Search this site

Rubrika: Art Bota Yje Personalitet që frymëzon. Virginie Efira – Eleganca e qetë e një gruaje që pikati per qetesi dhe natyrshmërinë në art. Ajo hyri në ekran me shkëlqimin e pushtoj ngadalë, si drita e artë e mbrëmjes që prek një peizazh dhe e bën gjithçka më të butë, më të thellë, më njerëzore. Virginie Efira i përket kategorise dë rrallë. Bukuria e qetë; humori i saj jo inteligjent; prania e saj nuk kërkon të dominojë, por të mbetet. Ajo është një nga ato gra që të japin ndjesinë se, pas buzëqeshjes së natyrshme dhe syve të kthjellët, fshihet një botë e pasur emocionesh dhe mendimesh. Një histori interesante nga jeta e Virginie Efira Virginie Efira ka rrëfyer se, ndonëse publiku e shihte si një grua të bukur dhe të sigurt, ajo për shumë vite ka jetuar me pasiguri të brendshme. Pikërisht kjo ndjeshmëri e ka bërë më njerëzore dhe më të vërtetë në interpretimet e saj. Një nga vendimet më të guximshme të jetës së saj ishte largimi nga televizioni në kulmin e famës për të nisur nga e para në kinema. Ishte një rrezik i madh, por edhe zgjedhja që i dha identitetin e saj artistik. Më 24 maj 2013, me lindjen e vajzës së saj Ali, Virginie gjeti një qetësi të re. Viti 2014 e gjeti të realizuar si grua, nënë dhe aktore, në një nga periudhat më të bukura të jetës së saj. Në vitin 2014, Virginie Efira ndodhej në një moment vendimtar të jetës së saj. Ajo kishte lënë pas periudhën kur njihej kryesisht si prezantuese televizive dhe po afirmohej me siguri si një nga aktoret më premtuese të kinemasë franceze. Në të njëjtën kohë, sapo ishte bërë nënë, duke përjetuar një fazë të re personale që i shtonte fytyrës së saj një qetësi dhe pjekuri të veçantë. Ishte një vit në të cilin jeta dhe arti dukeshin të takoheshin në harmoni të plotë. Virginie Efira është aktore, prezantuese televizive dhe një nga figurat më elegante të kinemasë frankofone. E lindur në Belgjikë dhe e afirmuar në Francë, ajo është shembulli i artistes që ka ditur të transformojë popullaritetin në prestigj dhe famën në respekt artistik. Ajo u bë fillimisht e njohur për publikun e gjerë si prezantuese karizmatike, por me kalimin e viteve dëshmoi se pas hijeshisë së saj qëndronte një aktore me ndjeshmëri të jashtëzakonshme. Virginie ka atë cilësi të rrallë që e bën një interpretim të duket i natyrshëm, sikur emocionet të lindin vetvetiu para kamerës. Virginie lindi më 5 maj 1977 në Schaerbeek, pranë Brukselit, Belgjikë. Ajo është vajza e André Efira, profesor i mjekësisë dhe onkolog, dhe Carine Verelst, esteticiene dhe restauruese objektesh arti. Nga babai trashëgoi rigorozitetin intelektual, ndërsa nga nëna ndjeshmërinë estetike. Kjo ndërthurje mes shkencës dhe artit duket sikur formësoi vetë personalitetin e saj: një grua e disiplinuar, por edhe intuitivisht e lidhur me bukurinë dhe emocionin. Prindërit u divorcuan kur ajo ishte nëntë vjeç. Ky ndryshim i hershëm familjar e mësoi me idenë se jeta ka gjithmonë shtresa të padukshme dhe se pas qetësisë së jashtme mund të fshihet një botë e tërë ndjenjash. Virginie është më e madhja nga katër fëmijët e familjes. Arsimi dhe formimi artistik Në shkollë studioi latinisht, matematikë, psikologji dhe shkenca sociale, fusha që dëshmojnë për një mendje të strukturuar dhe një interes të hershëm për natyrën njerëzore. Më pas ndoqi studimet në INSAS dhe në Konservatorin Mbretëror të Brukselit. Edhe pse nuk i përfundoi, këto vite i dhanë bazat e para të formimit artistik dhe i forcuan bindjen se vendi i saj i vërtetë ishte përpara publikut. Si shumë artistë, ajo e kuptoi se talenti nuk matet me diploma, por me aftësinë për të prekur shpirtin e njerëzve. Fillimet në televizion Karriera e Virginie Efira-s nisi në vitin 1998 në televizionin belg Club RTL, ku prezantoi emisionin rinor Mégamix. Zëri i saj i ngrohtë, natyrshmëria dhe sensi i humorit e bënë menjëherë të dashur për publikun. Në fillim të viteve 2000, ajo u transferua në Francë dhe u bë një nga fytyrat më të njohura të kanalit M6, duke prezantuar emisione të suksesshme si Nouvelle Star dhe À la recherche de la Nouvelle Star. Televizioni i dha popullaritet dhe siguri, por Virginie ndiente se arti i saj kërkonte një formë më intime dhe më të thellë shprehjeje. Në një kohë kur shumë figura televizive mbeten të kufizuara në imazhin që publiku ka krijuar për to, Virginie pati guximin të niste nga e para. Fillimisht interpretoi role në komedi romantike dhe dha zërin e saj në versionet franceze të filmave të animuar si Garfield, Robots, Puss in Boots dhe Hotel Transylvania. Por ajo nuk u mjaftua me rolet e lehta. Me durim dhe zgjedhje të mençura, ajo ndërtoi një karrierë që do ta çonte drejt roleve gjithnjë e më të ndërlikuara dhe emocionalisht të pasura. Filmat kryesorë deri në vitin 2014 Në vitin 2010, L’amour, c’est mieux à deux e prezantoi si një prani të freskët dhe simpatike në kinemanë franceze. Në vitin 2011, La Chance de ma vie konfirmoi talentin e saj komik, ndërsa Mon pire cauchemar e solli përkrah Isabelle Huppert, një nga emrat më të mëdhenj të kinemasë evropiane. Në vitin 2013, 20 ans d’écart (It Boy) u shndërrua në suksesin që e vendosi përfundimisht në zemrën e publikut. Me inteligjencën, humorin dhe sharmin e saj, Virginie tregoi se mund të mbante mbi supe një film të tërë. Në vitin 2014, ajo ishte tashmë një aktore e afirmuar, me reputacion të fortë dhe me perspektivën e një karriere që premtonte të arrinte majat e kinemasë franceze. Jeta personale Virginie u martua me aktorin dhe humoristin belg Patrick Ridremont në vitin 2002. Çifti u nda në vitin 2005. Më 24 maj 2013, ajo solli në jetë vajzën e saj Ali, nga lidhja me regjisorin Mabrouk El Mechri. Në vitin 2014, Virginie përjetonte qetësinë e një gruaje që kishte gjetur një ekuilibër mes jetës personale dhe suksesit profesional. Mëmësia dukej se i kishte dhënë një dritë të re, më të butë dhe më të thellë. Filmat që e ngritën në elitën e kinemasë evropiane Pas vitit 2014, karriera e saj mori një dimension edhe më prestigjioz me filma si: Victoria (2016) Elle (2016), me regji të Paul Verhoeven Un amour impossible (2018) Le Grand Bain (Sink or Swim, 2018) Benedetta (2021) Revoir Paris (2022) L’Amour et les Forêts (2023) Në secilin prej këtyre filmave, ajo dëshmoi se mund të lëvizë me të njëjtën siguri mes komedisë, dramës psikologjike dhe roleve me ngarkesë të fortë emocionale. Çmime dhe vlerësime Virginie Efira është nominuar disa herë për Çmimet César, vlerësimi më prestigjioz i kinemasë franceze. Në vitin 2023, ajo fitoi Çmimin César për Aktoren më të Mirë për rolin e saj në Revoir Paris, duke vulosur kështu statusin e saj si një nga aktoret më të rëndësishme të brezit të saj. Përveç çmimeve, ajo gëzon një respekt të veçantë nga kritikët, regjisorët dhe publiku, që e vlerësojnë për inteligjencën artistike dhe autenticitetin. Virginie Efira është krahasuar shpesh me Romy Schneider për ndjeshmërinë e saj, me Julianne Moore për elegancën e pjekur dhe me Isabelle Huppert për guximin në zgjedhjen e roleve. Ashtu si këto aktore, ajo ka aftësinë të shfaqë forcë dhe brishtësi në të njëjtin çast, duke krijuar personazhe që mbeten gjatë në kujtesë. Një moment domethënës nga jeta e saj Vendimi për të lënë pas një karrierë të sigurt në televizion për të nisur një rrugë të re në kinema ishte një nga aktet më të guximshme të jetës së saj. Në atë vendim fshihej bindja se suksesi i vërtetë nuk është të qëndrosh aty ku je e njohur, por të guxosh të shkosh atje ku mund të zbulosh versionin më të plotë të vetes. Virginie Efira e bëri këtë me qetësi, pa zhurmë, por me vendosmëri. Analizë e figurës së saj Virginie Efira mishëron një feminitet modern, ku bukuria, inteligjenca dhe ndjeshmëria bashkëjetojnë në ekuilibër të përkryer. Ajo ka elegancën e grave që nuk përpiqen të duken të jashtëzakonshme, sepse e dinë se forca e tyre qëndron në autenticitet. Në ekran, ajo është një prani e butë, por e thellë, si një roman i shkruar me delikatesë dhe vërtetësi. Emocionet e saj nuk imponohen; ato rrjedhin natyrshëm dhe prekin. Virginie Efira është prova se arti më i madh lind shpesh nga qetësia. Pergatiti: Rrevista Prestige

Rubrika; Shkrimtare, personalitete te mëdhenj qè frymèzojne në cdo kohë Titull Jane Austen – Zëri i pavdekshëm që revolucionarizoi romanin anglez. Hyrje Me një stil elegant, humor të hollë dhe një vëzhgim të jashtëzakonshëm të natyrës njerëzore, Jane Austen ndryshoi përgjithmonë historinë e letërsisë angleze. Romanet e saj nuk janë vetëm histori dashurie, por edhe pasqyra të mprehta të shoqërisë, klasave sociale dhe rolit të gruas në Anglinë e shekullit XIX. Më shumë se dy shekuj pas vdekjes së saj, veprat e Austen vazhdojnë të frymëzojnë lexues, studiues dhe krijues në mbarë botën, duke e bërë atë një nga shkrimtaret më të dashura dhe më me ndikim të të gjitha kohërave. Jane Austen Jane Austen (16 dhjetor 1775, Steventon, Hampshire, Angli – 18 korrik 1817, Winchester, Hampshire) ishte një shkrimtare angleze që i dha romanit karakterin e tij modern përmes përshkrimit realist të njerëzve të zakonshëm në jetën e përditshme. Gjatë jetës së saj ajo botoi katër romane: "Sense and Sensibility" (1811), "Pride and Prejudice" (1813), "Mansfield Park" (1814) dhe "Emma" (1815). Pas vdekjes së saj u botuan edhe "Persuasion" dhe "Northanger Abbey" (1817). Në këto vepra ajo paraqiti me gjallëri jetën e shtresës së mesme angleze në fillim të shekullit XIX. Romanet e saj përcaktuan atë që njihet si romani i zakoneve shoqërore, por njëkohësisht u shndërruan në klasikë të letërsisë botërore, duke mbetur të vlerësuar nga kritika dhe të dashur për lexuesit për më shumë se dy shekuj pas vdekjes së autores. Jeta e hershme dhe familja Jane Austen lindi në fshatin Steventon të Hampshire-it, ku babai i saj, George Austen, ishte prift i Kishës Anglikane. Ajo ishte vajza e dytë dhe fëmija i shtatë në një familje me tetë fëmijë – gjashtë djem dhe dy vajza. Shoqëruesja më e afërt gjatë gjithë jetës së saj ishte motra më e madhe, Cassandra. As Jane dhe as Cassandra nuk u martuan. Babai i saj ishte një njeri i ditur që nxiti te fëmijët dashurinë për dijen dhe leximin. Nëna, Cassandra Leigh Austen, ishte e njohur për zgjuarsinë, humorin dhe aftësinë për të krijuar poezi e tregime spontane. Argëtimi më i madh i familjes ishte interpretimi i pjesëve teatrale. Atmosfera e ngrohtë dhe intelektuale e familjes ndikoi fuqishëm në formimin e Jane Austen si shkrimtare. Përvoja e saj u pasurua edhe nga lidhjet e shumta familjare e shoqërore, të cilat i dhanë frymëzim për personazhet, mjediset dhe temat e romaneve të saj. Ajo u frymëzua nga jeta e fisnikërisë së vogël rurale, klerit, fshatrave angleze dhe qyteteve si Bath dhe Londra, vende që u bënë skena të shumë prej veprave të Shkrimet më të hershme të njohura të Jane Austen datojnë rreth vitit 1787. Midis viteve 1787 dhe 1793 ajo shkroi një numër të madh veprash, të cilat ruhen në tre dorëshkrime: "Volume the First", "Volume the Second" dhe "Volume the Third". Këto përmbajnë pjesë teatrale, poezi, novela të shkurtra dhe prozë të ndryshme. Në këto krijime të hershme, Austen tallej me format letrare të kohës, veçanërisht me romanet sentimentale dhe komeditë sentimentale. Me kalimin e kohës, shkrimet e saj fituan më shumë pjekuri dhe thellësi. Një nga veprat e kësaj periudhe është "Lady Susan", një roman epistolar (i shkruar në formën e letrave), i hartuar rreth viteve 1793–1794, por i botuar vetëm në vitin 1871. Romani paraqet historinë e një gruaje inteligjente dhe ambicioze, e cila përdor aftësitë e saj për të arritur qëllimet personale, derisa përfundon në vetëshkatërrim shoqëror. Vepra trajton zhgënjimin dhe kufizimet që shoqëria e kohës u impononte grave me talent dhe karakter të fortë. Në vitin 1802, besohet se Jane Austen pranoi të martohej me Harris Bigg-Wither, trashëgimtar i një familjeje të pasur nga Hampshire. Megjithatë, të nesërmen ajo ndryshoi mendje dhe e anuloi fejesën. Ekzistojnë gjithashtu rrëfime se Austen u dashurua me një burrë tjetër, i cili vdiq pak kohë më vonë. Megjithëse faktet nuk janë të sigurta, romanet e saj tregojnë qartë se ajo e kuptonte thellësisht natyrën e dashurisë, humbjes dhe zhgënjimit. Pas vdekjes së Jane Austen, motra e saj Cassandra shkatërroi shumë nga letrat private të autores dhe redaktoi të tjerat. Nga mijëra letra që kishte shkruar Jane, kanë mbijetuar vetëm rreth 160, gjë që e bën të vështirë rindërtimin e plotë të jetës së saj personale. Vështirësitë në botim dhe ndryshimet në jetën e saj Romani i parë që Jane Austen nisi të shkruante ishte "Sense and Sensibility", rreth vitit 1795. Fillimisht ai ishte shkruar në formën e një romani me letra dhe mbante titullin "Elinor and Marianne", sipas dy heroinave kryesore. Midis tetorit 1796 dhe gushtit 1797, Austen përfundoi versionin e parë të "Pride and Prejudice", i cili në atë kohë titullohej "First Impressions" ("Përshtypjet e Para"). Babai i saj ia dërgoi dorëshkrimin një botuesi në Londër, por ai e refuzoi pa e shqyrtuar. Romani "Northanger Abbey" u shkrua rreth viteve 1798–1799 dhe fillimisht mbante titullin "Susan". Në vitin 1803, dorëshkrimi iu shit botuesit Richard Crosby për 10 paund. Edhe pse u njoftua se do të botohej, ai nuk u publikua kurrë në atë kohë. Deri në vitin 1801, jeta e Jane Austen në Steventon kishte qenë e qetë dhe e favorshme për krijimtarinë e saj. Por gjithçka ndryshoi kur babai i saj doli në pension dhe familja u shpërngul në qytetin e Bath. Për tetë vitet e ardhshme, Jane jetoi në banesa të përkohshme ose te të afërmit në Bath, Londër, Clifton, Warwickshire dhe Southampton. Kjo periudhë pasigurie ndikoi në krijimtarinë e saj. Në vitin 1804, mikja e saj më e ngushtë, Anne Lefroy, vdiq papritur. Një vit më vonë, në janar 1805, vdiq edhe babai i saj. Mes këtyre vështirësive, Jane filloi të shkruante romanin "The Watsons", por e la të papërfunduar. Kjo ishte një nga periudhat më të vështira të jetës së saj, e mbushur me humbje personale dhe pasiguri ekonomike, të cilat ndikuan përkohësisht edhe në veprimtarinë e saj letrare. Suksesi Zhvendosja në Chawton dhe suksesi si shkrimtare Në vitin 1809, vëllai i Jane Austen, Edward Austen, i siguroi nënës dhe motrave të tij një vilë të madhe në fshatin Chawton, pranë pronës së tij në Hampshire. Vendosja në këtë shtëpi i dha Jane Austen qetësinë dhe stabilitetin që i nevojiteshin për t'iu rikthyer me përkushtim letërsisë. Ajo rishikoi dorëshkrimet e "Sense and Sensibility" dhe "Pride and Prejudice", duke i përgatitur për botim. Vëllai i saj Henry e ndihmoi në kontaktet me botuesit, ndërsa nevoja për të ardhura ishte një tjetër shtysë për publikimin e veprave. Në nëntor të vitit 1811, romani "Sense and Sensibility" u botua në mënyrë anonime. Libri u prit mirë nga kritika dhe u vlerësua për kombinimin e zgjuarsisë, moralit dhe humorit. Ndërkohë, Austen kishte nisur të shkruante "Mansfield Park", të cilin e përfundoi në vitin 1813 dhe e botoi në vitin 1814. Në janar 1813, u botua "Pride and Prejudice", romani që do ta bënte Jane Austen një nga emrat më të njohur të letërsisë angleze. Vepra pati sukses të madh dhe shumë shpejt u ribotua. Annabella Milbanke, e cila më vonë u bë bashkëshortja e poetit Lord Byron, e quajti romanin "një vepër jashtëzakonisht të shkëlqyer" dhe "trillimin më të besueshëm" që kishte lexuar ndonjëherë. Midis viteve 1814–1815, Jane shkroi romanin "Emma", i cili u botua në dhjetor 1815. Një vit më vonë u ribotua edhe "Mansfield Park". Pas vitit 1811, Jane Austen përjetoi periudhën më të lumtur të jetës së saj. Ajo pa veprat e saj të botoheshin, të vlerësoheshin nga kritika dhe të lexoheshin gjerësisht. Madje, Princi Regjent i Britanisë, i cili më vonë u bë Mbreti George IV, ishte një admirues i romaneve të saj dhe mbante një komplet të tyre në secilën prej rezidencave mbretërore. Me kërkesën e tij, romani "Emma" iu kushtua zyrtarisht princit. Kritikët e kohës lavdëruan realizmin, humorin, ndërtimin e personazheve dhe përshkrimin e jetës familjare, duke e konsideruar Jane Austen një zë të ri dhe origjinal në letërsinë angleze. Në pjesën tjetër do të vazhdoj me "Veprat e papërfunduara, sëmundja dhe vdekja e Jane Austen". Veprat e papërfunduara, sëmundja dhe vdekja e Jane Austen Gjatë 18 muajve të fundit të jetës, Jane Austen vazhdoi të shkruante me përkushtim, edhe pse shëndeti i saj po përkeqësohej. Në fillim të vitit 1816, ajo shkroi një vepër satirike me titull "Plan of a Novel, According to Hints from Various Quarters", ku tallej me këshillat që njerëzit i jepnin për mënyrën se si duhej të shkruante romane. Deri në gusht të vitit 1816 ajo përfundoi "Persuasion" dhe rishikoi dorëshkrimin e "Susan", i cili më vonë u botua me titullin "Northanger Abbey". Në janar të vitit 1817, Jane nisi romanin "Sanditon", një satirë e mprehtë mbi modën e kurave shëndetësore dhe jetën në qendrat bregdetare. Megjithatë, romani mbeti i papërfunduar për shkak të përkeqësimit të gjendjes së saj shëndetësore. Jane besonte se vuante nga një sëmundje e mëlçisë, por studiuesit modernë mendojnë se ajo mund të ketë qenë e prekur nga sëmundja e Addison-it. Janë propozuar gjithashtu diagnoza të tjera, si lupusi ose limfoma Hodgkin, por shkaku i saktë i vdekjes mbetet i pasigurt. Në prill të vitit 1817, ajo hartoi testamentin e saj. Në maj u dërgua në Winchester, ku u trajtua nga një kirurg i njohur, por gjendja vazhdoi të përkeqësohej. Jane Austen vdiq më 18 korrik 1817, në moshën 41-vjeçare. Gjashtë ditë më vonë ajo u varros në Katedralen e Winchester-it, ku prehet edhe sot. Pas vdekjes së saj, vëllai Henry Austen organizoi botimin e romaneve "Northanger Abbey" dhe "Persuasion", duke zbuluar për herë të parë publikisht se autorja e tyre ishte Jane Austen. Në kohën e vdekjes së saj, pak njerëz e kuptuan rëndësinë e vërtetë të veprës së saj. Vetëm me kalimin e viteve u bë e qartë se Jane Austen ishte një nga vëzhgueset më të mprehta të shoqërisë angleze dhe një nga themelueset e romanit modern realist. Veprat e saj vazhdojnë të lexohen, studiohen dhe ekranizohen në mbarë botën, duke e bërë atë një nga shkrimtaret më të rëndësishme në historinë e letërsisë. Fund Northanger Abbey (1817) "Northanger Abbey" është një roman që satirizon si romanet gotike të kohës, ashtu edhe zakonet e shoqërisë angleze. Heroina, Catherine Morland, është një vajzë e re dhe e pafajshme, e apasionuar pas romaneve gotike. Kur viziton Bath-in dhe më pas Northanger Abbey, ajo fillon të imagjinojë mistere dhe komplote, të ndikuara nga librat që ka lexuar. Me kalimin e kohës, Catherine mëson të dallojë fantazinë nga realiteti dhe piqet si person. Në fund ajo martohet me Henry Tilney. Persuasion (1817) "Persuasion" është romani i fundit i plotë i Jane Austen dhe një nga më të pjekurit. Ai rrëfen historinë e Anne Elliot, e cila, vite më parë, ishte bindur nga familja të hiqte dorë nga dashuria për Kapitenin Frederick Wentworth, sepse ai nuk ishte mjaftueshëm i pasur. Shtatë vjet më vonë, Wentworth kthehet si një oficer i suksesshëm i marinës. Takimi i tyre ringjall ndjenjat e dikurshme dhe u jep të dyve një mundësi të dytë për dashurinë. Romani trajton temat e pjekurisë, besnikërisë, faljes dhe shpresës. Trashëgimia e Jane Austen Jane Austen mbetet një nga shkrimtaret më të rëndësishme të letërsisë botërore. Romanet e saj vazhdojnë të lexohen nga miliona njerëz, sepse trajtojnë tema universale si dashuria, familja, ambicia, paragjykimi, statusi shoqëror dhe kërkimi i lumturisë. Ajo i dha romanit anglez një karakter modern duke përshkruar me realizëm jetën e përditshme dhe psikologjinë e personazheve. Heroinat e saj janë gra të zgjuara, të pavarura në mendim dhe të afta të sfidojnë normat e kohës. Veprat e Austen janë përkthyer në dhjetëra gjuhë dhe janë përshtatur në shumë filma, seriale televizive, shfaqje teatrale dhe versione moderne. Adaptime të njohura janë Sense and Sensibility (1995), Pride and Prejudice (1995 dhe 2005), Emma (1996 dhe 2020) dhe shumë të tjera. Më shumë se dy shekuj pas vdekjes së saj, Jane Austen vazhdon të konsiderohet një nga zërat më të fuqishëm të letërsisë angleze. Me stilin e saj elegant, humorin e hollë dhe vëzhgimin e mprehtë të natyrës njerëzore, ajo ka lënë një trashëgimi të pavdekshme që frymëzon breza të tërë lexuesish dhe studiuesish në mbarë botën. Pergatiti: Prestige.

EsmeraldaKazia vizion lidership dhe eksellence CyberSecurity Tech Shqipëria . Rubrika: Personazh Nderi i Revistes Prestige muaji Gusht. Profesioniste e shkelqyer e vleresuar ne fushen IT per sigurinë kibernetike. Vizion, lidership dhe ekselencë shqiptare në sigurinë kibernetike. Në epokën tonë, ku siguria kibernetike është bërë një shtyllë themelore e sigurisë kombëtare dhe e zhvillimit ekonomik, emri i Esmeralda Kazias është shndërruar në një nga zërat më të respektuar shqiptarë në këtë fushë. Me një karrierë të ndërtuar mbi ekspertizën teknike, lidershipin dhe përkushtimin ndaj mbrojtjes së infrastrukturës kritike, ajo përfaqëson një brez profesionistësh që po i japin Shqipërisë një profil gjithnjë e më të dukshëm në arenën ndërkombëtare. Rruga e saj akademike nisi në Stamboll, ku përfundoi studimet në Inxhinieri Kompjuterike, duke fituar titullin Master i Shkencave. Sot, si kandidate për doktoraturë (PhD), ajo zhvillon kërkime mbi ndërthurjen e Inteligjencës Artificiale me rezistencën kibernetike, një fushë që po formëson të ardhmen e mbrojtjes së sistemeve digjitale. Me mbi 13 vjet përvojë profesionale, Esmeralda Kazia mban detyrën e Chief Technology Officer (CTO) për Teknologjinë Operacionale (OT), Sistemet e Kontrollit Industrial (ICS) dhe Automatizimin në Korporatën Elektroenergjetike Shqiptare (KESH). Më herët, ajo drejtoi divizionin SOC & CSIRT Kombëtar pranë Autoritetit Kombëtar për Sigurinë Kibernetike, duke kontribuar në forcimin e mbrojtjes së sistemeve kritike të vendit. Përveç angazhimit institucional, ajo është lektore në Universitetin Barleti, ku ndan përvojën e saj dhe formon brezin e ardhshëm të specialistëve të teknologjisë. Kontributi i saj shtrihet edhe në diplomacinë profesionale, pasi ka përfaqësuar Shqipërinë në forume të rëndësishme ndërkombëtare, përfshirë NATO, White House Counter Ransomware Initiative dhe OSBE. Viti 2026 shënoi një moment historik për karrierën e saj dhe për Shqipërinë. Esmeralda Kazia u shpall fituese e çmimit "Cybersecurity Woman of the World 2026", duke u bërë shqiptarja e parë që merr këtë vlerësim prestigjioz ndërkombëtar. Çmimi iu akordua nga United Cybersecurity Alliance gjatë një ceremonie gala në Austri dhe Lihtenshtajn, ku u vlerësuan profesionistët me ndikimin më të madh në fushën e sigurisë kibernetike. Mes më shumë se 5 000 kandidaturave nga 30 vende, ajo u dallua për vizionin, lidershipin dhe ndikimin e saj afatgjatë. Për Esmeralda Kazian, ky sukses përfaqëson më shumë sesa një arritje personale. Ai është një dëshmi se ekspertiza shqiptare mund të konkurrojë dhe të vlerësohet në nivelin më të lartë ndërkombëtar. Me profesionalizmin, integritetin dhe përkushtimin e saj, ajo vazhdon të jetë një nga figurat që kontribuon në ndërtimin e një të ardhmeje digjitale më të sigurt dhe një ambasadore e denjë e Shqipërisë në botën e teknologjisë. Pergatiti: Prestige.

Haga – Kryeqyteti botëror i drejtësisë, diplomacisë dhe historisë evropiane. – Lindja e një qyteti që do të ndryshonte historinë Në historinë e qytetërimit evropian ekzistojnë qytete që u ngritën përmes fuqisë ushtarake, qytete që u pasuruan falë tregtisë dhe porteve detare, si edhe qytete që u bënë qendra të kulturës dhe shkencës. Por Haga zë një vend të veçantë. Ajo nuk u bë e famshme sepse ishte kryeqyteti kushtetues i një shteti, as sepse ishte qyteti më i madh apo më i pasur i Holandës. Rëndësia e saj u ndërtua gradualisht gjatë afro tetë shekujve, falë besimit që shteti holandez dhe më vonë komuniteti ndërkombëtar vendosën tek ky qytet si vend i qeverisjes, drejtësisë dhe paqes. Sot Haga, e njohur në gjuhën holandeze si Den Haag, është kryeqyteti i provincës së Holandës Jugore. Megjithëse Amsterdami është kryeqyteti kushtetues i Mbretërisë së Holandës, Haga është selia e qeverisë, Parlamentit holandez, Gjykatës Supreme, Këshillit të Shtetit, si edhe rezidenca zyrtare e monarkut. Këtu jeton Mbreti Willem-Alexander në pallatin Huis ten Bosch, ndërsa detyrat shtetërore i ushtron në Pallatin Noordeinde, së bashku me Mbretëreshën Máxima. Përtej institucioneve kombëtare, Haga është bërë simbol i drejtësisë ndërkombëtare. Në këtë qytet ndodhen Gjykata Ndërkombëtare e Drejtësisë, organi kryesor gjyqësor i Kombeve të Bashkuara, si dhe Gjykata Penale Ndërkombëtare, e cila gjykon individët përgjegjës për krime lufte, krime kundër njerëzimit, gjenocid dhe krimin e agresionit. Për këtë arsye, Haga njihet në të gjithë botën si "Qyteti Ndërkombëtar i Paqes dhe Drejtësisë". Megjithatë, historia e saj nuk filloi me gjykata dhe diplomatë. Fillimi ishte shumë më i thjeshtë. Fillimet – rreth vitit 1230 Historia e Hagës nis rreth vitit 1230, kur Konti Floris IV i Holandës bleu një tokë pranë një liqeni të vogël. Ky liqen njihet edhe sot me emrin Hofvijver. Fillimisht qëllimi nuk ishte krijimi i një qyteti. Floris IV dëshironte të ndërtonte një shtëpi gjuetie, një rezidencë ku aristokracia e kohës mund të pushonte dhe të organizonte gjueti në pyjet përreth. Në Mesjetë, rezidencat e kontëve dhe mbretërve shpesh shndërroheshin në qendra administrative. Pikërisht kjo ndodhi edhe në Hagë. Vendndodhja ishte strategjike: pranë rrugëve të rëndësishme dhe në një zonë të mbrojtur natyrore. Pas vdekjes së Floris IV, djali i tij, William II, i njohur si Mbret i Romakëve, vendosi ta zgjeronte ndërtimin. Në vitin 1248 ai urdhëroi që shtëpia e gjuetisë të shndërrohej në një pallat madhështor. William II ishte një nga figurat më të rëndësishme politike të kohës së tij. Titulli "Mbret i Romakëve" ishte titulli që i jepej sundimtarit të zgjedhur për të qenë Perandor i ardhshëm i Perandorisë së Shenjtë Romake. Megjithatë, ai nuk arriti ta përfundonte projektin e tij, sepse vdiq në vitin 1256. Punimet u vazhduan nga djali i tij, Floris V, i cili përfundoi pjesën më të rëndësishme të kompleksit monumental. Binnenhof – zemra politike e Holandës Kompleksi që u ndërtua mori emrin Binnenhof, që në shqip do të thotë "Oborri i Brendshëm". Ai nuk ishte vetëm një pallat mbretëror. Brenda pak dekadash u shndërrua në qendrën administrative të kontëve të Holandës. Edhe sot, pas afro tetë shekujsh, Binnenhof mbetet zemra politike e Holandës. Pak ndërtesa në Evropë kanë shërbyer kaq gjatë për të njëjtin funksion shtetëror. Brenda kompleksit ndodhet Ridderzaal ose Salla e Kalorësve, një ndërtesë gotike që konsiderohet një nga monumentet më të rëndësishme të arkitekturës mesjetare holandeze. Ridderzaal nuk është thjesht një ndërtesë historike. Çdo vit, në ceremoninë e njohur si Prinsjesdag, monarku holandez mban aty fjalimin tradicional nga froni, ku paraqet programin vjetor të qeverisë. Kështu, një sallë e ndërtuar në shekullin XIII vazhdon të jetë pjesë e jetës politike të Holandës moderne. Lindja e qytetit Rreth këtij kompleksi filluan të vendoseshin zejtarë, tregtarë dhe familje që u shërbenin administratës së kontëve. Dokumenti më i hershëm që përmend vendbanimin daton në vitin 1242, kur emri Haga shfaqet në një çarter mesjetar. Me kalimin e kohës qyteti mori emra të ndryshëm. Gjatë shekullit XV u përdor emri Graven Hage, ndërsa nga shekulli XVII u përhap forma zyrtare 's-Gravenhage. Megjithatë, banorët vazhduan ta quanin qytetin thjesht Den Haag, emër që përdoret edhe sot në jetën e përditshme dhe në komunikimin zyrtar të bashkisë. Ndryshe nga shumë qytete të tjera evropiane, Haga nuk u rrethua me mure të fuqishme mbrojtëse. Ky vendim do të kishte pasoja të rëndësishme gjatë shekujve të mëvonshëm, kur qyteti do të përballej me luftëra dhe pushtime. Megjithatë, pikërisht mungesa e karakterit ushtarak e ndihmoi Hagën të zhvillonte një identitet tjetër: atë të një qyteti administrativ, ku vendimet merreshin më shumë me ligj dhe diplomaci sesa me forcën e armëve. Kështu, që nga shekulli XIII, u hodhën themelet e qytetit që në shekujt pasues do të shndërrohej në një nga qendrat më të rëndësishme politike jo vetëm të Holandës, por edhe të gjithë botës. Haga – Kryeqyteti botëror i drejtësisë, diplomacisë dhe historisë evropiane Pjesa II – Lufta, politika dhe ngritja e Hagës si qendra e shtetit holandez Në fund të Mesjetës, Haga kishte kaluar tashmë fazën e një vendbanimi të vogël pranë një rezidence fisnikësh. Ajo ishte shndërruar në një qendër administrative ku merreshin vendime që ndikonin në fatin e Holandës. Ndërsa qytete si Amsterdami dhe Roterdami po pasuroheshin falë tregtisë dhe lundrimit detar, Haga po fitonte rëndësi përmes politikës, administratës dhe institucioneve shtetërore. Ky zhvillim nuk ishte i rastësishëm, por rezultat i ndryshimeve të mëdha që përjetoi Evropa gjatë shekujve XV dhe XVI. Dukët e Burgundisë dhe organizimi i pushtetit Në fillim të shekullit XV, krahinat e Holandës dhe Zeelandës kaluan nën sundimin e Dukëve të Burgundisë, një nga dinastitë më të fuqishme të Evropës Perëndimore. Burgundët krijuan një administratë më të organizuar dhe emëruan përfaqësuesit e tyre, të njohur me titullin stadtholder, për të qeverisur territoret në emër të dukës. Në të njëjtën kohë vepronte edhe kuvendi i quajtur Shtetet e Holandës (States of Holland), një institucion këshillues ku përfaqësoheshin fisnikëria dhe qytetet kryesore të krahinës. Selia e këtij kuvendi u vendos në Binnenhof, në Hagë. Ky vendim e bëri qytetin qendrën kryesore politike të krahinës dhe përgatiti terrenin për rolin që do të merrte më vonë në historinë e shtetit holandez. Lufta Tetëdhjetëvjeçare (1568–1648) Në vitin 1568 shpërtheu Lufta Tetëdhjetëvjeçare, një konflikt që zgjati deri në 1648 dhe ndryshoi rrjedhën e historisë evropiane. Lufta zhvillohej midis provincave holandeze dhe Perandorisë Spanjolle, e drejtuar nga Mbreti Filipi II. Shkaqet e luftës ishin të shumta. Provincat kërkonin më shumë liri politike, kundërshtonin taksat e larta të vendosura nga Spanja dhe mbronin lirinë fetare në një kohë kur përplasjet mes katolikëve dhe protestantëve po trondisnin gjithë Evropën. Figura më e rëndësishme e kësaj lufte ishte Willem van Oranje (Williami i Portokallit), i njohur si "Ati i Kombit Holandez". Ai udhëhoqi rezistencën kundër sundimit spanjoll dhe u bë simbol i luftës për pavarësi, liri dhe vetëqeverisje. Haga përballë rrezikut Ndryshe nga shumë qytete të tjera mesjetare, Haga nuk kishte mure mbrojtëse. Kjo e bëri atë të pambrojtur ndaj sulmeve të ushtrive spanjolle. Në vitin 1575, situata u bë aq e rrezikshme sa Shtetet e Holandës shqyrtuan një propozim të jashtëzakonshëm: shkatërrimin e vetë qytetit, në mënyrë që ai të mos binte në duart e armikut. Ishte një vendim dramatik që tregon sa të vështira ishin rrethanat e kohës. Ky plan nuk u zbatua. Sipas traditës historike, ndërhyrja e Willem van Oranje ndikoi që qyteti të shpëtohej. Në vend që të zhdukej nga harta, Haga vazhdoi të zhvillohej dhe të forconte rolin e saj politik. Ky moment ka edhe një domethënie filozofike. Historia shpesh na mëson se qytetet nuk mbijetojnë vetëm falë mureve ose ushtrive. Ato mbijetojnë kur banorët dhe udhëheqësit besojnë se institucionet dhe kultura e tyre meritojnë të ruhen. Haga mbijetoi sepse përfaqësonte më shumë sesa ndërtesa; ajo përfaqësonte vazhdimësinë e shtetit. Viti 1588 – Lindja e një qendre shtetërore Një nga datat më të rëndësishme në historinë e qytetit është viti 1588. Pikërisht atëherë Haga u bë selia e qeverisë së Republikës Hollandeze. Edhe pse nuk kishte statusin zyrtar të qytetit, Haga u kthye në vendin ku mblidheshin institucionet më të rëndësishme të republikës. Vendimet politike, financiare dhe ushtarake merreshin në sallat e Binnenhof-it. Ky është një paradoks interesant historik. Një vendbanim që për shumë kohë nuk kishte të drejta të plota qytetare u bë qendra e drejtimit të një republike që po fitonte gjithnjë e më shumë ndikim në Evropë. Republika Hollandeze dhe Epoka e Artë Shekujt XVII dhe fillimi i XVIII njihen si Epoka e Artë Holandeze. Gjatë kësaj periudhe, Republika Hollandeze u shndërrua në një nga fuqitë më të mëdha detare, tregtare dhe financiare të botës. Ndërsa portet e Amsterdamit sillnin pasuri nga tregtia globale, Haga drejtonte administratën, diplomacinë dhe politikën e shtetit. Këtu hartoheshin ligje, zhvilloheshin negociata dhe priteshin ambasadorë nga vende të ndryshme të Evropës. Në këtë mënyrë u krijua identiteti i veçantë i Hagës. Ajo nuk u bë simbol i fuqisë ushtarake, por simbol i qeverisjes dhe dialogut politik. Ky karakter do të ndikonte më vonë edhe në zgjedhjen e saj si vend për konferenca ndërkombëtare të paqes dhe institucione të drejtësisë. Një qytet që ndërtonte institucione Historia e Hagës gjatë kësaj periudhe tregon se zhvillimi i një shteti nuk mbështetet vetëm te fitoret në fushën e betejës. Po aq të rëndësishme janë institucionet që krijojnë ligje, garantojnë drejtësi dhe sigurojnë vazhdimësinë e administratës. Ky është një nga mësimet më të vlefshme që ofron historia e Hagës. Luftërat mund të ndryshojnë kufijtë e shteteve, por janë institucionet ato që ndërtojnë stabilitetin. Pikërisht për këtë arsye Haga, edhe pas shekujsh, vazhdon të identifikohet jo me pushtetin e armëve, por me pushtetin e ligjit, të dialogut dhe të drejtësisë. Haga – Kryeqyteti botëror i drejtësisë, diplomacisë dhe historisë evropiane Në fund të shekullit XVIII dhe në fillim të shekullit XIX, Evropa u përfshi nga një periudhë trazirash të mëdha politike dhe ushtarake. Revolucioni Francez i vitit 1789 ndryshoi rrënjësisht rendin politik të kontinentit, ndërsa ngritja e Napoleon Bonapartit (1769–1821) solli një epokë të re, në të cilën shumë shtete u pushtuan ose u riorganizuan sipas interesave të Perandorisë Franceze. Edhe Holanda nuk mbeti jashtë këtyre ndryshimeve dhe Haga u gjend në qendër të tyre. Viti 1806 – Haga fiton statusin e qytetit Një nga datat më të rëndësishme në historinë e Hagës është 1806. Në këtë vit u krijua Mbretëria e Holandës, një shtet i lidhur ngushtë me Perandorinë e Parë Franceze, dhe në fron u vendos Louis Bonaparte (1778–1846), vëllai më i vogël i Napoleon Bonapartit. Pikërisht gjatë sundimit të Louis Bonapartit, Haga mori zyrtarisht të drejtat e qytetit. Edhe pse për shekuj kishte qenë qendra administrative e vendit, vetëm në vitin 1806 ajo u njoh ligjërisht si qytet. Ky ishte një moment me rëndësi simbolike dhe historike, sepse përmbylli një proces që kishte nisur që nga themelimi i saj rreth vitit 1230. Luftërat Napoleonike dhe një Evropë e re Pas një serie konfliktesh të njohura si Luftërat Napoleonike (1803–1815), Perandoria Franceze u mposht. Beteja vendimtare e Waterloo-së, më 18 qershor 1815, i dha fund sundimit të Napoleonit. Pas kësaj fitoreje, fuqitë evropiane vendosën të krijonin një rend të ri politik. Një nga vendimet më të rëndësishme ishte bashkimi i territoreve të Holandës dhe Belgjikës në një shtet të vetëm, të quajtur Mbretëria e Bashkuar e Holandës, e krijuar në 1815. Amsterdami, Brukseli dhe Haga Në shtetin e ri u arrit një kompromis politik. Amsterdami dhe Brukseli do të alternoheshin si kryeqytete çdo dy vjet, ndërsa Haga do të mbetej vendi ku ndodhej qeveria dhe administrata qendrore. Ky kompromis tregon rëndësinë që kishte fituar Haga. Edhe kur statusi i kryeqytetit ndryshonte, institucionet më të rëndësishme vazhdonin të punonin në këtë qytet. Kjo dëshmon se fuqia e një qyteti nuk matet vetëm me titullin "kryeqytet", por me funksionin që ai kryen në jetën e shtetit. Viti 1830 – Ndarja e Belgjikës Në 1830 shpërtheu Revolucioni Belg, i cili çoi në shkëputjen e Belgjikës nga Mbretëria e Bashkuar e Holandës. Pas krijimit të shtetit belg, Amsterdami mbeti kryeqyteti kushtetues i Holandës, ndërsa Haga vazhdoi të ishte selia e qeverisë, parlamentit dhe administratës. Ky model vazhdon edhe sot. Kushtetuta e njeh Amsterdamin si kryeqytetin e Mbretërisë së Holandës, por pothuajse të gjitha institucionet më të rëndësishme shtetërore ndodhen në Hagë. Zhvillimi pas vitit 1850 Pas vitit 1850, Holanda përjetoi zhvillim të shpejtë ekonomik dhe institucional. Shteti modern kishte nevojë për më shumë ministri, gjykata dhe administratë publike. Si pasojë, Haga u zgjerua me ritme të shpejta. U ndërtuan rrugë të reja, ndërtesa administrative, lagje banimi dhe hapësira publike për të përballuar rritjen e numrit të nëpunësve civilë. Në qytet u vendosën edhe shumë ish-funksionarë të Indeve Lindore Holandeze, të cilët, pas përfundimit të shërbimit kolonial, zgjodhën Hagën si vendbanim. Ky zhvillim nuk ishte vetëm urbanistik. Ai ndryshoi edhe karakterin shoqëror të qytetit. Haga u bë një qendër ku takoheshin politika, administrata, diplomacia, kultura dhe arsimi. Zgjerimi territorial Rritja e popullsisë solli edhe zgjerimin e kufijve administrativë të qytetit. Komuna rurale e Loosduinen u përfshi pjesërisht në territorin e Hagës në 1903, ndërsa bashkimi i plotë u realizua në 1923. Falë këtyre zgjerimeve, Haga fitoi hapësira të reja për zhvillimin e banimit, institucioneve dhe infrastrukturës moderne. Një ekonomi e bazuar te shërbimet Ndryshe nga qytetet industriale, zhvillimi ekonomik i Hagës u mbështet kryesisht te sektori i shërbimeve. Ministritë, gjykatat, ambasadat dhe organizatat ndërkombëtare krijuan mijëra vende pune dhe tërhoqën specialistë nga Holanda dhe nga vende të tjera. Sipas të dhënave për vitin 2006, rreth 26% e vendeve të punës në Hagë siguroheshin nga qeveria holandeze ose nga institucionet ndërkombëtare. Ndër punëdhënësit më të mëdhenj ishin ministritë e Mbrojtjes, Drejtësisë, Punëve të Jashtme, Punëve të Brendshme, Transportit, Planifikimit Hapësinor, Mjedisit dhe Administrimit të Ujërave. Ky model ekonomik e bëri Hagën një qytet të stabilitetit institucional, ku zhvillimi nuk varej nga industria e rëndë, por nga administrata, drejtësia, diplomacia dhe bashkëpunimi ndërkombëtar. Një qytet që ndërton të ardhmen Historia e Hagës gjatë shekullit XIX dhe fillimit të shekullit XX tregon se qytetet më të rëndësishme nuk janë domosdoshmërisht ato që pushtojnë territore, por ato që ndërtojnë institucione të qëndrueshme. Ajo u zhvillua duke investuar në administratë, arsim, drejtësi dhe marrëdhënie ndërkombëtare. Në këtë mënyrë, Haga u përgatit për një rol edhe më të madh në shekullin XX: të bëhej qendra botërore e paqes dhe e drejtësisë ndërkombëtare. Pikërisht në këtë qytet do të lindnin institucionet që do të përpiqeshin të zgjidhnin konfliktet jo me armë, por me ligj dhe dialog. Pjesa IV do të trajtojë Konferencat e Paqes të Hagës (1899 dhe 1907), Pallatin e Paqes, Gjykatën Ndërkombëtare të Drejtësisë, Gjykatën Penale Ndërkombëtare, rolin e Kombeve të Bashkuara dhe analizën filozofike mbi drejtësinë, paqen dhe përgjegjësinë e shteteve, duke përmbyllur esenë në stilin Prestige Magazine. Haga – Kryeqyteti botëror i drejtësisë, diplomacisë dhe historisë evropiane Pjesa IV – Qyteti ku ligji synon të jetë më i fortë se lufta Në fund të shekullit XIX, Evropa kishte arritur kulmin e zhvillimit industrial dhe shkencor, por njëkohësisht po përballej me një garë të ethshme armatimi. Fuqitë e mëdha po zgjeronin ushtritë dhe flotat detare, ndërsa tensionet politike rriteshin çdo vit. Në këtë klimë lindi ideja se paqja nuk mund të mbështetej vetëm te forca ushtarake, por duhej të mbrohej edhe nga e drejta ndërkombëtare dhe dialogu diplomatik. Pikërisht Haga u zgjodh si vendi ku kjo ide do të merrte formë. Konferenca e Parë e Paqes – 1899 Në 1899, me nismën e Carit Nikolla II të Rusisë (1868–1918), në Hagë u mblodh Konferenca e Parë e Paqes, ku morën pjesë përfaqësues nga 26 shtete. Ishte hera e parë që një numër kaq i madh vendesh u ulën në një tryezë për të diskutuar jo mënyrën se si të fitonin luftërat, por mënyrën se si ato mund të shmangeshin. Konferenca miratoi marrëveshje për zgjidhjen paqësore të mosmarrëveshjeve ndërkombëtare, vendosi rregulla për zhvillimin e luftës dhe hodhi themelet e Gjykatës së Përhershme të Arbitrazhit (Permanent Court of Arbitration), institucioni më i vjetër ndërkombëtar për zgjidhjen e konflikteve mes shteteve. Konferenca e Dytë e Paqes – 1907 Tetë vjet më vonë, në 1907, Haga priti Konferencën e Dytë të Paqes, ku morën pjesë 44 shtete. Në këtë konferencë u zgjeruan rregullat mbi të drejtën ndërkombëtare humanitare, u diskutua mbrojtja e civilëve gjatë luftës dhe u forcuan mekanizmat e arbitrazhit ndërkombëtar. Edhe pse këto konferenca nuk arritën të pengonin shpërthimin e Luftës së Parë Botërore (1914–1918), ato krijuan bazat juridike mbi të cilat u zhvillua më vonë e drejta ndërkombëtare moderne. Pallati i Paqes Një simbol i këtyre përpjekjeve është Pallati i Paqes (Peace Palace), i ndërtuar midis 1907 dhe 1913, me mbështetjen financiare të filantropit amerikan Andrew Carnegie (1835–1919). Pallati u përurua në 1913 dhe u bë një nga ndërtesat më të njohura në botë. Ai nuk është vetëm një monument arkitektonik, por një simbol i besimit se konfliktet ndërkombëtare duhet të zgjidhen përmes ligjit dhe jo përmes dhunës. Sot në Pallatin e Paqes kanë selinë Gjykata Ndërkombëtare e Drejtësisë, Gjykata e Përhershme e Arbitrazhit dhe Akademia e së Drejtës Ndërkombëtare të Hagës. Gjykata Ndërkombëtare e Drejtësisë Pas përfundimit të Luftës së Dytë Botërore (1939–1945) dhe krijimit të Kombeve të Bashkuara në 1945, u themelua Gjykata Ndërkombëtare e Drejtësisë (International Court of Justice – ICJ). Ajo është organi kryesor gjyqësor i OKB-së dhe ka selinë në Hagë. Gjykata shqyrton mosmarrëveshjet juridike midis shteteve dhe jep opinione këshillimore për çështje të së drejtës ndërkombëtare. Vendimet e saj kanë ndikuar në përcaktimin e kufijve shtetërorë, të drejtën detare, mbrojtjen e mjedisit dhe interpretimin e traktateve ndërkombëtare. Gjykata Penale Ndërkombëtare Një tjetër institucion me rëndësi të jashtëzakonshme është Gjykata Penale Ndërkombëtare (International Criminal Court – ICC), e krijuar nga Statuti i Romës, i miratuar më 17 korrik 1998. Gjykata filloi zyrtarisht punën më 1 korrik 2002 dhe ka selinë në Hagë. Ndryshe nga Gjykata Ndërkombëtare e Drejtësisë, e cila gjykon shtetet, Gjykata Penale Ndërkombëtare gjykon individët përgjegjës për: gjenocid; krime kundër njerëzimit; krime lufte; krimin e agresionit. Kjo gjykatë përfaqëson përpjekjen e bashkësisë ndërkombëtare për të siguruar që edhe drejtuesit më të fuqishëm politikë apo ushtarakë të mbajnë përgjegjësi për shkeljet më të rënda të së drejtës ndërkombëtare. Haga në shekullin XXI Sot Haga ka mbi 500.000 banorë, ndërsa rajoni metropolitan numëron më shumë se një milion banorë. Ajo mbetet qyteti i tretë më i madh i Holandës, pas Amsterdamit dhe Roterdamit. Në qytet ndodhen mbi 150 organizata ndërkombëtare, qindra ambasada dhe institucione diplomatike. Për këtë arsye, Haga krahasohet me Nju Jorkun, Gjenevën, Vjenën, Nairobin dhe Tokion si një nga qendrat më të rëndësishme të bashkëpunimit ndërkombëtar. Analizë filozofike Historia e Hagës dëshmon se qytetërimi nuk ndërtohet vetëm nga fitoret ushtarake. Perandori të mëdha kanë lindur dhe janë zhdukur, kufijtë kanë ndryshuar, ndërsa luftërat kanë lënë plagë të thella në historinë e njerëzimit. Megjithatë, njerëzit nuk kanë reshtur së kërkuari mënyra për ta zëvendësuar forcën me ligjin. Haga është shprehja konkrete e kësaj përpjekjeje. Ajo përfaqëson bindjen se drejtësia nuk është vetëm një ideal moral, por edhe një institucion që duhet të funksionojë. Gjykatat nuk mund t'i zhdukin luftërat, por ato mund të vendosin përgjegjësi, të mbrojnë viktimat dhe të kujtojnë se askush nuk duhet të jetë mbi ligjin. Filozofët e lashtë, nga Aristoteli (384–322 p.e.s.) deri te mendimtarët modernë si Immanuel Kant (1724–1804), kanë argumentuar se paqja e qëndrueshme mund të ndërtohet vetëm mbi drejtësinë. Kant, në veprën "Paqja e Përjetshme" (1795), parashikoi një rend ndërkombëtar të mbështetur në ligj dhe bashkëpunim mes shteteve. Në shumë aspekte, Haga është mishërimi praktik i këtij vizioni filozofik. Përfundim Nga një shtëpi gjuetie e ndërtuar rreth vitit 1230 nga Konti Floris IV, Haga u shndërrua në qendrën administrative të Holandës, më pas në selinë e institucioneve më të rëndësishme shtetërore dhe, në fund, në një simbol botëror të drejtësisë dhe diplomacisë. Historia e saj përfshin emra si Floris IV, William II, Floris V, Willem van Oranje, Louis Bonaparte, Willem-Alexander dhe Mbretëresha Máxima. Ajo lidhet me data vendimtare si 1230, 1242, 1248, 1256, 1575, 1588, 1806, 1830, 1899, 1907, 1913, 1945, 1998 dhe 2002. Secila prej këtyre datave shënon një hap në rrugën e gjatë të një qyteti që zgjodhi të ndërtojë prestigjin e tij jo mbi pushtimin, por mbi ligjin. Sot Haga mbetet një kujtesë se qytetërimi nuk matet vetëm me pasurinë apo fuqinë ushtarake, por me aftësinë për të mbrojtur dinjitetin njerëzor, për të respektuar ligjin dhe për të kërkuar paqen edhe në kohët më të vështira. Pikërisht për këtë arsye ajo vazhdon të quhet me të drejtë kryeqyteti botëror i drejtësisë dhe i paqes. Pergatiti: Redaksia Prestige.

Dita boterore e Kushtetutës 2026 Një festë globale e ligjit themelor, demokracisë dhe të drejtave të njeriut. Në historinë e qytetërimit njerëzor, pak dokumente kanë pasur një ndikim kaq të madh sa Kushtetuta. Ajo nuk është vetëm një tekst juridik, por themeli mbi të cilin ndërtohen marrëdhëniet mes shtetit dhe qytetarit, kufijtë e pushtetit dhe garancitë e lirisë. Më 1 gusht 2026, bota bashkohet në një ngjarje të veçantë kushtuar një prej shtyllave kryesore të shoqërive moderne: Kushtetutës. Dita Botërore e Kushtetutës (World Constitution Day) shënon rëndësinë e kushtetutave të shkruara si themel i demokracisë, shtetit të së drejtës, mbrojtjes së lirive dhe garantimit të të drejtave themelore të qytetarëve. Kjo ditë është konceptuar si një platformë globale ku universitete, studiues, juristë, institucione dhe organizata nga vende të ndryshme të botës ndajnë ide, analiza dhe përvoja mbi zhvillimin kushtetues. Përmes konferencave ndërkombëtare, prezantimeve akademike dhe diskutimeve publike, ajo krijon një hapësirë ku historia, ligji dhe e ardhmja e demokracisë takohen. Në vitin 2026, qyteti i Luganos në Zvicër shërben si qendër pritëse e kësaj nisme ndërkombëtare, duke lidhur ekspertë nga kontinente të ndryshme përmes platformës Zoom. Programi përfshin profesorë universitetesh, studiues të së drejtës kushtetuese, juristë dhe profesionistë të fushave të ndryshme. Një nga temat qendrore të këtij viti është evolucioni i kushtetutave në shoqëritë moderne: marrëdhënia mes pushtetit dhe qytetarit, mbrojtja e të drejtave themelore, ndikimi i teknologjisë dhe sfidat e reja që sjell inteligjenca artificiale në qeverisje. Shqipëria në skenën ndërkombëtare të kushtetutshmërisë. Një moment me rëndësi të veçantë për Shqipërinë është pjesëmarrja e profesoreshës Aurela Anastasi, e cila përfaqëson vendin tonë me një prezantim mbi temën: “Kushtetuta dhe mbrojtja e mjedisit për brezat e sotëm dhe të ardhshëm.” Kjo pjesëmarrje tregon kontributin e ekspertizës shqiptare në dialogun ndërkombëtar mbi zhvillimin e së drejtës kushtetuese dhe sfidat globale. Mbrojtja kushtetuese e mjedisit është një nga çështjet më të rëndësishme të kohës sonë, pasi lidhet me cilësinë e jetës, përgjegjësinë ndaj brezave të ardhshëm dhe detyrimin e shteteve për të ndërtuar politika të qëndrueshme. Kushtetuta shqiptare, si pjesë e këtij zhvillimi evropian dhe ndërkombëtar, përfaqëson një nga bazat kryesore të organizimit institucional të vendit, duke përcaktuar parimet e demokracisë, ndarjen e pushteteve dhe mbrojtjen e të drejtave të qytetarëve. Kushtetuta – kontrata themelore mes shtetit dhe qytetarit Një kushtetutë nuk është vetëm një dokument juridik. Ajo është një marrëveshje themelore shoqërore që përcakton mënyrën se si organizohet shteti, kufijtë e pushtetit dhe të drejtat që gëzon çdo individ. Historia ka treguar se kushtetutat kanë qenë instrumente të rëndësishme në kalimin nga regjimet autoritare drejt demokracive moderne. Ato kanë shërbyer si garanci kundër abuzimit me pushtetin dhe si mburojë për lirinë, barazinë dhe dinjitetin njerëzor. Një kushtetutë e fortë nuk matet vetëm nga fjalët e shkruara në të, por nga mënyra se si respektohet dhe zbatohet në jetën e përditshme të qytetarëve. Një dialog mes historisë dhe së ardhmes. Programi i Ditës Botërore të Kushtetutës 2026 përfshin diskutime mbi kushtetutat e Shteteve të Bashkuara të Amerikës, Portugalisë, Brazilit, Greqisë, Rumanisë, Ukrainës, Kanadasë dhe shumë vendeve të tjera. Një vëmendje e veçantë i kushtohet 50-vjetorit të Kushtetutës së Portugalisë të vitit 1976, e cila lidhet me konsolidimin e demokracisë pas Revolucionit të Karafilave dhe fundin e një periudhe të gjatë diktature. Këto përvoja tregojnë se kushtetutat nuk janë dokumente statike, por struktura të gjalla që evoluojnë bashkë me shoqërinë. Inteligjenca artificiale dhe kushtetutat e së ardhmes Një nga debatet më moderne të kësaj dite lidhet me pyetjen: A duhet inteligjenca artificiale të ndihmojë në hartimin e kushtetutave? Ekspertët vlerësojnë se inteligjenca artificiale mund të ofrojë analiza, krahasime dhe mbështetje teknike, por legjitimiteti i një kushtetute mbetet i lidhur me vullnetin njerëzor, pjesëmarrjen qytetare dhe parimet demokratike. Teknologjia mund të ndihmojë procesin, por vlerat themelore të një shoqërie duhet të përcaktohen nga vetë njerëzit. Një mesazh universal për brezat e ardhshëm. Dita Botërore e Kushtetutës na kujton se demokracia nuk mbrohet vetëm nga institucionet, por edhe nga ndërgjegjësimi qytetar. Një kushtetutë jeton përmes respektimit të saj, drejtësisë, transparencës dhe përgjegjësisë së atyre që qeverisin. Në këtë epokë të ndryshimeve të mëdha globale, kushtetutat mbeten busulla që udhëheqin shoqëritë drejt lirisë, paqes dhe zhvillimit të qëndrueshëm. World Constitution Day 2026 është një kujtesë se ligji themelor i një kombi nuk është vetëm themeli i shtetit, por edhe pasqyra e vlerave, historisë dhe aspiratave të tij. Pergatiti: Rrevista Prestige

"The Odyssey" – Christopher Nolan rikthen Homerin për shekullin XXI. Hyrje “The Odyssey” është një rikthim madhështor i një prej veprave më të rëndësishme të letërsisë botërore, poemës epike të Homerit. Filmi i Christopher Nolan e sjell udhëtimin e Odiseut përballë publikut të shekullit XXI, duke ndërthurur mitin, historinë dhe psikologjinë njerëzore. Ai përfaqëson përballjen e njeriut me luftën, humbjen, kujtesën dhe kërkimin e identitetit. Rëndësia e tij qëndron në faktin se tregon se veprat klasike vazhdojnë të kenë fuqi të flasin edhe mijëra vite më vonë. Përmes kinemasë moderne, Homeri rikthehet si një zë universal për sfidat e njeriut të sotëm. Më 17 korrik 2026, në kinematë e mbarë botës pati premierën "The Odyssey", filmi më i ri i regjisorit britanik Christopher Nolan, fitues i çmimit Oscar për Oppenheimer (2023) dhe autor i disa prej filmave më me ndikim të dekadave të fundit, si Memento (2000), The Prestige (2006), The Dark Knight (2008), Inception (2010), Interstellar (2014), Dunkirk (2017) dhe Oppenheimer (2023). I bazuar në poemën epike "Odiseja" të Homerit, e shkruar rreth shekullit VIII para Krishtit, filmi risjell historinë e Odiseut, mbretit të Itakës, i cili pas përfundimit të Luftës së Trojës nis udhëtimin dhjetëvjeçar drejt shtëpisë. Gjatë rrugës ai përballet me Ciklopin Polifem, Sirenat, Kirkën, Kalipson, stuhitë e Poseidonit dhe sprova të shumta që e vënë në provë jo vetëm si luftëtar, por edhe si njeri. Në rolin e Odiseut interpreton Matt Damon, ndërsa filmi sjell një kast prestigjioz me Tom Holland, Anne Hathaway, Zendaya, Robert Pattinson, Charlize Theron, Lupita Nyong'o, Jon Bernthal, Mia Goth, John Leguizamo, Benny Safdie dhe Elliot Page. Xhirimet u realizuan në disa vende të Evropës dhe Mesdheut, me kamera IMAX, duke e kthyer filmin në një nga prodhimet më ambicioze dhe më të kushtueshme të karrierës së Nolan. Megjithëse mbështetet në një nga tekstet më të rëndësishme të qytetërimit perëndimor, Nolan nuk e trajton "Odiseun" si një rindërtim të thjeshtë historik. Ai e interpreton veprën në dritën e shqetësimeve të njeriut modern. Në qendër nuk është vetëm kthimi në Itakë, por trauma e luftës, kujtesa, humbja, faji dhe kërkimi i paqes me vetveten. Heroi nuk lufton vetëm me përbindëshat mitologjikë, por edhe me plagët e padukshme që lë çdo konflikt. Filmi është pritur si një nga ngjarjet më të rëndësishme kinematografike të vitit 2026. Kritikët kanë vlerësuar shkallën e jashtëzakonshme të realizimit, interpretimet e aktorëve, fotografimin spektakolar dhe guximin artistik të Nolan për t'i dhënë një lexim të ri një kryevepre që ka mbijetuar për gati tre mijëvjeçarë. Në të njëjtën kohë, ndryshimet nga poema e Homerit kanë nxitur debate të gjera mes studiuesve të letërsisë, historianëve dhe dashamirësve të klasikëve, duke e bërë filmin objekt diskutimi në mbarë botën. Writing Një tingull shqiptar në Hollywood dhe një mundësi e humbur për diplomacinë kulturore Editorial nga Prestige Magazine Një nga momentet më të veçanta të filmit epik “The Odyssey” (Odiseja), të regjisorit të famshëm Christopher Nolan, nuk lidhet vetëm me madhështinë vizuale të një prej veprave më të pritura të kinemasë botërore, por edhe me një element të rrallë: tingujt autentikë të Shqipërisë së jugut, iso-polifoninë dhe fyellin tradicional shqiptar. Në kolonën zanore të këtij produksioni hollywoodian, kompozitori i njohur Ludwig Göransson, fitues i tre çmimeve Oscar, ka zgjedhur të përfshijë motive të muzikës tradicionale shqiptare për të krijuar një atmosferë sa më të lashtë dhe autentike. Në kërkimin e tij artistik, Göransson udhëtoi në jug të Shqipërisë, ku regjistroi tinguj të iso-polifonisë dhe zërin e fyellit të barinjve shqiptarë, duke kërkuar një lidhje të drejtpërdrejtë me rrënjët e lashta të Mesdheut. Kjo përfshirje është më shumë se një zgjedhje muzikore. Është një dëshmi e fuqisë së kulturës shqiptare për të komunikuar përtej kufijve dhe për të hyrë në një prej industrive më të mëdha të botës – Hollywood-in. Iso-polifonia shqiptare, e shpallur nga UNESCO si Trashëgimi Kulturore Jomateriale e Njerëzimit, u bë pjesë e një filmi me shtrirje globale, duke e çuar zërin e një tradite shekullore shqiptare përpara miliona shikuesve në mbarë botën. Meritë të veçantë kane grupi polifonik “Të Rinjtë e Delvinës” dhe fyelltari virtuoz Vendim Kapaj, të cilët kontribuuan në këtë takim të jashtëzakonshëm mes traditës shqiptare dhe kinemasë botërore. Por ky sukses artistik sjell edhe një pyetje të rëndësishme: a u shndërrua ky moment në një mundësi të vërtetë për promovimin e Shqipërisë? Një pjesë e madhe e botës do të njohë përmes filmit universin e Homerit, historinë e Odisesë dhe mitologjinë e lashtë . Në këtë rrëfim kinematografik dëgjohet edhe një jehonë nga Shqipëria, nga malet e jugut, nga zëri i iso-polifonisë dhe nga tingulli i fyellit shqiptar. Vlerat kombëtare nuk mjafton vetëm t’i krijosh; ato duhet edhe t’i prezantosh, t’i tregosh dhe t’i shndërrosh në kapital kulturor për vendin. Kur një artist me famë botërore zgjedh muzikën shqiptare për një film epik të Hollywood-it, kjo nuk është thjesht një histori arti. Prestige Magazine vlerëson këtë moment si një dëshmi të fuqisë së kulturës shqiptare dhe një kujtesë se trashëgimia jonë muzikore duhet të ketë gjithmonë një zë të fortë në skenën ndërkombëtare. Sepse iso-polifonia shqiptare nuk duhet vetëm të dëgjohet në Hollywood. Ajo duhet të shoqërohet me një rrëfim të fuqishëm për origjinën, vlerën dhe madhështinë e saj. Mesazhi i "The Odyssey" shkon përtej aventurës. Ai na kujton se luftërat mund të fitohen në fushëbetejë, por betejat më të vështira zhvillohen brenda njeriut. Udhëtimi drejt shtëpisë është njëkohësisht udhëtim drejt vetvetes, ndërsa paqja e vërtetë arrihet vetëm kur përballesh me kujtimet, gabimet dhe përgjegjësitë e së shkuarës. Për Prestige Magazine, ky film dëshmon se veprat klasike nuk janë relike të së kaluarës, por burime të pashtershme frymëzimi. Sa herë që një artist i madh i rikthehet Homerit me vizion, respekt dhe guxim krijues, ai nuk ndryshon historinë e lashtë; ai e bën atë të flasë me zërin e kohës sonë. Shënim: Data e premierës dhe disa detaje të kastit mund të ndryshojnë sipas tregjeve të shpërndarjes. Për disa role, producentët nuk kanë publikuar zyrtarisht personazhet që interpretojnë të gjithë aktorët, ndaj nuk mund të konfirmohen me siguri. Pergatiti; Prestige.

Rubrika: Teknollogji shkencë qe frymëzon e përparon. Editorial i ndërtuar duke u mbështetur te artikulli i CNN dhe duke e lidhur me historinë e IBM-së: Një kujtim personal nga epoka e IBM Për mua, IBM nuk është vetëm një emër i madh i historisë së teknologjisë, por edhe kujtim me vlere per kohen. Ishte nje revolucionarozim jo vetem i Teknollogjise dhe i jeteve tona. Kam punuar me kompjuterët e parë IBM dhe ajo që më ka mbetur në mendje është cilësia, qëndrueshmëria dhe besueshmëria e tyre. Ishin pajisje të ndërtuara me kujdes, të forta dhe të sakta në punë, që krijonin besim te përdoruesi. Në atë kohë, të punoje me një kompjuter IBM do të thoshte të ishe pjesë e një epoke të re, ku teknologjia po ndryshonte mënyrën se si njerëzit punonin dhe komunikonin. Sot, duke parë sfidat e IBM në epokën e inteligjencës artificiale, ky kujtim më rikthen te një periudhë kur emri IBM ishte i pari qe simbolizonte inovacionin dhe cilësinë në botën e kompjuterëve. IBM: Nga pionierja e kompjuterëve te kriza e epokës së inteligjencës artificiale International Business Machines Corporation (IBM) është një nga emrat më të rëndësishëm në historinë e teknologjisë botërore. Emri IBM do të thotë International Business Machines (“Makinat Ndërkombëtare të Biznesit”), një emërtim që pasqyronte ambicien e kompanisë për të ofruar teknologji për bizneset në mbarë botën. Kompania u krijua në vitin 1911 në Shtetet e Bashkuara me emrin Computing-Tabulating-Recording Company (CTR), nga bashkimi i disa kompanive që prodhonin pajisje mekanike për regjistrimin dhe përpunimin e të dhënave. Në vitin 1924, nën drejtimin e Thomas J. Watson Sr., kompania mori emrin IBM dhe filloi transformimin në një prej gjigantëve më të mëdhenj të teknologjisë. IBM nuk shpiku kompjuterin e parë në histori, por ishte një nga kompanitë që e bëri kompjuterin një mjet të domosdoshëm për bizneset, qeveritë dhe institucionet. Ajo luajti një rol vendimtar në kalimin nga makinat mekanike të llogaritjes drejt epokës së kompjuterëve elektronikë. Epoka e artë e IBM Gjatë shekullit XX, IBM u bë sinonim i inovacionit teknologjik. Në vitet 1950 dhe 1960, kompania dominoi tregun e kompjuterëve të mëdhenj (mainframe computers), sisteme të fuqishme që përdoren nga banka, kompani të mëdha dhe organizata qeveritare. Një nga momentet më të rëndësishme ishte viti 1964, kur IBM prezantoi System/360, një familje kompjuterësh që ndryshoi industrinë dhe krijoi një standard të ri për bizneset. Në vitin 1981, IBM prezantoi IBM Personal Computer (IBM PC). Ky produkt pati ndikim të jashtëzakonshëm dhe ndihmoi në përhapjen e kompjuterëve personalë në mbarë botën. Megjithatë, ndryshimet teknologjike sollën edhe vështirësi. Në vitet 1990, IBM kaloi një krizë të madhe, por u rikthye duke ndryshuar strategjinë: nga prodhues kompjuterësh u shndërrua në kompani të fokusuar te shërbimet, softuerët, cloud computing dhe inteligjenca artificiale. Në vitin 2005, IBM shiti biznesin e kompjuterëve personalë te kompania kineze Lenovo, duke u larguar nga një treg ku dikur kishte qenë lider. IBM në epokën e inteligjencës artificiale Në dekadën e fundit, IBM u përpoq të pozicionohej në fushat e reja të teknologjisë, veçanërisht në: inteligjencën artificiale, sigurinë kibernetike, cloud computing, kompjuterët kuantikë. Kompania krijoi edhe sistemin IBM Watson, një platformë e inteligjencës artificiale që u prezantua si një hap i madh drejt së ardhmes së AI. Sot IBM drejtohet nga Arvind Krishna, i cili mori postin e CEO në vitin 2020. Ai është përpjekur ta orientojë kompaninë drejt një epoke të re teknologjike. Kriza e vitit 2026: pse ranë aksionet e IBM? Sipas artikullit të CNN, IBM përjetoi një nga goditjet më të mëdha në historinë e saj. Pas një paralajmërimi nga CEO Arvind Krishna, aksionet e kompanisë ranë rreth 24% në tregtimin para hapjes së bursës, duke rrezikuar të shënonin ditën më të keqe në 115 vite histori. Arsyeja kryesore ishte ndryshimi dramatik i sjelljes së klientëve për shkak të revolucionit të inteligjencës artificiale. Kompanitë në të gjithë botën po shpenzojnë shuma kolosale për të ndërtuar qendra të të dhënave për AI. Për këtë arsye, ato po blejnë në masë: mikroçipa, memorie, serverë, pajisje ruajtjeje të të dhënave. Kjo ndryshoi prioritetet e tyre financiare. Paratë që mund të shkonin për produktet e IBM-së u drejtuan te infrastruktura e AI. Problemi me z17 Mainframe IBM kishte shpresuar shumë te kompjuteri i saj i ri z17 Mainframe, një sistem i fuqishëm i projektuar për klientët e mëdhenj në epokën e inteligjencës artificiale. Por shumë klientë shtynë blerjet, sepse u përqendruan në sigurimin e çipave dhe pajisjeve të nevojshme për projektet e tyre të AI. CEO Krishna pranoi se ajo që ndodhi ishte më e keqe nga sa kishte pritur kompania dhe se IBM nuk ishte përshtatur aq shpejt sa duhej. Rritja e kostove dhe presioni i AI Një tjetër problem ishte rritja e çmimeve të komponentëve teknologjikë. Kërkesa e jashtëzakonshme për pajisje AI shkaktoi presion në zinxhirët e furnizimit dhe rriti kostot. Edhe kompani të tjera të mëdha, si Apple, u detyruan të rrisin çmimet e disa produkteve për shkak të kostove më të larta të komponentëve. Ndikimi i Anthropic dhe sigurisë kibernetike. Anthropic është një kompani amerikane e teknologjisë e specializuar në inteligjencën artificiale (AI). Ajo është një nga kompanitë kryesore që po konkurron në zhvillimin e modeleve të mëdha të inteligjencës artificiale, së bashku me kompani si OpenAI, Google DeepMind dhe Microsoft. Kompania u krijua në vitin 2021 nga disa ish-punonjës të OpenAI, përfshirë Dario Amodei dhe Daniela Amodei. Qëllimi i saj kryesor është të ndërtojë sisteme AI që të jenë më të sigurta, të kontrollueshme dhe të besueshme. Produkti më i njohur i Anthropic është Claude, një asistent inteligjent i ngjashëm me ChatGPT. Claude mund të: kuptojë dhe shkruajë tekste; analizojë dokumente të gjata; ndihmojë në programim; japë përgjigje dhe analiza komplekse. Anthropic është e njohur për qasjen e saj të quajtur "AI Safety" (Siguria e Inteligjencës Artificiale). Kompania punon që modelet e saj të mos japin përgjigje të rrezikshme dhe të ndjekin parime etike. Lidhja me artikullin për IBM Në artikullin e CNN, përmendet se disa klientë të IBM u shpërqendruan nga zhvillimet e reja në AI, përfshirë teknologjitë e Anthropic. Kjo tregon se tregu i teknologjisë po ndryshon me shpejtësi: kompanitë nuk po investojnë më vetëm në kompjuterë tradicionalë, por në infrastrukturën dhe sistemet e reja të inteligjencës artificiale. Pra, ndërsa IBM ishte një simbol i revolucionit të parë kompjuterik, kompani si Anthropic përfaqësojnë valën e re të revolucionit të AI. CNN raporton gjithashtu se IBM u përball me një tjetër pengesë: disa klientë shtynë marrëveshjet pasi kompania e inteligjencës artificiale Anthropic prezantoi teknologji të reja që lidhen me sigurinë kibernetike. Kjo krijoi pasiguri dhe ndikoi në disa kontrata që IBM priste t'i mbyllte. Rezultatet financiare Rezultatet paraprake të IBM treguan: rritje të shitjeve vetëm me 1%; rënie të fitimit për aksion me 2%; rezultate më të dobëta se parashikimet. Kjo shkaktoi shqetësim te investitorët. Çfarë do të thotë rënia e IBM? Rënia e IBM nuk do të thotë fundi i kompanisë. IBM mbetet një nga emrat më të mëdhenj në teknologji, me mijëra klientë globalë dhe ekspertizë të madhe në sistemet kritike. Por historia e saj tregon një të vërtetë të rëndësishme të industrisë së teknologjisë: Edhe kompanitë më të fuqishme në botë duhet të ndryshojnë vazhdimisht. IBM dikur udhëhoqi revolucionin e kompjuterëve personalë. Sot ajo përballet me një revolucion tjetër — inteligjencën artificiale — ku ritmi i ndryshimit është edhe më i shpejtë. Sfida e saj kryesore nuk është vetëm të krijojë teknologji të re, por të bindë tregun se ajo mund të jetë përsëri një nga udhëheqëset e epokës së AI. Pergatiti.Prestige Mbeshtetur tek burimi CNN

“Legjenda e Rozafës” – Kur miti shqiptar merr zërin e pavdekshëm të operës. Për herë të parë në historinë e artit skenik shqiptar, një nga legjendat më të fuqishme të identitetit tonë kulturor ngjitet në skenën e madhe të operës. “Legjenda e Rozafës” vjen si një premierë botërore, një bashkim i rrallë mes mitit, historisë dhe muzikës, duke i dhënë jetë një rrëfimi që prej shekujsh ka mbetur në kujtesën kolektive të shqiptarëve. Më 22 korrik, në Teatrin Kombëtar të Operës, Baletit dhe Ansamblit Popullor, publiku do të përjetojë një ngjarje të veçantë artistike: një vepër që nuk është vetëm një shfaqje operistike, por një homazh për sakrificën, dashurinë dhe forcën e shpirtit njerëzor. Legjenda e Rozafës, e lidhur me kalanë e lashtë të Shkodrës, ka kaluar brez pas brezi si simbol i sakrificës për të ndërtuar diçka që do të jetojë përtej kohës. Tashmë ky rrëfim merr një dimension të ri përmes gjuhës universale të operës. Opera sjell muzikën e kompozitorit Ndoc Pistulli, libretin e Zef Zorbës dhe orkestracionin e Gridit Kraja, duke krijuar një vepër ku tradita shqiptare takohet me madhështinë e artit skenik. Në regjinë dhe skenografinë e Andis Gjonit, skena do të mbushet me emocion përmes interpretimeve të Nina Muhos, Denis Skurës, Armando Likajt, Solen Allës dhe Bledar Domit, të shoqëruar nga Orkestra Simfonike dhe Kori i TKOBAP. Kjo premierë është më shumë se një ngjarje kulturore. Ajo është një dëshmi se legjendat kombëtare mund të rilindin përmes formave të reja artistike dhe të komunikojnë me brezat e sotëm. Rozafa nuk është vetëm një figurë e së kaluarës; ajo është një simbol i qëndrueshmërisë, i përkushtimit dhe i trashëgimisë që vazhdon të frymëzojë. Kulturat kërkojnë të ruajnë identitetin e tyre, pertej kohrave, sjellja e një legjende shqiptare në skenën e operës përbën një moment krenarie kombëtare. Muzika i jep zë historisë, ndërsa arti e bën kujtesën të pavdekshme. “Legjenda e Rozafës” është një takim mes së shkuarës dhe së ardhmes, mes gurit të kalasë dhe tingullit të orkestrës, mes mitit dhe emocioneve njerëzore. Një natë premierë. Një histori shekullore. Një zë i ri për një legjendë të përjetshme. Prestige Magazine – Kultura që jeton përtej kohës. #PrestigeMagazine #LegjendaERozafës #OperaShqiptare #TrashëgimiaKulturore #KulturaShqiptare

Kupa e Botës FIFA 2026 është ngjarja më e madhe e futbollit ndërkombëtar, ku kombet më të mira të botës përballen për trofeun më prestigjioz të këtij sporti. Ajo përfaqëson më shumë se një garë: është një simbol i bashkimit, pasionit dhe ëndrrave të miliona njerëzve. Me pjesëmarrjen e 48 kombëtareve, ky edicion shënoi një kapitull të ri në historinë e futbollit. Rëndësia e saj qëndron në fuqinë për të bashkuar kultura të ndryshme dhe për të krijuar momente që mbeten në kujtesën kolektive. Kupa e Botës dëshmon se sporti mund të jetë një gjuhë universale e shpresës, respektit dhe frymëzimit. . "Sporti ka fuqinë të ndryshojë botën. Ai ka fuqinë të frymëzojë. Ai ka fuqinë të bashkojë njerëzit si pak gjëra të tjera." — Nelson Mandela ose "Suksesi nuk është rastësi. Është punë e palodhur, këmbëngulje, mësim, sakrificë dhe mbi të gjitha dashuri për atë që bën." — Pelé Editorial | Kupa e Botës FIFA 2026 – Festa më e madhe e futbollit botëror Çdo katër vjet, bota ndalet për një ngjarje që bashkon miliarda njerëz përtej kufijve, gjuhëve dhe kulturave: Kampionatin Botëror të Futbollit FIFA. Më shumë se një turne sportiv, Kupa e Botës është një festë globale e talentit, pasionit dhe shpresës, ku ëndrrat e miliona fëmijëve marrin jetë në fushën e blertë. Kupa e Botës FIFA 2026 u zhvillua nga 11 qershori deri më 19 korrik 2026, për herë të parë në histori me organizim të përbashkët nga Shtetet e Bashkuara të Amerikës, Kanadaja dhe Meksika. Ishte gjithashtu edicioni i parë me 48 kombëtare, duke e bërë turneun më të madh në historinë e futbollit. Në këtë kampionat morën pjesë skuadrat më të mira nga të gjashtë konfederatat e FIFA-s, të kualifikuara pas një procesi të gjatë eliminatoresh. Për më shumë se një muaj, stadiumet u mbushën me tifozë nga e gjithë bota, ndërsa miliarda shikues ndoqën ndeshjet përmes televizioneve dhe platformave digjitale, duke e kthyer Botërorin në ngjarjen sportive më të ndjekur në planet. Spanja u shpall kampione e botës, duke fituar trofeun pas një turneu të shkëlqyer dhe duke rikthyer lavdinë e futbollit spanjoll. Loja e saj u vlerësua për teknikën, disiplinën taktike dhe frymën e ekipit. Mes protagonistëve të turneut spikatën yje që frymëzuan botën me talentin dhe karakterin e tyre. Brezi i ri tregoi se e ardhmja e futbollit është plot shpresë, ndërsa lojtarët me përvojë dëshmuan se lidershipi dhe përkushtimi mbeten vlera të pazëvendësueshme. Çdo gol, çdo pritje dhe çdo sakrificë në fushë u kthyen në histori që do të kujtohen gjatë. Në ceremoninë madhështore të finales, trofeu i Kupës së Botës FIFA iu dorëzua kapitenit të skuadrës fituese nga Presidenti i FIFA-s, Gianni Infantino, në një moment që simbolizoi kurorëzimin e ëndrrës së një kombi dhe kulmin e katër viteve përgatitje. Kupa e Botës mbetet shumë më tepër sesa një garë sportive. Ajo është një festë e unitetit, respektit, garës së ndershme dhe shpresës. Ajo dëshmon se futbolli është një gjuhë universale, e aftë të bashkojë njerëzit dhe të frymëzojë breza të tërë. Prestige Magazine beson se kampionët nuk mbahen mend vetëm për trofetë që fitojnë, por edhe për frymëzimin që u lënë brezave. Kupa e Botës FIFA 2026 na kujtoi se madhështia nuk ndërtohet vetëm me talent, por me punë, disiplinë, karakter dhe besim. Kjo është arsyeja pse futbolli vazhdon të jetë sporti më i dashur në botë: sepse në çdo ndeshje lind një histori, në çdo kampion lind një shembull dhe në çdo Botëror lind një kujtim që mbetet i përjetshëm. Nga. Rrevista Prestige .

Ginger Rogers – Mbretëresha e vallëzimit dhe ylli i pavdekshëm i Hollivudit. Ginger Rogers (emri i lindjes Virginia Katherine McMath) lindi më 16 korrik 1911 në Independence, Missouri, SHBA, dhe ndërroi jetë më 25 prill 1995 në Rancho Mirage, Kaliforni, në moshën 83-vjeçare. Ajo ishte një nga aktoret dhe balerinat më të famshme amerikane të shekullit XX, e njohur mbi të gjitha për partneritetin legjendar me Fred Astaire, me të cilin krijoi disa nga muzikalët më të rëndësishëm në historinë e kinemasë. Pseudonimin "Ginger" e mori që në fëmijëri, pasi një kushëri i vogël nuk arrinte ta shqiptonte emrin "Virginia". Prindërit e saj u divorcuan kur ajo ishte ende foshnjë. Më vonë nëna e saj, Lela Owens McMath, u martua me John Rogers, dhe Virginia mori mbiemrin Rogers, me të cilin do të bëhej e famshme në mbarë botën. Karrierën artistike e nisi që fëmijë në Teksas. Më pas u bashkua me trupën e Eddie Foy në shfaqjet vaudeville. Në moshën 15-vjeçare fitoi konkursin e famshëm të vallëzimit Charleston, sukses që i hapi rrugën drejt Broadway-t. Në vitin 1929 debutoi në Broadway me shfaqjen "Top Speed". Vetëm një vit më vonë, në muzikalin "Girl Crazy" (1930), ajo interpretoi për herë të parë këngët e George Gershwin, "Embraceable You" dhe "But Not for Me", të cilat u bënë klasike. Po në vitin 1930 shkoi në Hollywood, ku nisi karrierën në film. Debutoi në "Young Man of Manhattan", ku u bë e njohur me shprehjen e famshme "Cigarette me, big boy." Filmat "42nd Street" dhe "Gold Diggers of 1933", të dy të vitit 1933, e shndërruan në një nga fytyrat më të dashura të ekranit. Partneriteti legjendar me Fred Astaire Në vitin 1933, Ginger Rogers u bashkua për herë të parë me Fred Astaire në filmin "Flying Down to Rio". Publiku u mahnit nga eleganca, ritmi dhe harmonia e tyre. Suksesi ishte aq i madh, sa ata realizuan edhe nëntë filma të tjerë, ndër më të njohurit: The Gay Divorcee (1934) Top Hat (1935) Follow the Fleet (1936) Swing Time (1936) The Story of Vernon and Irene Castle (1939) The Barkleys of Broadway (1949), bashkëpunimi i tyre i fundit. Aktorja legjendare Katharine Hepburn e përshkroi partneritetin e tyre me fjalët: "Ai i dha asaj klas, ndërsa ajo i dha atij sensualitet." Çmimi Oscar dhe karriera dramatike Megjithëse u bë e famshme si balerinë, Ginger Rogers dëshironte të njihej edhe si aktore dramatike. Në vitin 1940, fitoi Çmimin Oscar për Aktoren më të Mirë me filmin "Kitty Foyle", ku interpretoi një vajzë punëtore që zgjedh dashurinë në vend të pasurisë. Filma të tjerë të rëndësishëm janë: Tom, Dick and Harry (1941) The Major and the Minor (1942) Roxie Hart (1942) Lady in the Dark (1944) Monkey Business (1952) Gjatë karrierës së saj interpretoi në rreth 70 filma. Teatri dhe televizioni Filmi i saj i fundit ishte "Harlow" (1965). Më pas iu rikthye teatrit, duke interpretuar rolin kryesor në muzikalin "Hello, Dolly!" gjatë viteve 1965–1967. Në vitin 1969, ajo prezantoi muzikalin "Mame" për publikun londinez. U shfaq edhe në seriale televizive si: Here's Lucy The Love Boat Roli i saj i fundit si aktore ishte në serialin "Hotel", në vitin 1987. Çmime dhe jeta personale Në vitin 1992, Ginger Rogers mori Kennedy Center Honors, një nga nderimet më të larta amerikane për arritjet e një jete në art. Në autobiografinë "Ginger: My Story" (1991), ajo rrëfeu për jetën e saj, për pesë martesat që përfunduan me divorc dhe për besimin e saj si Christian Scientist. Trashëgimia Ginger Rogers mbetet një nga ikonat më të mëdha të Hollivudit. Eleganca, talenti dhe puna e saj ndryshuan historinë e muzikalit amerikan dhe frymëzuan breza artistësh në mbarë botën. Fred Astaire – Legjenda e vallëzimit modern Fred Astaire (emri i lindjes Frederick Austerlitz) lindi më 10 maj 1899 në Omaha, Nebraska, SHBA, dhe vdiq më 22 qershor 1987 në Los Angeles, Kaliforni, në moshën 88-vjeçare. Ai konsiderohet nga shumë studiues dhe kritikë si valltari më i madh i muzikës popullore në historinë e kinemasë. Fillimet Fred filloi të mësonte vallëzim në moshën 4-vjeçare. Në vitin 1906, krijoi një dyshe artistike me motrën e tij Adele Astaire, e cila u bë shumë e suksesshme në shfaqjet vaudeville. Ata debutuan në Broadway me shfaqjen "Over the Top" (1917–1918) dhe më pas korrën sukses me: For Goodness Sake (1922) Funny Face (1927–1928) The Band Wagon (1931–1932) Kur Adele u tërhoq nga skena në vitin 1932, Fred nisi karrierën në Hollywood. Megjithëse në testin e parë producentët shkruan: "Nuk di të aktrojë, nuk di të këndojë, po fillon të humbasë flokët. Di të kërcejë pak." ai nuk u dorëzua. Në vitin 1933 interpretoi në filmin "Dancing Lady", pranë Joan Crawford dhe Clark Gable. Magjia me Ginger Rogers Po në vitin 1933, Fred Astaire dhe Ginger Rogers u bashkuan në filmin "Flying Down to Rio". Partneriteti i tyre u bë një fenomen botëror. Filmat më të famshëm përfshijnë: The Gay Divorcee (1934) Top Hat (1935) Swing Time (1936) Carefree (1938) The Story of Vernon and Irene Castle (1939) Stili i Astaire dukej i lehtë dhe spontan, por në të vërtetë ai ishte një perfeksionist që provonte për orë të tëra çdo lëvizje. Së bashku me koreografin Hermes Pan, ai revolucionarizoi muzikalin filmik duke përdorur plane të gjata dhe duke filmuar vallëzimin pa prerje të shumta, në mënyrë që publiku të shihte të gjithë performancën. Filmat e mëvonshëm Pas vitit 1939, ai interpretoi me partnere të tjera të famshme si: Rita Hayworth Eleanor Powell Judy Garland Cyd Charisse Audrey Hepburn Filmat më të rëndësishëm të kësaj periudhe janë: Easter Parade (1948) The Barkleys of Broadway (1949) Royal Wedding (1951) The Belle of New York (1952) The Band Wagon (1953) Funny Face (1957) Aktor dramatik Përveç vallëzimit, Astaire interpretoi edhe role dramatike në: On the Beach (1959) The Pleasure of His Company (1962) The Towering Inferno (1974), për të cilin mori nominim për Oscar si aktori më i mirë në rol dytësor. Ghost Story (1981), filmi i tij i fundit. Çmime dhe nderime Oscar Nderi (1950), për kontributin në kinema. Kennedy Center Honors (1978). American Film Institute Life Achievement Award (1981). Në autobiografinë "Steps in Time" (1959) ai shkroi: "Nuk kam dëshirë të provoj asgjë. Unë thjesht kërcej." Fred Astaire dhe Ginger Rogers krijuan një nga partneritetet më të famshme artistike të të gjitha kohërave. Me elegancën, disiplinën dhe inovacionin e tyre, ata ndryshuan përgjithmonë historinë e vallëzimit dhe të muzikalit në kinemanë botërore. Edhe sot, filmat e tyre konsiderohen kryevepra të artit skenik dhe vazhdojnë të frymëzojnë artistë e spektatorë në mbarë botën. Nga. Rrevista Prestige.

ITALIA – MREKULLITË E INXHINIERISË DHE GJENIALITETI I MENDJES NJERËZORE. Nga rrugët e Perandorisë Romake te teknologjia e së ardhmes Hyrje – Një qytetërim që ndërtoi të ardhmen. Italia është një nga vendet ku historia e njerëzimit mund të lexohet përmes veprave inxhinierike. Për më shumë se dy mijë vjet, toka italiane ka qenë një hapësirë ku shkenca, arti dhe teknologjia janë bashkuar për të krijuar ndërtime që kanë sfiduar kohën. Nga urat dhe ujësjellësit e Romës së lashtë, te kupolat madhështore të Rilindjes dhe projektet moderne të mbrojtjes së qyteteve, inxhinierët italianë kanë treguar një aftësi të veçantë për të kthyer idetë në realitet. Këto vepra nuk janë vetëm objekte fizike. Ato janë dëshmi e imagjinatës, disiplinës dhe vizionit të brezave që besuan se njeriu mund të ndërtojë përtej kufijve të kohës së vet. KAPITULLI I – HISTORIA: RRËNJËT E INXHINIERISË ITALIANE. Trashëgimia romake – themeli i inxhinierisë moderne Perandoria Romake, që u shtri nga shekulli I p.e.s. deri në shekujt e parë të erës sonë, krijoi një revolucion në mënyrën e ndërtimit. Romakët zhvilluan: rrugë të gjata që lidhnin kontinentin evropian; ura prej guri që qëndrojnë ende sot; ujësjellës që sillnin ujë në qytete; sisteme kullimi dhe planifikimi urban. Koloseu i Romës (70–80 pas Krishtit) është një shembull i jashtëzakonshëm i organizimit strukturor. Harqet, betoni romak dhe sistemi i qarkullimit të spektatorëve tregojnë një nivel të lartë njohurish inxhinierike. Pantheoni i Romës (rreth 118–128 pas Krishtit) mbetet një nga kryeveprat më të mëdha të përdorimit të betonit në histori. KAPITULLI II – INXHINIERIA: KUR SHKENCA TAKON ARTIN. Brunelleschi dhe revolucioni i Rilindjes Në shekullin XV, Italia u bë qendra e një epoke të re: Rilindjes. Filippo Brunelleschi (1377–1446) realizoi kupolën e Katedrales Santa Maria del Fiore në Firence (1420–1436), një sfidë që shumë mendonin të pamundur. Ai krijoi një metodë të re ndërtimi pa përdorur mbështetëse tradicionale dhe ndërtoi kupolën më të madhe me tulla në botë. Kjo vepër tregoi se inxhinieri nuk ishte vetëm llogaritje, por edhe krijimtari. Venecia – qyteti që sfidoi ujin Venecia është një nga mrekullitë më të mëdha të inxhinierisë urbane. E ndërtuar mbi qindra mijëra shtylla druri të futura në lagunë, ajo dëshmon aftësinë e njeriut për të krijuar një qytet në një mjedis ekstrem. Në kohët moderne, Italia ndërtoi edhe sistemin MOSE, një seri barrierash lëvizëse që mbrojnë Venecian nga përmbytjet e detit. Infrastruktura moderne italiane Shekulli XX dhe XXI sollën projekte të reja: Autostrada del Sole (1956–1964) Një nga rrugët më të rëndësishme të Evropës, që bashkoi veriun dhe jugun e Italisë. Diga Vajont (1960) Një vepër madhështore e projektuar nga inxhinieri Carlo Semenza, që tregoi fuqinë dhe kompleksitetin e inxhinierisë së digave. Projektet e tuneleve alpine Të cilat lidhin Italinë me Evropën përmes teknologjisë së avancuar të shpimit në male. Italia ka qindra vepra të jashtëzakonshme inxhinierike. Më poshtë janë disa nga mrekullitë më të rëndësishme të inxhinierisë italiane, me autorët, arkitektët ose inxhinierët kryesorë (kur njihen): 1. Koloseu – Romë Viti: 70–80 pas Krishtit Autorë: Inxhinierët dhe arkitektët romakë të Perandorisë Romake; nisur nga perandori Vespasian, përfunduar nga Titus. Rëndësia: Sistem i avancuar harqesh, betoni romak, korridore dhe menaxhim i dhjetëra mijëra spektatorëve. 2. Pantheoni – Romë Viti: rreth 118–128 pas Krishtit Autor: Apollodori i Damaskut (i atribuohet tradicionalisht) Rëndësia: Kupola më e madhe prej betoni e botës për shumë shekuj; kryevepër e inxhinierisë romake. 3. Ujësjellësit romakë të Italisë Vitet: nga shekulli III p.e.s. Inxhinierë: Sextus Julius Frontinus (administrator i famshëm i ujësjellësve të Romës), inxhinierë romakë anonimë. Rëndësia: Sisteme gjigante për furnizimin me ujë të qyteteve. 4. Kupola e Katedrales Santa Maria del Fiore – Firence Viti: 1420–1436 Inxhinier/arkitekt: Filippo Brunelleschi Rëndësia: Një revolucion në ndërtim; kupola më e madhe me tulla e ndërtuar në histori. 5. Bazilika e Shën Pjetrit – Vatikan Vitet: 1506–1626 Arkitektë: Donato Bramante, Michelangelo Buonarroti, Carlo Maderno, Gian Lorenzo Bernini Rëndësia: Një nga veprat më të mëdha të Rilindjes dhe inxhinierisë arkitekturore. 6. Kulla e Pizës – Pisa Vitet: 1173–1372 Arkitektë: Bonanno Pisano dhe arkitektë të tjerë mesjetarë Rëndësia: Sfida e madhe e themeleve dhe stabilizimit në tokë të dobët. 7. Qyteti i Venecias mbi ujë Vitet: nga shekulli V e tutje Inxhinierë: Mjeshtra dhe inxhinierë venecianë të periudhave të ndryshme Rëndësia: Ndërtim mbi miliona shtylla druri në lagunë. 8. Ura e Rialtos – Venecia Përfunduar: 1591 Arkitekt/inxhinier: Antonio da Ponte Rëndësia: Një nga urat më të famshme prej guri të Rilindjes. 9. Autostrada e Diellit (Autostrada del Sole) Vitet: 1956–1964 Inxhinierë: Giovanni Pizzigoni dhe ekipe të inxhinierëve italianë të ANAS Rëndësia: Lidhja kryesore moderne veri–jug e Italisë. 10. Autostrada A22 Brennero–Modena Vitet: 1963–1974 Inxhinierë: ekipe italiane të infrastrukturës rrugore Rëndësia: Një nga rrugët më të rëndësishme alpine në Evropë. 11. Tuneli i Bazës së Brennerit (Brenner Base Tunnel) Në ndërtim: shekulli XXI Inxhinierë: Konsorciume ndërkombëtare inxhinierike (përfshirë kompani italiane) Rëndësia: Një nga tunelet hekurudhore më të gjata në botë. 12. Sistemi MOSE – Venecia Ndërtimi: 2003–2020 Inxhinierë: Konsorciumi Venezia Nuova dhe ekipe italiane të inxhinierisë Rëndësia: Barriera gjigante lëvizëse kundër përmbytjeve. 13. Diga Vajont – Friuli-Venezia Giulia Përfunduar: 1960 Inxhinier kryesor: Carlo Semenza Rëndësia: Një nga digat më të larta në botë; një vepër e madhe inxhinierike, por e lidhur edhe me tragjedinë e vitit 1963. 14. Ura e Messinës (projekt) Projektuar nga: ekipe të ndryshme inxhinierike italiane Rëndësia: Një nga projektet më ambicioze të urave varëse në botë. 15. Kulla Pirelli – Milano Përfunduar: 1960 Arkitekt/inxhinier: Gio Ponti dhe Pier Luigi Nervi Rëndësia: Një ikonë e inxhinierisë së betonit të paranderur. 16. Pallati i Sportit në Romë (Palazzetto dello Sport) Përfunduar: 1957 Inxhinier: Pier Luigi Nervi Rëndësia: Kryevepër e strukturave prej betoni të hollë. 17. Stacioni i trenit Napoli Afragola Hapur: 2017 Arkitekt: Zaha Hadid Architects Rëndësia: Shembull i infrastrukturës moderne italiane. Inxhinierët dhe mjeshtrit më të mëdhenj italianë të lidhur me këto vepra: Vitruvius (Marcus Vitruvius Pollio) – inxhinier dhe teoricien romak i arkitekturës. Apollodori i Damaskut – inxhinier romak. Filippo Brunelleschi – pionier i inxhinierisë së Rilindjes. Leonardo da Vinci – shpikës dhe projektues mekanik. Pier Luigi Nervi – mjeshtër i betonit të armuar në shekullin XX. Carlo Semenza – inxhinier i madh i digave. Antonio da Ponte – projektuesi i Urës së Rialtos. Italia është një nga vendet e rralla ku historia e inxhinierisë shtrihet mbi 2000 vjet, nga teknologjia romake e betonit deri te projektet moderne të mbrojtjes nga klima. KAPITULLI III – FIGURAT KRYESORE TË INXHINIERISË ITALIANE. Vitruvius (shekulli I p.e.s.) Arkitekt dhe inxhinier romak, autor i veprës “De Architectura”, një nga tekstet më të rëndësishme të historisë së arkitekturës. Filippo Brunelleschi (1377–1446) Gjeniu i kupolës së Firences dhe një nga themeluesit e inxhinierisë së Rilindjes. Leonardo da Vinci (1452–1519) Jo vetëm artist, por edhe shpikës dhe projektues i makinave, urave dhe sistemeve mekanike. Pier Luigi Nervi (1891–1979) Një nga inxhinierët më të mëdhenj të shekullit XX. Ai revolucionarizoi përdorimin e betonit të armuar. Carlo Semenza (1893–1961) Inxhinier i njohur për projektimin e digave të mëdha italiane. KAPITULLI IV – NDIKIMI BOTËROR. Trashëgimia inxhinierike italiane ka ndikuar në të gjithë botën. Ajo ka ndryshuar: mënyrën e ndërtimit të qyteteve; përdorimin e materialeve moderne; zhvillimin e urave, tuneleve dhe strukturave të mëdha; lidhjen mes estetikës dhe funksionalitetit. Italia ka treguar se një ndërtesë ose një vepër inxhinierike nuk është vetëm një zgjidhje teknike. Ajo mund të bëhet simbol i një epoke, i një ideje dhe i aftësisë së njerëzimit për të krijuar. Përfundim – Një trashëgimi që vazhdon Nga gurët e Romës së lashtë deri te teknologjia e shekullit XXI, Italia mbetet një nga vendet më të rëndësishme në historinë e inxhinierisë botërore. Mrekullitë e saj tregojnë një mesazh të fuqishëm: kur dija bashkohet me imagjinatën, njeriu mund të ndërtojë vepra që i rezistojnë kohës.

Gustave Léonard de Jonghe (1829–1893) Gustave Léonard de Jonghe ishte një piktor i njohur belg i shekullit XIX, i vlerësuar për skenat elegante të jetës borgjeze, portretet dhe interierët luksozë. Ai lindi më 4 shkurt 1829 në Kortrijk (Courtrai), Belgjikë, dhe vdiq më 28 janar 1893 në Antwerp (Anvers). Gustave vinte nga një familje artistësh. Babai i tij, Jan Baptiste de Jonghe (1785–1844), ishte një piktor i njohur peizazhesh në Belgjikë. Duke u rritur në një mjedis artistik, Gustave mori mësimet e para nga babai dhe më pas vazhdoi studimet në Akademinë Mbretërore të Arteve të Bukura në Bruksel, një nga institucionet më prestigjioze artistike të kohës. Koha dhe konteksti historik De Jonghe jetoi gjatë një periudhe të rëndësishme të historisë evropiane, kur klasa e mesme dhe borgjezia po fitonin ndikim ekonomik e kulturor. Arti i tij pasqyron pikërisht këtë botë elegante, me ambiente të pasura, mobilim luksoz, modë të rafinuar dhe skena të jetës së përditshme të shtresave të larta shoqërore. Pas studimeve, ai u vendos për një periudhë në Paris, qendra më e rëndësishme artistike e Evropës në atë kohë. Aty fitoi reputacion ndërkombëtar dhe u bë shumë i kërkuar nga koleksionistët. Stili i tij karakterizohet nga: Realizëm i hollësishëm. Përdorim elegant i dritës. Vëmendje ndaj detajeve të veshjeve dhe interierëve. Figura femërore të paraqitura me finesë dhe elegancë. Atmosferë aristokratike dhe kulturore. Veprat Ndër veprat më të njohura të tij janë: In the Artist's Studio The Letter The Convalescent Elegant Lady in an Interior The Music Lesson The Visit The Bouquet Këto piktura tregojnë skena intime të jetës së përditshme, duke evidentuar kulturën, modën dhe zakonet e Evropës së shekullit XIX. Rëndësia artistike Gustave de Jonghe konsiderohet një nga përfaqësuesit më të rëndësishëm të pikturës belge të zhanrit në shekullin XIX. Ai dokumentoi me mjeshtëri jetën e borgjezisë evropiane dhe krijoi vepra që sot vlerësohen për cilësinë teknike dhe elegancën estetike. Edhe pse nuk ka famën universale të Monet, Renoir apo Van Gogh, ai mbetet një emër i rëndësishëm në historinë e artit belg dhe evropian. Veprat e tij ekspozohen në muze dhe koleksione private dhe vazhdojnë të shiten në ankande ndërkombëtare me vlera të konsiderueshme. Sot, Gustave Léonard de Jonghe kujtohet si një artist që kapi me ndjeshmëri dhe saktësi botën elegante të shekullit XIX. Pikturat e tij janë një dëshmi vizuale e kulturës, modës dhe jetës shoqërore të kohës së tij, duke e bërë atë një figurë të rëndësishme në historinë e artit belg. Pergatiti; Revista Prestige.