🌐 BOTA E INFORMATIKËS: TOOLS – Mjetet Softuerike që Ndërtojnë Botën. #BotaEInformatikës #PrestigeMagazine #Teknologji #SoftwareTools #InovacionDigital 🚀💻✨ Bota e Informatikës studion sistemet kompjuterike, telefonat inteligjentë, programet, rrjetet dhe teknologjitë digjitale. Ajo merret me krijimin, përpunimin, ruajtjen dhe shpërndarjen e informacionit përmes pajisjeve elektronike moderne. 💻📱🌐🚀 Çfarë është një mjet softuerik (Software Tool)?. Një mjet softuerik është një program kompjuterik që ndihmon në krijimin, mirëmbajtjen, testimin, korrigjimin ose përdorimin e programeve të tjera. Ai shërben si një ndërmjetës mes programeve dhe përdoruesve, duke e bërë punën më të lehtë dhe më efikase. Përkufizimi Një mjet softuerik është një program sistemi që lidh një program me programe të tjera ose me përdoruesit. Ai përdoret nga zhvilluesit për të krijuar, mirëmbajtur, korrigjuar dhe m bështetur aplikacione të ndryshme. Shembuj të mjeteve softuerike janë editorët e kodit, bibliotekat e programimit, debugger-at, mjetet e analizës së performancës dhe dizajnuesit e ndërfaqeve grafike (GUI). Pse janë të rëndësishme? Mjetet softuerike: Rrisin produktivitetin. Kursejnë kohë dhe përpjekje. Ndihmojnë në krijimin e programeve cilësore. Lehtësojnë bashkëpunimin në ekip. Përmirësojnë mirëmbajtjen dhe organizimin e projekteve. Llojet kryesore të mjeteve të zhvillimit IDE (Integrated Development Environment) – mjedis i plotë për programim. Mjete të menaxhimit të kodit burimor (SCM) – për ruajtjen dhe gjurmimin e ndryshimeve në kod. Mjete për korrigjim (Debugging Tools) – për gjetjen dhe rregullimin e gabimeve. Mjete për testim automatik – automatizojnë procesin e testimit. Mjete për menaxhimin e projekteve – ndihmojnë në planifikim dhe organizim. Mjete bashkëpunimi – lehtësojnë komunikimin në ekip. Mjete për analizën e kodit – zbulojnë gabime ose dobësi sigurie. Mjete për analizën e performancës – optimizojnë shpejtësinë dhe efikasitetin. Mjete dokumentimi – krijojnë dhe mirëmbajnë dokumentacionin. Mjete konfigurimi – menaxhojnë ndryshimet e konfigurimit të softuerit. 10 mjete të njohura softuerike. Git – menaxhon versionet e kodit. IntelliJ IDEA – IDE për Java. Eclipse – IDE popullore për Java dhe gjuhë të tjera. Visual Studio – IDE e Microsoft. PyCharm – IDE për Python. Xcode – IDE për macOS dhe iOS. Android Studio – IDE zyrtare për Android. Node.js – platformë për ekzekutimin e JavaScript. npm – menaxher paketash për Node.js. Gradle – mjet për automatizimin e ndërtimit të aplikacioneve. Me pak fjalë: një software tool është çdo program që ndihmon në zhvillimin, testimin, organizimin ose mirëmbajtjen e programeve të tjera kompjuterike. Prestige. LP

Portret - Interviste Ornela Radovicka është një nga zërat më të veçantë të studimeve arbëreshe, një figurë intelektuale që ndërthur thellësinë shkencore me ndjeshmërinë letrare. Ajo vjen nga një rrugëtim jetësor i mbushur me sfida, por edhe me një forcë të jashtëzakonshme shpirtërore që e ka kthyer përvojën në dije. Në figurën e saj bashkëjetojnë studiuesja e palodhur dhe shkrimtarja që i jep jetë kujtesës së harruar. Ajo është një ndër mbrojtëset më të përkushtuara të gjuhës dhe kulturës arbëreshe në hapësirën bashkëkohore. Misioni i saj nuk është thjesht akademik, por thellësisht human dhe filozofik: ruajtja e identitetit përballë harresës. Me një përkushtim të rrallë, ajo ka kthyer arkivat dhe terrenin në një univers të gjallë dëshmish. Bashkëpunimi i saj me figura të mëdha të kulturës arbëreshe e ka bërë një urë lidhëse mes brezave dhe botëve. Në çdo vepër të saj ndjehet një frymë inspirimi që tejkalon kufijtë e studimit dhe hyn në sferën e shpirtit. Ajo përfaqëson rezistencën intelektuale ndaj shuarjes së gjuhës dhe kujtesës kolektive. Ornela Radovicka mbetet një dritë e qëndrueshme në horizontin e kulturës shqiptare dhe arbëreshe. E dashur Ornela jeni e mireseardhur ne Prestige. Fillojmë intervisten: Intervistë me Ornela Radovicka. Pyetja 1 A mund t’i tregoni lexuesit se kush jeni, nga cili qytet vini dhe si ka qenë rrugëtimi juaj arsimor? Përgjigjja 1 Kur më bëhet kjo pyetje, mendja më shkon menjëherë te familja. Vij nga prindër të divorcuar, një realitet i rrallë për Shqipërinë e viteve ’60. Babai im punonte në Uzinën e Tekstileve në Tiranë, ndërsa nëna ime ishte mësuese në shkollën “Myslym Shyri”. U rrita me gjyshen time në Ballsh të Mallakastrës, e cila më dha dashurinë njerëzore, ndërsa nga familja e babait trashëgova ndjenjën e fortë për kombin dhe rrënjët tona. Vij nga një familje me traditë të gjatë në arsim. Shumë prej të afërmve të mi kanë qenë mësues dhe mund të them se misioni i arsimit ishte pjesë e trashëgimisë sonë familjare. Ndoshta për këtë arsye zgjodha të vazhdoja studimet në Shkollën Pedagogjike të Tiranës në vitin 1980. Dy vjet më vonë, në vitin 1982, babai im u dënua për agjitacion dhe propagandë. Si pasojë u largova nga Pedagogjikja e Tiranës dhe vazhdova studimet në Elbasan. Edhe pse përfundova me rezultate të shkëlqyera, nuk m’u dha e drejta për studime të larta. Vetëm në vitin 1989, kur regjimi u zbut disi, fitova këtë mundësi. Në vitin 1991 emigrova në Itali, por studimet nuk i ndërpreva dhe u diplomova në vitin 1993. Që prej asaj kohe jetoj dhe veproj në Itali, duke ia kushtuar punën time kulturës dhe botës arbëreshe. Pyetja 2 Si nisi lidhja juaj me botën arbëreshe dhe me At Antonio Belluscin? Përgjigjja 2 Lidhja ime me At Antonio Belluscin nisi në verën e vitit 1990. Nuk ishte një njohje e drejtpërdrejtë, por përmes televizionit. Në një emision kushtuar arbëreshëve të Italisë, dëgjova për herë të parë At Belluscin të fliste për historinë, kulturën dhe kërkimet e tij mbi botën arbërore. Mbeta e mahnitur jo vetëm nga dijet e tij, por edhe nga arbërishtja që fliste me aq natyrshmëri dhe krenari. Pas atij emisioni vendosa t’i shkruaja një letër. Në të rrëfeva realitetin që po jetonim në Shqipërinë e asaj kohe: varfërinë, pasigurinë, shpresat dhe zhgënjimet e një brezi të tërë. Ishte një letër e sinqertë, e mbushur me emocion dhe reflektime personale. Nuk e prisja që përgjigjja të vinte kaq shpejt. Brenda pak javësh mora një zarf nga At Bellusci. Në të gjeta një letër, disa materiale mbi arbëreshët dhe revistën “Lidhja”. Që nga ajo ditë nisi një korrespondencë e vazhdueshme, e cila më vonë u kthye në një bashkëpunim të gjatë dhe të frytshëm. Ai më ftoi të bashkëpunoja me revistën e tij dhe më inkurajoi të shkruaja për kulturën, historinë dhe identitetin arbëresh. Kjo ishte pika e kthesës në jetën time. Ajo që nisi si një letër e thjeshtë u shndërrua në një mision 35-vjeçar kërkimesh, studimesh dhe hulumtimesh mbi botën arbëreshe. At Bellusci u bë udhërrëfyesi im intelektual dhe një nga njerëzit që ndikoi më shumë në formimin tim si studiuese dhe shkrimtare. Pyetja 3 A mund të na përmendni disa nga veprat tuaja? Përgjigjja 3 Gjatë viteve kam shkruar dhe botuar disa libra kushtuar botës arbëreshe, historisë së saj, identitetit dhe figurave që kanë kontribuar në ruajtjen e kësaj trashëgimie të jashtëzakonshme. Për mua, çdo libër është si një fëmijë i shpirtit dhe i mendjes; është e vështirë të veçosh njërin prej tyre. Ndër veprat e mia më të njohura janë “Rrugëtimi i një Arbëreshi”, kushtuar At Antonio Belluscit, “Spezzano Albanese – dje dhe sot”, “Antroposofia arbëreshe në rrëfimet e Rinës” dhe “Rrugëtime në ngulimet arbëreshe”, një vepër e realizuar në bashkëpunim me At Belluscin. Kam qenë gjithashtu redaktore dhe përkthyese e librit “Arbëreshët – Fotosintezë e shpirtit tim” të autorit Rexhep Rifati. Miredita Liljana! Ju faleminderit shume! Shkurtimet ua lash në duart tuaja. Doja vetem qe tek Vepra Rrugëtim ne Ngulimet Arbereshe U Publicua Nga QENDRA e Studimeve dhe Publikimeve per Arbereshe ne Tirane.(ështe i vetmi istituzion i ARBERESHET QSPA. Përveç studimeve dhe hulumtimeve, kam botuar edhe letërsi artistike, ndër të cilat romanet “Enea”, “Dashuri Utopike” dhe “Pensieri e Parole”. Paralelisht kam bashkëpunuar me revista dhe gazeta arbëreshe, shqiptare dhe ndërkombëtare, duke trajtuar tema që lidhen me kulturën, gjuhën dhe identitetin shqiptar. Puna ime ka qenë gjithmonë e lidhur me terrenin, me takimet njerëzore dhe me dëshminë e drejtpërdrejtë. Jam përpjekur të dokumentoj jo vetëm historinë e arbëreshëve, por edhe jetën e tyre të përditshme, kujtesën kolektive dhe përpjekjet për të ruajtur gjuhën dhe kulturën e trashëguar nga të parët. Pyetja 4 Cili ishte roli i priftërinjve arbëreshë në ruajtjen e identitetit kombëtar? Përgjigjja 4 Priftërinjtë arbëreshë kanë luajtur një rol 11themelor në ruajtjen e identitetit, gjuhës dhe kulturës arbëreshe. Ata nuk ishin vetëm shërbyes të kishës, por edhe albanologë, studiues, poetë, mësues dhe mbrojtës të trashëgimisë sonë kulturore. Falë tyre, gjuha arbëreshe dhe kujtesa historike e një populli të shpërngulur prej më shumë se gjashtë shekujsh arritën të mbijetonin. Që nga Lekë Matrënga, i cili themeloi shkollën e parë arbëreshe në vitin 1592, e deri te studiuesit dhe klerikët e kohëve moderne, priftërinjtë arbëreshë kanë qenë promotorë të arsimit, të botimeve dhe të studimeve mbi gjuhën shqipe. Ata punuan për përkthimin e teksteve fetare në arbërisht dhe krijuan institucione që ndihmuan në ruajtjen e identitetit arbëror. Unë pata fatin të punoja për 35 vjet me At Antonio Belluscin, një figurë e jashtëzakonshme e botës arbëreshe. Ai ishte prift, profesor, etnolog, antropolog dhe studiues i palodhur. Për më shumë se katër dekada hulumtoi botën arbërore në Itali dhe Greqi, botoi 24 vepra dhe themeloi revista e qendra kulturore që sot mbeten pika referimi për studiuesit. At Bellusci ishte gjithashtu themeluesi i Bibliotekës Ndërkombëtare “Antonio Bellusci”, e cila përmban mijëra libra, revista dhe dokumente të rralla mbi historinë dhe kulturën shqiptare. Përmes punës së tij ai krijoi një urë të fortë mes arbëreshëve, shqiptarëve dhe arbërorëve të Greqisë, duke i kushtuar jetën ruajtjes së kujtesës sonë kombëtare. Pyetja 5 A mendoni se njeriu e zgjedh misionin e tij? Sa ndikim pati At Bellusci në misionin tuaj? Përgjigjja 5 Mendoj se në jetën e çdo njeriu ndërthuren fati dhe zgjedhjet personale. Ka rrethana që na formësojnë dhe ka momente kur duhet të vendosim vetë drejtimin që do të ndjekim. Në rastin tim, misioni nisi shumë herët, brenda familjes, ku historia, arsimi dhe dashuria për kombin ishin pjesë e përditshmërisë sonë. Që në rini kisha lexuar autorët arbëreshë dhe ndihesha e lidhur shpirtërisht me historinë e tyre. Takimi me At Belluscin ishte momenti që e shndërroi këtë interes në një mision të mirëfilltë. Sa më shumë njihja botën arbëreshe, aq më shumë kuptoja se po përballesha me një trashëgimi të jashtëzakonshme, por edhe me rrezikun e asimilimit të saj. Puna në terren, takimet me arbëreshët, dëgjimi i rrëfimeve të tyre dhe dokumentimi i kujtesës së tyre më bënë të ndiej një përgjegjësi të madhe. E kuptova se nuk mjaftonte vetëm të studioja; duhej të shkruaja, të dokumentoja dhe të lija dëshmi për brezat që do të vinin. At Bellusci pati një ndikim të jashtëzakonshëm në këtë rrugëtim. Ai më mësoi të kërkoj faktin, të respektoj dëshminë njerëzore dhe të mos lodhem kurrë në kërkim të së vërtetës. Mbi të gjitha, më mësoi se kultura dhe identiteti mbijetojnë vetëm nëse ka njerëz që punojnë çdo ditë për t’i mbrojtur. Pyetja 6 Cili ishte raporti juaj me At Antonio Belluscin? Përgjigjja 6 Zakonisht marrëdhëniet hierarkike krijojnë kufij dhe distanca, por raporti im me At Antonio Belluscin ishte krejt i veçantë. Ai nuk ishte vetëm drejtuesi im në punën kërkimore, por edhe një mik, një këshilltar dhe një figurë që më dha besim të plotë në atë që bëja. Shpesh u thoshte miqve të tij se unë isha “vajza që nuk e pati kurrë”. Për mua, ky mbetet një nga vlerësimet më të bukura që kam marrë ndonjëherë. Ai më la gjithmonë liri të plotë në kërkimet dhe shkrimet e mia, pa më imponuar kufizime apo mendime të gatshme. Respektonte individualitetin dhe bindjet e secilit. Komunikonim çdo ditë. Edhe në momentet kur nuk ndihesha mirë, ai dhe zonja Rina më telefononin për t’u interesuar për shëndetin tim. Shpesh më këndonin këngë arbëreshe, sepse besonin se muzika kishte forcën të shëronte shpirtin. Ishte një marrëdhënie e ndërtuar mbi respektin, besimin dhe dashurinë për kulturën arbëreshe. Pyetja 7 A është shkrimi një akt kërkimor apo një mënyrë për t’i rezistuar harresës? Si bashkëjetojnë tek ju studiuesja dhe shkrimtarja? Përgjigjja 7 Për mua shkrimi është njëkohësisht kërkim dhe rezistencë ndaj harresës. Pjesa më e madhe e veprës sime lidhet me hulumtimin dhe dokumentimin e botës arbëreshe, por edhe kur shkruaj në mënyrë shkencore, përpiqem të mos humbas ndjeshmërinë njerëzore që qëndron pas çdo historie. Mendoj se studiuesja dhe shkrimtarja bashkëjetojnë natyrshëm brenda meje. Njëra kërkon faktin, dokumentin dhe saktësinë, ndërsa tjetra përpiqet të kuptojë emocionin, shpirtin dhe përvojën njerëzore. Vetëm duke i bashkuar këto dy dimensione mund të krijohet një vepër që jo vetëm informon, por edhe prek lexuesin. Në rastin e arbëreshëve, shkrimi ka një rëndësi edhe më të madhe. UNESCO e ka konsideruar arbërishten si një gjuhë në rrezik, dhe kjo e bën edhe më të domosdoshëm dokumentimin e saj. Një gjuhë që nuk shkruhet, nuk mësohet dhe nuk transmetohet, rrezikon të humbasë. Pyetja 8 Sa e vështirë është për një fëmijë arbëresh të rritet me dy gjuhë primare në një botë gjithnjë e më të globalizuar? A ka modele suksesi që mund të ndiqen? Përgjigjja 8 Sot sfida më e madhe për botën arbëreshe është ruajtja e gjuhës. Nga përvoja ime shumëvjeçare në terren, kam vënë re se arbërishtja flitet gjithnjë e më pak nga brezat e rinj dhe në shumë raste përdoret kryesisht nga mosha e mesme dhe e tretë. Megjithatë, fëmijët arbëreshë kanë një aftësi të jashtëzakonshme për ta përvetësuar gjuhën. Sa herë që kam punuar me ta në kurse apo projekte shkollore, kam parë se e mësojnë me shpejtësi dhe e ndjejnë si pjesë të identitetit të tyre. Kjo më jep shpresë se e ardhmja e arbërishtes nuk është e humbur. Një rol shumë të rëndësishëm luajnë familja dhe shkolla. Në shumë raste janë nënat arbëreshe ato që përpiqen të mbajnë gjallë traditat, këngët, kostumet dhe kujtesën kulturore. Edhe pse globalizimi ushtron presion të madh mbi gjuhët e vogla, ruajtja e identitetit është e mundur kur komuniteti bëhet i vetëdijshëm për vlerën e trashëgimisë së vet. Modelet e suksesit ekzistojnë. Ato gjenden te familjet që vazhdojnë të flasin arbërisht në shtëpi, te mësuesit që punojnë për ta futur gjuhën në shkolla dhe te të rinjtë që e shohin identitetin arbëresh jo si diçka të vjetër, por si një pasuri që i dallon dhe i pasuron. Pyetja 9 Si mund të integrohet më mirë gjuha arbëreshe në sistemin arsimor italian? Cilat janë pengesat kryesore? Përgjigjja 9 Ligji italian 482/99 e njeh dhe e mbron gjuhën arbëreshe si pjesë të minorancave historike të Italisë, por mësimi i saj vazhdon të mbetet fakultativ. Kjo do të thotë se gjuha mund të mësohet vetëm nëse ka kërkesë dhe iniciativa lokale, ndërsa nuk është pjesë e detyrueshme e kurrikulave shkollore. Pikërisht këtu qëndron edhe sfida më e madhe. Një gjuhë nuk mund të mbijetojë vetëm falë vullnetit të disa individëve; ajo ka nevojë për mbështetje institucionale dhe për një sistem të qëndrueshëm arsimor. Një tjetër problem është mungesa e një standardi të përbashkët gjuhësor. Arbëreshët kanë të folme të ndryshme sipas zonave ku jetojnë dhe ende mungojnë instrumente themelore si një abetare e përbashkët, një fjalor i përgjithshëm, gramatika, sintaksa dhe tekste të unifikuara mësimore. Megjithatë, vitet e fundit janë ndërmarrë iniciativa të rëndësishme. Në Kalabri kemi nisur projekte për mësimin e arbërishtes në shkolla, duke përfshirë edhe bashkëpunime ndërkombëtare me nxënës shqiptarë në diasporë. Këto janë hapa të rëndësishëm, por ende jo të mjaftueshëm për të garantuar mbijetesën afatgjatë të gjuhës. Arbërishtja ka nevojë të jetë pjesë e jetës së përditshme dhe e arsimit të rregullt. Vetëm në këtë mënyrë mund të sigurohet vazhdimësia e saj për brezat që do të vijnë. Pyetja 10 Në përvojën tuaj si drejtuese e Qendrës Albanologjike, cilat kanë qenë arritjet dhe sfidat më të mëdha? Përgjigjja 10 Mendoj se sfida më e madhe e botës arbëreshe mbetet gjuha. Arbëreshëve nuk u mungojnë studiuesit, shkrimtarët, artistët apo figurat e shquara që kanë lënë gjurmë në historinë e Italisë dhe të kulturës shqiptare. Ajo që rrezikon sot është përdorimi i përditshëm i gjuhës arbëreshe dhe transmetimi i saj te brezat e rinj. Qendra jonë Albanologjike, e themeluar nga At Antonio Bellusci, ka punuar vazhdimisht për ruajtjen dhe promovimin e kësaj trashëgimie. Kemi organizuar konferenca, seminare, veprimtari kulturore dhe projekte arsimore në Itali, Shqipëri, Kosovë, Maqedoninë e Veriut, Zvicër dhe Gjermani. Gjithashtu kemi bashkëpunuar me universitete, studiues dhe institucione të ndryshme shkencore. Një nga arritjet më të rëndësishme ka qenë mbështetja për studentët dhe studiuesit që merren me botën arbëreshe. Biblioteka dhe Qendra jonë kanë shërbyer si një pikë referimi për kërkime, materiale arkivore dhe dokumentacion të specializuar. Po ashtu, kemi qenë pjesë e nismave që synojnë sensibilizimin e institucioneve italiane për ta bërë gjuhën arbëreshe pjesë më të rëndësishme të sistemit arsimor. Kjo mbetet një nga betejat më të rëndësishme të kohës sonë. Pyetja 11 Çfarë rëndësie ka Biblioteka Ndërkombëtare “Antonio Bellusci” për botën arbëreshe dhe shqiptare? Përgjigjja 11 Biblioteka Ndërkombëtare “Antonio Bellusci” është një nga institucionet më të rëndësishme të kulturës arbëreshe. Ajo përmban mijëra libra, revista, dokumente dhe materiale të rralla që lidhen me historinë, gjuhën dhe kulturën shqiptare dhe arbëreshe. Kam pasur privilegjin të kontribuoj për shumë vite në sistemimin, katalogimin dhe pasurimin e fondit të saj. Biblioteka është bërë një vendtakim për studiues, profesorë, shkrimtarë dhe personalitete të shumta nga Shqipëria, Kosova, Italia dhe diaspora shqiptare. Në ambientet e saj kanë kaluar figura të rëndësishme të kulturës shqiptare si Ismail Kadare, Dritëro Agolli, Ali Podrimja, Jup Kastrati dhe shumë studiues të tjerë. Kjo bibliotekë nuk është vetëm një arkiv librash, por një qendër e gjallë kujtese dhe identiteti. Për mua, ajo përfaqëson një nga veprat më të mëdha të At Belluscit dhe një pasuri të jashtëzakonshme që duhet ruajtur e pasuruar edhe në të ardhmen. Pyetja 12 A mendoni se gjuha arbëreshe mund të mbijetojë edhe në shekujt e ardhshëm? Çfarë duhet të bëjmë sot për ta ruajtur? Përgjigjja 12 Jam e shqetësuar për të ardhmen e gjuhës arbëreshe, sepse proceset e asimilimit janë të dukshme dhe të forta. Megjithatë, historia e arbëreshëve më ka mësuar të mos humbas shpresën. Ky është një popull që ka ditur të mbijetojë për më shumë se gjashtë shekuj larg atdheut të të parëve. Sa herë duket se arbëreshët po zbehen, lindin iniciativa të reja, dalin studiues të rinj, hapen kurse dhe projekte kulturore që ringjallin interesin për gjuhën dhe identitetin. Arbëreshët kanë dëshmuar vazhdimisht një forcë të jashtëzakonshme për të ruajtur rrënjët e tyre. Për ta mbrojtur gjuhën, duhet të investojmë në arsim, në botime, në media dhe në projekte që e bëjnë arbërishten pjesë të jetës së përditshme. Duhet të krijohen tekste mësimore, fjalorë, platforma digjitale dhe programe që i afrojnë të rinjtë me gjuhën e të parëve të tyre. Unë besoj se arbërishtja mund të mbijetojë, por kjo kërkon punë, përkushtim dhe ndërgjegjësim. Gjuha nuk ruhet vetëm me nostalgji; ajo ruhet duke u folur, duke u shkruar dhe duke u jetuar çdo ditë. Ju faleminderit per Intervisten Faleminderit ju e dashur Ornela. Ishte nje kenaqesi e veçantë.

Whistler’s Mother: Nga një portret i thjeshtë në simbol universal të artit Në historinë e artit botëror ekzistojnë vepra që tejkalojnë kohën dhe kufijtë kulturorë, duke u shndërruar në simbole universale. Një prej tyre është piktura Whistler's Mother, krijuar nga James Abbott McNeill Whistler në vitin 1871. E njohur fillimisht me titullin Arrangement in Grey and Black No. 1: Portrait of the Painter's Mother, vepra paraqet nënën e artistit, Anna McNeill Whistler, të ulur në profil në një ambient të thjeshtë dhe elegant. Kompozimi minimalist, ngjyrat gri e të zeza dhe qetësia e figurës krijojnë një atmosferë solemniteti dhe dinjiteti të rrallë. Një kryevepër e lindur nga rastësia Historia e pikturës nisi kur modelja e planifikuar e artistit nuk u paraqit për seancën e pozimit. Për të mos humbur ditën e punës, Whistler kërkoi që nëna e tij të pozonte. Ky vendim i rastësishëm solli në jetë një nga portretet më të famshme të të gjitha kohërave. Megjithëse sot konsiderohet kryevepër, në fillimet e saj piktura u prit me skepticizëm nga kritika viktoriane. Shumë kritikë e shihnin si tepër të ftohtë dhe pa rrëfim emocional. Megjithatë, vizioni artistik i Whistler-it, i bazuar në parimin "arti për hir të artit", i dha veprës një identitet të veçantë që do të vlerësohej më vonë. Nga muzeu në kulturën popullore Me kalimin e viteve, piktura fitoi famë ndërkombëtare dhe u shndërrua në një ikonë të kulturës vizuale moderne. Ajo u riprodhua në postera, libra, reklama dhe materiale edukative, duke u bërë një nga imazhet më të njohura në historinë e artit. Figura e nënës së ulur në karrige është përdorur dhe parodizuar në filma, seriale, karikatura dhe botime të panumërta, duke e bërë veprën të njohur edhe për publikun që nuk frekuenton galeritë e artit. Simbol i mëmësisë Ajo që e bën këtë pikturë të pavdekshme është mesazhi i saj universal. Përtej vlerave artistike, vepra është interpretuar si një homazh për nënën, sakrificën, qetësinë dhe forcën shpirtërore. Thjeshtësia e kompozimit lejon që çdo brez të gjejë kuptime të reja brenda saj. Sot, Whistler's Mother mbetet një nga ikonat më të rëndësishme të historisë së artit, dëshmi se një vepër e krijuar pa pretendime për famë mund të shndërrohet në një simbol global që frymëzon breza të tërë. James Abbott McNeill Whistler ishte një nga piktorët më të njohur të shekullit XIX, i lindur më 1834 në SHBA. Ai u bë i famshëm për stilin elegant dhe minimalist në art, duke mbështetur idenë “arti për hir të artit”. Whistler jetoi dhe krijoi kryesisht në Londër dhe Paris, ku ndikoi fuqishëm në artin modern evropian. Vepra e tij më e famshme është Whistler's Mother, portreti i nënës së tij që u kthye në ikonë botërore. Ai konsiderohet një artist novator që ndryshoi mënyrën se si publiku e shihte pikturën dhe estetikën moderne. #RevistaPrestige #ArtBotëror #WhistlersMother #JamesWhistler #Pikturë #Kulturë #IkonaArtistike #Mëmësia #HistoriaEArtit #PrestigeMagazine

Rubrika Art Bota Yje. Miley Cyrus është nderuar zyrtarisht me një yll në Hollywood Walk of Fame. Miley Cyrus ka marrë yllin e 2,845-të në Hollywood Walk of Fame. Ylli i saj nderon një karrierë dydekadëshe të suksesshme në muzikë, televizion dhe film, e vlerësuar me shumë çmime. Për ceremoninë, ajo u shfaq me një fustan të veçantë nga koleksioni couture Vjeshtë 2015 i Versace, i karakterizuar nga dantella të grisura, detaje me thumba metalikë dhe një bisht të gjatë, duke i dhënë një pamje tipike rockstar. Në këtë ngjarje të rëndësishme, Miley u shoqërua nga i fejuari i saj, Maxx Morando, nëna e saj Tish Cyrus dhe motra e saj Brandi Cyrus. Artikulli thekson gjithashtu se Donatella Versace ishte e pranishme në ceremoni, gjë që u interpretua si një miratim i zgjedhjes së Miley-t për të veshur këtë krijim të arkivit të Versace. Për t’i bërë homazh së kaluarës së saj artistike, Miley kishte drejtuar flokët biondë dhe kishte stiluar balluket në një mënyrë që kujtonte personazhin e saj të famshëm nga Hannah Montana, gati 20 vjet pasi e interpretoi për herë të parë. Gjatë fjalimit të saj emocional, Miley falënderoi familjen, miqtë dhe bashkëpunëtorët për mbështetjen e vazhdueshme. Duke luftuar lotët, ajo tha: “Për familjen time, familjen time të ardhshme, prindërit e mi, nënën time, vëllezërit e motrat e mia, miqtë dhe bashkëpunëtorët e mi, faleminderit që më keni dashur dhe mbështetur jo vetëm në zgjedhjet që bëj, por edhe në frikërat e mia, dhe që i keni përballuar ato bashkë me mua. Kjo është diçka që nuk do ta harroj kurrë dhe do ta çmoj gjithmonë. Ju dua shumë të gjithëve, faleminderit.” Mesazhi kryesor i artikullit është se Miley Cyrus festoi një nga momentet më të rëndësishme të karrierës së saj duke marrë yllin në Hollywood Walk of Fame, ndërsa njëkohësisht bëri një homazh nostalgjik për epokën e saj si Hannah Montana. Miley Cyrus është këngëtare, aktore dhe autore këngësh amerikane. Ajo lindi më 23 nëntor 1992 në Franklin. U bë e famshme në mbarë botën duke luajtur rolin kryesor në serialin Hannah Montana. Rubrika Art Bota Yje. Miley Cyrus është nderuar zyrtarisht me një yll në Hollywood Walk of Fame. Miley Cyrus ka marrë yllin e 2,845-të në Hollywood Walk of Fame. Ylli i saj nderon një karrierë dydekadëshe të suksesshme në muzikë, televizion dhe film, e vlerësuar me shumë çmime. Për ceremoninë, ajo u shfaq me një fustan të veçantë nga koleksioni couture Vjeshtë 2015 i Versace, i karakterizuar nga dantella të grisura, detaje me thumba metalikë dhe një bisht të gjatë, duke i dhënë një pamje tipike rockstar. Në këtë ngjarje të rëndësishme, Miley u shoqërua nga i fejuari i saj, Maxx Morando, nëna e saj Tish Cyrus dhe motra e saj Brandi Cyrus. Artikulli thekson gjithashtu se Donatella Versace ishte e pranishme në ceremoni, gjë që u interpretua si një miratim i zgjedhjes së Miley-t për të veshur këtë krijim të arkivit të Versace. Për t’i bërë homazh së kaluarës së saj artistike, Miley kishte drejtuar flokët biondë dhe kishte stiluar balluket në një mënyrë që kujtonte personazhin e saj të famshëm nga Hannah Montana, gati 20 vjet pasi e interpretoi për herë të parë. Gjatë fjalimit të saj emocional, Miley falënderoi familjen, miqtë dhe bashkëpunëtorët për mbështetjen e vazhdueshme. Duke luftuar lotët, ajo tha: “Për familjen time, familjen time të ardhshme, prindërit e mi, nënën time, vëllezërit e motrat e mia, miqtë dhe bashkëpunëtorët e mi, faleminderit që më keni dashur dhe mbështetur jo vetëm në zgjedhjet që bëj, por edhe në frikërat e mia, dhe që i keni përballuar ato bashkë me mua. Kjo është diçka që nuk do ta harroj kurrë dhe do ta çmoj gjithmonë. Ju dua shumë të gjithëve, faleminderit.” Mesazhi kryesor i artikullit është se Miley Cyrus festoi një nga momentet më të rëndësishme të karrierës së saj duke marrë yllin në Hollywood Walk of Fame, ndërsa njëkohësisht bëri një homazh nostalgjik për epokën e saj si Hannah Montana. Miley Cyrus është këngëtare, aktore dhe autore këngësh amerikane. Ajo lindi më 23 nëntor 1992 në Franklin. U bë e famshme në mbarë botën duke luajtur rolin kryesor në serialin Hannah Montana. Më pas ndërtoi një karrierë shumë të suksesshme në muzikë me hite si Flowers dhe Wrecking Ball. Sot konsiderohet një nga artistet më të njohura dhe më me ndikim të muzikës pop. Rubrika Art Bota Yje. Miley Cyrus është nderuar zyrtarisht me një yll në Hollywood Walk of Fame. Miley Cyrus ka marrë yllin e 2,845-të në Hollywood Walk of Fame. Ylli i saj nderon një karrierë dydekadëshe të suksesshme në muzikë, televizion dhe film, e vlerësuar me shumë çmime. Për ceremoninë, ajo u shfaq me një fustan të veçantë nga koleksioni couture Vjeshtë 2015 i Versace, i karakterizuar nga dantella të grisura, detaje me thumba metalikë dhe një bisht të gjatë, duke i dhënë një pamje tipike rockstar. Në këtë ngjarje të rëndësishme, Miley u shoqërua nga i fejuari i saj, Maxx Morando, nëna e saj Tish Cyrus dhe motra e saj Brandi Cyrus. Artikulli thekson gjithashtu se Donatella Versace ishte e pranishme në ceremoni, gjë që u interpretua si një miratim i zgjedhjes së Miley-t për të veshur këtë krijim të arkivit të Versace. Për t’i bërë homazh së kaluarës së saj artistike, Miley kishte drejtuar flokët biondë dhe kishte stiluar balluket në një mënyrë që kujtonte personazhin e saj të famshëm nga Hannah Montana, gati 20 vjet pasi e interpretoi për herë të parë. Gjatë fjalimit të saj emocional, Miley falënderoi familjen, miqtë dhe bashkëpunëtorët për mbështetjen e vazhdueshme. Duke luftuar lotët, ajo tha: “Për familjen time, familjen time të ardhshme, prindërit e mi, nënën time, vëllezërit e motrat e mia, miqtë dhe bashkëpunëtorët e mi, faleminderit që më keni dashur dhe mbështetur jo vetëm në zgjedhjet që bëj, por edhe në frikërat e mia, dhe që i keni përballuar ato bashkë me mua. Kjo është diçka që nuk do ta harroj kurrë dhe do ta çmoj gjithmonë. Ju dua shumë të gjithëve, faleminderit.” Mesazhi kryesor i artikullit është se Miley Cyrus festoi një nga momentet më të rëndësishme të karrierës së saj duke marrë yllin në Hollywood Walk of Fame, ndërsa njëkohësisht bëri një homazh nostalgjik për epokën e saj si Hannah Montana. Miley Cyrus është këngëtare, aktore dhe autore këngësh amerikane. Ajo lindi më 23 nëntor 1992 në Franklin. U bë e famshme në mbarë botën duke luajtur rolin kryesor në serialin Hannah Montana. Rubrika Art Bota Yje. Miley Cyrus është nderuar zyrtarisht me një yll në Hollywood Walk of Fame. Miley Cyrus ka marrë yllin e 2,845-të në Hollywood Walk of Fame. Ylli i saj nderon një karrierë dydekadëshe të suksesshme në muzikë, televizion dhe film, e vlerësuar me shumë çmime. Për ceremoninë, ajo u shfaq me një fustan të veçantë nga koleksioni couture Vjeshtë 2015 i Versace, i karakterizuar nga dantella të grisura, detaje me thumba metalikë dhe një bisht të gjatë, duke i dhënë një pamje tipike rockstar. Në këtë ngjarje të rëndësishme, Miley u shoqërua nga i fejuari i saj, Maxx Morando, nëna e saj Tish Cyrus dhe motra e saj Brandi Cyrus. Artikulli thekson gjithashtu se Donatella Versace ishte e pranishme në ceremoni, gjë që u interpretua si një miratim i zgjedhjes së Miley-t për të veshur këtë krijim të arkivit të Versace. Për t’i bërë homazh së kaluarës së saj artistike, Miley kishte drejtuar flokët biondë dhe kishte stiluar balluket në një mënyrë që kujtonte personazhin e saj të famshëm nga Hannah Montana, gati 20 vjet pasi e interpretoi për herë të parë. Gjatë fjalimit të saj emocional, Miley falënderoi familjen, miqtë dhe bashkëpunëtorët për mbështetjen e vazhdueshme. Duke luftuar lotët, ajo tha: “Për familjen time, familjen time të ardhshme, prindërit e mi, nënën time, vëllezërit e motrat e mia, miqtë dhe bashkëpunëtorët e mi, faleminderit që më keni dashur dhe mbështetur jo vetëm në zgjedhjet që bëj, por edhe në frikërat e mia, dhe që i keni përballuar ato bashkë me mua. Kjo është diçka që nuk do ta harroj kurrë dhe do ta çmoj gjithmonë. Ju dua shumë të gjithëve, faleminderit.” Mesazhi kryesor i artikullit është se Miley Cyrus festoi një nga momentet më të rëndësishme të karrierës së saj duke marrë yllin në Hollywood Walk of Fame, ndërsa njëkohësisht bëri një homazh nostalgjik për epokën e saj si Hannah Montana. Miley Cyrus është këngëtare, aktore dhe autore këngësh amerikane. Ajo lindi më 23 nëntor 1992 në Franklin. U bë e famshme në mbarë botën duke luajtur rolin kryesor në serialin Hannah Montana. Më pas ndërtoi një karrierë shumë të suksesshme në muzikë me hite si Flowers dhe Wrecking Ball. Sot konsiderohet një nga artistet më të njohura dhe më me ndikim të muzikës pop. Nga Prestige.LP Më pas ndërtoi një karrierë shumë të suksesshme në muzikë me hite si Flowers dhe Wrecking Ball. Sot konsiderohet një nga artistet më të njohura dhe më me ndikim të muzikës pop. Nga Prestige.LP Nga Prestige.LP Më pas ndërtoi një karrierë shumë të suksesshme në muzikë me hite si Flowers dhe Wrecking Ball. Sot konsiderohet një nga artistet më të njohura dhe më me ndikim të muzikës pop. Nga Prestige.LP

Intelektual, Profesionist i letrave shqipe që frymezon pertej kohrave . Dhimitër Xhuvani – Pena që i Dha Shpirt Njeriut Shqiptar. Hyrje Në historinë e letërsisë shqiptare, disa emra nuk mbeten vetëm autorë librash, por shndërrohen në ndërgjegje të një kohe. Njëri prej tyre është pa dyshim Dhimitër Xhuvani, shkrimtar, skenarist, regjisor dhe intelektual i shquar, i cili me veprën e tij pasqyroi jetën, vuajtjet, ëndrrat dhe fisnikërinë e njeriut të thjeshtë shqiptar. Më 19 tetor 2009, letërsia shqiptare humbi një nga zërat e saj më të veçantë. Por veprat e tij vazhdojnë të jetojnë, duke dëshmuar se arti i vërtetë nuk njeh vdekje. Dhimitër Xhuvani mbetet një nga figurat më të respektuara të kulturës kombëtare, një krijues që ndërtoi ura midis jetës së përditshme dhe universales njerëzore. Kush ishte Dhimitër Xhuvani? Dhimitër Xhuvani lindi më 8 maj 1934 në Pogradec dhe u nda nga jeta më 19 tetor 2009 në Tiranë. Ai përfaqëson brezin e shkrimtarëve që e ngritën prozën shqiptare në nivele të reja artistike pas Luftës së Dytë Botërore. Xhuvani ishte një rrëfimtar i jashtëzakonshëm i jetës njerëzore, i njohur për gjuhën e pasur, ndjeshmërinë psikologjike dhe aftësinë për të depërtuar në botën e brendshme të personazheve. Rëndësia e tij qëndron në faktin se ai solli në letërsi një realizëm të ngrohtë e njerëzor, ku individi nuk paraqitej thjesht si pjesë e shoqërisë, por si një qenie me ëndrra, dilema, sakrifica dhe ideale. Ndikimi i tij ndihet ende sot në letërsinë bashkëkohore shqiptare. Breza të tërë lexuesish dhe studiuesish vazhdojnë të gjejnë në veprat e tij pasqyrimin e shpirtit shqiptar dhe të vlerave universale . Dhimitër Xhuvani vinte nga një familje me tradita të forta arsimdashëse dhe patriotike. Ai ishte djali i mësuesit dhe intelektualit të njohur elbasanas Kostaq Xhuvani, një nga figurat e respektuara të arsimit shqiptar. Familja Xhuvani kishte lidhje të hershme me zhvillimin e kulturës dhe arsimit kombëtar. Edukimi i marrë në familje ndikoi thellësisht në formimin moral e intelektual të shkrimtarit. Në vitin 1944, gjatë pushtimit gjerman, familja u detyrua të largohej nga Pogradeci dhe të strehohej në zonën e Mokrës. Kjo periudhë e vështirë la gjurmë të thella në kujtesën e tij dhe më vonë u reflektua në ndjeshmërinë e veçantë me të cilën ai trajtoi fatin e njerëzve në veprat e veta. Arsimi dhe Formimi Intelektual Pas çlirimit të vendit, familja u vendos në Elbasan. Dhimitri përfundoi shkollën e mesme mjekësore dhe për disa vite punoi si ndihmës mjek në zona të ndryshme rurale të Shqipërisë, si: Gramsh Librazhd Cërrik Peqin Kontakti i drejtpërdrejtë me njerëzit e zakonshëm, me hallet, vuajtjet dhe ëndrrat e tyre, u bë një shkollë e madhe jete për të. Më pas ai ndoqi studimet në Fakultetin e Historisë dhe Filologjisë të Universiteti i Tiranës. Më vonë vazhdoi studimet e specializuara në Instituti Gorki, një nga institucionet më prestigjioze letrare të kohës. Ky formim akademik i dha atij kulturë të gjerë letrare dhe njohje të thella të traditave botërore të rrëfimit. Veprimtaria Profesionale Jeta e Dhimitër Xhuvanit nuk u kufizua vetëm në letërsi. Ai punoi si: Mësues Gazetar Redaktor Montator Elektricist Saldator Punonjës kulture Skenarist Regjisor Pikërisht kjo përvojë e larmishme e afroi me shtresa të ndryshme të shoqërisë dhe e pasuroi botën e tij krijuese. Ai e njihte jetën jo vetëm nga librat, por nga përvoja konkrete njerëzore. Krijimtaria Letrare Dhimitër Xhuvani është ndër prozatorët më të rëndësishëm shqiptarë të shekullit XX. Në veprat e tij gjejmë: Humanizëm të thellë Dashuri për njeriun Ndjenjë të fortë atdhedashurie Analizë psikologjike Realizëm artistik Gjuhë të pasur dhe elegante Personazhet e tij janë njerëz të zakonshëm, por me botë të pasur shpirtërore. Ai nuk shkruante për heronj të paarritshëm; ai shkruante për njeriun që lufton çdo ditë me jetën, me fatin dhe me vetveten. Veprat Kryesore Ndër krijimet më të njohura të tij përmenden: Romane "Tuneli" "Përsëri në këmbë" "Midis dy kohësh" "Jeta në duart e tjetrit" "E diela e fundit" Tregime dhe novela "Bisedë me një plak" "Tokë e lodhur" "Bregu i ashpër" "Një ditë nga një jetë" Skenarë filmash Ai dha kontribut të rëndësishëm edhe në kinematografinë shqiptare përmes skenarëve dhe bashkëpunimeve artistike me institucionet filmike të kohës. Tiparet Artistike të Veprës së Tij Veprat e Xhuvanit dallohen për: Vërtetësinë njerëzore Ai i paraqet personazhet me dobësitë dhe madhështinë e tyre. Gjuhën e pasur Proza e tij është e rrjedhshme, elegante dhe plot ngjyra emocionale. Filozofinë e jetës Në qendër të veprës së tij qëndron pyetja e përhershme: Si mund të mbetet njeriu i ndershëm dhe njerëzor përballë sfidave të kohës? Dashurinë për vendin Peizazhet shqiptare, traditat dhe karakteri kombëtar përshkojnë pothuajse gjithë krijimtarinë e tij. Vlerësime dhe Çmime Për kontributin e tij në letërsi dhe kulturë, Dhimitër Xhuvani u nderua me shumë çmime dhe dekorata. Ndër më të rëndësishmet: Çmimi i Republikës Çmime kombëtare të letërsisë Vlerësime nga institucione kulturore shqiptare Veprat e tij janë përkthyer në: Italisht Frëngjisht Anglisht Rusisht Kinezisht Japonisht Kjo dëshmon se arti i tij kapërceu kufijtë e Shqipërisë dhe fitoi vlerësim ndërkombëtar. Trashëgimia Dhimitër Xhuvani la pas një pasuri të madhe shpirtërore dhe artistike. Ai i përket atij brezi krijuesish që e konsideronin letërsinë jo thjesht profesion, por mision. Në faqet e librave të tij gjenden historia, kujtesa, dhimbja dhe shpresa e shqiptarëve. Ai vazhdon të lexohet sepse shkroi për atë që nuk vjetrohet kurrë: njeriun. Analizë e Figurës së Dhimitër Xhuvanit. Dhimitër Xhuvani është një nga zërat më autentikë të prozës shqiptare moderne. Ai nuk kërkoi të impresiononte me madhështi artificiale, por me të vërtetën njerëzore. Në qendër të veprës së tij qëndron individi që përballet me kohën, historinë dhe fatin. Shkrimtari besonte se dinjiteti është pasuria më e madhe e njeriut. Personazhet e tij janë të zakonshëm, por mbartin madhështinë e heshtur të jetës së përditshme. Ai ndërtoi një letërsi ku humanizmi triumfon mbi cinizmin dhe ku shpresa mbetet gjithmonë e mundur. Gjuha e tij e pasur dhe e natyrshme krijon afërsi të menjëhershme me lexuesin. Nëpërmjet rrëfimeve të tij, ai dokumentoi shpirtin e një epoke dhe karakterin e popullit shqiptar. Vepra e tij mbetet dëshmi se arti i madh lind nga njohja e thellë e jetës. Sot, Dhimitër Xhuvani kujtohet jo vetëm si një shkrimtar i talentuar, por si një humanist i rrallë. Emri i tij vazhdon të qëndrojë me dinjitet në panteonin e kulturës shqiptare. Pergatiti: Prestige ✒️ Liliana Pere | Founder & Editor-in-Chief, Revista Prestige © 2026 All rights reserved

Sot datëlindja e Naimit, "zemër trimit" "Ti Shqipëri, më jep nder, më jep emrin shqipëtar, Zemrën ti ma gatove, plot me dëshirë e me zjarr." Naim Frashëri *Lindja e një drite: Frashëri i Përmetit dhe familja e shenjtë. Në vitin 1846, në zemrën e malësive shqiptare, në fshatin Frashër të Përmetit, lindi një dritë që do të ndriçonte shpirtin dhe ndërgjegjen e kombit shqiptar, Naim Frashëri. Ai erdhi në jetë në një familje të shquar për atdhedashuri dhe kulturë. Babai i tij, Halit Beu, ishte një burrë me shpirt të madh dhe me mendje të ndritur, ndërsa nëna, Emineja, rriti bijtë me dashuri për vendin dhe besimin në dije. *Vëllezërit e tij, Abdyli, udhëheqësi politik i Lidhjes së Prizrenit dhe Samiu, mendimtari enciklopedik, formuan së bashku me Naimin trininë e shenjtë të Rilindjes Kombëtare. Familja Frashëri nuk ishte vetëm një vatër shqiptare, ajo ishte një akademi shpirtërore, një burim frymëzimi për gjithë kombin. *Rruga drejt diturisë: Janina dhe horizontet e diturisë Naimi kreu fillimisht shkollën në vendlindje, më pas vijoi në gjimnazin Zosimea të Janinës, ku përvetësoi gjuhë të shumta: greqishten, turqishten, persishten, arabishten, dhe më vonë edhe frëngjishten. Mësimi për të ishte arsim, ishte një akt dashurie ndaj dijes dhe një mision për t’ia dhënë këtë pasuri kombit të vet. "O drit’ e diturisë, që shpirtin ma ke zbukuruar, Ti më dhe jetë, ti më dhe krah, më ke nderuar!" * Punonjës i Perandorisë, shërbëtor i Shqipërisë Në Stamboll, Naimi punoi për Perandorinë Osmane si zyrtar në Ministrinë e Arsimit, por në zemrën e tij ai ishte gjithmonë shërbëtor i Shqipërisë. I përfshirë në shoqërinë "Shoqëria e të Shtypurit Shkronja Shqip", u bë shtyllë e përpjekjeve për botimin e librave shqip, duke sfiduar ndalimet osmane dhe errësirën e padijes. "Njerëzia pa dituri, Është si nata pa ylli." Vepra që ndërtuan shpirtin kombëtar Naim Frashëri nuk ishte thjesht poet, por ndërtues i shpirtit të kombit. Ai shkroi mbi natyrën, fenë, historinë dhe gjuhën shqipe, duke i dhënë popullit një gjuhë të ndritshme dhe një ndërgjegje kombëtare. Në “Bagëti e Bujqësi”, ai këndon me mall për Shqipërinë: "O malet e Shqipërisë dhe ju o lisat e gjatë, Fushat e gjëra me lule, q’u kam ndër mënt dit’ e natë." Në “Historia e Skënderbeut”, i dha kombit një figurë heroike e të pavdekshme: "Shqipëria ka pasë burra Që luftojnë për liri." Me “Qerbelanë”, shkroi një vepër universale për drejtësinë dhe sakrificën: "Dheu s’vlen pa njeri, Njeriu pa shpirt, s’vlen hiç." Në “Fletore e Bektashinjet”, Naimi ndërthur filozofinë, besimin dhe humanizmin: "Bota është një, të gjithë jemi vëllezër, Zoti është dashuri, jo ndasi e urrejtje." Ai ishte një poet profet, një filozof rilindës, një prift i shenjtë i kombit shqiptar. *Shpirti që digjej për Atdheun Në zemrën e tij, Naimi mbante mallin për Frashërin, për Shqipërinë që nuk e pa kurrë të lirë. Por ai e ndërtoi lirinë me penën dhe frymën e tij. Ai besonte në një Shqipëri të ndritur nga drita e dijes dhe bashkimit: "Dhe një ditë do të vijë ajo ditë e bekuar, Kur Shqipëria do jetë e bashkuar!" *Ikja dhe përjetësimi Naim Frashëri u nda nga jeta më 20 tetor 1900 në Stamboll. Por vdekja nuk e ndali. Në vitin 1937, eshtrat e tij u sollën në Tiranë dhe prehen sot në Varrezat e Dëshmorëve, si një orakull i gjallë i frymës kombëtare. Vepra e tij është përmendore që rri përjetë në gjuhën dhe zemrën shqiptare. "I vdekur jam për së gjalli, Po për së vdekuri jam gjallë!" Lavdi Naimit, poetit të shpirtit shqiptar, filozofit të dashurisë dhe dritës. Ai është zëri që ngjallet sa herë flitet shqip, sa herë dëgjohet zëri i lirisë, sa herë hapet një libër dhe ngrihet një flamur. Pergatiti: Revista Prestige. Liliana Pere.

Rubrika | Art, Bota & Yje Helena Noguerra – Personaliteti multidimensional që frymëzon me elegancë dhe art Helena Noguerra, si një stinë e bukur, si një parfum i lehtë paharrueshëm. Helena Noguerra ka bere qe prania e saj te jetë si një këngë franceze e dëgjuar në mbrëmje: e butë, sensuale, inteligjente dhe e mbushur me një melankoli elegante që të qëndron gjatë në shpirt. Helena Noguerra është një artiste e kompletuar: këngëtare, aktore, shkrimtare dhe prezantuese belge me origjinë portugeze. Që prej fundit të viteve ’80, ajo ka ndërtuar një karrierë të qëndrueshme në muzikën dhe kinemanë frankofone, duke u dalluar për stilin e saj elegant dhe inteligjent. Fama e saj nuk është e zhurmshme, por e bazuar në talent dhe autenticitet. Në muzikë, albumet e saj kanë sjellë një univers intim dhe poetik, ndërsa në film ka lënë gjurmë me role të vlerësuara si ai në Alleluia, që i solli nominim në Magritte Awards. Si shkrimtare, ajo ka botuar romane që trajtojnë dashurinë dhe identitetin me ndjeshmëri të veçantë. Helena përfaqëson gruan moderne që bashkon bukurinë me kulturën dhe sensualitetin me inteligjencën. Ndikimi i saj kulturor qëndron te aftësia për të kaluar me natyrshmëri mes muzikës, filmit dhe letërsisë. Ajo konsiderohet një ikonë diskrete e elegancës frankofone. Helena Noguerra është dëshmi se arti më i qëndrueshëm lind nga finesa, liria e brendshme dhe besnikëria ndaj vetes. E lindur më 18 maj 1969 në Brussels, me emrin e plotë Hélène Barbara Ribeiro Furtado Velho Nogueira, Helena mbart në vetvete dy brigje të së njëjtës ndjeshmëri: qetësinë e Belgjikës dhe pasionin e thellë të Portugal. Në shtëpinë e saj, arti ishte një mënyrë natyrale e të jetuarit. Ajo është gjysmë-motra e Lio, një tjetër figurë ikonike e muzikës frankofone, dhe që herët kuptoi se krijimtaria nuk është zgjedhje, por thirrje e brendshme. Jeta e saj ka njohur edhe kapituj të heshtur, por të thellë. Në vitin 1991 u bë nënë e Tanel Derard, një përvojë që i solli një dimension të ri pjekurie dhe ndjeshmërie. Më vonë, lidhja e saj me këngëtarin dhe aktorin Philippe Katerine u bë një nga historitë më të njohura artistike të skenës franceze. Ishte një marrëdhënie e ushqyer nga humori, krijimtaria dhe liria shpirtërore — dëshmi se dashuria mund të jetë edhe një dialog mes dy imagjinatash. Karriera e saj nisi në fund të viteve ’80, kur Helena u shfaq si modele dhe këngëtare. Kënga “Lunettes noires” në vitin 1989 e prezantoi si një zë të veçantë: sensual, i përmbajtur dhe i sofistikuar. Që atëherë, ajo ka ndërtuar një univers muzikor ku pop-i francez, bossa nova dhe intimiteti emocional bashkëjetojnë në harmoni. Albumet Projet: Bikini (1998), Azul (2001), Née dans la nature (2004), Fraise Vanille (2007), Année Zéro (2013) dhe Nue (2019) janë si kapituj të një ditari personal, ku çdo këngë tingëllon si një mendim i thënë me zë të ulët. Në vitin 2009, zëri i saj fitoi jehonë ndërkombëtare përmes kolonës zanore të Bayonetta, ku interpretimet e saj i dhanë lojës një atmosferë të errët dhe kinematografike. Në ekran, Helena Noguerra nuk përpiqet të dominojë; ajo magjeps me finesë. Në filma si Heartbreaker, Alleluia, Fiston dhe Hôtel Normandy, ajo solli një prani që bashkon delikatesën dhe intensitetin. Interpretimi në Alleluia i solli një nominim për Magritte Awards, duke vulosur respektin e kritikës për talentin e saj. Si autore, Helena ka treguar të njëjtën ndershmëri emocionale. Në libra si L’ennemi est à l’intérieur, Et je me suis mise à table dhe Ciao Amore, ajo shkruan për dashurinë, humbjen dhe kërkimin e vetes me një stil të kthjellët dhe intim. Një nga ngjarjet më domethënëse të viteve të fundit ishte zgjedhja për t’u larguar nga ritmi i vrullshëm i qytetit dhe për të jetuar në Normandi, ku gjeti qetësinë e natyrës dhe një formë të re ekuilibri. Aty, mes detit dhe heshtjes, Helena duket se rigjeti atë që arti i vërtetë kërkon gjithmonë: autenticitetin. Në vitin 2026, ajo u rikthye në qendër të vëmendjes si bashkëprezantuese e Victoires de la Musique 2026, duke dëshmuar se karizma e saj mbetet po aq e natyrshme dhe e parezistueshme. Helena Noguerra nuk është artiste e zhurmshme. Ajo nuk e ka ndërtuar famën mbi skandalin, por mbi kulturën, finesën dhe qëndrueshmërinë. Bukuria e saj nuk qëndron vetëm në tiparet elegante, por në mënyrën se si mendon, si shkruan, si këndon dhe si e jeton jetën me qetësi dhe dinjitet. Ajo na tregon se eleganca është vetëdije. Se sensualiteti më i bukur është inteligjenca. Dhe se arti më i qëndrueshëm lind kur njeriu guxon të jetë plotësisht vetvetja. Helena mbetet një melodi e butë frankofone, një grua që e ka kthyer ndjeshmërinë në forcë dhe elegancën në një formë të pavdekshme arti.

Personalitet qe frymezon. Robert Baird Shuman – Intelektuali që jetoi duke u bere prodhimtari qe la gjurme me studimet me te medha te kohes vet. Robert Baird Shuman është një nga ato figura që e tejkalojnë përkufizimin e thjeshtë të “profesorit” apo “kritikut letrar”, sepse ai mishëron vetë idenë e intelektualit të përkushtuar ndaj dijes si një mision jetësor. I lindur në Shtetet e Bashkuara të Amerikës, ai u formua në fushën e letërsisë angleze dhe ndërtoi një karrierë të gjatë akad emike në universitete prestigjioze si Duke University dhe University of Chicago, ku fitoi titullin Professor Emeritus. Jetoi dhe veproi në SHBA, duke u bërë një nga studiuesit më prodhimtarë të kohës së tij, autor i mbi 60 librave dhe mijëra artikujve, si dhe drejtues i projekteve madhore enciklopedike. Ai përfaqësonte intelektualin e palodhur, kritik, humanist dhe thellësisht të përulur, një figurë që e shihte dijen si proces të pafund dhe jo si privilegj. Në thelb, Shuman ishte një ndërmjetës mes letërsisë dhe jetës, mes tekstit dhe përvojës njerëzore. Intelektuali i madh nuk matet me titujt që mban, por me gjurmët që lë në mendjet e të tjerëve. Dija e vërtetë nuk është ajo që zotëron, por ajo që ndan pa u lodhur. Ai që jeton për librat, në fund bëhet vetë një libër për të tjerët. Madhështia e mendimit qëndron në thjeshtësinë e shpirtit që e bart. Intelektuali i vërtetë nuk kërkon pushtet, por kuptim. Të shkruash çdo ditë është një formë e heshtur e pavdekësisë. Ai që nuk ndalon së mësuari, nuk plaket kurrë në mendje. Dija pa përulësi nuk beget mesim ndërsa dija me përulësi bëhet dritë. Intelektuali i madh nuk jep përgjigje të lehta, por hap pyetje të thella. Trashëgimia më e madhe nuk janë librat, por mendjet që ke formuar. Robert Baird Shuman lindi në vitin 1929 në Shtetet e Bashkuara të Amerikës, në një kohë kur bota po përjetonte pasojat e Depresionit të Madh dhe po afrohej drejt një periudhe të trazuar historike. Ai u rrit në një shoqëri ku libri dhe mendimi kritik po bëheshin gjithnjë e më të rëndësishëm, dhe pikërisht në këtë klimë filloi të formohej si një lexues i pangopur dhe si një mendje që nuk kënaqej me sipërfaqen e gjërave. Që në rini, Shuman hyri në kontakt me figura të mëdha të kulturës amerikane. Një nga momentet më domethënëse ishte miqësia e tij me poetin Langston Hughes, një nga zërat më të rëndësishëm të letërsisë afro-amerikane të shekullit XX. Kjo lidhje, që daton që në vitet e tij të hershme si gjimnazist, tregon se ai nuk ishte një student i zakonshëm, por një individ që kishte hyrë shumë herët në orbitën e elitës intelektuale. Formimi i tij universitar u përqendrua në letërsinë angleze dhe amerikane, dhe më pas ai ndërtoi një karrierë akademike në universitete të mëdha si Duke University dhe University of Chicago, ku arriti titullin Professor Emeritus, një nga nderimet më të larta akademike në SHBA. Në këto institucione ai jo vetëm ligjëroi, por formoi breza të tërë studentësh, ndër ta edhe shkrimtarë të njohur si Richard Powers. Por ajo që e dallon Shumanin në mënyrë të jashtëzakonshme është prodhimtaria e tij. Gjatë jetës së tij ai botoi mbi 60 libra dhe mijëra artikuj shkencorë. Në vitet e fundit të jetës, sidomos pas daljes në pension, ai arrinte të botonte rreth 200 artikuj në vit, një ritëm pothuajse i pabesueshëm. Ndër veprat e tij më të rëndësishme janë studimet mbi dramaturgët amerikanë. Libri i tij për William Inge, fitues i çmimit Pulitzer, është një nga veprat më të njohura dhe është ribotuar 23 herë, duke dëshmuar për ndikimin e tij të jashtëzakonshëm në studimet letrare. Po kështu, studimi për Robert E. Sherwood, një tjetër dramaturg i madh dhe katër herë fitues i Pulitzer-it, është ribotuar 10 herë. Ndërsa libri mbi Clifford Odets ka njohur 14 ribotime, duke e bërë një nga referencat kryesore për këtë autor. Ai nuk u ndal vetëm te dramaturgjia. Në një tjetër vepër të rëndësishme, “Nine Black Poets”, ai trajton poezinë afro-amerikane, një temë që lidhet drejtpërdrejt me ndikimin e hershëm të Langston Hughes. Kjo vepër është ribotuar 3 herë. Po ashtu, ai shkroi edhe për figura të artit si Georgia O’Keeffe, duke zgjeruar interesat e tij përtej letërsisë drejt artit pamor. Kulmi i punës së tij enciklopedike arrihet në vitin 2002, kur ai drejton dhe kontribuon në enciklopedinë monumentale me 13 vëllime “Great American Writers”, e cila është ribotuar 14 herë. Një vit më pas, në 2003, ai boton “Encyclopedia of Literary Places” në 3 vëllime, e cila gjithashtu është ribotuar disa herë. Në këto vepra ai nuk ishte thjesht redaktor, por edhe autor i dhjetëra artikujve, duke ndërtuar një hartë të tërë të letërsisë amerikane. Përveç librave, ai ishte edhe kryeredaktor i revistës “The Clearing House”, një revistë e rëndësishme akademike, ku ndikoi drejtpërdrejt në orientimin e studimeve letrare dhe pedagogjike. Megjithatë, përtej numrave dhe titujve, figura e tij merr një dimension tjetër kur shihet përmes syve të atyre që e njohën. Richard Powers shkruan se Shuman ishte “një nga rrëfimtarët më të mëdhenj” që kishte njohur ndonjëherë, një njeri që dinte të kthente përvojën njerëzore në histori të gjalla. Studentët e tij, si Dr. Donald E. Hall, tregojnë se ai i mësoi të punonin pa u lodhur, të shkruanin çdo ditë dhe të mendonin në mënyrë krijuese. Elita akademike e shihte si një fenomen të rrallë. Një profesor që jo vetëm prodhonte dije në mënyrë të pandërprerë, por edhe e shpërndante atë me një përkushtim të jashtëzakonshëm. Megjithatë, ai vetë kishte një qëndrim kritik ndaj vetes dhe veprës së tij. Në fund të jetës, ai shprehej se ndoshta disa nga librat e tij “nuk do të duhej të ishin botuar fare”, një reflektim që tregon një vetëdije të thellë filozofike dhe një distancë nga egoja akademike. Ai ndërroi jetë më 12 gusht 2013, duke lënë pas jo vetëm një numër të madh veprash, por një mënyrë të të menduarit dhe të jetuarit që vazhdon të ndikojë. Sot, Shuman shihet si një nga figurat më produktive dhe më të rëndësishme në studimet letrare amerikane të shekullit XX dhe fillimit të shekullit XXI. Trashëgimia e tij nuk është vetëm në 60 librat, në mijëra artikujt, në ribotimet e shumta, apo në enciklopeditë madhore të viteve 2002 dhe 2003, por në idenë se dija është një proces i pafund dhe se njeriu mund të jetojë përmes asaj që krijon. Ai mbetet një figurë që mishëron lidhjen mes punës së palodhur, pasionit për letërsinë dhe një thjeshtësie njerëzore që sfidon çdo madhështi formale. R. Baird Shuman, i njohur për të gjithë thjesht si “Bob”, ishte një nga ato figura të rralla që duket sikur jetojnë më shumë se një jetë brenda një të vetme. Ai u nda nga jeta më 12 gusht 2013, duke lënë pas një trashëgimi të jashtëzakonshme si studiues, profesor dhe rrëfimtar i lindur. Shkrimtari amerikan Richard Powers, dikur student i tij, e përshkruante si një njeri që botonte “sa për dhjetë a njëzet veta bashkë”, dhe kjo nuk ishte aspak një hiperbolë: Shuman kishte mbi 60 libra, enciklopedi dhe mijëra artikuj studimorë. Ai punoi si profesor në universitete prestigjioze si Duke University dhe University of Chicago, ndërsa njëkohësisht drejtonte edhe revistën “Clearing House”. Vepra të tij si studimet për dramaturgët William Inge, Robert E. Sherwood apo Clifford Odets, si dhe enciklopedia madhore “Great American Writers” (2002) në 13 volume, u ribotuan shumë herë, duke dëshmuar ndikimin e tij të thellë në botën akademike. Por përtej shifrave dhe arritjeve, Bobi mbetet i paharruar për energjinë dhe ritmin e pabesueshëm të punës. Një episod domethënës tregon se si ai mund të lexonte një libër prej rreth 500 faqesh dhe brenda të njëjtës ditë të shkruante një artikull për të, duke e dërguar në redaksi para orës 17:00. Ishte një njeri që jetonte me librin dhe për librin. Në jetën personale, ai ishte i lidhur ngushtë me miq shqiptarë, duke u bërë pothuajse pjesë e familjeve të tyre për afro dy dekada. Në mbrëmjet e përbashkëta, rrëfimet e tij plot humor dhe zgjuarsi ishin momentet më të pritura. Edhe kur tregonte histori të thjeshta, si ajo e një CD-je me muzikë shqiptare që e kishte habitur në Londër, ai arrinte t’i kthente në tregime plot jetë e ironi. Megjithëse mbante tituj të lartë si Professor Emeritus në Universitetin e Çikagos, ai i refuzonte formalitetet dhe kërkonte të thirrej thjesht “Bob”. Edhe në ditët e fundit, kur ndodhej në spital, nuk ankohej, por shprehte vetëm një dëshirë të qetë për t’u larguar nga kjo botë, sikur ta ndiente se kishte përmbushur misionin e tij. Një simbol i kësaj ndjenje mbetet poezia e pabotuar “Kërkesë” nga Langston Hughes, mik i tij që nga rinia, ku përmendet dëshira për të shkuar “atje ku mëngjesi dhe mbrëmja nuk do të shqetësojnë më”. Dhe pikërisht atje, më 12 gusht 2013, u nis edhe Bob Shuman. Ai u largua fizikisht, por mbeti në faqet e librave, në kujtimet e studentëve dhe në frymëzimin që u dha brezave të tërë. Siç thoshte ish-studenti i tij Donald E. Hall, Shuman i mësoi të punonin pa u lodhur dhe të shkruanin çdo ditë. Prandaj, edhe pse nuk do të ketë më një Bob Shuman tjetër, gjurma e tij vazhdon të jetojë në çdo faqe që ai la pas. Figura e Robert Baird Shuman nuk kuptohet plotësisht nëse shihet vetëm përmes biografisë apo numrit të madh të botimeve të tij. Ai duhet lexuar si një fenomen intelektual, si një mënyrë e të jetuarit të dijes, ku njeriu dhe libri bëhen pothuajse e njëjta gjë. Në thelb, Shuman përfaqëson tipin e studiuesit që nuk e përdor letërsinë thjesht për ta analizuar, por për ta banuar atë, për të jetuar brenda saj dhe për ta kthyer në një dimension të vetë ekzistencës së tij. Në një plan filozofik, ai i përket atij lloji mendimtarësh që e shohin dijen jo si një përfundim, por si një proces të pafund. Prodhimtaria e tij e jashtëzakonshme – mbi 60 libra, mijëra artikuj, enciklopedi të tëra – nuk është vetëm një tregues disipline, por një shenjë e një etike të veçantë: etika e vazhdimësisë së mendimit. Ai nuk ndalet, sepse për të mendimi nuk ka fund. Në këtë kuptim, Shuman është afër figurës së “intelektualit asket”, një njeri që i kushtohet punës së tij me një përqendrim pothuajse shpirtëror. Por paradoksi i tij qëndron pikërisht këtu: ndërkohë që ndërtoi një autoritet të jashtëzakonshëm akademik, ai refuzonte titujt dhe hierarkitë. “Emri im është Bob” nuk është një shprehje e thjeshtë modestie, por një qëndrim filozofik kundër institucionalizimit të dijes. Ai dukej sikur thoshte se dija nuk duhet të kthehet në pushtet, se profesori nuk duhet të bëhet figurë e largët, por të mbetet njeri mes njerëzve. Kjo e vendos atë në një linjë mendimi që sfidon strukturat klasike të autoritetit akademik dhe e afron më shumë me një humanizëm të thellë. Ndikimi i tij duhet parë në disa nivele. Në nivelin e parë është ndikimi i drejtpërdrejtë akademik: librat e tij mbi dramaturgët amerikanë si William Inge, Robert E. Sherwood apo Clifford Odets u bënë tekste themelore për studimet letrare. Ribotimet e shumta nuk janë thjesht sukses editorial, por dëshmi e faktit që ai arriti të krijojë një gjuhë interpretimi që i mbijetoi kohës. Në një epokë ku kritika letrare shpesh bëhet e përkohshme, Shuman arriti të ndërtojë diçka më të qëndrueshme. Në nivelin e dytë është ndikimi pedagogjik. Studentët e tij nuk e kujtojnë vetëm si profesor, por si një forcë formuese. Ai u mësonte jo vetëm të lexonin, por të mendonin në mënyrë të pavarur dhe të shkruanin pa u lodhur. Ideja që duhet të shkruash çdo ditë, të prodhosh vazhdimisht, është një filozofi e punës që e tejkalon akademinë dhe hyn në etikën e jetës. Kjo është arsyeja pse shumë nga studentët e tij u bënë vetë figura të rëndësishme: ai nuk u dha vetëm dije, por një mënyrë të të qenit intelektual. Në një nivel më të thellë, ndikimi i tij është kulturor. Enciklopeditë që ai drejtoi, si “Great American Writers” në vitin 2002, nuk janë thjesht përmbledhje informacioni, por përpjekje për të ndërtuar një kanon, për të vendosur se cilët janë autorët që duhet të kujtohen dhe si duhet të lexohen. Kjo është një formë e fuqishme ndikimi, sepse prek mënyrën se si një shoqëri e kupton vetveten përmes letërsisë. Megjithatë, ajo që e bën figurën e tij vërtet interesante është tensioni mes prodhimtarisë dhe vetëdijes kritike. Në fund të jetës, ai shprehej se ndoshta disa nga librat e tij nuk duhej të ishin botuar. Kjo nuk është një shenjë dobësie, por një moment i rrallë reflektimi filozofik. Ai duket sikur e kupton se sasia nuk është gjithmonë sinonim i përkryerjes, se krijimi i pandërprerë mbart edhe një lloj rreziku: rrezikun e shpërndarjes së vetes në shumë drejtime. Ky mendim e bën figurën e tij më njerëzore dhe më komplekse. Rëndësia e Shuman sot nuk qëndron vetëm në atë që ka shkruar, por në modelin që përfaqëson. Në një kohë kur dija shpesh fragmentohet dhe humbet në sipërfaqe, ai mbetet një shembull i përkushtimit total ndaj mendimit. Ai tregon se është e mundur të jetosh një jetë të tërë brenda librave, pa humbur kontaktin me njerëzit, pa u bërë arrogant, pa u shkëputur nga thjeshtësia. Trashëgimia e tij është, në thelb, një ide: se intelektuali i vërtetë nuk është ai që di më shumë, por ai që nuk ndalon së kërkuari. Dhe në këtë kuptim, Robert Baird Shuman nuk është vetëm një studiues i letërsisë, por një figurë që mishëron vetë aktin e të menduarit si mënyrë jetese. Ai nuk la pas vetëm libra, por një ritëm mendimi, një disiplinë shpirtërore, një mënyrë për të qenë në botë që vazhdon të ndikojë edhe pas vitit 2013, kur ai u largua fizikisht, por mbeti i pranishëm në atë hapësirë të padukshme ku jetojnë idetë. Pergatiti: Liliana Pere.

ERMONELA JAHO NDEROHET NGA FRANCA ME TITULLIN “CHEVALIER DES ARTS ET DES LETTRES” Sopranoja shqiptare me famë botërore, Ermonela Jaho, është nderuar nga Franca me titullin prestigjioz “Chevalier des Arts et des Lettres”, një nga dekoratat më të larta që u akordohet personaliteteve me kontribut të jashtëzakonshëm në art dhe kulturë. Në mesazhin e saj emocionues pas ceremonisë, artistja u shpreh: “Marrja sot e titullit ‘Chevalier des Arts et des Lettres’ është për mua një emocion i jashtëzakonshëm dhe një nder shumë i çmuar për zemrën time, pasi Franca përfaqëson për mua dashurinë për artin, kulturën dhe të vërtetën njerëzore. Dëshiroj të shpreh mirënjohjen time më të sinqertë për të gjithë njerëzit që kanë shoqëruar rrugëtimin tim, veçanërisht për Dominique Riber, agjentin tim besnik prej shumë vitesh, për besimin dhe mbështetjen e vazhdueshme, si dhe për Jean-Philippe Thiellay, pasioni i sinqertë i të cilit për operën dhe përkushtimi bujar e bënë të mundur këtë moment kaq të çmuar. Nuk mund ta imagjinoja një ambient më të bukur për këtë ceremoni sesa i rrethuar nga miq të sinqertë, dashamirës të artit dhe një publik që i dha kuptim të gjitha sakrificave të jetës së një artisti. E pranoj këtë vlerësim me përulësi, mirënjohje dhe emocion të thellë. Faleminderit Francë që e prite zërin dhe zemrën time me kaq bujari.” E konsideruar si një nga sopranot më të vlerësuara të kohës sonë, Ermonela Jaho ka interpretuar në skena prestigjioze si Royal Opera House, Metropolitan Opera dhe Teatro alla Scala, duke u shndërruar në një nga ambasadoret më të denja të artit shqiptar në arenën ndërkombëtare. Ky vlerësim i lartë nga Franca përbën një tjetër moment historik në karrierën e saj dhe një krenari të veçantë për kulturën shqiptare. Prestige Magazine ✦ Kur arti shqiptar ngjitet në majat e botës. ✨

Rinia është forca që ndriçon të ardhmen. “Kanga e Rinís” është një himn i fuqishëm kushtuar energjisë, optimizmit dhe idealizmit të rinisë. Me një gjuhë të gjallë dhe ritëm entuziast, Migjeni e paraqet rininë si forcën që mund të ndryshojë botën. Poezia përcjell besim te e ardhmja dhe te fuqia krijuese e brezit të ri. Poezia Kanga e Rinís nga Migjeni: Kanga e Rinís Rini, thueja kangës ma të bukur që di! Thueja kangës sate që të vlon në gji. Nxirre gëzimin tand' të shpërthejë me vrull... Mos e freno kangën! Le të marri udhë. Thueja kangës, rini, pash syt e tu... Të rroki, të puthi kanga, të nxisi me dashni. Të na ndezi zjarrin tand, rini... Dhe të na mbysi dallga prej ndjenjash të shkumbzueme q’i turbullon kanga. Rini, thueja kangës dhe qeshu si fëmi, Kumbi i zanit tand të përplaset për qiellë dhe të kthejë prap te na – se hyjt ta kanë zili e na të duem fort si të duem një diell. Thueja kangës, Rini! Thueja kangës gëzimplote! Qeshu, rini! Qeshu! Bota asht e jote.

Mesazhit të Nënë Terezës “Bëje sidoqoftë”, Edhe kur njerëzit s’janë të drejtë, fal gjithmonë. Edhe kur të keqkuptojnë, vazhdo të bësh mirë. Edhe kur nuk vlerësohesh, mbetesh i ndershëm. Edhe kur mundi yt harrohet, vazhdo të krijosh. Njerëzit janë të paarsyeshëm dhe egoistë. Fali, sidoqoftë. Nëse jeni i mirë, njerëzit mund t’ju akuzojnë për motive të fshehta. Bëhu i mirë, sidoqoftë. Nëse jeni i suksesshëm, do të fitosh miq të rremë dhe armiq të vërtetë. Bëhu i suksesshëm, sidoqoftë. Nëse jeni i ndershëm, njerëzit mund t’ju mashtrojnë. Bëhu i ndershëm, sidoqoftë. Në fund, gjithçka është mes teje dhe Zotit. Bëj mirë, sidoqoftë. Në fund, jeta jote vlen mes teje dhe Zotit. Zoti eshte gjykatesi me i mitë qe vonon pak pir nuk harron. Kjo poezi përcjell idenë e qëndrueshmërisë morale përballë padrejtësisë njerëzore. Nënë Tereza thekson se vlerat nuk varen nga miratimi i të tjerëve. Mirësia dhe ndershmëria duhen ruajtur edhe kur nuk shpërblehen. Mesazhi është shpirtëror dhe i thellë, duke e lidhur jetën me besimin. Është një thirrje për të mos u dorëzuar në asnjë rrethanë.

Rrevista Prestige #InspirationDaily Ylli i bukurisë me gjak shqiptar. Faezia Fuad mbetet një nga figurat më magjepsëse të shekullit XX — një princeshë me bukuri legjendare, me rrënjë shqiptare dhe me një elegancë që koha nuk e zbeh dot. Në të u bashkuan fisnikëria mbretërore, hijeshia e rrallë dhe trashëgimia e një dinastie shqiptare që la gjurmë të thella në historinë e Egjiptit modern. Edhe sot, emri i saj vazhdon të përmendet si simbol i bukurisë klasike dhe i një lidhjeje të veçantë mes Shqipërisë dhe Lindjes së Mesme. Kush ishte princesha egjiptase me origjinë shqiptare? Në panteonin e bukurisë femërore të shekullit XX, emra si Ava Gardner, Grace Kelly, Elizabeth Taylor dhe Greta Garbo mbeten simbole të elegancës dhe hijeshisë që koha nuk ka mundur t’i zbehë Megjithatë, sipas shumë kronikave të kohës, gruaja më e bukur në botë nuk ishte një aktore e Hollywood-it, as një modele apo figurë e zakonshme publike. Ajo ishte një princeshë — një grua e lindur në pallat, e rritur mes protokollit mbretëror dhe e njohur për një bukuri që mahniti Lindjen dhe Perëndimin. Emri i saj ishte Princess Fawzia Fuad of Egypt, e njohur në shqip edhe si Fevzia Fuat Ali ose Fevzia Fuat Shirin. Një princeshë me rrënjë shqiptare Fawzia ishte vajza e madhe e Fuad I of Egypt dhe motra e Farouk of Egypt. Familja e saj i përkiste dinastisë së themeluar nga Muhammad Ali of Egypt, figura historike me origjinë shqiptare nga Zëmblaku i Korçës, i cili ngriti shtetin modern egjiptian në fillim të shekullit XIX. Kjo dinasti, edhe pse sundoi Egjiptin për më shumë se një shekull, ruajti me krenari kujtesën e prejardhjes së saj shqiptare. Vetë Mehmet Aliu thuhet se deklaronte me krenari se ishte “shqiptar dhe bir shqiptari”, ndërsa Egjiptin e drejtoi drejt modernizimit, duke e afruar me Evropën dhe veçanërisht me Francën dhe Anglinë. Bukuria që mahniti botën E lindur më 5 nëntor 1921 në Aleksandri, Fawzia u konsiderua një nga gratë më të bukura të epokës së saj. Sytë e kaltër, fytyra aristokratike, qëndrimi fisnik dhe eleganca e rrallë e bënë një ikonë të vërtetë të bukurisë klasike. Fotografitë e saj u botuan në revistat më prestigjioze të botës, ndërsa shumë gazetarë dhe artistë e quanin “Venusi i Lindjes”. Mbretëresha e Iranit Në vitin 1939, Fawzia u martua me Mohammad Reza Pahlavi. Me këtë martesë ajo u bë Mbretëreshë e Iranit, në një ceremoni madhështore që tërhoqi vëmendjen e mbarë botës. Megjithatë, jeta në oborrin perandorak iranian nuk ishte aq e lumtur sa dukej. Pas disa vitesh dhe pas lindjes së vajzës së saj, martesa u ftoh dhe përfundoi me divorc në vitin 1948. Kthimi në Egjipt dhe jeta larg vëmendjes Pas divorcit, Fawzia u kthye në Egjipt dhe zgjodhi një jetë më të qetë, larg shkëlqimit të oborreve mbretërore. Ajo u martua përsëri dhe iu përkushtua familjes, duke ruajtur gjithmonë hijeshinë dhe dinjitetin që e karakterizuan. Edhe pse jetoi larg kamerave, emri i saj mbeti sinonim i bukurisë së përjetshme. Fundi i një epoke Princesha Fawzia u nda nga jeta më 2 korrik 2013, në moshën 91-vjeçare. Por kujtimi i saj vazhdon të jetojë si simbol i një kohe kur eleganca, finesa dhe fisnikëria përfaqësonin idealin e bukurisë femërore. Një emër që lidh Egjiptin me Shqipërinë Historia e Fawzia Fuadit është më shumë se historia e një gruaje të bukur. Ajo është dëshmi e lidhjes së veçantë mes Egjiptit dhe Shqipërisë, përmes dinastisë shqiptare të Mehmet Ali Pashës. Në të, bota pa jo vetëm një princeshë të jashtëzakonshme, por edhe një pasardhëse të një familjeje shqiptare që la gjurmë në historinë e Lindjes së Mesme. Faezia Fuad mbetet një nga figurat më magjepsëse të shekullit XX — një princeshë me bukuri legjendare, me gjak shqiptar dhe me një elegancë që koha nuk e zbeh dot.