Gjirokastër, Shqipëri. Arsimi dhe Formimi Akademik Shkollën fillore dhe të mesme e kreu në Shkollën Normale të Elbasanit, një nga institucionet më të rëndësishme të arsimit shqiptar të asaj kohe. Në vitin 1926, fitoi një bursë për të vazhduar studimet jashtë vendit dhe shkoi në Austri. Studioi në Universitetin e Gracit, ku ndoqi studimet për filologji romane dhe gjuhësi indo-evropiane. Më pas, vazhdoi studimet në Universitetin e Vjenës, ku nën drejtimin e gjuhëtarëve të shquar si Norbert Jokl, doktoroi në vitin 1933 me një temë mbi historinë dhe strukturën e gjuhës shqipe. Pas përfundimit të studimeve, Eqerem Çabej u kthye në Shqipëri dhe dha një kontribut të jashtëzakonshëm në studimet albanologjike, duke punuar si pedagog, studiues dhe akademik. Eqerem Çabej la pas një trashëgimi të pasur shkencore në fushën e gjuhësisë dhe albanologjisë. Disa nga veprat dhe studimet e tij më të rëndësishme përfshijnë: 1. Vepra Kryesore "Studime etimologjike në fushë të shqipes" (botuar në disa vëllime) – një nga punët më të rëndësishme mbi etimologjinë e gjuhës shqipe. "Hyrje në historinë e gjuhës shqipe" – një studim i thelluar mbi origjinën dhe zhvillimin e shqipes. "Gjuha shqipe dhe historia e saj" – një tjetër punim i rëndësishëm mbi evoluimin e shqipes. "Meshari i Gjon Buzukut" – analiza gjuhësore dhe historike e këtij teksti të hershëm shqip. "Rreth Alfabetit të Shqipes" – një studim mbi historinë e alfabetit të gjuhës shqipe. 2. Studime dhe Artikuj "Lashtësia e elementeve ilire në gjuhën shqipe" "Probleme të formimit të popullit shqiptar dhe të gjuhës së tij" "Mbi vendin e shqipes në mesin e gjuhëve indoevropiane" "Disa mendime mbi formimin e gjuhës shqipe" "Rruga e zhvillimit fonetik të shqipes" 3. Fjalorë dhe Punime të Botuara Pas Vdekjes "Fjalori Etimologjik i Gjuhës Shqipe" – u botua pas vdekjes së tij nga Akademia e Shkencave të Shqipërisë. "Vepra të zgjedhura" – një përmbledhje e punimeve të tij të rëndësishme. Eqerem Çabej është një nga gjuhëtarët më të mëdhenj shqiptarë dhe puna e tij vazhdon të jetë një burim i rëndësishëm për studiuesit e gjuhës shqipe dhe albanologjisë. Eqerem Çabej (1908-1980) ishte një nga figurat më të shquara të studimeve për gjuhën dhe kulturën shqiptare. Ai ishte një gjuhëtar, filolog dhe intelektual i njohur, i cili dha një kontribut të jashtëzakonshëm në zhvillimin dhe pasurimin e gjuhës shqipe. Çabej ishte i njohur për studimet e tij mbi historinë dhe evolucionin e gjuhës shqipe, si dhe për analizën e dialekteve të ndryshme. Ai gjithashtu ka shkruar shumë vepra të rëndësishme, që kanë pasuruar njohuritë mbi burimet e gjuhës shqipe dhe lidhjet e saj me gjuhët e tjera indoevropiane. Gjatë jetës së tij, Eqerem Çabej pati një ndikim të madh në fushën e albanologjisë dhe mbetet një autoritet i respektuar për studimet lingvistike shqiptare. Nga Eqerem Cabej lexoni: Eqrem Çabej, për pastërtinë e gjuhës shqipe; Për pastërtinë e gjuhës Janë pra të gjitha mundësitë për një zëvendësim të fjalëve të huaja me fjalë vendi, dhe kjo pa bjerrje aspak të vlerës kuptimore të fjalëve Gjuha pasqyron një kombësi, ajo është pasqyra më e qartë e një kombësie dhe e kulturës së saj. Shkalla e pasurisë dhe e pastërtisë së gjuhës është një tregues i nivelit të kësaj kulture. Prandaj ringjalljet nacionale kudo e në çdo kohë kanë shkuar hap më hap me pasurimin e pastrimin e gjuhës. Për të dhënë vetëm dy shembuj, po përmendim Irlandën dhe Turqinë. Në Irlandë, menjëherë pas shkëputjes prej Britanisë së Madhe dhe fitimit të pavarësisë, po edhe më parë, gjuhëtarët hapën shkrimet e vjetra, që i kishte mbuluar pluhuri i kohës, dhe qitën në dritë leksema të moçme të gjuhës që s’i njihte më kurrkush, që kishin qenë përdorur disa shekuj, mbase edhe njëmijë vjet më parë, dhe i shtinë në shkollë e në qarkullim, edhe sot janë në përdorim të përgjithshëm. Në Turqinë qemaliste, në vazhdim të punës që pat nisur më parë, sidomos Sami Frashëri, për pastrimin e gjuhës nga fjalët, shprehjet dhe ndërtimet sintaktike arabe e perse që e kishin mbuluar, me reformën gjuhësore që nisi në vitin 1928, u hulumtuan një varg fjalësh të turqishtes (osmanishtes) së vjetër dhe të disa të tjerave gjuhë turke të Azisë, dhe këto të gjitha dhanë një ndihmesë të madhe në pastrimin e gjuhës dhe pasurimin e saj me lëndë vendi. Një ndër detyrat kryesore të gjuhësisë shqiptare, krahas kërkimeve teorike, është edhe mbetet pasurimi i gjuhës me elemente të gurrave vetjake dhe spastrimi i saj prej masës së fjalëve të huaja, që kanë vërshuar së jashtmi dhe që po vazhdojnë edhe në ditët tona. Kanë depërtuar e depërtojnë në shkrimet shkencore edhe letrare, në shtyp, në radio, në televizion, në bisedën e përditshme. Është e vërtetë se me punën e kryer gjer më sot, një pjesë e tyre janë spastruar, po ndërkaq kanë hyrë e po hyjnë të tjera në vend të tyre. Pastrimi i gjuhës nga ky mish i huaj është një detyrë shkencore, njëkohësisht dhe kombëtare. Nuk është aspak një shenjë shovinizmi, shqiptari nuk e ka traditë shovinizmin. Në këtë fushë është punuar me shekuj te ne dhe vazhdon të punohet në këtë drejtim. Po të kundrohet kjo veprimtari më nga afër, shihet se ka këtu një vazhdimësi, një vijë të pandërprerë. Ne e çmojmë dhe e vlerësojmë veprimtarinë e paraardhësve tanë, njëkohësisht synojmë ndërkaq ta çojmë përpara veprën e tyre dhe ta thellojmë. Në këtë punë nuk do të kufizohemi të zbulojmë fjalë të moçme nëpër shkrime të vjetra, si kanë vepruar për shembull në vendet e përmendura më sipër. Nuk është kjo e vetmja rrugë për ne, sepse plot fjalë janë edhe sot të gjalla në gojë të popullit dhe presin të shtihen në përdorim. Kjo punë ka filluar që me përmendoret e para të shkrimit të gjuhës shqipe. Autorët e vjetër si Gjon Buzuku, Pjetër Bogdani e të tjerë kanë vepruar me vetëdije në këtë rrugë. Pjetër Budi në një vepër të tij të vitit 1618 ankon se gjuha po prishej më fort prej pakujdesisë së “diesvet dhe letërorëvet” të kohës së tij. Frano Bardhi në parathënien e fjalorit të tij të vitit 1635, flet për dëshirën e tij “me ndimuem mbë nja anë gjuhënë tanë”. Gjysmë shekulli më vonë, Bogdani rrëfen se “m’anshtë dashunë me djersë të mëdha shumë fjalë me ndërequnë ndë dhe të Shkodërsë” dhe shton se “giuha jonë qi me dijet dvuer edhe fjalëtë”. Qysh te këta autorë të vjetër gjejmë fjalë si derëtar, dëftues, grykësi, gjetës, gjuhëtar, kangëtar, këshilltar, kopështar, krye “kapitull”, lutës, madhështi, mbarim, mjeshtëri, ndjekës “ithtar, imitues”, i përbrendshëm, përndjek “persekutoj” (prej nga mund të formohet përndjekje për “persekutim”), polem “popull, vegjëli”, pushim, rrëfim, shkollar, urta, vetëmi, vjershëtar e plot të tjera, pa mundur ne sot të dimë se cilat janë fjalë të marra prej gojës së popullit dhe cilat janë formime të këtyre autorëve. Në lidhje me këtë, dihet se në pasurim të gjuhëve letrare e të shkrimit, dy janë kryesisht rrugët që ndiqen përgjithësisht. E para është marrja e fjalëve të gjalla në ligjërimin popullor e nëpër dialekte dhe të shtënët e tyre në përdorim të përgjithshëm, shpeshherë duke i ngritur më lart në punë të nivelit kuptimor. Kështu, për shembull, lëndë landë si kuptim konkret ka “dru; dru si material ndërtimi”, po qysh prej shkrimtarëve të Rilindjes së shekullit të kaluar përdoret me rrugë abstrakte edhe për “materie”, “subjekt”, “temë” etj. Ashtu dhe fjala rrymë, prej kuptimesh të tilla si “rrjedhë e vrullshme e ujit”, “lëvizje e ajrit”, “remë e mullirit” (rrymë e ujit, rrymë ajri, rrymë e mullirit), ka zgjeruar sferën e përdorimit me rrymë elektrike, rrymat letrare, rrymat politike etj., duke përfshirë kështu dhe sferat abstrakte të leksikut. Rruga e dytë është formimi i fjalëve të reja, i të ashtuquajturave neologjizma. Këto mund të jenë formime të mëtejme të fjalëve popullore, si anëtar nga anë. Shpeshherë ndërkaq janë të tilla, porse të farkuara si përkthim fjalësh të huaja, si kalke, si për shembull i pamasë e autorëve të vjetër, pas lat. immensus, it. immenso; ose në kohët e reja pararojë pas it. avanguardia, frgj. avantgarde etj. Janë pra formime pozitive, me gjedhe (model) të huaj, po me brumë vendi, një mënyrë veprimi me të cilën janë pasuruar me kohë gjithë gjuhët e Europës edhe të botës, rrugë pasurimi e ndjekur që në kohët e lashta (latinishtja prej greqishtes), por sidomos në kohët moderne. Eqerem Çabej lindi më 6 gusht të vitit 1908 në Eskişehir, Turkey dhe vdiq më 13 gusht të vitit 1980 në Romë. Ishte një nga figurat më të shquara të shkencës arsimit dhe kulturës shqiptare. Eqerem Çabej, shkollimin fillor e kreu në vitin 1921 në Gjirokastër. Studimet e larta i mbaroi për filologji në Klagenfurt (1923-1926), Grac (1927) dhe Vjenë të Austrisë (1930-), ku ndoqi mësimet e Paul Kretschmer, Karl Patsch, Nikolai Trubetzkoy dhe Norbert Jokl. Nën drejtimin e Jokl, Çabeji filloi të kishte interes të madh në zhvillimin historik të Gjuhës Shqipe. Në 1933, ai dorëzoi dizertacionin e doktoraturës mbi Italoalbanische Studien (Studime Italo-Shqipëtare) në Vjenë. Çabej u kthye në Shqipëri ku edhe punoi si mësues gjimnazi në Shkodër (1934), Elbasan, Tiranë dhe Gjirokastër. Pas fillimit të Luftës së Dytë Botërore, ai vajti në Romë, ku qëndroi deri më Korrik të 1944-ës. Në 1942, ai refuzoi të bashkohej me Institutin e Studimeve Shqipëtare për arsye politike. Atij iu ofrua posti i Ministrit të Kulturës në qeverinë kukull të Rexhep Mitrovicës në 1943, por ai e refuzoi. Ai u kthye në Shqipëri në 1944. Në 1947, ai u caktua anëtar i Institutit të Shkencave, instituti paraardhës i Universitetit të Tiranës. Nga 1952 deri më 1957, ai shërbeu si profesor i historisë së Shqipërisë dhe fonetikës historike. Në 1972, ai u bë anëtar themelues i Akademisë së Shkencave. Çabej u specializua në gjuhësinë krahasuese indo-evropiane. Veprimtarinë shkencore e shtjelloi në gjuhësi, por edhe jashtë saj, në folklor, etnografi dhe histori të letërsisë. Vend zënë studimet etimologjike dhe leksikologjike historike, dialektologjia e onomastikës si edhe kodifikimi i gjuhës letrare. Eqerem Çabej ka dhënë një ndihmë të çmuar me një varg sqarimesh etimologjike gjatë hartimit të Fjalorit të gjuhës shqipe të botuar në Tiranë më 1980. Puna e autorëve tanë të vjetër në këtë fushë veprimtarie po të hetohet më imtë, shihet se vazhdon më tej dhe gjatë kohës para shekullit të kaluar. Edhe pse përmasat qenë më të vogla, dhe mënyra e punës shpeshherë anonime, vlen të shënohet se nuk ka pasur aty një zbrazëti të plotë në punë të shkrimit e përpunimit të gjuhës. Kjo veprimtari ndërkaq me një gjallëri të re u rimuar tek ne sidomos me shekullin e kaluar, mbasi lëvizja mendore e “shekullit të dritës” (le siècle des lumières), i quajtur gabimisht “iluminizëm”, dhe më vonë e romantizmit, patën zgjuar sidomos ndër popujt e vegjël e të robëruar të Europës idenë nacionale dhe dashurinë për kulturën popullore, folklorin, gjuhën amtare dhe përpunimin e kultivimin e saj. Njerëzit që vepruan në këto fusha kanë qenë nganjëherë njëkohësisht burra të armës dhe të pendës, luftarë dhe dijetarë e shkrimtarë, ashtu si Pashko Vasa ndër ne. Me një ndjenjë habie shohim ne sot si një njeri jo i pendës, po i armës, dhe folës i një dialekti në skaj të trevës gjuhësore, si Marko Boçari prej Suli, përdor në fillim të shekullit të kaluar leksema të sferës kuptimore-abstrakte si kërkim, madhësi, i papunë, i pamasë, ashtu si dikur Gjon Buzuku në Veri, e të tjera si këto. Mbetet merita e elementit shqiptar të Italisë që i priu Rilindjes Kombëtare të shekullit të kaluar, me çeljen e Kolegjit të Kalabrisë (1732) dhe atij të Palermos në Siqeli (1734), dhe pastaj me vepra historike-gjuhësore, folklorike e letrare, si ato të Nikollë Ketës (1742-1803), Engjëll Mashit e sidomos të Jeronim De Radës, i cili organizoi dhe dy kongrese gjuhësore në Kalabri. Në këtë lëvizje mendore e gjuhësore-letrare në gjysmën e dytë të atij shekulli morën pjesë, si dihet, dhe shkrimtarë e dijetarë shqiptarë të Greqisë, si Panajot Kupitori e Anastas Kullurioti. Nga shkrimtarët e Shqipërisë, një brez para atyre të Rilindjes, Naum Veqilharxhi është një ndër të parët që u përpoqën të pasuronin gjuhën e shkrimit e ta spastronin nga fjalët e huaja, me fjalë si fletore, kamës, mësim, padije, shënim, shumicë, thelloj e ndonjë tjetër. Përpara tij Tahir efendiu prej Gjakove përdori më 1835, ndër të tjera, fjalë si folës, mësim, mësues, nxanës, rrëzim. Shkrimtarët e Rilindjes, si Kristoforidhi, Naim e Sami Frashëri, Pashko Vasa, Jani Vreto e të tjerë, i hynë në këtë lëmë një pune të madhe edhe me një metodë të re. Kjo metodë ishte: kërkim, përhapje e vënie në qarkullim e fjalëve që ekzistojnë në gjuhë, po që kishin mbetur mënjanë; përdorim i fjalëve të vjetra e të harruara të gjuhës; përdorim shumë i kufizuar i fjalëve të huaja; formim fjalësh të reja, neologjizmash, si kompozita si rrjedhoja (derivate), pas gjedhes së analogjisë, pra kryesisht pas shembullit të fjalëve të gjalla të ligjërimit popullor e të dialekteve të tij. Ndër këta autorë, Kristoforidhi e pasuroi gjuhën e shkrimit me fjalë si fushatë, hierore “tempull”, jetëdhënës, ligjdhënës, ndërgjegje, pikë, presë, theks, zanore. Te Naim Frashëri gjejmë dëgjim, dritare, gjithësi, hapësirë, papunësi, i përjetshëm, vetëdijë, vjershëtor e plot të tjera. I vëllai Samiu, dihet se përveç punës që kreu në lëmin e caqeve (termeve) gjeografike e administrative (lindje, perëndim, jugperëndim, veriperëndim, mesditës për “meridian”, kryeministër, qeveritar etj.), ka vënë themelet e terminologjisë gjuhësore e gramatikore, me formime si abetare, nyjë, njëjës, shumës, rrokje, i shquar, i pashquar. Para tij Jani Vreto shtiu në përdorim terme gjuhësore si rrënjë, emër, përemër, folje ndihmëse. Gjejmë tek ai edhe fjalë të gojës popullore përdorur me një mënyrë të re, pa mundur ne sot të ndajmë kurdoherë me saktësi se cili ndër këta tre shkrimtarë është autori i parë i disa fjalëve të caktuara. Puna e pasurimit dhe e pastrimit të gjuhës vijoi e pandërprerë edhe pas periodës së Rilindjes nga ana e një vargu shkrimtarësh, gjuhëtarësh e arsimtarësh të vendit. Në vitet e para të shekullit tonë Luigj Gurakuqi me veprat e veta ia kushtoi gjithë mundin e tij këtij qëllimi. Ai u caktoi lavruesve të gjuhës detyrën që “skajet (termet) e përgjithshme t’gjith degëve t’dijes, qi janë pothuej gjithnjë ndër t’tana gjuhët… kena për t’i marrë edhe na… Fjalët e skajet e tjera kena për t’i trajtue vetë tue i ba me rrjedhë prej rraje shqype”… Gjuha shqipe është e pasur jo vetëm në elemente leksikore të kulturës materiale, po edhe në fushën e fjalëve të sferës abstrakte-mendimore. Nuk është i drejtë mendimi i disa dijetarëve të huaj se shqipja qenka e pasur vetëm në fjalë të sferës baritore, as i drejtë mendimi se shqiptarët paskan qenë një popull barinjsh nomadë, shtegtarë. Një mendim i tillë nuk përligjet as me të dhënat e ekonomisë politike historike. Një profesor matematike më thoshte para disa kohe se me terme shkencore të farkuara me mjetet e gjuhës së popullit ka shpjeguar lëndën e tij në shkolla të mesme dhe është kuptuar shumë mirë nga ana e nxënësve. Një gjë e tillë vlen dhe për të tjera degë të dijes, si për fizikë, botanikë, zoologji, gjeografi, gjeologji, arkitekturë e degë të tjera. Për të dhënë vetëm disa shembuj nga lëmi i gjuhës popullore, që janë në gjendje të zëvendësojnë fjalët e huaja ose gjithsesi të pasurojnë gjuhën letrare dhe terminologjinë shkencore me elemente ose forma të reja, po përmendim ndër të tjera: Çamëria polipit të detit i thotë likurishtë, veprimit të zbutjes së një peme me anë shartimi i thotë zbutoj; Gjirokastra për “parenté” thotë afëri, rozetës së tavanit i thotë kërthizë, tuberkulozit të eshtrave i thotë rrodhje (nga rrjedhja e qelbit); Labëria atij që përziente bagëtinë me një tjetër i thotë përzitës, dhe sisës së gjirit të bagëtisë femër mjelm; Bregu i Detit për “zë rrënjë bima” thotë rrënjëzohet; Lunxhëria drurëve e shkurreve të ulëta që rriten keq në pyll në hijen e drurëve të mëdhenj u thotë hiesira; Zagoria për “qëmoti, lashtë” thotë lashtërisht, dhe ana e Këlcyrës për “tashti vonë, rishtas” thotë rishmë; anët e Beratit e të Frashërit sipas Kristoforidhit zgavrës së një druri të madh si rrapi i thonë zgërbonjë, dhe Dangëllia një ene bakri me veshë i thotë veshore; Labova e rrëzës së Tepelenës kur bie borë e imtë thotë mizon; Mallakastra një fiku vjeshtak të zi e me plasa në lëkurë i thotë fik shkronjës; Myzeqeja grykës së lumit që derdhet në det i thotë gojkë d.m.th. “gojë”; ana e Shpatit mostrës ose modelit i thotë gjedhe, dhe të mbajturit anë, anësisë anesë; Shqipëria e Mesme për një njeri të flashkët me trup e të mefshtë thotë i qullët, e për “vete mbarë” trevon, si në s’na trevon gjaja e gjallë. Në të folët e Tiranës ndiheshin edhe ndihen fjalë si kryemot për natën e ditën e vitit të ri, dhe hulli për “brazdë”. Në katundin Sharrë të Tiranës, fjalën pamenia e kemi dëgjuar me kuptimin “panoramë, pamje”, e në anët e Krujës dëgjohet ansujë për “ishull”. Me këtë nuk themi se do të zëvendësojmë patjetër ishull-in dhe do ta heqim krejt nga përdorimi, porse e japim shembullin për të treguar se edhe në fushën gjeografike gjuha e popullit ka formuar leksema si kjo, e cila mund të hyjë në përdorim në stile të veçanta të gjuhës letrare. Mjeshtrit e asaj ane kanaleve a vanave që gërryhen në çimento për kalim uji u thonë ujse. Mirdita vendosjes së një grupi etnik të shpërngulur në një vend të ri, pra kolonisë, i thotë ngulim. Shkodra tekstileve u thotë veglore, fjalë që lidhet me vegël, që përdor Korça për vegjët. Anët e Veriut fundërrisë që mbetet nga të shkrirët e një lënde i thonë bram, zgjyrës bramc farke, shtrirjes së një lugine i thonë lugajë, një fushe voglake vuth, një toke që është nën ujë tokë mbujake, një galerie a tuneli zgafelle, tumave të lashta (arkeologji) kodërvorre, një grumbullimi lulesh në trajtë të një kalliri të varur vastak, një pipthi, kalemi a fidani trishe, sëmundjes karies (të dhëmbëve etj.) briesë; veçanërisht Pulti për “mjekoj me barna” përdor barnatoj. Fjala imtoj, sot përgjithësisht “shkoqit në hollësira (një çështje)”, në të folët e Lumës përdoret në mënyrë konkrete “holloj”, imtoj drutë “i çaj i bëj të holla”. Kosova një njeriu që ka të njëjtin emër me një tjetër i thotë emnak, e për “dorëzoju” thotë “jep dorzimin”; në Kosovë për “filaturë” përdoret tjerrtore, e për “kaldajë” ngrohtore. Në Dibër një helmi të madh të shpirtit i thonë djegë. Duke kaluar në dialektet e ngulmimeve shqiptare jashtë Atdheut do të përmendim se në Arbënesh të Dalmacisë për “shpina e dorës” thonë përmidora, e për “krijoj”, me një fjalë vendi lentoj (nga lej), prej nga mund të formohet dhe lentim për “krijim”. Në Greqi për “gardh” thonë thurimë, fjalë që mund të përdoret edhe me një kuptim të figurshëm, si p.sh. në gërshetimin e veprimit të një drame. Në Kalabri ofiqit (nofkës) që i ngjitet një njeriu i thonë shënim. Në Siqeli samarit i thonë bërrore, fjalë që lidhet me barrë; për “të dhënë e të marrë, marrëdhënie” thonë përzitë, si në shprehjen me të hojin mos kesh përzitë. Atje kanë farkuar dikur dhe gurshkronjë për “litografi”. Këta janë vetëm disa pak shembuj për të dhënë një ide sado të zbehtë për pasurinë e visarit leksikor të gjuhës popullore… Edhe në lëmin e sintaksës gjuhësinë shqiptare e presin detyra të reja në pastrim të ndërtimit të fjalisë prej ndikimit të huaj. Ndërtime të tilla si gjuha greke dhe ajo latine; kategoritë emërore dhe ato foljore; në të gjitha fushat kryesisht në ato politike e ushtarake, kapitali amerikan, krahas atij holandez nuk janë të strukturës sintaktike të shqipes. Ato janë ndjekje (imitime) të gjedhes së italishtes, depërtuar ndër ne gjatë këtyre brezave të fundit. Ndërtime të tilla kanë shkuar prej romanitetit perëndimor edhe në rumanishten, porse atje edhe lejohen si një gjuhë romane që është. Tek ne mendojmë se edhe këto përdorime duhet të zëvendësohen me ndërtime të vendit. Thjesht shqip do të duhej të thuhej e të shkruhej kategoritë emërore dhe kategoritë foljore ose kategoritë emërore dhe foljoret. Një tjetër gjurmë ndër të tjera ka lënë në shqipen moderne ndikimi sintaktik i italishtes në ndërtime fjalish si hyrja në fuqi e kësaj ligje, hyrja në veprim e makinerive, hyrja në përdorim e këtyre fjalëve, për shkak të daljes në grevë të minatorëve anglezë, në vend që të shkruhej hyrja e kësaj ligje në fuqi, hyrja e makinerive në veprim etj., si ka qenë më parë në gjuhën shqipe. Veçse duhet thënë se ky lloj ndërtimi ka depërtuar tashmë aq thellë në gjuhën bisedore e të shkrimit, sa më nuk ndihet si element i huaj, dhe do të jetë vështirë të mënjanohet. *Botohet me shumë shkurtime sipas botimit në “Mësuesi”, 28 mars 1979-4 prill 1979.

Dy mesueset e para . BINJAKET E SHQIPES Sevasti dhe Parashqevi Qiriazi, mësueset e para të gjuhës shqipe Do ishin mësueset e para shqiptare në shkollën e vashave dhe vite më pas do bëheshin drejtueset e saj. Sa guxim, sa ngadhënjim, sa forcë! Karriera e motrave Qiriazi të bën përshtypje në një kohë obskurantizmi. Por ia dolën në udhëtimin e arsimit shqip. Në vitin 1891, Korça qyteti më elitar shqiptar, qyteti i dijeve dhe i mësonjëtores së parë shqipe do të shënonte dhe hapjen e një shkolle për vashat. Ishte një hap i madh për kohën. Ndoshta më moderni. Në një kohë kur prej pesëqind vjetësh sundonin osmanët, të cilët e kishin mbajtur në obskurantizëm popullin shqiptar dhe veçanërisht femrën, hapja e një shkolle për vashat do të ishte një kthesë vendimtare drejt emancipimit. Të ishe mësues në atë kohë për meshkujt ishte e vështirë sepse të rrezikohej jeta në çdo moment nga turqit, dhe qarqet shoviniste greke, të cilët dënonin çdo përpjekje për mësimin e gjuhës shqipe. Janë jo të rralla rastet kur ata që predikonin shqip dhe mësuesit e parë vdiqën në mënyrë të llahtarshme e të mistershme. Por brezi i shqiptarëve që rritej në atë kohë do ishte me të vërtetë brezi i artë i kombit shqiptar. Ata e adhuronin kombin, ata edukoheshin me një frymë të tillë, ku jeta nuk ishte asgjë para këtij ideali të çmuar. Dhe jepnin çdo gjë për idealin. Ishte një frymë mahnitëse shqiptare. Motrat Qiriazi do të ishin pjesë e kësaj fryme, pjesë e këtij ideali me emrin komb. Dhe do realizonin diçka që deri në atë kohë as nuk ishte menduar e jo më të bëhej realitet. Do ishin mësueset e para shqiptare në shkollën e vashave dhe vite më pas do bëheshin drejtueset e saj. Sa guxim, sa ngadhënjim, sa forcë! Të bën përshtypje karriera e tyre në një kohë obskurantizmi. Por ia dolën. Të dyja bashkë në udhëtimin e arsimit shqip, aq sa më të drejtë mund të cilësohen si binjaket e shqipes së çmuar. Sevasti Qiriazi “Motër, punë më të mirë dhe më të vyer nuk mund të bësh për Shqipërinë e mjerë”. Për Sevastinë kjo ishte porosia dhe “bekimi” i Naim Frashërit, kur e takoi në Stamboll dhe i firmosi diplomën e arsimit të lartë në Ministrinë e Arsimit turk. Dhe në fakt të dyja do shkëlqenin në karrierën e tyre në një vend të vështirë si Shqipëria duke dhënë kontribute të çmuara jo vetëm në arsim por dhe në emancipimin e gruas shqiptare. Ishin të pandara në veprimtarinë e tyre derisa vdekja i ndau. Së bashku do ishin mësueset e para të shkollës së vashave, më pas do shkonin në Rumani dhe në Amerikë ku do jepnin një kontribut të padiskutueshëm dhe në revistën “Ylli i mëngjesit” në Amerikë. Parashqevi Qiriazi Ajo që do ndriste pak më shumë nga këto veprimtare patriote dhe ndër më të kulturuarat në jetën shqiptare do ishte Parashqevia. Rezultatet e saj do ishin shkëlqyese. Parashqevi Qiriazi do të lindë në 2 qershor të vitit 1880 në Manastir. Shkollën e parë fillore dhe të mesme do ta kryente në vendin e saj të lindjes. Më pas do të vazhdojë studimet në kolegjin e Stambollit për vajza në degën e letërsisë dhe do të shquhej për veprimtaritë e saj studentore. Ëndrra e saj e madhe ishte të kontribuonte për atdheun. Në një kohë të artë ku veprimtaria patriotike ishte në kulmin e saj njerëzit më të ndritur të kombit shqiptar iu përkushtuan ideve kombëtare dhe veçanërisht çështjes së gjuhës shqipe. Kështu ajo u bë mësuese dhe pak muaj më vonë drejtuese në Shkollën shqipe të Vashave në Korçë. Parashqevia do të marrë pjesë në Kongresin e Manastirit ku u hartua alfabeti shqip dhe ajo do të përpilonte këngën e Famshme të alfabetit. Në 16 janar të vitit 1909 Parashqevia do të hartojë në bazë të alfabetit të ri të vendosur nga Kongresi i Manastirit abetaren shqipe që është teksti i parë i hartuar me alfabetin e ri. Në vitin 1912 ajo do regjistrohet në studimet pauniversitare për pedagogji në Kolegjin e Oberlinit në Ohaio, SHBA. Dhe aty ajo do shkëlqente me temën e saj të doktoraturës që ishte: “Zhvillimi i shkollave në Perandorinë Turke dhe një sistem ideal i arsimit në Shqipëri”. Në Amerikë ajo hartoi dhe programin mësimor të Qeverisë së Përkohshme të Ismail Qemalit. Për shkak të fillimit të Luftës së Parë Botërore në vitin 1914 do të largohet nga Shqipëria. Gjatë fundit të vitit mori pjesë në krijimin e partisë “Partia Kombëtare Shqiptare” në Sofje ku do të jetë sekretare. Gjatë viteve 1917-1920 ajo do qëndrojë në SHBA ku do të hapë një revistë shumë të njohur me emrin “Ylli i mëngjesit”. Në vitin 1913 ajo emërohet drejtoreshë e shkollës së Vashave në Korçë e cila më pas do hapet në Tiranë. Në vitet e pushtimit nazifashist do të arrestohet dhe do të internohet në kampet e përqendrimit. Pas çlirimit do t’i shtetëzohet Instituti Qiriazi.

TIRANË, 21 shkurt /ATSH/- Pallate të lashta, dete me ujëra të pastra kristal dhe plazhe të pazbuluara – ekspertët tanë të udhëtimeve ju rekomandojnë destinacionet më të mira për vitin 2025, shkruan Victoria Philpott në një artikull të botuar në revistën britanike të udhëtimit “Saga”. Nëse jeni duke kërkuar alternativa për udhëtimet tuaja të vitit 2025, ekspertët e “Saga Holidays” sugjerojnë shtatë destinacionet kryesore për të vizituar këtë vit. Turistët që dëshirojnë aventura të guximshme në një tokë të largët ose në një vend të qetë më pak të njohur, shtatë destinacionet tona të mrekullueshme do t’ju bëjnë të jetoni një përvojë të paharrueshme! Shqipëria Destinacioni më i mirë për plazhet e pazbuluara me ujëra bruz dhe çmime buxhetore. Shqipëria po shndërrohet shpejt në një nga vendet më të njohura në Evropë. Vendi i vogël evropian ofron gjithçka që ju nevojitet; plazhe mahnitëse dhe një kulturë bizantine – por me çmime të arsyeshme. Disa ekspertë të udhëtimeve e kane krahasuar atë me Kroacinë. Vendet kryesore përfshijnë; plazhet me ujëra bruz të Ksamilit, “Qytetin e një mbi një dritareve”, Beratin për arkitekturën e tij osmane – dhe kryeqytetin, Tiranën për jetën e gjallë dhe fluturimet e lira. Kompania britanike e udhëtimeve “Saga Holidays” do të përfshijë në ofertën e saj – në vitin 2025 – një hotel të ri pikërisht në plazhin e Durrësit. Ky hotel modern dhe elegant ofron një vendpushim kryesor në Rivierën Shqiptare, një destinacion që shpesh krahasohet me Maldivet e Evropës – falë ujërave të tij të pastra kristal dhe bukurisë së pacenuar. Ndërsa popullariteti i Shqipërisë vazhdon të rritet – kjo është koha perfekte për ta eksploruar – përpara se ajo të përfshihet nga turizmi masiv. Pse duhet të vizitoni Shqipërinë në 2025? Një raport i fundit zbuloi se kërkesa e turistëve britanikë për pushime në Shqipëri ka regjistruar një rritje të lartë. Në 2024, u regjistruan 182 mijë kërkime (searches) më shumë se në 2023. Shqipëria është aktualisht një nga destinacionet më të lira në Evropë. Udhëtimi në Shqipëri është i përballueshëm – duke përfshirë akomodimin, ushqimin dhe transportin. Destinacionet kryesore të udhëtimit që duhen vizituar në vitin 2025: 1. Shqipëria 2. Koreja e Jugut 3. Afrika e Jugut 4. Japonia 5. Kosta Rika

Skulpture nga luo li Rong Skulpture nga Luo li Rong Skulpturat e artistes Luo Li Rong, dallohen nga stili i saj për figurat e elegancës femërore me lëvizje dinamike, fustane të valëzuara dhe një realizëm të jashtëzakonshëm në bronz. Skulpturat e saj shpesh portretizojnë gra me flokë të gjatë që duken sikur i lëviz era, duke krijuar një ndjesi lirshmërie dhe harmonie me natyrën. Ndërsa skulptura që ke ndarë duket më shumë si një figurë e qetë, me vello të përpunuar në një stil që kujton klasikën dhe ndoshta ka ndikime nga skulptorët si Antonio Corradini, i cili njihet për skulpturat me efekte të pëlhurës së hollë mbi fytyrë. Po kush eshtë kjo artiste? Luo Li Rong është një artiste dhe skulptore kineze, e njohur për skulpturat e saj realiste të grave, kryesisht të realizuara në bronz. Ajo ka lindur në vitin 1980 në Hongqi, provinca Hunan, Kinë. Në vitin 1998, ajo u regjistrua në Akademinë e Arteve të Changsha dhe studioi me Xiao Xiaoqiu. Nga viti 2000 deri në 2005, ajo studioi skulpturë në Akademinë Qendrore të Arteve të Bukura (CAFA) në Pekin, nën udhëheqjen e Sun Jiabo. Në vitin 2005, ajo u diplomua me nderime të larta. Gjatë periudhës së saj në CAFA, Luo mori pjesë në projekte publike skulpture, përfshirë një skulpturë të instaluar në Parkun Dalian në vitin 2003 për Lojërat Olimpike të Pekinit 2008. Pas diplomimit, ajo udhëtoi në Francë dhe më pas u vendos në Belgjikë në vitin 2006, ku jetoi deri në vitin 2017. Në vitin 2018, ajo hapi fonderinë e saj, "Luo Li Rong Foundry", në Bolonjë, Itali. Stili i saj artistik karakterizohet nga skulptura të grave me drapër të lëvizshëm, që pasqyrojnë bukurinë dhe kompleksitetin e formave femërore. Ajo përdor kryesisht teknikën e bronzit dhe ka një ndikim të dukshëm nga mjeshtrit e periudhës Rilindjes dhe Barokut. Për të parë disa nga veprat e saj, mund të shikoni këtë video:

Matilda Makoçi, një yll i ndritur në ne historine e artit shqiptar, ka lindur në qytetin e Tiranës më 19 prill 1963. Ajo është një nga ato figura që ka ndriçuar skenën dhe ekranin shqiptar për dekada me radhë, duke i dhënë jetë roleve që i kanë mbetur të pashlyeshme në kujtesën e publikut. Shkolluar në Institutin e Lartë të Arteve, Matilda iu përkushtua me pasion artit të aktrimit dhe që nga vitet e hershme të karrierës, ajo shndërroi çdo rol që mori në një manifestim të thellë emocioni dhe pasioni. Në vitin 1985, pas mbarimit të studimeve, ajo iu bashkua Teatrit Kombëtar, ku u bë një emër i njohur dhe një figurë që përfaqësonte zemrën e artit shqiptar. Gjatë viteve të saj më të mira, Matilda interpretoi rolin e Bjankës në komedinë "Zbutja e Kryeneces" të Shekspirit dhe rolin e Xhuljetës në tragjedinë "Romeo e Xhuljeta", duke sjellë një interpretim të papërsëritshëm, që e bëri të dashur për çdo spektator. Në vitin 1986, përtej suksesit në teatër, ajo arriti kulmin e karrierës së saj në kinematografi, duke fituar Çmimin "Aleksandër Moisiu" për rolin e Marjetës në filmin "Hije që mbeten pas", një vepër që e vuri atë në radhët e aktorëve më të shquar të kohës. Ajo ishte një aktore që shkrinte çdo karakter me thellësinë e shpirtit të saj, duke ia dhënë botës një pasqyrë të pasur të jetës dhe emocioneve njerëzore. Por ashtu si yjet që ndriçojnë, edhe ajo kishte rrugëtimin e saj, plot kthesa . Në fund të viteve '80, jeta e saj personale do të merrte një tjetër drejtim, kur u martua me Edi Ramën dhe solli në jetë djalin Gregor. Megjithatë, pas një periudhe, ajo e përjetoi një ndarje që do ta çonte në një etapë tjetër të jetës, atë të emigracionit në Greqi, ku vazhdoi të kontribuonte në artin ndërkombëtar, duke luajtur në serialin grek "Mikeshat" në vitin 1993. Në vitin 1996, Matilda u kthye në Shqipëri, ku vazhdoi të kontribuonte në skenën e teatrit dhe filmit shqiptar. Në vitet që pasuan, ajo interpretoi në disa projekte të tjera, duke u bërë një emër i njohur dhe i dashur nga publiku. Për më shumë se 30 vjet, Matilda Makoçi ka qenë një yll që ka ndriçuar artin shqiptar, një aktore e talentuar dhe e dashur, që ka sjellë për publikun emocione dhe eksperienca që do të mbeten përherë të pashlyeshme në historinë e kulturës sonë. Matilda Makoci është një aktore e shquar dhe një figurë e dashur në botën e artit dhe teatrit shqiptar. Ajo ka arritur të shquhet për talentin e saj të jashtëzakonshëm dhe përkushtimin në çdo rol që ka marrë përsipër. I njohur për hijeshinë dhe elegancën e saj, Matilda ka një prani të fortë në çdo skenë dhe për çdo personazh që interpreton. Ajo është e njohur gjithashtu për pamjen e saj të bukur dhe natyrën e qetë.. Pjesë e rëndësishme e jetës së saj është pasioni për artin dhe angazhimi në teatrin shqiptar, duke e bërë atë një ikone të pasionuar për shfaqjet artistike dhe kulturën. Figura e saj është e përjetshme, e shprehur përmes pasionit për jetën, dashurisë për artin dhe elegancës që ajo përcjell kudo që shfaqet. Matilda Makoci do të mbetet gjithmonë një emër i nderuar në historinë e artit shqiptar. Disa prej roleve më të spikatura të saj përfshijnë: "Zonja e Këshillit të Lartë" - Një rol i paharrueshëm që e vendosi Matildën në qendër të vëmendjes. Ajo e interpretoi një grua të fuqishme dhe me ndikim, e cila luftonte për të drejtat e saj dhe të tjerëve, duke shfaqur një fuqizim të jashtëzakonshëm të personazhit të saj. "Shpresa" - Ky rol e shndërroi Matildën në një aktore të njohur për intensitetin dhe thellësinë e interpretimit të saj. Ajo luajti një grua që kalon një periudhë të vështirë, përmes dhimbjes dhe lutjeve për një jetë më të mirë. Ajo arriti të përcjellë ndjenjën e shpresës dhe forcës përmes shprehjeve të saj. "Një jetë më shumë" - Ky ishte një rol ku Matilda e interpretoi një grua të pasigurt dhe të brishtë, por që kalon një transformim të madh emocional. Ndihmoi të shpaloseshin më shumë dimensionet e një karakteri që lufton për të gjetur forcën dhe guximin brenda vetes. "Në krahët e erës" - Një tjetër rol ku Matilda bëri një performancë të mrekullueshme si një grua që ballafaqohej me pasiguri dhe luhatje, por që arrin të kapërcejë sfidat dhe të gjejë dashurinë dhe paqen brenda vetes. Në secilin prej këtyre roleve, Matilda Makoci tregoi një gamë të gjerë emocionesh dhe aftësie për të përshkruar me ndjeshmëri dhe thellësi çdo personazh, duke e bërë atë një nga aktoret më të dashura dhe të respektuara të teatrit dhe kinemasë shqiptare. Matilda Makoçi She was born in the capital of Albania, Tirana , on April 19 , 1963. She graduated from the Higher Institute of Arts in 1985 , majoring in acting. After completing her studies, she was appointed as an actress at the National Theater. During her theatrical career, she played in Shakespeare's comedy, The Taming of the Shrew , in the role of Bianca, and in the tragedy Romeo and Juliet , in the role of Juliet. In 1986, she also presented the Kur Vjen Pranvera Festival on RTSH. In 1986, Matilda Makoçi was honored with the “Aleksandër Moisiu” Award for her performance in the role of Marjeta in the film "Hijë qe sëmënë pas". In the late 1980s, she married Edi Rama , and gave birth to a son, Gregor. She divorced him in 1991 . In 1991, he and his family emigrated to Greece. While living in Athens , he acted in the Greek serial film, Mikeshat ( I Filenadhes ) in 1993. In 1996 , he returned to Albania and now lives alone in Tirana. Filmography Oi Filenades - Friends (1993) small role, in a Greek film The Ballad of Kurbin - (1990) - Gurgen's Wife Hope - (1988) Shadows That Remain Behind - (1985) - Marjeta Kodra Not to be silent - (1985) Passionate - (1983) On the Border of Two Legends - (1981)

Mimika Luca, një emër që rezonon thellë në historinë e artit shqiptar, lindi më 24 dhjetor 1937 në Gjirokastër. Fëmijëria e saj kaloi në një jetimore, ku ndoshta u formua dashuria e saj për artin. Në vitin 1951, ajo nisi karrierën si balerinë në Teatrin e Operas dhe Baletit të Shqipërisë, ku shfaqte elegancën dhe pasionin e saj për artin e vallëzimit. Por, pas njëmbëdhjetë vitesh, në vitin 1962, ajo u bashkua me Teatrin Popullor si aktore, ku do të krijonte një galeri të pasur personazhesh që do të mbeteshin të paharruara në memorien kolektive. Gjatë karrierës së saj , duke u shquar për thellësinë dhe natyrshmërinë e performancave të saj. Një nga krijimet e saj më të shquara është drama "Drita", e shkruar nga vetë ajo, e cila u shfaq në Teatrin Popullor dhe u vlerësua për mesazhet e saj të fuqishme dhe interpretimin e jashtëzakonshëm të aktorëve. Po ashtu, roli i Lajës në dramën "Lulet e shegës" të Kolë Jakovës, të cilin e përsëriti në filmin "Kur hidheshin themelet", është një tjetër arritje e jashtëzakonshme e saj. Në këtë rol, ajo shfaqi një pasion dhe intensitet të papërshkrueshëm, duke lënë një ndikim të thellë te publiku. Përveç karrierës së saj teatrale, Mimika Luca ka luajtur në 12 filma artistikë, ku ka interpretuar role të ndryshme, shpesh si nënë apo edukatore, duke sjellë në ekran figura të ngrohta dhe të dashura për publikun. Një nga rolet e saj më të njohura është ai i nënës së Marigosë në filmin "Përrallë nga e kaluara", ku ajo shfaqi një ndjeshmëri dhe thellësi emocionale që e bënë këtë interpretim të paharrueshëm. Mimika Luca u nda nga jeta më 21 shkurt 2023 në Tiranë, në moshën 85-vjeçare, duke lënë pas një trashëgimi të pasur artistike që do të kujtohet dhe vlerësohet për shumë vite. Ajo ishte e martuar me aktorin Ndrek Luca, me të cilin ka një djalë, Gjergjin, i cili ka vazhduar traditën artistike të familjes. Mungesa e saj do të ndihet thellë në botën e artit shqiptar, por kontributi i saj do të mbetet gjithmonë një burim frymëzimi për brezat e ardhshëm. Profili i plote . Mimika Luca (24 dhjetor 1937 - 21 shkurt 2023) lindi në Gjirokastër. Ishte aktore e mirënjohur shqiptare. Interpretoi në skenën e Teatrit të Operas dhe Baletit, si balerinë, nga 1951 – 1962. Më 1962 pranohet aktore në Teatrin Popullor, ku ka interpretuar rreth 30 role në 15 vjet, si: Suzana, Luçia, Tjen Ny te “Muri i madh”, Dila te drama Cuca e maleve, Sonja, Nica te filmi Gjenerali i ushtrisë së vdekur, Laja te Kur hidheshin themelet, etj. Ka interpretuar edhe në 12 filma artistikë. U martua me aktorin e shquar Ndrekë Luca. Shkroi edhe disa drama, të cilat u vunë në Teatrin Popullor, më e njohura “Drita”, etj. Në vitin 1977 kalon pedagoge në Institutin e Lartë të Arteve, dega dramë. Filmografia Viktimat e Tivarit (1996) Treni niset më shtatë pa pesë - (1988) ....Nëna e Etlevës Botë e padukshme - (1987)..................Leni, bashkëshortja e Iliazit Përrallë nga e kaluara - (1987)............Nëna e Marigosë Rrethimi i vogël - (1986)..................Shega Të shoh në sy (Film TV)(1985)..............Nëna e Gjergjit Shi në plazh - (1984) .....................Nëna e Alberit Taulanti kërkon një motër - (1984).........Edukatorja Nxënësit e klasës sime (1984)..............Drejtoresha e shkollës Zambakët e Bardhë - (1983).................Drita, sekretare partie Në shtëpinë tonë - (1979)..................Nëna e Anës Kur hidheshin themelet - (1978) (TV).......Laja Kryengritje në pallat - (1972)

Gjergj Fishta u lind në Fishtë të Zadrimës më 23 tetor 1871. Kur ishte 6 vjeç, zgjuarsia e tij i bie në sy famullitarit të fshatit, i cili e dërgoi në Seminarin Françeskan të Shkodrës. Më 1880, kur hapet seminari në Troshan, ai vijon mësimet në këtë shkollë. Këtu ai shfaqi trillin poetik. Më 1886 dërgohet për studime në Bosnjë. Vitin e parë e kaloi në Guçjagorë, afër Travanikut. Mësimet filozofike i mori në kuvendin e Sutidkës, ndërsa ato teologjike në kuvendin e Livnos. Të kësaj kohe janë edhe “Ushtrimet e para poetike”. Më 1893 i kreu studimet shkëlqyeshëm. Gjergj Fishta ishte i pari shkrimtar shqiptar, i propozuar për çmim Nobel, prozator, poet, përkthyes; “Militant i letërsisë shqipe” – cilësuar nga Lasgush Poradeci dhe “Poet kombëtar i shqiptarëve” nga Eqrem Çabej. Poezinë e parë Gjergj Fishta e botoi në “Albania”, më 1899, me pseudonimin e popullit. Gjatë veprimtarisë së dendur botuese, e cila përveçse në librat, u publikua edhe në 15 gazeta e revista të kohës bren d a edhe jashtë vendit, veprimtaria e tij përfshin 40 vite të jetës, ku ai përdori 24 pseudonime. Si krijues Gjergj Fishta, në radhë të parë ishte poet. Përkushtimin më të madh e pati ndaj epikës. “Lahutës së Malësisë”, veprës së jetës, ai i kushtoi 40 vjet punë. Ndërsa, vepra tjetër epike “Moisi Golemi dhe Deli Cena” u botua jo plotësisht në shtypin periodik. Tonet e madhërishme heroike, burimësia e papërsëritshme e përfytyrimeve, shqiptarësia në dhënien e mjediseve, heronjve dhe rrethanave kanë bërë që Fishta si epik të quhej “Homer i Shqipërisë”. Në krijimet e tij shprehte dëshpërimin me gjendjen dhe me atë me të cilën përballej populli shqiptar. Njëra nga këto poezi të Gjergj Fishtës është “Nji gjamë disprimi”, të cilën ObserverKult ua sjell më poshtë: Mbaroi Malcija! Lekë ma sot nuk ka;Nuk ka ma burra, qi, me drrasë t’krahnoritMburojë me i ndêjë Shqypnis. Anmiku shkjáMbas sodit s’ka pse dron mâ prej Malcorit:Malcori asht thye; e, i dbuem ai me trathti,Pa Atme sot ka mbetë, pa plang, pa shpi! 2. N’shpi t’tij, po, djepat asht tu’i lkundun shkina;Arën e tij asht shkjau tu’e lavrue,E ushtari i Malit t’Zi ‘dhè, kualt stervinaPer ata Kryqa t’bekuem i ka pengue,Nen t’cillët pushojn, heu! Njata trima – rrféQi bindën shekllin tue luftue p’r Atdhé. 3. O natë e kobshme! Natë tri herë mizore,Natë e mnershme, si nata e fundit t’ferrit,Pse ti shtekun ia çile ushtris gjaksore,Qi, strukë nen t’zezen mblojë trathtare t’territ,Burrat e dheut do t’ xêtê n’gjumë pështetun,Porsi n’strofull luani xêhêt fjetun?!… 4. E ju, ‘dhè hyj t’shkelzyeshem, qi pre’EmpiritPërmallshem tue fërfllue me dritë t’kullueme,Porsi sy Zotit, vreni m’sharte t’nirit,Ju, edhe ketë kob e ketë dhuni t’shemtuemeE kini pa tu’ndodhë n’mjedis t’njerzimit,E me gjith kta nuk jeni shkimë mjerimit?… 5. Po a kjo asht e Drejta, qi n’ketë shekull fisetE popujt rregullon e i mban ndër caqe?Anmikut t’njimijë vjetve me i lshue visetSa herë t’perligjuna me luftë e gjaqe….Mallkue kjoftë hera, n’t’cillen shkjau pik’s’paritVuni kambën dhunuese m’tokë t’Shqyptarit, 6..E mallkue kjoftë Evropa! Até e vraftë Zoti,E e shoftë me fise, popuj e qytete;Edhè premtoftë qi, dersa t’endet moti,Kurr lufta mos iu daftë per tokë e dete;Selit e saja grimë me grimë u theshin;Me gjak t’popujvet t’vet sunduest iu ushqeshin. 7. Pse krahët pa dhimbë Shqypnis kshtu me ia thyeE prej Lirijet me ia ndalun hovin?Gopsija e kùj n’Malci ka mujtë m’u ushqye?Po a Hoti e Gruda mund t’a mbajn Moskovin?Nuk duhet, jo, qi t’mkambet Shqyptarija:Qé pse po i lshohet Malit t’Zi Malcija. 8. O gjak i atyne burrave fatosa,Qi per Liri t’Malcis kullove rrkajë,Vlo, vlo, ti sot qi maleve u erdh sosa,E para fronit t’Perendis me vajëLyp gjyq mbi do Kaina t’kunoruem,T’cillët kombin t’onë po duen me e pa t’sharruem! 9..Me parsme tona n’ata t’hershmet motaMburojë iu bam Evropës, pa dijtë shk’asht tuta,Atëbotë, kur pallen Skanderbeg KastriotaSiellte si rrfeja, e permbi shtroje t’butaU dridhte nji Sulltan, qi njaso hereBante m’u dridhë boten mbarë prej mnere. 10. Po, na tue dredhun si dragoj çelikun,Shtekun me kurma Shqyptarësh ia xumeTartarit, e pre’Evropet larg rrezikunPer disa kohë e mbajtëm: e poshtnumePor kurr Evropa n’ndihmë nji ushtar s’na nisi;Kurr punët mbas fjalvet, qi na dha, s’ujdisi. 11. E kur per pesqind vjet na nder verigaNgelem t’robnis, nen themer t’huej tue kja,E ‘i mijë dhuni mbi né e ‘i mijë punë t’ligaNa reshte anmiku, tue na nxitë pa da,N’harresë Evropa edhe m’atëherë na qitiE doren kurr ajo n’kob t’onë s’na ngjiti. 12. Por, ani, jeta pse sa u nis me u endun,Ndera mbi shekull dhunë gjithmonë asht kthye,E t’miren nieri kurr s’t’a ka permendun,Sa t’keqen punë me t’cillen t’a keshë fye;Si edhè ma t ‘shumen, miq s’gjen nieri i shkretë,Kur skami e kobi t’a ket mblue n’ketë jetë. 13. Veç sot pse Evropa, sot qi asht t’gjith uzdajaSe Shqyptarija e Lirë del zojë n’vetveti,Pse sot Evropa, – do Mbretni të Mdhaja –Duen me e ngushtue kah toka edhe kah deti,E m’vende t’ona duen qi shkjau të shklasëE fisi i Shqypëtarit n’dhé t’humbasë?

Më 15 qershor të vitit 1954 në Wheaton, pranë Çikagos, Illinoi të Shteteve të Bashkuara, lindi James ‘Xhim’ Belushi, aktor, komedian, muzikant; filloi të tërheqë vemendjen e publikut dhe botës së artit në vitin 1982, kur u bë pjesë e programit televiziv Saturday Night Live, ku vëllai i tij Xhon Belushi kishte qenë i famshëm; pastaj Xhim u përfshi në filma në role mbështetës e kryesorë, si dhe në serialin televiziv ‘According to Jim’ (2001 – 2009).Xhim Belushi vazhdon të jetë aktiv në skenë, në TV dhe në filma. Ai gjithashtu shkruan, si dhe këndon me grupin bluz, ‘the Sacred Hearts’. Babai i Xhimit, Adem ose Adam, ishte emigrant shqiptar; nëna e tij, Agnes, ishte bijë emigrantësh shqiptarë nga Ohajo.Roli i tij i parë i gjatë ishte në filmin: Michael Mann’s Thief (1981). Kulmin e famës së tij, drejt rolit kryesor e arriti me rolet ndihmëse në: About Last Night dhe Salvador (të dy më 1986). Luajti role në filmat:Real Men (1987), The Principal (1987), Red Heat (1988), K-9 (1989), Taking Care of Business (1990), Mr. Destiny (1990), Royce (1994), Retroactive (1997).Po ashtu Xhimi, punoi në filmat vizatimor. Një ndër sinkronizimet, është edhe ai në filmin vizatimor Geppetto, një version i filmit artistik Pinokio.Është martuar tri herë, dhe ka tre fëmijë. Tani gjendet në mardhënje bashkëshortore me Jennifer Sloan, i kurorëzuar më 2 maj 1998.Sipas prezantimeve të tij në skenën e shoqërisë amerikane, dhe në përgjithësi me intervistat e tij, ai mburret me prejardhjen e tij. Në një intervistë të dhënë ZDF (Radio Televizion Shtetëror Gjerman), ai flet me kënaqësi për vizitën e fundit të tij me të atin në vendlindje. Ai thotë se “kur, isha në vendlindjen e babait, nga të gjitha anët shikoja si në pasqyrë, figurën time, të gjithë më dukeshin të njëjtë si unë”.Në vitin 2001 Xhimi luan në serialin According to Jim rolin kryesore me Courtney Thorne-Smith.Xhim ishte i treti i katër fëmijëve të familjes Belushi. Vëllai më i madh, Xhon, i cili gjithashtu u rrit të bëhej aktor i njohur komik, vdiq tragjikisht nga një mbidozë droge në vitin 1982, në moshën 33 vjeçare, në kulmin e tij.

10 poezitë më të bukura shqiptare mbi dashurinë për Atdheun Një përmbledhje e poezive frymëzuese nga poetë shqiptarë që shprehin dashurinë dhe krenarinë për Atdheun, Shqipërinë tonë të dashur Atdheu është vendi ku kemi lindur, nga e kemi origjinën, ku kanë lindur prindërit apo gjyshërit. Kudo që të jesh sot me vete mbart në thellësitë e dyerve të shpirtit apo të ndërgjegjes një pjesë të kujtimeve, dashurive, jetës, që herë pas here përkthehen në formën e mallit. Në të gjitha gjuhët e botës fjala “atdhe” lidhet me vendin e lindjes, të origjinës së prindërve dhe gjyshërve, aty ka kanë lerë e jetuar të parët tanë. Poezia është aftësia për ta shprehur në vargje këtë dashuri, mall, kujtimet. Sot “Votra Magazine” sjell për lexuesit poezi për atdheun të autorëve tanë.Duke imagjinuar që sapo jeni kthyer nga pushimet në atdhe, apo sa jeni shmallur me njerëzit tuaj të dashur, një thënie e Naim Frashërit: “Dashuria për atdheun lind nga dashuria për familjen” bën lidhjen me qëllimin tonë, leximin dhe shijimin e këtyre vargjeve. Poezi kushtuar Atdheut Naim Frashëri – Atdheu O Atdhe!Më je i dashur sa më s’kaMë je nënë, më je motër, më je vllaNga ç’ka rrotull më i shtrenjti ti më je,Je më i miri nga çdo gjë që ka ky dhé.Ty përditë të pat parë ime nënë,Dheu yt në fund atë e pati ngrënë.Nëmëruar t’i pat lulet syri i saj.Te ti lindi, te ti vdiq ajo pastaj.Ti i ke parë gjysh stërgjyshërit e mi,Edhe eshtërat tretur ua ke po ti.Nga ti, o shpirt-o kurrë s’qenë ndarë.Pranë teje patën qeshur, patën qarë.Nëna ime vdiq, ndaj ty të kam sot nënë,Nënë që s’ke vdekje kurrë, faqehënë,Numri prapë në vend mbetet kurdoherë.Begatoje, o Zot, ti këtë vend!Epu njerëzve të tij ti mbroth e shend!Hi u bëfshin gjithmon’ armiqtë e tij!Gas përjetë paçin zotërit e tij!I begatë, i lulëzuar qoftë ai,Një të ardhme pastë plot me lumturi! Çajupi – Mëmëdheu Mëmëdhe quhetë tokaku më ka rënurë koka,ku më ka dashur mëm’ e atë,ku më njeh dhe gur’ i thatë,ku kam pasurë shtëpinë,ku kam njohur perëndinë,stërgjyshet ku kanë qënëdhe varret që kanë vënë,ku jam rritur me thërrime,ku kam folur gjuhën time,ku kam fis e ku kam farë,ku kam qeshur ku kam qarë,ku rroj me gaz e me shpresë,ku kam dëshirë të vdesë. Asdreni – Sa të dua o Shqipëri! Sa të dua, o Shqipëri,sa me mall ndiej e sa dëshirë,për ty gaz e dashurimu në zemër më ka mbirë!Se për mua, o Atdhè,je një lule aq e vyer,sa nuk gjendet përmbi dhèshpirtin tim për të ushqyer! Hilë Mosi – Mall Vend i dashtun , ku un’leva,Sa sa her’ me mall t’kujtoj!Kurr si sot dashtni nuk ndjeva,Shum’ Shypni, un’ ty t’dishroj! Shpesh kujtimet m’shkojn’ te shpia,Ku me mall e shkush fmininë,Zemrën krejt ma grin dashtniaE prej mallit mrend po zin. Ah, at’ votër kur kujtova,Ku qark saj un’ jam rrethu…Dy tri pika lot i lshova,Ktu n’kët vend ku jam mërgu.Kur ma thell’ jam shty n’mendimeE mjerimin kam kujtu…Ikne, ikne ç’pata gzime,Zemra faret m’u coptu! Gjergj Fishta – Shqypnija (fragment)Edhè hâna do t’ a dije,Edhè dielli do t’ két pá,Se per qark ksaj rrokullije,Si Shqypnija ‘i vend nuk káMbi ato male e bjeshkë kreshnikeLéjn mande’ ata djelm si Zâna,Armët e t’ cillvet, p’rherë besnike,Janë permendë nder fise t’ tana.Atje léjn, po Toskë e Gegë,Si dý rreze n’ flakë t’ nji dielli:Si dý rrfé, qi shkojn tue djegë,Kúr shkrepë rêja nalt prej qielli.Shkundu pluhnit, prá, ShqypníNgrehe ballin si mbretneshë,Pse me djelm, qi ngrofë ti n’ gjí,Nuk mund t’ quhesh, jo, robneshëKaq të bukur, kaq të hieshmePerendija t’ fali i Amshueshem,Sá ‘dhe deka âsht per tý e shieshme:N’ gjí t’ and vorri âsht i lakmueshem.Po, edhè hâna do t’ a dije,Edhè dielli do t’ két pá,Se per qark ksaj rrokullije,Si Shqypnija ‘i vend nuk ká !Rrnosh e kjosh, prá moj Shqypní,Rrnosh e kjosh gjithmonë si vera,E me dije e me LiríPër jetë t’ jetës të rrnoftë tý ndera. Filip Shiroka – Shko Dallëndyshe… Udha e mbarë se erdh pranvera,shko, dallëndyshe tue fluturue,prej Misirit n’dhena tjera,fusha e male tue kërkue;n’Shqipni shko, pra, fluturim,shko në Shkodër, n’qytetin tim.Shëndet prej meje të m’i falëshsaj shpisë vjetër ku kam le,me ato vende rreth t’përfalesh,ku kam shkue kohën e re;atje shko, pra, fluturim,fal me shndet qytetit tim.Me ato male, me ato kodra,me ato prroje rreth t’përfaleshn’ato fusha që m’ka Shkodratë lulzueme, aty t’ndalesh;tue kndue me ambëlcim,fal me shndet qytetit tim.T’mujsha dhe un’ me fluturuedojsha dhe un’ me u nisë me ty,dojsha n’Shkodër me kalue,m’e pa prap at’vend me sy!Por… ti shko atje… fluturime ti qajma fatin tim. Mitrush Kuteli – Të falem ty (fragment)Të falem ty, o gjuhë-shkëmb,me rrënjët thellë në shkëmbenj,që çave qiellinkur t’ u vrënjdhe shembe bisha e shtërpënj,po mbete prapë:shkrep e shtëng:të falem, gjuhë shkrepëtim,që shkrep në qiej e vrungullon,me bujë pyjesh bubullon,me gjëmë detesh uturon,dhe je, siç ishe:vetëtim;të falem ty, o gjuhë – hoj,ty, zëth i nënës – qetësi,ty, këngë e foshnjës – kaltësi,ty afsh’ i zemrës – dashurigjithmon e ëmbëlmjaltë zgjoi.Të falem ty o gjuhë e fisit tim,siç nuk i falem asnjë perëndi –se tempull i përjetshëm më je ti,dhe ti mburoje nëpër mot të ziti, dritë e krirtë nëpër errësi,ti, perëndi, që nuk ke perëndim. Fatos Arapi – Atdheu Atdheu është dhembje, është dhembje,Një prill i pikëlluar në shpirt.Atdheu është kryqi, është kryqi.E mban – edhe të mban ty – në shpirt. Atdheu është toka e premtuar.Ti shkel si një zot dhe s’e ke ndën këmbë.Atdheu s’ka fjalë, ka sy të trishtuar.Vdes dashuria në dashuri që të çmend. Atdheu është buka e uritur:Të ikën nga duart e dot nuk e ngopËndërr dhe ankth dhe shpresë e sfilitur.Me sytë n’errësirë vetveten kërkon.Atdheu është varr i hapur, është varr.Një jetë drejt tij shkon me besë që bind.Në një pikë loti mbyt lotin fatvrarë.Në një pikë loti lirinë e lind.Atdheu yt i vogli, i vogli,ai hyjnori, i pavdekshmi – loti. Ali Podrimja – Unë, Biri Yt, Kosovë Unë, biri yt, Kosovë t’i njoh dëshirat e heshtura,t’i njoh ëndrrat, erërat e fjetura me shekuj,t’i njoh vuatjet, gëzimet, vdekjet,t’i njoh lindjet e bardha, caqet e tuka të kulluara;ta di gjakun që të vlon në gji,dallgën kur të rrahë netëve t’pagjumtae të shpërthej do si vullkan:-më mirë se kushdo tjetër të njoh, Kosovë.Unë biri yt. Martin Camaj – Vendit tem Kur të vdes le te bahem barnë malet e mija në pranverë,në vjeshtë do të bahem farë.Kur të vdes le të bahem ujëe fryma eme avull,në fusha do të bie si shi.Kur të vdes le të bahem gurnë skajin e vendit temtë qëndroj në kufi.

Naim FRASHËRI - GJUHA SHQIPE Vëllezër shqipëtarë! Qasuni më dëgjoni, Sa të mundeni më parë Gjuhën tuaj mësoni. Pa shihni sa ësht’e mirë S’u vjen mall’ e dëshirë? Gra,burra, djem e vasha! E ju plaka zë-trasha! Mos rrini pa mësuar, Kjo do të na nderojë, E do të na bashkojë, Këtë gjuhë, që flasim, Këtë zë të këndojmë, Gjënë tonë të qasim Të huajn t’a dëbojmë, Se gjuh’ e Shqipërisë Është e Perëndisë, Njeriu të shperndëronjë! Gjuhën e Mëmëdheut! Q’është e bukur’ e zonjë! Gjuhën e Skënder - beut! Oh! e madhe mëkatë! Kjo punë s’ka uratë. Ju shkëmbenjë e ju male, Ju brinja e bregore, Dhe ju lumënj ngadale, Ju fusha gjelbërore. Shqip të flisni për herë! Fjesht’ e të papërzier! Dielli, hëna, pylli, Dallëndyshija, larashi, Edhe bilbili vetë Shqip të flasë ndë jetë! Dhe vetë Perëndija, Edhe Zot’ i vërtetë, Dh’ e tërë gjithësija Këtë gjuhë të ketë Këtë dhe shqipëtari, Shpirt-madhi, punë-mbari. GJUHA JONË - Naim FRASHËRI (1846-1900) Vëllezër Shqipëtarë, të prekim urtësinë, të zëm udhën e mbarë, të ngjallim Shqipërinë. Shqipëria ka qenë dhe do të jetë, po sot në ditët tona të metë të mos ketë. E ka nderuar Zoti gjithënjë Shqipërinë ish fort mirë qëmoti, do bëhet dhe taninë. Ajo ish koh’ e zjarrtë dhe kish mundime tepër, po sot pëndë dhe kartë na duher, nuk tjetër. O burra Shqipëtarë të marim dituritë, se s’ është koh’ e parë, tani lipsetë dritë. Të shkruajm gjuhën tonë kombin të ndritojmë, gjithë ç’ është e ka qenë ngadalëzë ta mësojmë. Pa shihni ç’gjuhë e mirë! Sa shijë ka e hije, ç’e bukur edh’ e lirë, si gjuhë Perëdije. KUNDËR MALLKIMIT TË GJUHËS SHQIPE - Petro Nini LUARASI (1865-1911) Si shqiptarë që jemi Shqip ne duhet të mësojmë Dhe Zotin, të drejtë kemi, Ne gjuhën shqipe ta lëvdojmë. Epo ju gjuhën tonë Doni ta humbisni fare Dhe me mallkim e me nëmë Shprehni ta shpini në varre. S’më vjen rëndë nga priftërinjtë Që s’ dinë ç’ bëjnë e ç’punojnë, I urdhërojnë të zinjtë Që gjuhën shqipe ta mallkojnë. Po krye-priftërinjtë e tyre Nëkëmbës t’ orthodoksisë Shumë punë prej mynxyre Bëjnë kundër Shqipërisë! Të mallkojnë njerëzinë Të nëmosin gjuhën tonë, Të përçajnë Shqipërinë, Zoti mos e pastë thënë! Thonë s’ ditka Krishti shqip Dhe shqip-fjalë s’ pret prej nesh, Vetëm në gjuhën greqisht Të dëgjon e të mban vesh! Këto e shumë të tjera, Që dëgjon në kishë brenda Dhe na mallkojnë për hera Gjuhën tonë që s’ ua k’ ënda. S’ kanë frikë as turpërohen Që përçmojnë Perendinë, Po mburren edhe lëvdohen Sepse shërbejnë Grejqinë! Gjuhën e kemi tonë Të vjetër dhe të vyer, Nga Perendia ish thënë Që ta ruajmë të çkëlqyer. GJUHA SHQIPE - Ndre MJEDA (1866-1937) Përmbi za që lshon bylbili, gjuha shipe m’ shum gullon, përmbi erë që jep zymbyli, pa da zemrën ma ngushllon. Ndër komb’tjera, ndër dhena tjera, ku e shkoj jetën tash sa mot, veç për ty m’rreh zemra e mjera, e prej mallit derdhi lot. Nji kto gjuhë që jam tue ndie, janë të bukura me themel, por prap kjo, si diell pa hije, për mue t’ tanave iu del. Geg’ e Toskë, Malsi jallia, janë nji komb m’ u s’ duron, fund e maje nji a Shqipnija, e një gjuhë t’gjith na bashkon. Qoft mallkue kush qet ngatrrime, ndër kta vllazën shoq me shoq! kush e ndan me flak’ e shkrime ç’ ka natyra vetë përpoq!

Dita Ndërkombëtare e Gjuhës Amtare, e shpallur nga UNESCO në vitin 1999, është një ditë për të nderuar dhe promovuar diversitetin gjuhësor dhe kulturor, si dhe për të nxitur shumëgjuhësinë. Ky ditë na kujton se gjuha amtare është rruga e qenies njerëzore, dhe përmes saj, individi hyn në shoqëri, ndihmon në formimin e kulturës së grupit të tij dhe krijon bazat për zhvillimin e aftësive intelektuale. Gjuha jonë sa e mirë, Sa e ëmbël, sa e gjerë, Sa e lehtë, sa e lirë, Sa e bukur, sa e vlerë. Gjuha shqipe është identiteti, mençuria dhe historia jonë. Ajo është fjala që na lidh, dija që ndriçon mendjen, komunikimi që bashkon zemrat dhe rruga drejt zhvillimit. Çdo ditë është Dita e Gjuhës, çdo çast ajo kërkon vëmendjen dhe përkujdesjen tonë. Me të fillon gjithçka—nga germat lind fjala, nga fjala lind komunikimi, nga komunikimi lind formimi dhe zhvillimi i një kombi. Le të mësojmë e ta shkruajmë drejt, ta ruajmë të pastër dhe ta përcjellim me krenari. Është amanet i të parëve dhe trashëgimi për brezat që vijnë. Si shqiponja që u mëson zogjve të saj fluturimin, ashtu t’ua mësojmë fëmijëve tanë gjuhën shqipe, që të mos venitet kurrë, por të lulëzojë përgjithmonë. Le të jehojë shqipja si gjuha më e bukur, të kumbojë si këngë dhe të ndriçojë rrugët tona me dritën e dijes! Sepse një komb jeton përmes gjuhës së tij, dhe ne jemi rojet e saj të përjetshme! “Gjuha shqipe”! Poezia madhështore e Naim Frashërit, vargjet perlë të vlefshme për çdo kohë e çdo moshë! “Gjuha shqipe”! Poezia madhështore e Naim Frashërit, vargjet perlë të vlefshme për çdo kohë e çdo moshë! Vëllezër shqipëtarë! Qasuni më dëgjoni, Sa të mundeni më parëGjuhën tuaj mësoni. Pa shihni sa ësht’e mirëS’u vjen mall’ e dëshirë?Gra,burra, djem e vasha!E ju plaka zë-trasha! Mos rrini pa mësuar,Kjo do të na nderojë,E do të na bashkojë,Këtë gjuhë, që flasim,Këtë zë të këndojmë,Gjënë tonë të qasimTë huajn t’a dëbojmë,Se gjuh’ e ShqipërisëËshtë e Perëndisë,Njeriu të shperndëronjë!Gjuhën e Mëmëdheut!Q’është e bukur’ e zonjë! Gjuhën e Skënder – beut!Oh! e madhe mëkatë!Kjo punë s’ka uratë.Ju shkëmbenjë e ju male,Ju brinja e bregore,Dhe ju lumënj ngadale,Ju fusha gjelbërore.Shqip të flisni për herë!Fjesht’ e të papërzier!Dielli, hëna, pylli,Dallëndyshija, larashi,Edhe bilbili vetëShqip të flasë ndë jetë!Dhe vetë Perëndija,Edhe Zot’ i vërtetë,Dh’ e tërë gjithësijaKëtë gjuhë të ketëKëtë dhe shqipëtari,Shpirt-madhi, punë-mbari. Pergatiti:Liliana Pere

“Adio, gjakftohtësi, armë e shkrimeve të mija! Pse vallë? Kjo siç duket është merita jote. Unë në përgjithësi kurrë nuk kam hapur sytë rrugëve pas fustaneve, po tani i kam mbyllur fare – kudo vetëm ty të shoh”. Deri në fund të jetës, Dritëro Agolli e deshi Sadijen, jo sa vetja. Ai thotë, edhe më shumë. Do të mjaftonin vetëm disa letra, shkëputur nga një letërkëmbim i gjatë, për të kuptuar, ndoshta jo gjithçka, por diçka nga ajo ndjenjë e thellë që i lidhte. Ai, tashmë poet e shkrimtar i konsoliduar, “në moshën e Krishtit”, siç thotë ai, ndërsa ajo, një vajzë, që sapo kishte mbaruar shkollën e punonte si mësuese letërsie në Shkodër. Ai në Tiranë, ndërsa ajo në Shkodër. Një distancë e gjatë asokohe, kur mjetet e transportit ishin të kufizuara, ndërsa ato të komunikimit përmblidheshin në ndonjë telefon të rrallë, letra e telegrame. Sot, në botën e teknologjisë, së skype-it, whatsapp-it, facebook-ut, ato letrat e zverdhura nga koha dhe të shkruara me dorë, janë edhe më të vyera dhe të papërsëritshme. Aq më tepër kur shkruhen nga njerëz të letrave. Senior Singles Connection Secretmeet Sponsored Links Advertisement Në ditën e 75-vjetorit të Sadijes dhe në prag të ditëlindjes së Dritëroit, po botojmë disa letra që dy të dashuruarit i dërgonin njëri-tjetrit në vitet ’60. Dritëroi, që nuk para i kishte shumë qejf telefonat, vlerësonte në veçanti letrat, kur ato shkruheshin me vërtetësi e ndjenja të pastra. “Njerëzit zakonisht në këto letrat e dashurisë kanë qejf të bëhen ose hamletë, të tregojnë sa vuajnë e sa janë të mërzitur nga bota, ose të bëhen si xhaxhallarë të urtë me shprehje plot mirësi e didaktikë, t’i mësojnë vajzat të mos bijen në gabime, t’u thonë atyre se ka njerëz që janë të liq e ku të di unë. Këta u shëmbëllejnë atyre njerëzve, të cilët kur flasin me femra i venë më shumë rëndësi intonacionit të zërit, gjesteve elegante, manierës së të qëndruarit dhe harrojnë të mjerët, natyrën e tyre. Fatkeqët!”, shkruan në një prej letrave dërguar Sadijes, Dritëroi. Ai është më pasionant, ndërsa ajo më e përmbajtur dhe më koncize në letrat e saj. Ndjenjat dhe mallin për Dritëronë i shpreh në pak rreshta, ndërsa ai duket se nuk lodhet duke i shkruar se sa e do dhe sa ia ndien mungesën kur janë larg. Veç dy stileve të ndryshme të të shkruarit, por edhe dy karaktereve të ndryshme, nëpër letra zbulojmë edhe dy të folme. Ai me të folurën e Devollit, ndërsa ajo të Shkodrës. “Tashti fillon edhe shkolla, kështu që do të jem gjithëmonë e zanun, por mos kujto që s’do kem kohë të lirë të mendoj për ty. Çdo natë mendoj dhe due që të shohë në andër. Ti je njeriu ma i mirë dhe ma i afërt për mue, edhe atëherë kur jam e inatosur me ty”, i shkruan Sadija. Letërkëmbimi, si forcë zakoni, por edhe si një dëshmi dashurie, ka vijuar deri në vitet e fundit të jetës së shkrimtarit, atëherë kur mendonte se fluturimet e pulëbardhave mbi liqenin e Pogradecit do të ishin të fundit që do të shihnin së bashku. E dashur Sadije, Nuk e dij se ç’ka ndodhur me mua. Në moshën e Krishtit unë të bëhem kaq i papërmbajtur në çfaqjen e ndjenjave të mija? Mjafton të qëndroj pakëz në vetmi e të jepem i tëri pas teje. Kurse kur jam me shokët nuk e kam mëndjen në muhabetin e përgjithshëm. Më thonë se paskam ndryshuar kaq shumë sa s’njihem. Unë nuk kam qejf të ndryshoj natyrën time, prandaj ngushëlloj vehten, duke menduar se shokët, me që dijnë historinë time me ty, gabojnë në gjykimet e tyre. Po ç’është e vërteta unë ju jap të drejtë atyre se diçka ka ndodhur. Në mesditë të jetës dashuria qënka e çuditshme. Dua që në këtë çast të jem me ty. Ti të rrish karshi meje, të flasësh, të qeshësh. E di ti se më pëlqen qeshja jote? Ti qesh fare, fare. E sheh si është natyra e njeriut e dyfishtë? Unë në tregime e në vjersha jam shumë i përmbajtur, apo jo? Edhe në shkrimet e dashurisë bile jam i përmbajtur. Po kur nis të të shkruaj ty dhe e humb gjakftohtësinë. Adio, gjakftohtësi, armë e shkrimeve të mija! Pse vallë? Kjo siç duket është merita jote. Unë në përgjithësi kurrë nuk kam hapur sytë rrugëve pas fustaneve, po tani i kam mbyllur fare – kudo vetëm ty të shoh. Letra është një shprehje e çastit. Sikur ne t’i shkruanim letrat e t’i mbanim pa i dërguar qoftë edhe një ditë, natyrisht po të ishim në gjëndje shpirtërore normale, të tretën ditë do t’i grisnim e do të thoshim me vehte: ç’marrëzi kemi shkruar! Të tri letrat që të kam nisur para kësaj kanë plot marrëzira, se shpirtërisht nuk kam qënë mirë. Po mos u mërzit, njeriu duhet të ketë edhe çaste marrëzie, se do të na mbyste atëherë monotonia. Duhet të zbavitemi me ndonjë letër me nuanca anormale. Njerëzit zakonisht në këto letrat e dashurisë kanë qejf të bëhen ose hamletë, të tregojnë sa vuajnë e sa janë të mërzitur nga bota, ose të bëhen si xhaxhallarë të urtë me shprehje plot mirësi e didaktikë, t’i mësojnë vajzat të mos bijen në gabime, t’u thonë atyre se ka njerëz që janë të liq e ku të di unë. Këta u shëmbëllejnë atyre njerëzve, të cilët kur flasin me femra i venë më shumë rëndësi intonacionit të zërit, gjesteve elegante, manierës së të qëndruarit dhe harrojnë të mjerët, natyrën e tyre. Fatkeqët! Me këtë, pa ditur edhe vetë, bëhen të mërzitëshëm. Unë sot gjithënjë kam jetuar me ty. Shkonja në rrugë – isha me ty, shkonja në kafe – isha me ty, shkonja në bibliotekë të kërkonja ndonjë libër – isha me ty. Po ç’u bë kjo, thosha me vehte, ëngjëll mbrojtës? Dreq o punë. Është mirë kur të duan, apo jo? Po jo kur të duan “se na bashkojnë zakonet dhe afërsitë krahinore”! Kur të duan krejt ndryshe, krejt pa përcaktuar, pa rregulla, atëherë mund të jesh e lumtur. Unë nuk kam qef të më duan me rregulla, nuk dua të hyj nëpër unazë si akrobat. Bile unë kam qejf kështu: nuk e ndjen vehten mirë me mua një ditë, thua: më mërzite, Dritëro, sot nuk të dua, nesër mund të të dua, m’u çduk tani nga sytë! Çaste të tilla ka, apo jo? Po njeriu është edhe rrufjan-hipokrit, që ka frikë të hapet e të shprehë gjithënjë të vërtetën. Megjithëse ti kështu nuk më ke thënë asnjëherë, po unë ka patur raste, që çaste të tilla, të shkurtra fatmirë- sisht, i kam nuhatur. E dij që këto janë në natyrën e njeriut, prandaj as jam mërzitur fare. Po mos nuhatnja të tilla çaste, unë nuk do të të desha dhe nuk do martohesha me ty. I marrë, do thuash, po është e vërtetë. Tani të të them pse nuk të kam marrë në telefon. E di ti se unë nuk kam qef të flas në telefon se më mbarohen fjalët? S’di ç’të them. Që të flas, unë dua ta shoh njerinë, ose ta përfytyroj. Në telefon as e shoh, as e përfytyroj. Nuk e kuptoj se si më ka lindur kjo mani e pse më mbyllet goja në telefon. Duhet të jetë ndonjë sëmundje! Prandaj mos ma merr për të keq që nuk të kam telefonuar. Në Durrës nuk kam shkuar për të pyetur atë shokun tim, se ç’bëri me syzet që kam porositur për ty. E kam marrë ca herë në telefon, po ka qënë me leje dhe nuk më ka dalë. Kam filluar të bëj një jetë më normale, më realiste. Për librin tim* me tregime kam pyetur në ndërmarrje të botimeve e më kanë thënë se së shpejti duhet të dalë në qarkullim. Më nxori mjaft telashe ky libër. Sipas numrit ky është libri i katërt që botoj, po më i vështiri dhe më i ngatërruari. Ky i pesti me vjersha që po pregatit s’besoj të ketë fatin e tregimeve. Në vjersha jam në terrenin tim dhe di të orientohem, megjithëse një zvaranik më tha se shumë vjersha duhet t’i heq. Lexova një libër nga Dostojevski dhe më ka lënë pa gjumë me tipat dhe figurat e tij të tmerrshme. Një burrë tërë natën mendon para qivurit të gruas së tij, që ka vrarë vehten. Cilat kanë qënë arësyet që gruaja e tij vrau vehten? Rreth kësaj shkruhet tregimi. Ka një moment të hatashëm. Burrin e ka ftuar një njeri në duel (përpara se ky të martohej). Ai refuzon, nuk pranon të bëjë duel. Të gjithë e quajnë frikacak. Pas shumë situatash gruaja e çdashuron atë. Ai është shtrirë e fle. Ajo merr revolen dhe ia vë në tëmbth tytën e hekurt. Ai hap sytë, e shikon me gjakftohtësi tytën dhe i mbyll prapë. Gruaja tronditet. Përherë të parë kupton se ky nuk është frikacak. Po si është e mundur që refuzoi duelin? “Të refuzosh duelin – tha ai – kërkon më shumë burrëri!” Me të vërtetë është tregim i fortë. Gjynah që ti nuk e lexon dot. E kështu, moj e dashur, mjaft griva, po e mbyll letrën. Të puth, Dritëro 19.8.1964 *Bëhet fjalë për librin “Zhurma e erërave të dikurshme”, botim i ndaluar në vitin 1965. *** E dashur Sadije, Kjo është letra e fundit për 1964-n. Bukur ndodhi me ne. Na ishin dy njerëz diku në një qytet, u takuan, u dashuruan. Viti ecte, ecte. Dhe kështu erdhi dita e fundit e 1964. Njeriu ditën e fundit të vitit bëhet pak fillosof, apo jo? Të kujtohet kur më ke takuar mua me një shishe në dorë vjet në këtë kohë? Ku ta dinje ti se ai njeri me atë shishe një ditë do të bëhej burri yt? E sheh sa të papritura ka në një vit? Po ti mund të mos bëheshe gruaja ime. Kudo që të ishe e me këdo që të takoheshe ti do të ishe njeri i mirë dhe i bukur. Ndofta unë ty të kam ëndërruar edhe në vite të tjerë, edhe pa të parë? Ë, ku ta dish? Po bëhem pak mistik e qesharak. Në fund të këtij viti, plot dashuri për ty, të uroj të jesh e mirë, e bukur, e dashur. Unë jam ngaherë edhe burri, edhe i dashuri yt. Të puth shumë, shumë. Dritëro *** E dashur Sadije, U ktheve në shtëpi e lodhur, po me fitore. U bëre zyrtarisht gruaja ime. S’ka tani tërc mërc. Emrin tim e ke edhe në pashaportë. Bëjmë shaka, se s’ka ndonjë rëndësi një vulë e thatë. Ne edhe sikur mos e kishim atë vulë prapë bashkë do të ishim. Sa u lodhe dhe sa nerva prishe ato nja dy ditë që isha unë në Shkodër. Po kushdo që të ishte ashtu do të mërzitej si ti. Nisesh për një gjë serioze e të del përpara një pengesë mizerabël! Mua më vinte shumë keq për ty. Po mirë që mbaruam shpejt. Unë ty të dua gjithënjë e më shumë. Mos kij për këtë asnjë dyshim. Edhe celebrimin e bëmë, edhe e duam shoku shokun. Vetëm, me që janë bërë tërë formalitetet, ti duhet të vish ndonjëherë në Tiranë. Llogjikisht tani nuk duhet të kesh asnjë pengesë nga asnjeri. Të them të vijsh se mua ngaherë më merr malli për ty. Dje, pas celebrimit tonë të famshëm, unë kam qirasur gjithë ata njerëz. Të trashëgohesh, thosh njeri; të trashëgohesh, thosh tjetri. Sikur ne u fejuam dje! Siç duket ajo e djeshmja paska rëndësi dhe u quajtka si martesë. Sot më erdhi telegrami yt dhe u gëzova që e ndjen vehten mirë. Kur u nise dje unë u trëmba, se do të sëmureshe shumë rrugës. Lutjen a e bëre? Mos e lërë pasdore dhe mos i nënvleftëso formalitetet, si unë se ngatërron punën siç e ngatërrova unë në zyrën e gjëndjes civile në Shkodër. Po më mirë që e bëmë celebrimin në Tiranë, u bë më natyrshëm e më njerzishëm. Edhe Qakua me Vaskën ishin simpatikë. Eja papritur ndonjëherë. Të puth shumë Dritëro 7.1.1965 *** I dashtun, në Shkodër po bjen borë. Ç’mrekulli? Sikur të ishe dhe ti do të ishte edhe ma mirë. Megjithëse ndejta deri tashti tue ba plane simestrale, gëzimi i dëborës së parë që po bjen nuk më asht shue. Kjo dëbora lidhet gjithëmonë me kujtime të bukura. Nesër filloj edhe shkollën, do dalë të bajë disa fotografi. Sot më dukesh sikur të përcillnja në ndonji vend të afërt, sikur ti do të vijsh përsëri së shpejti. Vetëm kur ikën më kap mërzija. Tashti e shoh sa e lidhun jam me ty. Mirë thue ti jemi lidhë me fije të padukëshme aqë keq sa nuk mund të zgjidhemi ma. Tashti hajde mbas tre javësh se këtu harxhon edhe shumë të holla. Unë të premtoj se nuk do të mërzitem. Tashti fillon edhe shkolla, kështu që do të jem gjithëmonë e zanun, por mos kujto që s’do kem kohë të lirë të mendoj për ty. Çdo natë mendoj dhe due që të shohë në andër. Ti je njeriu ma i mirë dhe ma i afërt për mue, edhe atëherë kur jam e inatosur me ty. Mor fishek meqënëse ke premtue se do të mbarojsh novelën, puno, mos u sill shumë. Artikullin a e shkrove, do të kesh mendue mjaftë në autobuz. Katër orë nuk i thojnë pak, mandej bashkëudhëtari nuk besoj të të ketë mbajtë me muhabet. S’kisha pse të bahesha xheloze. Po shkoj të fle se ora shkoi vonë. Të puth përpara se të marrë gjumi, sidomos synin që nuk të sheh para mirë. Do ta shëroj edhe atë me të puthuna. Të puth shumë Sadija P.S. Sot sa ika prej shkollës së tregtisë, mora tre letrat e tua. Natën e mirë i dashtun 8.II.1965 *** Gjëra të padukshme Kam lënë tek ti mishin, kockat, flokët qime për qime. Dhe po ta hapësh shpirtin e gjen dhe zemrën time Ku fshihet një koleksion që as ti s’e kupton… Në verë do të shkojmë në një hotel buzë liqenit. Atje do të ndjekim me sy pulëbardhat që shpërndahen e bashkohen mbi cipën e kaltërt, duke formuar një lule të bardhë të madhe, që zhduket e shfaqet, që shpërbëhet dhe bëhet përsëri mes thirrjesh të sinqerta gëzimi. Ne, dy pleqtë të ulur në ballkon, do t’i ndjekim me sy këto qenie të bardha duke psherëtirë. Pak kohë na ka mbetur ta soditim këtë mrekulli! A mbase do të jetë hera e fundit… Verë 2014, Tushemisht, Pogradec *** E dashur Sadije, Të dua si jetën time, madje edhe më shumë; dëshiroj sinqerisht që unë të vdes dhe ti të jetosh. Unë edhe i vdekur, do të ndjek për të të parë buzëqeshjen tënde, megjithëse kjo buzëqeshje, brenda errësirës së varrit nuk duket, por unë do të bëj të pamundurën, ©

Michelangelo Buonarroti (6 Mars 1475 – 18 Shkurt 1564) është një nga emrat më të mëdhenj në historinë e artit dhe ka pasur një jetë të mbushur me vuajtje shpirtërore dhe artistike. Ai u lind në Caprese, Itali, dhe që nga një moshë e re tregoi talent të jashtëzakonshëm në fushën e skulpturës, pikturës, arkitekturës dhe poezisë. Përkundër suksesit të tij të madh dhe pasurisë që arriti, Michelangelo e ndiente një luftë të brendshme të thellë, e cila shpesh ishte e lidhur me kërkesën e tij për përsosmëri dhe me pasigurinë shpirtërore. Ai shpesh ndiente vetminë, duke mos pasur shokë të ngushtë, dhe e shihte artin si një mundim që kërkonte shumë sakrifica, përfshirë neglizhimin e shëndetit të tij fizik dhe shpirtëror. Në aspektin e veprave të tij, disa prej më të njohurave përfshijnë: David  (1501–1504): Një skulpturë e krijuar nga mermere, që paraqet Davidin biblik dhe është një nga veprat më të njohura të artit Perëndimor. Ky është një simbol i forcës dhe guximit dhe tregon mjeshtërinë e Michelangelos në punimin e gurit. Piktura e Kapelës Sistine  (1508–1512): Kjo pikturë e famshme ka katër pjesë kryesore, përfshirë "Krijimin e Adamit", dhe është një prej veprave më të njohura të artit të Rilindjes. Ajo tregon historinë biblike të Krijimit dhe është një nga arritjet më të mëdha të Michelangelos si piktor. Dita e Gjykimit  (1536–1541): Pikturë në altar të Kapelës Sistine, që tregon skenën biblike të Dita e Gjykimit. Kjo vepër ka pasur shumë polemika, veçanërisht për përdorimin e trupave të lakuriq të figurave, që u kritikuan nga disa figura të Kishës, dhe u mbuluan një muaj pas vdekjes së tij. Basilika e Shën Pjetrit  (1520–1546): Michelangelo mori pjesë në ndërtimin e Bazilikës së Shën Pjetrit në Vatikan si arkitekt kryesor. Disa nga dizajnet dhe detajet e tij janë ende pjesë të këtij monumenti të njohur. Poezitë e Michelangelos : Përveç veprave të tij artistike, ai është gjithashtu një poet i shquar. Poezitë e tij shpesh janë introspektive dhe të mbushura me melankoli, dhe pasqyrojnë vuajtjet e tij shpirtërore dhe nderimin që kishte për bukurinë dhe natyrën. Michelangelo është i njohur për angazhimin e tij të pandërprerë për të arritur përsosmërinë në çdo fushë të artit dhe shpesh vuante për faktin se nuk mund të përmbushte këto pritshmëri. Pas një jete të pasur artistike dhe shumë fitimesh të njohura, ai vdiq më 18 shkurt 1564 në Romë, duke lënë pas një trashëgimi të pasur që ka formësuar artin dhe kulturën perëndimore për shekuj me radhë.

Gëzuar Ditën e Pavarësisë, Kosovë e dashur! 17 Shkurti është dita kur ëndrra shekullore e shqiptarëve të Kosovës u bë realitet. Është dita e sakrificës, e guximit dhe e triumfit të lirisë. Kjo pavarësi nuk erdhi lehtë – ajo u fitua me shumë mund, me shumë gjak dhe me përkushtimin e një populli të tërë që nuk u dorëzua kurrë përballë padrejtësive historike. Nga lufta heroike e Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës deri te mbështetja e fortë e miqve ndërkombëtarë, çdo hap drejt pavarësisë u ndërtua mbi sakrificën dhe vendosmërinë e brezave. Më 17 shkurt 2008, në Kuvendin e Kosovës, nën drejtimin e Jakup Krasniqit si Kryetar i Kuvendit, u shpall Pavarësia e Republikës së Kosovës, ndërsa Presidenti i parë i shtetit të pavarur, Fatmir Sejdiu, me vizionin dhe përkushtimin e tij, udhëhoqi vendin në hapat e parë të shtetndërtimit. Flamuri i Kosovës, që u ngrit për herë të parë atë ditë të shenjtë, përfaqëson një shtet të ri, një shtet që synon paqen, zhvillimin dhe integrimin euro-atlantik. Sfondi blu simbolizon Evropën, harta e artë është Kosova jone r dashur, ndërsa gjashtë yjet përfaqësojnë të gjithë komunitetet që jetojnë në këtë tokë të bekuar. Kosova sot është një shtet i lirë dhe sovran, me rini të talentuar dhe me një të ardhme që ndërtohet çdo ditë. Le të festojmë këtë ditë me krenari dhe ta mbajmë gjithmonë gjallë amanetin e atyre që sakrifikuan gjithçka për lirinë . E duam Kosovën, ta ndërtojmë me dinjitet dhe ta lartësojmë emrin e saj kudo në botë! Gëzuar Pavarësinë, Kosovë e bekuar! Lavdi të gjithë dëshmorëve dhe udhëheqësve që sollën këtë ditë të madhe!

Mesonjtorja Korçe Mësonjëtorja e Korçës është shkolla e parë shqipe. Hapja e shkollës erdhi si rezultat i Lëvizjes Kombëtare Shqiptare, që synonte të mundësoheshin të drejtat kombëtare brenda Perandorisë Osmane. Mësonjëtorja përbënte një qendër për edukimin kulturor dhe patriotik; kishte rëndësi e një vlerë të veçantë duke qenë se shkrimi i shqipes nuk u lejua pas ngjarjeve të Lidhjes së Prizrenit. Data e hapjes së saj festohet nga shqiptarët si "Dita e Mësuesit". Histori Redakto Shiko gjithashtu: Arsimi kombëtar Në vitin 1885, Naim Frashëri, si zyrtar në Ministrinë e Arsimit në Stamboll, me të vëllain, Sami Frashërin dhe shqiptarë të tjerë me ndikim të "Shoqërisë së të Shtypurit Shkronja Shqip", ia dolën të siguronin lejen nga Sulltan Abdylhamidi II për hapjen e një shkolle shqiptare për djem në Korçë. Mbështetja financiare iu mundësua edhe nga mërgata e Rumanisë, anëtarët e Shoqërisë "Drita" të Bukureshtit, ndërsa shqiptarët e Stambollit vendosën që drejtor i shkollës të ishte Pandeli Sotiri.[10] Mjedisi ku shkolla u vendos ishte shtëpia e dhuruar nga Diamant Terpo. Si "Shoqëria e të Shtypurit Shkronja Shqip", ashtu edhe shoqëria "Drita" kishin rënë dakord që më përpara për të mos antagonizuar parinë vendase të ndikuar nga kultura greke duke hapur shkolla shqipe. Patrikana e Stambollit refuzoi që të jepej gjuha shqipe në shkollat ekzistente greke të komunitetit ortodoks të Korçës.Sotiri u dërgua në Korçë dhe e çeli shkollën më 7 mars 1887.Tekstet e shkollës i mundësonin vëllezërit Naim e Sami Frashëri dhe shumë shqiptarë të tjerë.[8] Përgjatë 1887-ës, Sotirit iu desh të linte Korçën dhe administrimi i shkollës i kaloi Petro Nini Luarasit dhe Thanas Sinës.Autoritetet osmane i dhanë leje vetëm të krishterëve shqiptarë të ndiqnin mësimdhënien në këtë shkollë, por shqiptarët nuk iu bindën lejes dhe lejuan fëmijët myslimanë që të mund ta ndiqnin.Vitet e para, në shkollë u regjistruan rreth 200 nxënës të besimit mysliman dhe të krishterë.Në vitin 1888, shkolla kishte 100 nxënës të krishterë dhe 60 myslimanë.[8] Pandeli Sotiri e filloi mësimin fillimisht me 35 nxënës. Hapja e kësaj shkolle për nga karakteri kishte tipare demokratike, pasi në të mësonin fëmijët e të gjitha shtresave, të varfër e të pasur. Kjo shkollë kishte një klasë përgatitore si dhe katër klasa të rregullta. Lëndët mësimore ishin shkrimi, këndimi, gramatika e gjuhës shqipe, historia, gjeografia, aritmetika, dituria natyrore dhe edukimi fizik.[14] Mësonjëtorja e Parë Shqipe Mësonjëtorja përbrenda Edhe pse në kushte të vështira, kur ndalohej rreptësisht mësimi i gjuhës shqipe për shkak të kushteve të ndodhura nën sundimin osman, mësonjëtorja e Korçës qëndroi e hapur për 15 vjet; u mbyll në vitin 1902, për t`u riçelë në vitin 1908. U mbyll përsëri në vitin 1912 dhe u çel pas pesë vjetësh në 1917-ën. Përkrahës të saj ishin figura të njohura të Rilindjes shqiptare, si: Naum Naçi, Thoma Avrami, Familja Qiriazi etj. Më 15 tetor 1891, Gjerasim Qiriazi së bashku me të motrën Sevasti Qiriazi hapën këtu edhe Mësonjëtoren e vajzave, baza e së cilës ishte gjithashtu gjuha shqipe dhe kultura kombëtare. Kontributi i madh që këta atdhetarë dhe veprimtarë të shquar dhanë për kombin dëshmohet nga dëshira e zjarrtë që ata kishin për të përhapur dijen në popull. Me ato mundësi që kishin, ata u bënë iniciatorët e krijimit të teksteve të para shkollore të dokumentuara. Ata i përkushtuan një rëndësi të madhe pajisjes me mjetet e duhura të mësimdhënies, për të bërë më tej dhe shpërndarjen e tyre te nxënësit. Të edukuar dhe me frymën e lartë të patriotizmit, këta nxënës do të bëheshin në të ardhmen dhe pasuesit e ideologjisë së mësuesve të tyre dhe luftëtarë të devotshëm për luftën për liri dhe pavarësi. Në shenjë nderimi, respekti dhe kujtimi për kontributin e Mësonjëtores së Korçës dhe mësuesve të saj, 7 Marsi është caktuar si Ditë e Mësuesit dhe e shkollës shqipe. Ndërtesa ku u hap kjo shkollë sot është muzeum kombëtar i arsimit.[15] Rëndësia Redakto Megjithëqë edhe përpara vitit 1887 padyshim se kishte institucione dhe qendra arsimore ku mësohej gjuha shqipe, mungonte tradita e një shkolle kombëtare shqiptare në kuptimin më të gjerë të fjalës. Mësimi i organizuar në Mësonjëtoren e Korçës kishte për bazë shkencën, kurse synimi i saj ishte dija. Ajo ishte shkollë shqiptare (sepse gjuhë mësimi ishte gjuha shqipe), shkollë popullore (sepse ishte dëshira e popullit për ta hapur dhe për ta mbajtur), në esencë demokratike (sepse ishte e hapur për të gjithë dhe pa pagesë), shkollë e përgjithshme laike (sepse aty vijonin mësimin fëmijët shqiptarë të të gjitha besimeve), shkollë e pavarur (sepse nuk financohej nga jashtë, por mbahej nga populli) etj. Hapja e shkollës ishte një ngjarje dhe një fitore e madhe për gjithë lëvizjen kombëtare. Mësonjëtorja e Korçës ishte qendër e rëndësishme për formimin kulturor dhe ngritjen e ndërgjegjes dhe moralit në popull. Ajo nxiti edukimin patriotik të brezit të ri e të masave të gjera. Shkolla tërhoqi interesin dhe admirimin e shumë shqiptarëve. Nën shembullin e saj u frymëzuan më vonë edhe banorë të viseve dhe trevave të tjera shqiptare. Veç të tjerash, kjo ngjarje ishte një fitore e madhe për popullin shqiptar, pasi deri atëherë dhënia e mësimeve për shkak të pushtimit osman bëhej privatisht brenda shtëpive në mënyrë të fshehtë. Wikipedia

Në qytetin e vogël të Përmetit, mes rrugëve me gurë dhe hijes së malit, lindi një poet që do të bënte jehonë në letërsinë shqipe. Bardhyl Londo, me vargjet e tij të ndjeshme dhe shpirtin e trazuar poetik, solli në fjalë bukurinë dhe dhimbjen e jetës shqiptare. Në poezinë e tij gjejmë zërin e kohës, dashurinë për atdheun dhe meditimin e thellë mbi fatin e njeriut. Ai nuk ishte thjesht një poet, por një udhëtar mes ëndrrës dhe realitetit, që përmes fjalës ndërtoi një univers të pasur ndjenjash e reflektimesh. Bardhyl Londo – Jeta, Karriera dhe Veprat e Tij Familja dhe Jeta e Hershme Bardhyl Londo lindi më 25 dhjetor 1948 në Përmet, një qytet me tradita të pasura kulturore dhe letrare. Nuk ka shumë të dhëna të detajuara publike mbi familjen e tij të hershme, por dihet se u rrit në një mjedis ku kultura dhe arti kishin një ndikim të madh. Përmeti, si një qytet i njohur për historinë dhe traditat e tij letrare, mund të ketë ndikuar në formimin e tij si poet dhe shkrimtar. Arsimi dhe Fillimet Letrarë Bardhyl Londo studioi për Gjuhë dhe Letërsi Shqipe në Universitetin e Tiranës, ku mori formimin e tij akademik dhe letrar. Gjatë kohës së studimeve, ai u ndikua nga tradita e poezisë shqipe dhe nga letërsia botërore, duke krijuar stilin e tij poetik të veçantë. Pas diplomimit, ai nisi punën si mësues në rrethin e Përmetit, një përvojë që i dha njohuri të mëtejshme për jetën dhe realitetin shqiptar, të cilat më vonë u reflektuan në veprën e tij letrare. Karriera si Redaktor dhe Kryeredaktor Pas disa viteve si mësues, Londo u përfshi në botën e botimeve dhe gazetarisë letrare. Ai punoi si redaktor dhe më vonë si kryeredaktor në gazetën letrare "Drita" , e cila ishte një nga publikimet më të rëndësishme të letërsisë shqiptare gjatë periudhës së komunizmit dhe pas tij. Në këtë rol, ai ndihmoi shumë autorë të rinj dhe promovoi letërsinë shqipe, duke u bërë një figurë e rëndësishme në zhvillimin e kulturës letrare të vendit. Kryetar i Lidhjes së Shkrimtarëve dhe Artistëve të Shqipërisë Në qershor të vitit 1992, Bardhyl Londo u zgjodh kryetar i Lidhjes së Shkrimtarëve dhe Artistëve të Shqipërisë , duke pasuar shkrimtarin e madh Dritëro Agolli. Kjo ishte një periudhë tranzicioni për Shqipërinë, dhe Londo u përball me sfida të shumta në drejtimin e organizatës. Ai përpiqej të mbante një ekuilibër mes ruajtjes së traditave letrare dhe përshtatjes me realitetin e ri post-komunist. Në këtë kohë, letërsia shqiptare po hynte në një epokë të re, dhe Londo luajti një rol të rëndësishëm në këtë transformim. Poezia dhe Tematikat Kryesore Bardhyl Londo është një nga poetët më të rëndësishëm shqiptarë të gjysmës së dytë të shekullit XX dhe fillimit të shekullit XXI. Poezia e tij karakterizohet nga një stil i ndjeshëm, shpesh introspektiv dhe filozofik. Ai eksploron temat e dashurisë, natyrës, ekzistencës njerëzore, kohës dhe ndryshimeve shoqërore. Në veprat e tij, shpesh shfaqet një melankoli e thellë, e cila reflekton vështirësitë e kohës dhe tranzicionin e shoqërisë shqiptare. Veprat Kryesore Gjatë karrierës së tij, Bardhyl Londo botoi tetë vëllime me poezi  dhe disa romane. Disa nga veprat më të njohura të tij përfshijnë: "Krisma dhe trëndafila" (1975)  – Një nga vëllimet e tij të para poetike, ku tregohet ndikimi i traditës dhe përvoja e tij e hershme si poet. "Hapa në rrugë" (1981)  – Një reflektim mbi jetën dhe shoqërinë, me një gjuhë poetike të pasur. "Emrin e ka dashuri" (1984)  – Një përmbledhje poezish që eksploron ndjenjat dhe marrëdhëniet njerëzore. "Si ta qetësoj detin" (1988)  – Ky vëllim u vlerësua me çmimin "Migjeni" dhe përmban disa nga poezitë më të fuqishme të tij. "Vetëm Itaka" (1989)  – Një vëllim poetik që përdor mitologjinë si metaforë për udhëtimin e njeriut në jetë. "Ditë njerëzore" (1990)  – Një përmbledhje që përqendrohet te përvoja njerëzore dhe sfidat e përditshme. "Shën Shiu" (2010)  – Një nga veprat e tij të mëvonshme, ku ai kthehet te temat e ekzistencës dhe kujtesës historike. "Jeta që na dhanë" (2013)  – Një reflektim mbi jetën, fatin dhe zgjedhjet njerëzore. Vlerësimet dhe Çmimet Bardhyl Londo është vlerësuar me disa çmime prestigjioze për kontributin e tij në letërsinë shqipe. Në vitin 1988, ai mori Çmimin "Migjeni"  për vëllimin poetik "Si ta qetësoj detin" , një vepër që përmban poezi të ndjeshme dhe të fuqishme. Ai gjithashtu fitoi Çmimin Kombëtar të Poezisë  për librin "Prill i hidhur" , i cili është një nga vëllimet më të njohura të tij. Ndikimi dhe Trashëgimia Poezia e Bardhyl Londos mbetet një pjesë e rëndësishme e letërsisë bashkëkohore shqiptare. Ai arriti të kapë ndryshimet e thella shoqërore dhe emocionale të kohës së tij dhe i dha lexuesve një pasqyrim të fuqishëm të jetës shqiptare në periudha të ndryshme. Ai mbetet një frymëzim për brezat e rinj të poetëve dhe shkrimtarëve shqiptarë. Vdekja Bardhyl Londo ndërroi jetë më 18 shkurt 2022  në Tiranë, pas një beteje me një sëmundje të rëndë. Largimi i tij la një boshllëk të madh në botën letrare shqiptare, por veprat e tij vazhdojnë të lexohen dhe të vlerësohen si një pasuri e rëndësishme e letërsisë shqiptare. Përfundim Bardhyl Londo ishte një poet dhe shkrimtar i shquar që dha një kontribut të madh në letërsinë shqipe. Përmes poezisë së tij të ndjeshme dhe reflektuese, ai përjetësoi eksperiencat njerëzore, ndjenjat dhe ndryshimet shoqërore të kohës së tij. Ai mbetet një nga zërat më autentikë dhe të dashur të letërsisë moderne shqiptare.

Naim Frashëri – Ikona e artit skenik shqiptar Naim Frashëri është një nga figurat më të shquara të teatrit dhe kinematografisë shqiptare. Me një talent të rrallë dhe një zë që mbeti i pashlyer në kujtesën e publikut, ai u bë simbol i aktrimit të madh, duke lënë pas një trashëgimi të pasur artistike. Naim Frashëri nuk ishte thjesht një aktor; ai ishte një shkollë aktrimi, një udhërrëfyes për brezat që erdhën pas tij. Me një prani skenike që mbërthente publikun dhe një talent që shndërrohej në magji, ai e bëri artin e aktrimit një pasuri të përbashkët të popullit shqiptar. Profili. Naim Frashëri lindur ne Leskovik, 15 gusht 1923 - Tiranë, 18 shkurt 1975. Karrierën profesionale si aktor e filloi në fillim të vitit 1945, por dashuria për teatrin i lindi që në 1942. Naim Frashëri luajti me sukses një sërë rolesh kryesore e të suksesshme. Valeri në "Tartufi", Smithi në "Çështja ruse", Gjoni "Trimi i mirë me shokë shumë", Selimi "Familja e peshkatarit", gjenberali "Gjenerali i ushtrise së vdekur", Leka "Përkolgjinajt", Nikolla "Armiqtë", Sasha Ribakov "Orët e Kremlinit", Lubeni "Proçesi i Lajpcigut", Ferdinanti "Intrigë dhe dashuri", Hauardi "Rrënjët e thella”, Hamleti "Hamleti”, Jonuz Bruga "Familja e Peshkatarit". Për fat të keq roli i Jonuzit ishte i 80 dhe i fundit i tij. Ka interpretuar 8 role ne filmin artistik. Naim Frashëri është nderuar me shumë tituj dhe çmime të ndryshme. Mbetet nga ikonat e teatrit shqiptar. Ështe dekoruar edhe me urdhërin e lartë "Hero i punës socialiste", si dhe mban titullin "Artist i Popullit". Filmografia Gjurma - (1970), doktor Artani Plagë të vjetra - (1968), Dr.Pellumbi Ngadhnjim mbi vdekjen (1967) .... Hans von Shtolc Fortuna (1959), Qamili (dokumentar) Tana - (1958) .... Stefani Fëmijët e saj - (1957) .... Mësuesi Skënderbeu - (1953)......Pali Zëri i tij kumbon ende në kujtesën e artdashësve.. Pergatiti: Revista Prestige. Liliana Pere.

Shime Deshpali, muzikologu dhe poeti i shquar arbnesh i Zarës, është një emër që mbetet i gdhendur në kulturën shqiptare si një nga zërat më të fuqishëm të ruajtjes së identitetit kombëtar në diasporë. I lindur më 16 shkurt 1897 në një familje patriotike me rrënjë nga Kraja, ai ia kushtoi jetën ruajtjes së gjuhës shqipe dhe pasurimit të traditës muzikore dhe letrare të arbneshëve të Zarës. Përmes krijimtarisë së tij, ai jo vetëm që përjetësoi kulturën e tij të lashtë, por edhe i dha një frymë të re, duke e përcjellë atë tek brezat e ardhshëm. Shime Deshpali (Šime Dešpalj) është një prej figurave më të rëndësishme të kulturës arbneshe në Zarë, Dalmaci. Ai lindi më 16 shkurt 1897 në një familje patriotike me origjinë nga Kraja, një vendbanim shqiptar në Malin e Zi. Gjithë jetën e tij ia kushtoi ruajtjes së gjuhës shqipe, muzikës dhe letërsisë, duke lënë një trashëgimi të rëndësishme për kulturën arbneshe. Arsimi dhe veprimtaria profesionale Deshpali kreu shkollën normale dhe më pas studioi për muzikë. Pas përfundimit të studimeve, ai punoi si mësues muzike dhe dirigjent, duke u angazhuar aktivisht në jetën kulturore të komunitetit arbnesh në Zarë. Përmes veprimtarisë së tij muzikore dhe pedagogjike, ai ndihmoi në ruajtjen dhe zhvillimin e muzikës shqiptare në diasporë. Kontributi në letërsi Shime Deshpali botoi shkrimet e tij në organet letrare të Kosovës, duke kontribuar në pasurimin e kulturës arbneshe dhe shqiptare. Disa nga veprat e tij më të njohura përfshijnë: "Tregime arbnore" (1966)  – Një përmbledhje me tregime që reflektojnë jetën dhe kulturën e arbneshëve. "Agimet dhe parambramjet e Arbneshit" (1969)  – Një vëllim poetik ku shprehet dashuria për gjuhën shqipe dhe zakonet arbneshe. "E vërteta"  – Një tjetër përmbledhje poetike me tematikë nga jeta e arbëreshëve të Zarës. Në poezinë e tij mbizotërojnë elemente romantike, çiltërsia e ndjenjave dhe thjeshtësia e mendimeve. Ai përshkruan nostalgjinë për atdheun dhe ndjenjën e përkatësisë, duke e kthyer gjuhën shqipe në një mjet identiteti dhe rezistence. Kontributi në muzikë Shime Deshpali dha një kontribut të rëndësishëm edhe në fushën e muzikës. Ai hartoi dhe botoi gjashtë këngë korale në përmbledhjen "Këngë Shqiptare" (1973, Prishtinë) , të cilat janë një dëshmi e pasurisë muzikore shqiptare në diasporë. Për më tepër, ai punoi edhe për operën "Vana" , e cila kishte një tematikë patriotike, por mbeti e papërfunduar. Rëndësia e veprës së tij Ajo që e bën Shime Deshaplin një figurë të veçantë është këmbëngulja e tij për të ruajtur dhe promovuar gjuhën shqipe në një ambient ku arbneshët ndodheshin të izoluar etnikisht. Përmes letërsisë dhe muzikës, ai ndihmoi në mbajtjen gjallë të trashëgimisë shqiptare në Zarë dhe e bëri këtë me një përkushtim të jashtëzakonshëm. Veprat e tij vazhdojnë të jenë një burim frymëzimi për studiuesit dhe dashamirësit e kulturës arbneshe. Në to pulson një dashuri e madhe për gjuhën, traditat dhe historinë e shqiptarëve të Zarës, duke dëshmuar se identiteti nuk humbet kur ekziston përpjekja për ta ruajtur atë.

Parashqevi Qirjazi është një nga figurat më të ndritura të historisë shqiptare, një pioniere e arsimit, një patriote e palëkundur dhe një grua që sfidoi kohën e saj me guxim dhe vizion. Si mësuese, shkrimtare dhe aktiviste, ajo i kushtoi jetën përhapjes së dijes, emancipimit të gruas dhe forcimit të identitetit kombëtar. Nga themelimi i shkollës së parë shqipe për vajza deri te pjesëmarrja në Kongresin e Manastirit, kontributi i saj mbetet një gur i çmuar në historinë e arsimit dhe kulturës shqiptare. PARASHQEVI QIRJAZI (1880–1970) – NJË PIONIERE E ARSIMIT, KOMBËTARIZMIT DHE EMANCIPIMIT TË GRAVE 1. LINDJA, ORIGJINA DHE FAMILJA Lindja: Parashqevi Qirjazi lindi më 2 qershor 1880, në Manastir, një qytet që ishte një qendër e rëndësishme e lëvizjes kombëtare shqiptare në fund të shekullit XIX. Origjina e familjes: Familja Qirjazi kishte origjinë nga fshati Opar i Korçës, por ishte vendosur në Manastir për arsye tregtare dhe arsimore. Familja: Ajo rridhte nga një familje e njohur për përkushtimin ndaj edukimit dhe çështjes kombëtare. Vëllai i saj, Gjerasim Qirjazi (1858–1894), ishte një nga themeluesit e arsimit shqip dhe i Shoqërisë së Stambollit. Ai hapi shkollën e parë shqipe protestante në Manastir dhe punoi për botimin e librave në shqip. Motra e saj, Sevasti Qirjazi (1871–1949), ishte një nga mësueset dhe drejtuese të para të shkollës së vajzave në Korçë. Mjedisi familjar: Qirjazët ishin të besimit protestant dhe pjesë e një rrethi intelektualësh që promovonin arsimin dhe përhapjen e gjuhës shqipe. --- 2. ARSIMIMI Shkollimi fillor: Parashqevi mori arsimimin e parë në shkollën shqipe të hapur nga vëllai i saj, Gjerasimi, në Manastir. Shkollimi i mesëm dhe i lartë: Me mbështetjen e familjes dhe të misionarëve protestantë, ajo u dërgua për studime në Robert College në Stamboll, një nga institucionet më prestigjioze të kohës. Fushat e studimit: Pedagogji, gjuhësi, letërsi dhe shkenca shoqërore. --- 3. KONTRIBUTET KRYESORE 3.1. THEMELIMI I SHKOLLËS SË PARË SHQIPE PËR VAJZA (1891) Vendndodhja: Korçë Bashkëpunëtorët kryesorë: Motra e saj Sevasti Qirjazi dhe Nikolla Naço. Rëndësia: Ishte shkolla e parë ku vajzat mësonin në gjuhën shqipe në një kohë kur arsimi për to ishte i ndaluar ose i kufizuar. Roli i Parashqevisë: Ajo punoi si mësuese, administratore dhe hartuese e teksteve mësimore. Metodat mësimore: Ajo solli metoda të reja pedagogjike dhe përdori literaturë të përparuar për të edukuar vajzat. --- 3.2. PJESËMARRJA NË KONGRESIN E MANASTIRIT (1908) Vendndodhja: Manastir (sot Bitola, Maqedonia e Veriut). Roli: E vetmja grua pjesëmarrëse në këtë kongres historik. Qëllimi i Kongresit: Vendosja e alfabetit të gjuhës shqipe. Kontributi i saj: Mbrojti përdorimin e alfabetit latin për shqipen. Përktheu dhe redaktoi materiale për përhapjen e alfabetit. Ndihmoi në organizimin e kongresit dhe komunikimin me delegatët. --- 3.3. SHOQËRIA “YLL’ I MËNGJESIT” (1909) Themeli: Pas Kongresit të Manastirit, Parashqevi, së bashku me Sevasti Qirjazin dhe figura të tjera, themeloi shoqërinë e parë kombëtare për emancipimin e grave. Qëllimet: Promovimi i arsimit për gratë shqiptare. Rritja e ndërgjegjësimit kombëtar për të drejtat e grave. Organizimi i ndihmave për familjet në nevojë. --- 3.4. BOTIMI I ABETARES DHE TEKSTEVE SHKOLLORE Abetarja e saj: Një nga tekstet e para për mësimin e gjuhës shqipe për vajza. Libra të tjerë: Tekste pedagogjike, libra të historisë dhe letërsisë shqipe. Rëndësia: Këto libra ndihmuan në standardizimin e arsimit në gjuhën shqipe dhe përhapjen e dijes. --- 3.5. AKTIVITETI NË SHBA (1921-1932) Shkaku i largimit: Për shkak të trazirave politike në Shqipëri dhe për të ndihmuar komunitetin shqiptar jashtë vendit. Veprimtaria: U angazhua me Shoqatën Vatra në SHBA. Shkroi për gazetën “Dielli”, ku trajtoi tema mbi arsimin, emancipimin e grave dhe politikën shqiptare. Promovoi ndihmën për shqiptarët në mërgim. --- 3.6. PJESËMARRJA NË KONGRESIN E LUSHNJËS (1920) Vendndodhja: Lushnjë Roli: Një nga gratë e para që morën pjesë në një kuvend politik shqiptar. Kontributi: Mbrojti rëndësinë e përfshirjes së grave në jetën publike dhe politike. Argumentoi për një sistem arsimor të fortë kombëtar. --- 3.7. PERSEKUTIMI DHE INTERNIMI Pas Luftës së Dytë Botërore dhe ardhjes në pushtet të regjimit komunist, Parashqevi Qirjazi u persekutua. U internua dhe u la në harresë nga regjimi i kohës. Vdiq më 1970, pa marrë vlerësimin e merituar gjatë jetës së saj. --- 4. TRASHËGIMIA DHE VLERËSIMI PAS VDEKJES Pas viteve ’90, figura e saj u rivlerësua si një nga gratë më të rëndësishme të historisë shqiptare. Sot, emri i saj mban: Shkolla në Shqipëri. Rrugë dhe institucione kulturore. Vepra e saj përmendet në tekstet e historisë shqiptare. --- 5. PSE ËSHTË E RËNDËSISHME PARASHQEVI QIRJAZI? ✅ Themeloi arsimin shqip për vajza. ✅ Mori pjesë në Kongresin e Manastirit. ✅ Shkroi tekste shkollore dhe abetare. ✅ Themeloi shoqërinë e parë për emancipimin e grave. ✅ Pati rol aktiv në politikën dhe kulturën shqiptare. ✅ U përndoq, por vepra e saj mbeti e pavdekshme. --- PËRFUNDIM Parashqevi Qirjazi është një nga figurat më të ndritura të historisë shqiptare. Ajo luftoi për arsimin, emancipimin e grave dhe përparimin e Shqipërisë. Edhe pse u la në hije për shumë vite, sot ajo njihet si një nga themelueset e arsimit modern shqiptar dhe një grua që sfidoi kohën e saj.

Dita e Shën Valentinit, më 14 shkurt, ka rrënjë të lashta dhe një histori të pasur që përzihet mes traditave fetare dhe atyre romantike. Origjina e saj lidhet me Shën Valentinin, një shenjt i krishterë që, sipas legjendës, jetoi në periudhën e Perandorisë Romake. Origjina dhe Legjendat Ekzistojnë disa tregime për Shën Valentinin, por më e njohura thotë se ai ishte një prift në Romë gjatë sundimit të perandorit Klaudius II. Perandori ndaloi martesat për ushtarët, duke besuar se beqarët ishin luftëtarë më të mirë. Valentini, duke kundërshtuar këtë urdhër, organizonte fshehurazi martesa për të dashuruarit. Kur u zbulua, ai u burgos dhe u ekzekutua më 14 shkurt të vitit 269 pas Krishtit. Një tjetër legjendë thotë se, gjatë kohës së burgimit, Valentini ra në dashuri me vajzën e rojtarit të tij dhe para ekzekutimit i la një letër me fjalët: "Nga Valentini yt", duke i dhënë kështu origjinën traditës së kartolinave romantike. Lidhja me Traditat Pagane Para krishterimit, romakët festonin Lupercalia-n, një festë pagane më 15 shkurt, kushtuar pjellorisë dhe dashurisë. Në këtë ritual, burrat dhe gratë bashkoheshin përmes një lloj shorti dashurie. Kur Kisha e krishterë u përpoq të zëvendësonte këtë festë pagane, papa Gelasius I e shpalli 14 shkurtin si Ditën e Shën Valentinit rreth vitit 496. Zhvillimi i Festës si Dita e të Dashuruarve Në Mesjetë, 14 shkurti lidhej me fillimin e sezonit të çiftëzimit të zogjve në Europë, duke u bërë simbol i dashurisë. Në shekullin e XV, në Angli dhe Francë, nisi tradita e dërgimit të letrave dashurie. Në shekullin e XIX, filluan të prodhoheshin kartolinat e para të Shën Valentinit në masë, veçanërisht në Angli dhe SHBA. Dita e Shën Valentinit Sot Sot, 14 shkurti festohet në mbarë botën me dhurata, lule, çokollata dhe letra dashurie. Megjithëse në disa vende shikohet si një festë komerciale, për shumë njerëz mbetet një ditë simbolike për të shprehur dashurinë dhe ndjenjat e tyre. Në disa kultura, kjo ditë nuk festohet vetëm për dashurinë romantike, por edhe për miqësinë dhe afeksionin ndaj familjarëve e të dashurve.

Winston Churchill është një nga figurat më të njohura dhe të rëndësishme të shekullit të 20-të, një lider i jashtëzakonshëm që udhëhoqi Britaninë e Madhe gjatë Luftës së Dytë Botërore. Ai është i njohur për stilin e tij të fuqishëm dhe inspirues të të folurit, i cili ka ngulitur shpresë dhe kurajo në zemrat e popullit britanik në momentet më të errëta të luftës. Fjalimi i tij më i famshëm, "Ne do të luftojmë në brigje, ne do të luftojmë në fusha, ne do të luftojmë në male", mbetet një simbol i qëndrueshmërisë dhe guximit të jashtëzakonshëm. Me fjalët e tij, Churchill nuk thjesht mbajti një popull të motivuar, por gjithashtu u bë një figurë që ngjall besim dhe unitet në mes të krizës globale. Winston Churchill  ishte një lider i njohur britanik, politikan, shkrimtar dhe lider gjatë Luftës së Dytë Botërore, i njohur për guximin dhe udhëheqjen e tij. Ja një përmbledhje e kryesoreve nga jeta dhe karriera e tij: Vendlindja: Data e lindjes:  30 nëntor 1874 Vendlindja:  Blenheim Palace, Oxfordshire, Angli Familja:  Lindur në një familje aristokratike, ai ishte biri i Lord Randolph Churchill dhe Lady Jennie Jerome, një amerikanesh nga një familje e pasur. Arsimi: Shkollimi:  Churchill ndoqi Harrow School , një shkollë prestigjioze private, por nuk ishte një student i shkëlqyer. Më vonë, ai studioi në Academy of Sandhurst , ku u diplomua si oficer i ushtrisë britanike. Eksperiencat profesionale: Ushtar dhe gazetar:  Pas diplomimit në Sandhurst, ai shërbeu në Ushtrinë Britanike dhe gjithashtu punoi si gazetar, duke raportuar për luftëra si Lufta në Sudan dhe Lufta Anglo-Boer në Afrikën e Jugut. Karriera politike:  U zgjodh në Parlament në vitin 1900 dhe shërbeu si Ministër i Dajti, Ministër i Luftës dhe si Kryeministër i Britanisë në dy periudha (1940-1945 dhe 1951-1955). Lufta e Dytë Botërore:  Ai është më i njohur për udhëheqjen e Britanisë gjatë Luftës së Dytë Botërore. Si Kryeministër, ai udhëhoqi vendin përballë rrezikut të nazistëve të Hitlerit, duke shpallur fjalimin e tij të njohur: “Ne do të luftojmë në plazhe, do të luftojmë në fusha, do të luftojmë në male...” Vlerësimet dhe pasuria e trashëguar: Burri i shquar:  Churchill mbahet mend si një nga liderët më të shquar të shekullit të 20, i cili nuk kishte frikë të merrte vendime të vështira, të cilat shpesh ishin të pasigurta dhe të rrezikshme për Britaninë. Guximi i tij, aftësia për të frymëzuar popullin britanik dhe për të luftuar përmbi çdo vështirësi janë atributet më të njohura të tij. Shkrimtar dhe orator:  Ai ishte gjithashtu një shkrimtar i talentuar dhe një orator i njohur. Ka fituar çmimin Nobel për Letërsi  në vitin 1953 për veprat e tij historike dhe oratorike. Vlerësime ndërkombëtare:  U vlerësua jo vetëm në Britani, por edhe në botë për kontributet e tij në luftën për liri dhe demokraci. Një nga momentet më të rëndësishme ishte fjalimi i tij pas fitores në Luftën e Dytë Botërore, kur ai shpalli: “Kjo është jo vetëm fitore për Britaninë, por për të gjithë botën e qytetëruar.” Përse mbahet shumë si burri i shquar: Udhehqës i jashtëzakonshëm:  Guximi dhe vendosmëria e tij gjatë Luftës së Dytë Botërore e bënë të mundur që Britania të qëndronte në këmbë dhe të luftonte kundër Gjermanisë naziste, edhe kur shumë mendonin se e gjithë Europa kishte rënë. Vizion dhe angazhim:  Ai kishte një vizion të fortë për të ardhmen e botës pas luftës dhe punoi për të promovuar paqen dhe bashkëpunimin ndërkombëtar, duke luajtur një rol të rëndësishëm në krijimin e Kombeve të Bashkuara . Mendimi strategjik dhe aftësia për të motivuar masat:  Churchill pati aftësinë për të motivuar dhe udhëhequr njerëzit e tij gjatë periudhave të vështira, duke u bërë një simbol i shpresës dhe qëndrueshmërisë. Trashëgimia e tij: Mendimi dhe veprat e tij:  Trashëgimia e Churchillit është e theksuar jo vetëm për guximin dhe liderizmin në kohë krize, por edhe për shkrimet dhe refleksionet e tij historike dhe filozofike, të cilat kanë pasuruar kulturën dhe mendimin perëndimor.

Winston Churchill, një prej liderëve më të njohur të shekullit të 20, është i njohur për udhëheqjen e tij të guximshme gjatë Luftës së Dytë Botërore, por gjithashtu ka pasur një ndikim të madh edhe në fushën e politikës dhe shtetit. Ja disa thënie të tij që përmbledhin ide të ndryshme mbi politikën, shtetin, jetën dhe virtytet: Për politikën dhe shtetin: “Politika është një luftë e vazhdueshme, dhe njeriu që nuk lufton për idealet e tij është një njeri i humbur.” “Një shtet është i fuqishëm kur është i drejtë.” “Shteti nuk është asgjë pa individë të fuqishëm dhe të mençur.” Për liderët: “Liderët nuk bëhen të shquar kur është e lehtë, ata bëhen të shquar kur është e vështirë.” “Një lider duhet të jetë i gatshëm të bëjë gjërat që të tjerët nuk mund të bëjnë.” Për politikën: “Në politikë, është gjithmonë më mirë të jesh i sigurt dhe i gabuar sesa të jesh i pasigurt dhe i drejtë.” “Politika është një art, dhe arti është të bësh të mundur atë që duket e pamundur.” Për shtetin: “Shteti ekziston për të shërbyer qytetarëve të tij, jo për të shërbyer për vete.” “Një shtet pa moral është një shtet i shkatërruar.” Për suksesin: “Suksesi është kapja e mundësive që vijnë në jetën tonë.” “Nëse dëshiron të arrish diçka të madhe, duhet të jesh i gatshëm të paguash çmimin e duhur.” Për gruan: “Gratë janë forcë e papërmbajtshme, ato mbajnë familjen dhe kombet.” “Gratë e kuptojnë më mirë se çdo burrë se si të mbështesin dhe drejtojnë një komb.” Për jetën: “Jeta është një koleksion i mundësive që vijnë, për të cilat duhet të jemi të gatshëm.” “Jeta është më shumë se thjesht të mbijetosh, është të jetosh me pasion dhe guxim.” Për dashurinë: “Dashuria është një forcë që mund të ndryshojë botën, dhe kjo forcë është më e fuqishme se çdo armë.” “Dashuria është kur je i gatshëm të bësh sakrifica pa kërkuar ndihmë.” Për vuajtjen: “Vuajtja është pjesë e jetës, por ajo që na bën të fortë është se si e trajtojmë atë.” “Vuajtja është një mundësi për të nxjerrë më të mirën nga vetja.” Për rininë: “Rinia është periudha kur ndjekim ëndrrat tona dhe formojmë pasionet tona.” “Rinia është energjia që e bën botën të ecë, por ajo duhet drejtuar me mençuri.” Për virtytin: “Virtyti është forcë e brendshme që na udhëzon për të bërë atë që është e drejtë, jo atë që është e lehtë.” “Virtyti është ajo që të bën të ngresh kur të gjithë të tjerët bien.” Për guximin: “Guximi është të bësh atë që është e duhur, pavarësisht frikës.” “Nëse do të arrish të ndryshosh botën, duhet të kesh guximin për të qëndruar në këmbë kur të tjerët ulen.” Për urtësinë: “Urtësia është art i të mësuarit nga gabimet dhe përdorimi i tyre për të ecur përpara.” “Një udhëheqës është i mençur kur e di se si të dëgjojë dhe të mësojë nga të tjerët.” Për zgjuarsinë: “Zgjuarsia është kur përdor të gjithë informacionin që ke për të marrë vendime të mençura.” “Zgjuarsia është mundësia për të parë atë që të tjerët nuk e shohin.” Ky profil përfshin disa prej thënieve më të njohura të Churchillit, të cilat reflektojnë mbi vlera dhe virtyte që lidhen me jetën, politikën dhe udhëheqjen.

Shqiptarja me famë botërore, Rita Ora, ka sjellë një pamje të inspiruar nga shkëlqimi e glamuri i Hollywoodit të vjetër. DailyMail  ka shkruar se ajo ka shpërndarë fotografi të veshjes së saj në llogarinë e saj në rrjetin social Instagram përpara fillimit të sezonit të 13-të të spektkalit “ The Masked Singer” , ku ajo është pjesëtare e jurisë. “Dhe jemi rikthyer në Masked Singer në Fox @maskedsingerfox! Sezoni 13 do të jetë i pabesueshëm, kush po na bashkohet sonte në orën 20:00 ET në @foxtv?”, ka shkruar ajo. Kjo është hera e parë që Ora është pjesë e versionit amerikan të shfaqjes, pasi në vitin 2023 ajo zëvendësoi këngëtaren Nicole Scherzinger, e cila la programin për t’u shfaqur në projektin filmik “West End” me shfaqjen e njohur “ Sunset Boulevard” . Mundesh me e lexu edhe… Motorola dhe Paris Hilton me bashkëpunim të ri Ndërkohë, Ora ka qenë pjesë e jurisë së shfaqjes në versionin britanik që nga fillimi i saj në vitin 2020, para se të zëvendësohej nga Maya Jama këtë vit. Në fotografi, ylli shihet me fustan të zi pa mëngë, të mbuluar krejtësisht me sedefe.  Fustani kishte një dekolte të thellë dhe dy broshe të ndritshme, një në vijën e gjoksit dhe një tjetër në bel.Pjesa e sipërme ishte e mbuluar me një material të fortë, ndërsa fundi kishte një hapje të lartë në këmbë. Për të shtuar më shumë shkëlqim, Ora ka zgjedhur aksesorë, përfshirë një qafore të trashë  të mbushur me gurë dhe një tjetër varëse po ashtu me gurë, së bashku me disa unaza.  Ashtu si veshja, edhe stilimi i flokëve ishte inspirim nga glamuri .